Ordynacka 11

[magdalenak2]

Poszukuję informacji i zdjęć nt. kamienicy znajdującej się przed II wojną przy
ul.Ordynackiej 11.
W kamienicy znajdował się sklep który prowadził Sumer Gurfinkiel. Sklep
nazywał się: sklep materiały piśmiennicze. (sklep mater. pism.)
Będę wdzięczna za jakieś informacje.

[andrzej_b2]

A co już wiesz na ten temat?
Chętnie coś mogę dorzucić, ale nie chciałbym się powtarzać.

Pozdrawiam :-)

[magdalenak2]

No właśnie niewiele. Wszystko napisałam w pierwszym poście. Znam jeszcze nr.
telefonu.
Nie dotarłam do żadnych zdjęć. Jeśli możesz mi podpowiedzieć gdzie szukać to
będę wdzięczna!

Ulica Ordynacka

[andrzej_b2]

Nie ma zbytniej obfitości informacji o Ordynackiej, a o domu nr 11 w szczególności. Nie mówię już o monografii ulicy, której po prostu brak.
Na temat ulicy tej stosunkowo sporo pisze F. M. Sobieszczański (Warszawa t. I), ale już mniej E. Szwnakowski (Ulice i place W-wy), który po kilku zdaniach odchodzi od zasadniczego tematu. K. Krzyżakowa w Stolicy z 1984 r. nawiązuje do historii, jednak większy akcent kładzie na Ordynacką odbudowaną. Jest też kilka zdań nt. Ordynackiej w najnowszej Encyklopedii Warszawy z błędną informacją o domu nr 9 (rzekomo proj. Nagórskiego), w którym miałaby istnieć Biblioteka Ordynacji Zamoyskiej, co jest oczywistą nieprawdą.
Ruch budowlany po nieparzystej stronie Ordynackiej, między Nowyn Światem a Kopernika zainicjował w latach 1882-83 Ludwik hr Krasiński, właściciel owego fragmentu d. Jurudyki Ordynackiej. Jest w literaturze trochę informacji co do szczegółów zabudowy. St. Łoza (Szkice Warszawkie) wymienia kilka adresów: Ordynacka 4, dom który był własnością Panien Św. Wincentego à Paulo (proj. Władysław Hirszel), Ordynacka 6, dom dla Zakładów Drukarskich Galewski i Dau (proj. Stanisław Grochowicz) i Ordynacka 8 własność Adamowej Czartoryskiej. Przy opisie Ordynackiej autor wymienia też dwa domy: Straszewicza i Turskiej, nie podając przy tym żadnej nrumeracji i przypisując ich autorstwo Szyllerowi. To samo powtarza Omilanowska w obszernej biografii Szyllera. Znów Łoza (Architekci i bud. w Polsce) podaje, że dom nr 9 zaprojektował Władysław Marconi oraz rozbieżną w stosunku do poprzedniej informację o domu pod nr 6, jako o kamienicy Galewskich.
Jeszcze przed 1914 rokiem Ordynacka była cichą uliczką, co widać na poniższym zdjęciu.


Parzysta strona Ordynackiej widziana od Nowego Światu 1910 ( E. Szwankowski Ulice i place W-wy)

Sytuacja zmieniła się w latach międzywojennych, zaś wojna 1939 r. poczyniła pierwsze wyrwy w zabudowie Ordynackiej. Widać to na zdjęciu odcinka ulicy za ul. Kopernika. Spłonął Cyrk Staniewskich (przy Ordynackiej 1) i kilka domów.

Cyrk Staniewskich w ruinie. Ordynacka 1 – 1939 (NAC)


Ordynacka 1939 (Stolica 1988, nr 49)
Z prawej ruiny Cyrku, z lewej dom Ordynacka 4. Perspektywę zamyka budynek Konserwatorium Muzycznego.


Ordynacka róg Kopernika – 1939 ( Stolica. 1978, nr 36)

Jak Feniks... i o Węglobloku

[andrzej_b2]

W straszliwy sposób Ordynacka została zniszczona podczas Powstania Warszawskiego., jednak niektóre budowle przetrwały, jak np. ta przy Ordynackiej 4 – niestety rozebrana na początku lat 60. XX wieku.

Ordynacka 4 - 1946 (E. Szwankowski: Ulice i plac W-wy)

Odbudowa domów wzdłuż ulicy nastąpiła w latach 1950 – 1960, ale już bez zachowania dawnego stylu i smaku.


Nieparzysta strona Ordynackiej. Spojrzenie z Wareckiej 1948 (PAP)

Teraz kilka informacji o domu przy Ordynackiej 11.
Była to typowa mieszczańska kamienica-studnia z dwoma podwórkami. Widać to wyraźnie na plamie Lindleya (uzupełnienie 1909) i na fotoplanie 1935 r. Z tego, co udało mi się ustalić, dom powstał między rokiem 1900 a 1908, na posesji Stanisława Foka (nr hip. 1312b). Zapewne w roku 1928 stał się własnością Polskiego Towarzystwa dla Handlu Węglem „Węgloblok” – potężnej firmy z oddziałami w całej Polsce. Na Ordynackiej 11mieścił Zarząd i biura tego giganta.


Węgloblok (Książka Telef. 1938-39)

W kamienicy w zgodnej symbiozie z bogatą firmą żyli też zamożni oraz średniozamożni lokatorzy: Feliks Tymieniecki, dyrektor „Węglobloku”; dr med. Tadeusz Sporzyński, lekarz bakteriolog i Zofia Sporzyńska, nauczycielka; adwokaci Leon Strakun i Bronisław Zdanowicz, Antoni Parkot, handlowiec i inni. Lokale użytkowe zajmowały przeróżne firmy, np: Urząd Telefonów Międzymiastowych; „Mode Nouvelle” – magazyn obuwia Joska Cukiermana; bar „Kazimierz” Henryka Damskiego, firma Stanisław Kruszewski i Sp. – posiadający wyłączną sprzedaż pomocy szkolnych produkcji f. „Nasz Sklep – Urania”. Skład materiałów piśmiennych prowadził Sumer Gurfinkiel a pani Dąb zakład fryzjerski „Felicja”. Przez pewien czas pod adresem Ordynacka 11 działała szkoła śpiewu maestry M. Sobolewskiej.

Wypada poświęcić kilka zdań firmie „Węgloblok”. Powstała w 1923 r. jako spółka akcyjna z siedzibą przy Wareckiej 9. Początkowo posiadała oddziały w Łodzi, Poznaniu i Sosnowcu, potem także w Częstochowie, Lublinie, Radomiu, Krakowie i w Wilnie. W skład zarządu wchodzili Maciej Rogowski, Mieczysław Hofman, Józef Przedpełski i Walenty Milcz. Dyrektorem był Feliks Tymieniecki – tyle podaje Rejestr firm z 1926 r. Najbardziej znaną osobą w spółce był Mieczysław Hofman, od 1917 r. dyrektor Banku Spółek Zarobkowych, a od 1930 dyrektor Banku Handlowego SA w Warszawie. W 1929 r. zarząd „Węglobloku” powiększył się o nowego dyrektora, którym został Jerzy Grabowski, a Tymieniecki pozostał dyrektorem zarządzającym. Fakt ten o tyle jest ważny, że firma pod niezmienioną nazwą, jako Polskie Towarzystwo dla Handlu Węglem „Węgloblok” przy Ordynackiej 11, i z tym samym składem dyrekcji działa podczas okupacji, aż do 1944 r.

Aby tradycji stało się zadość, w 1952 r. powstało Stołeczne Przedsiębiorstwo Handlu Opałem i Materiałami Budowlanymi z siedzibą przy ulicy Ordynackiej 11, jedno z najstarszych państwowych przedsiębiorstw, które dostarcza Warszawie węgiel i koks.

Copyright © by andrzej_b2

Przedruk i przetwarzanie obydwu tekstów (z wyjątkiem zdjęć), w jakiejkolwiek formie, tylko za zgodą Autora.

Ps. Może ktoś uzupełni to krótkie opracowanie.

[magdalenak2]

Bardzo dziękuję!

[andrzejpin1]

pozwólcie, że trochę odświerzę temat. nie chcę zakładać nowego wątku. Czy ktoś coś wie na temat Ordynackiej 8 ??? a dokładnie drukarnia, introligatornia i produkcja kopert. Nie mogę nic znaleźć prócz nr telefonu. Drukarnia, z tego co mi wiadomo także po wojnie. Czy ktoś coś wie??

[mmm48-17]

MMM: Czy chodzi o znaną firmę warszawską: „ Galewski i Dau”- zakł. druk i fabr kopert, zarz. Ordynacka 6, tel. 6 05 75, dział. tech 6 07 75 ?. Przedsiębiorstwo Pana Tadeusza Galewskiego znacjonalizowano w 1947 roku na podstawie:Monitor Polski Nr. 41. Warszawa 29 marca 1947.ROK XXVI
poz.118. Drukarnia Galewski I Dau, Ordynacka 7,Właściciele jak rubr 2.
Zarządzenie Ministerstwa Informacji I Propagandy z dnia 25 marca 1947 r. o ogłoszeniu piątego wykazu przedsiębiorstwna własność Państwa.
Wykaz nr. 5
Na zasadzie §30ust.1pkt.1Rozp. Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. W sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu....
Małżonka Tadeusza Galewskiego, Zofia Galewska z d. Jasińska (ur. 29 czerwca 1899 w Warszawie, zm. 24 marca 1997 w Warszawie) – polska lekarka-okulistka, działaczka społeczna.

Ordynacka 11

[jokerka1]

W "Korzeniach miasta" tom.II J.Kasprzyckiego w rozdziale ul.Dzika natknęłam się na następującą informację:
(...) Sam Teodor Gundelach pod koniec życia (zmarł w 1924 r.) wycofał się również i z branży kamieniarskiej i zajmował się budową domów dochodowych w śródmieściu. Zachowała się jeszcze - choć "oczyszczona" z ozdób architektonicznych - kamienica czynszowa rzeźbiarza przy ulicy Ordynackiej 11. Zniknęła natomiast bez śladu druga, w której sam mieszkał przy Żurawiej 23 (w tym miejscu jest dziś parking). (...)

[Gość: modi]

hi. my name is modi weidenfeld. my grandmother, yona gurfinkel, lived in ordynacka 11 before the war - she came to palestine in 1926. are you related to the family or have any information about them? thank you