prawdziwy.stary.wiarus
08.06.05, 14:54
chazaria.blox.pl/html/
Ponieważ stosunkowo mało osób zna dokładnie historię Chazarów i Chazarii, to
przypomnę iż Chazarowie (Chazarzy) byli plemieniem turskim [2] oryginalnie
koczującymi w Azji środkowej.[3] Ich pierwotną wiarą był Tengri Szamanizm.
Gdyby nie fakt, iż przyjęli oni Judaizm, najprawdopodobniej nie wyróżniali by
się oni od innych turskich plemion, których potomkowie zamieszkują dziś
Turcję, Turkmenistan, Kirgizję, Azerbejdżan i ich okolice. Historia państwa
Chazarów obejmuje w przybliżeniu 800 lat: od V do XIII wieku n.e. Od około
roku 550 n.e. do roku 630 n.e. Chazarowie zamieszkiwali Zachodnie Imperium
Tureckie, rządzone wówczas przez tzw. Niebiańskich Turków (Kök Turks). Kiedy
to Imperium rozpadło się w VII wieku n.e. w wyniku wojen domowych, Chazarowie
uzyskali pełną niepodległość. Przyjęcie Judaizmu w połowie VIII wieku n.e.
było symbolem niezależności politycznej Chazarii, która wówczas utrzymywała
równowagę sił między muzułmańskim Kalifatem Bagdadu a chrześcijańskim
Cesarstwem Bizantyjskim. W okresie maksymalnego rozkwitu państwo Chazarów
obejmowało obszar południowej Rosji, północnego Kaukazu, wschodniej Ukrainy,
Krymu, zachodniego Kazachstanu i północno-zachodniego Uzbekistanu (p. mapy 1 i
2), oraz inne plemiona turskie takie jak Sabirs i Bułgarowie. W IX wieku
Chazarowie władali też plemionami wschodnich Słowian, Madziarów, Peczengów,
Burtów i nad pólnocnokaukaskimi Hunami. Nawet Morze Kaspijskie zostało nazwane
wtedy „Morzem Chazarskim”.
Chazarowie odegrali znaczącą rolę w historii Europy. Pośrednio (poprzez
wygnanie „oryginalnych” Bułgarów[4] z terenu obecnej Bułgarii) spowodowali oni
utworzenie nowoczesnego narodu Bułgarskiego. Poprzez działanie jako państwo
buforowe między światem Islamu a światem Chrześcijaństwa, Chazaria
powstrzymała Islam od ekspansji na północ od Kaukazu, prowadząc na przełomie
VII i VIII wieku serię (na ogół zwycięskich) wojen znanych jako
Arabsko-Chazarskie. Pierwszą stolicą Chazarii był Balanjar (Górny Chir-Jurt).
Około roku 720 Chazarowie przenieśli swą stolicę do Samandaru (przybrzeżne
miasto w północnym Kaukazie znane z pięknych ogrodów i winnic). W roku 750
stolicę Chazarii przeniesiono na około 200 lat do miasta Itil (Atil) na brzegu
Wołgi. Itil przylegał do Khazaran (Chazaran), głównego ośrodka handlowego
Chazarii. We wczesnym X wieku ludność Chazaran-Itil składała się głównie z
Muzułmanów i Żydów oraz nielicznych Chrześcijan. Chazarowie mieszkali w
miastach podczas zimy, ale od wiosny, aż do jesieni zamieszkiwali oni w
stepie. Niektórzy autorzy (np. cytowany uprzednio Brook) twierdzą iż Kijów,
stolica współczesnej Ukrainy, został założony przez Chazarów albo Madziarów,
jako iż jego nazwę można wyprowadzić z tureckiego (Küi = brzeg rzeki + ev =
osada). Chazarzy zamieszkiwali nie tylko Kijów ale też i Kercz (Bospor),
Feodosię, Tmutorokan, Chufut-Kale, Sudak i Sarkel. To ostanie miasto posiadało
największą fortecę Chazarów. Została ona zbudowana w roku 834 przy pomocy
Greków (Grek Petronas Kamateros był jej głównym budowniczym). Chazaria leżała
też na ważnym szlaku handlowym łączącym Azję i Europę, w tym na tzw. Drodze
Jedwabnej (Silk Road) łączącej Chiny i Azję Środkową z Europą. Chazaria
wyróżniała się systemem tzw. podwójnej monarchii. Kagan był najwyższym
(panującym) królem a Kagan-Bek był urzędującym królem i dowódcą armii.
Kaganowie byli bardzo tolerancyjni, tak iż nawet jak przyjęli oni Judaizm jako
religię dworu (a więc i państwa), to pozwolili oni chrześcijańskim Grekom,
pogańskim Słowianom i Muzułmańskim Persom na wyznawanie ich religii. W stolicy
Chazarowie mieli Najwyższy Sąd złożony z 7 sędziów, tak, aby każda ważniejsza
religia obecna w ich państwie miała w nim swego reprezentanta. Na dodatek
wyznawcy Judaizmu byli sądzeni według Tory, wyznawcy Chrześcijaństwa według
Biblii, wyznawcy Islamu według Koranu, a tzw. poganie według swoich
plemiennych (głównie słowiańskich) zwyczajów (dedykuję tę chazarską tolerancję
religijną zwolennikom wpisania tzw. wartości chrześcijańskich do prawa
państwowego).
Starożytne społeczności żydowskie istniały na Krymie nawet wcześniej niż
został on poddany kontroli Chazarów. Powiększyły się one jednak znacznie gdy
przybyli tam uchodźcy przed rebelią Mazdaistów w Persji oraz prześladowaniami
bizantyjskich cesarzy Leona III i Romanusa I Lecapenusa. Żydzi przybyli też do
Chazarii z współczesnego Uzbekistanu, Armenii, Węgier, Syrii i Turcji.
Ukraiński uczony Omeljan Pritsak szacuje, że w X wieku n.e. było w Chazarii
około 30 tysięcy etnicznych Żydów (Izraelitów). Judaizm został przyjęty około
roku 838 n.e. jako oficjalna religia dworu, a więc i państwa Chazarów przez
króla (kagana) Bulana. Legenda głosi iż Bulan zdecydował się na Judaizm po
wysłuchaniu debaty pomiędzy reprezentantami Judaizmu, Chrześcijaństwa i
Islamu. Król (kagan) Obadiah założył później w Chazarii liczne synagogi i
żydowskie szkoły. Miszna, Talmud i Tora stały się w ten sposób ważne dla
Chazarów, którzy od X wieku używali też hebrajski jako język urzędowy. Sam
Święty Cyryl przybył w roku 860 do Chazarii z Bizancjum aby „nawrócić”
Chazarów na Chrześcijaństwo, ale owa próba zakończyła się fiaskiem, w
odróżnieniu od udanego „nawrócenia” Słowian.
Ogólnie, Chazarowie uważani są w historiografii za ludzi tolerancyjnych,
otwartych na resztę świata i wyróżniającymi się w sztuce, rzemiośle i handlu.
Wiele artefaktów chazarskich, pokazujących ich artystyczne i przemysłowe
talenty, dotrwało w muzeach do obecnego dnia. W X wieku n.e. Wschodni
Słowianie zostali zjednoczeni pod władzą Wikingów, i tak powstała Ruś
Kijowska. Zarówno Ruś jak i Madziarzy byli pod silnym wpływem Chazarów, i tak
na przykład zaadoptowali oni na pewien czas system podwójnego królestwa
(kaganatu), a książęta ruscy nawet pożyczyli tytuł kagana. Ruś Kijowska
przyjęła też chazarski system sądowy. Także niektóre słowa chazarskie stały
się częścią języka protosłowiańskiego: na przykład „bogatyr” („odważny rycerz”
– polski „bohater”) wywodzi się z chazarskiego słowa „baghatur”. Pierwszą
klęskę ponieśli Chazarzy w roku 965, kiedy to kijowski książę Światosław
(Svyatoslav) zdobył Sarkel - największą fortecę Chazarów, a 2 lata później
stolicę Chazarii - Itil. Państwo Chazarów wegetowało aż do XIII wieku, a
śmiertelny cios zadał mu dopiero Dżyngis Chan (1162-1227), który w roku 1223
spustoszył Chazarię aż po Krym i wygnał tamtejszych Chazarów i Żydów do Europy
Środkowej i Zachodniej. Pomimo utraty państwa, Chazarowie bynajmniej nie
zniknęli z powierzchni Ziemi. Spora ich cześć uciekła bowiem na zachód, na
tereny dzisiejszej Polski, Rumunii i Węgier, a później do Niemiec i Francji,
mieszając się tam z lokalnymi społecznościami żydowskimi i tworząc w ten
sposób tzw. Aszkenazi, czyli środkowoeuropejską społeczność żydowską.
[1] Jak podaje R. Curtis na stronie „’Prawdziwe kłamstwa’ o amerykańskiej
pomocy dla Izraela”
www.greendevils.pl/polityka/prawdziwe_klamstwa/prawdziwe_klamstwa.html
„kompletna amerykańska pomoc dla Izraela w formie zapomogi i gwarancji
finansowych w roku fiskalnym 1997 wyniosła 5,5258 miliardów dolarów.(...) Dla
amerykańskich podatników oznacza to przekazanie 23 240 dolarów na głowę
każdego mieszkańca Izraela..”
[2] Pochodzenia tureckiego, a więc „aryjskiego”.
[3] Patrz: Kevin Alan Brook “An Introduction to the History of Khazaria”
(“Wprowadzenie do historii Chazarii”) -
www.khazaria.com/khazar-history.html, tegoż „The Khazars: A European
Experiment in Jewish Statecraft” („Chazarzy: Eu
