parteipolitisch

[zbyleon]

Cytat
Mamy zjawiska, które umykają naszej uwadze tylko dlatego, że są
nienazwane. Strasznie mi na przykład brakuje w polszczyźnie słowa,
określenia będącego odpowiednikiem niemieckiego
"parteipolitisch". Partyjnopolityczny. To znaczy taki, który
rozpatrywany jest z punktu widzenia polityki jednej partii. A nie
polityki w ogóle. Parteipolitisch coś może być korzystne albo
niekorzystne, słuszne albo niesłuszne, dobre albo złe dla jednego
ugrupowania, jednego sposobu myślenia, jednego interesu.

W Niemczech jest takie określenie, funkcjonuje w języku. U nas nie,
a zjawisko przecież istnieje. I to jak bujnie. Wszystko jest u nas
dziś parteipolitisch, nie wyłączając prognozy pogody. Każda
wypowiedziana opinia, każde zdanie bywa oceniane z punktu widzenia
partyjnopolitycznego. Irytujemy się, wkurzamy na tę partyjną
polityczność, ale nie potrafimy sobie z nią poradzić, bo nie ma ona
nazwy.

Nienazwane jest zawsze najtrudniejsze do uchwycenia, bo jednak nic,
co jest poza językiem, nie istnieje realnie. Ale wystarczy zasiąść
do lektury artykułów gazetowych z zapożyczeniem z niemieckiego –
parteipolitisch – a już świat przedstawiony nabiera nowych barw,
staje się uładzony i zrozumiały.


Ostatnio pani Dominika Wielowieyska na łamach Gazety Wyborczej
wystąpiła z obroną dyrektora radiowej Trójki Krzysztofa
Skowrońskiego, któremu ponoć grozi dymisja. Zdaniem autorki tej
obrony Skowroński powinien zostać na stanowisku, mimo że dopuścił do
zaprezentowania w swojej rozgłośni książki Bronisława
Wildsteina Dolina nicości.

A co jest złego w odnotowaniu przez radio faktu, iż Bronisław
Wildstein wydał książkę? Normalnie nic, ale parteipolitisch to
zbrodnia. Bez tego słowa parteipolitisch nie sposób zrozumieć
tekstu Wielowieyskiej, a zwłaszcza argumentu, że należy
Skoworońskiemu wybaczyć Wildsteina, bo jego rozgłośnia omawiała też
inne książki. Parteipolitisch słuszne.

schadenfreude, realpolitik, besserwisser ...

[map4]

zbyleon napisał:

> Mamy zjawiska, które umykają naszej uwadze tylko dlatego, że są
> nienazwane.

W języku polskim najbardziej brakuje mi tłumaczenia pojęcia "Schadenfreude",
czyli uczucia radości kiedy bliźniemu się noga powinie. To nie jest zawiść, to
nie nienawiść, to po prostu czysta radość i przyjemność obserwować potknięcia
osób, którym się źle życzy.

"Realpolitik" z kolei to słówko wymyślone przez Helmuta Kohla a oznacza ono
mniej więcej politykę robioną bez oglądania się na słupki poparcia. Polityka
robiona na wiecach wyborczych czy też nawet w parlamencie różni się od polityki
realizowanej w gabinetach. Realpolitik oznacza mniej więcej, że w parlamencie
grzmimy na łamanie praw człowieka w Arabii Saudyjskiej a w gabinecie podpisujemy
zezwolenie na eksport najnowocześniejszych systemów broni do tejże Arabii
właśnie (podparłem się przykładem z czasów Helmuta, żeby tą różnicę uwypuklić).

"besserwisser", to człowiek, który wszystko wie lepiej. Ponieważ tacy występują
również w Polsce, nie rozumiem, dlaczego Polacy nie mają na nich własnego
określenia.

"die Spätzlewirtschaft" to prastare bawarske słowo określające sposób robienia
interesów polegający na rozdzielaniu zleceń pomiędzy wszystkich znajomych
królika. Po dziesięciu latach obowiązywania ustawy o zamówieniach publicznych
najwyższy już czas przetłumaczyć to słowo na język polski.

[zbyleon]

Dwa z wymienionych już dawno się spolszczyły.
Ja nieznający niemieckiego od młodości używam zarówno szadenfrojde
jak i beserwiser.

[kolejar]

map4 zrobił dobry wykład.

Ja mogę tylko dodać, że "Schadenfreude" jest obecnie określeniem powszechnie
używanym w języku polskim - zarówno potocznym jak i literackim. Polska wersja
to... szadenfrojde! - najczęściej jednak pisana wciąż z niemiecka. Tego
zapożyczenia nic nie zastąpi, jak "mózg elektronowy" nie zastąpił "computera",
wreszcie "komputera", a "publikatory" "mas-mediów". Inaczej jest w pewnej
Republice (teraz V), gdzie rząd dekretuje poprawność językową i tak np. zakazany
został cd-rom na rzecz cede-rom i wiele, wiele innych.

[kolejar]

Często, czytając wypowiedzi na forach lub rozmawiając prywatnie, odnoszę
wrażenie, że w pewnych kwestiach dyskutanci są totalnie parteipolitisch. Dotyczy
to szczególnie USA i Sowietów, Rosji. Po prostu każdy ruch USA jest z definicji
zły, zbrodniczy, a każdy podmiot choćby w najmniejszym stopniu wspierany przez
Rosję - dobry, biedny, nieszczęśliwy, godny najwyższego współczucia, uciemiężony
przez USA i Izrael. Zbrodni rosyjskich-sowieckich sojuszników się nie widzi, a
przynajmniej tłumaczy, rozumie... Ufa się każdemu ich słowu, przeciwstawiając
żydowsko-amerykańskim kłamstwom. Oczywiście, że Hamas i Hezbollach są z natury
dobre, najwspanialszy jest Fidel Castro, Hugo Chavez, Evo Morales, Łukaszenka
nie taki zły, Kuba to raj na Ziemi, a biedna Rosja ma przecież rację we
wszelkich swoich posunięciach. Czy to nie parteipolitik? Twarde jądro SLD?