Nauki

[jankolodziej]

„NAUKI I RADY DLA LUDU POLSKIEGO”
Kraków, 1870

Jesteś Wójtem, przysiężnym lub jakim innym urzędnikiem gminy?

Do Ciebie należy aby pokój, porządek był zachowany we wiosce, bo na to masz władzę sobie daną.
Porządek zewnętrzny i wewnętrzny.
Co do pierwszego:
1. Aby drogi były przystępne, naprawiane, dobrze utrzymywane, nie tak aby w pośrodku lata, w kałużach błota grząść można!
2. Przestrzegać aby wszelkie ostrożności, co do ognia były zachowane, a wykraczających przeciw temu stosownie ukarać!
3. Starać się, aby drogi i łąki drzewami osadzać, i by takowe drzewka nie były niszczone.
4. Dopilnować porządku i przyzwoitości wszędzie, a szczególniej w karczmie, nie dopuszczając aby karczma stała się domem rozpusty i nierządu .

Co do drugiego:
1. Nie dozwalać, aby się we wsi zakorzeniała zemsta, nienawiść - ale gdzie można, i jak można, żyjących w zagniewaniu, godzić i jednać!
2. Zapobiegać zgorszeniom, jakie dają ludzie, jak to mówią, żyjący na wiarę. Gromić rozpustnych, przestrzegać, aby osoby gorszące po wiosce się nie włóczyły. Jedna taka osoba całą wioskę zepsuć może!
8. Nie dawać ludziom podejrzanym czy o kradzież, czy o inny jaki występek przesiadywać we wsi!
4. Pamiętaj że Tobie sława i dobre imię wioski poniekąd pod straż jest oddana, i jak to mówią ludzie: Jaki wójt taka i gromada!
5. Dawaj z siebie zawsze dobry przykład i w domu i za domem i w gospodarstwie i w urzędzie, i w kościele i w karczmie, (jeśli cię potrzeba zmusi abyś tam był), lecz niechaj nikt bez potrzeby w karczmie ciebie nie widzi. Szczególnie strzeż się, abyś w karczmie spraw gromadzkich nie sądził, bo do sądu potrzeba rozumu, ale nie wódki która rozum odbiera.
6. Nie daj się uwodzić gniewem, nienawiścią, przyjaźnią, postronnością - strzeż się przekupstwa. Sądź cudze sprawy wedle sumienia, tak jakbyś chciał, żeby twoje sądzono. Rozważnie łagodnie bez krzyków i hałasów; karz, ale sprawiedliwie i roztropnie!
7. Bądź ojcem dla sierot, a opiekunem dla wdów twojej wioski, i nie dozwalaj aby najmniejsza krzywda wyrządzoną im była. Miej staranie około biednych, chorych, kalek a tym sposobem pozyskasz błogosławieństwo Boga, szacunek uczciwych ludzi, miłość i zaufanie gromady!