Dodaj do ulubionych

Nacjonalizm ukraiński - kompedium wiedzy

25.06.09, 08:50
Polski czytelnik w końcu otrzymuje do rąk tłumaczenie na język polski
podstawowej pracy teoretycznej, głównego ideologa integralnego nacjonalizmu
ukraińskiego Dmytro Doncowa – „Nacjonalizm”. Jest to książka ważna. Jej waga
wydaje sie tym większa im bardziej energicznie dają o sobie znać w życiu
politycznym Ukrainy elementy skrajne i wrogie Polsce i Polakom. Przekonują nas
o tym rozmaite zachowania demonstrowane przez stronę ukraińską /zachodnio
ukraińską/, które przynosi mijający czas. Ostatnio nasi południowo-wschodni
sąsiedzi uraczyli na zbeszczeszczeniem lwowskiego pomnika wystawionego w
miejscu stracenia polskich profesorów w czym brali udział i nacjonaliści
ukraińscy spod znaku OUN. Umieszczony tam napis namalowany czerwoną farbą
„smiert lacham” nie pozostawia żadnych wątpliwości. Dlatego też „Nacjonalizm”
Doncowa powinien być dla nas w dalszym ciągu poważnym ostrzeżeniem i dlatego
tekst ten powinniśmy znać. Powinien on dotrzeć do świadomości możliwie
najszerszych kręgów polskiej opinii publicznej. Na książkę tą będziemy patrzeć
jako na istotny dokument odzwierciedlający charakter radykalnego skrzydła
ukraińskiej myśli politycznej, które reprezentowała i właściwie nadal
reprezentuje Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów i inne organizacje oraz
środowiska poczuwające się do kontynuowania jej tradycji niezależnie od
aktualnej nazwy.

Nacjonalizm ukraiński okresu międzywojennego wsławił się na terenie II
Rzeczypospolitej, gdzie funkcjonował i rozwijał się, działalnością
terrorystyczna, sabotażową oraz szpiegowską wymierzoną przeciwko państwu
polskiemu i Polakom[1][1][1]. W latach drugiej wojny światowej doprowadził do
ludobójstwa ludności polskiej zamieszkującej południowo-wschodnie województwa
II Rzeczypospolitej zapisując się krwawymi czynami ludobójstwa. Jego
działalność kosztowała życie od około 120 000 do około 200 000 osób[2][2][2].
Jest więc fenomenem, który musi budzić zainteresowanie badaczy a powinien być
także brany pod uwagę z pełną powagą również i przez polityków-praktyków.
Nacjonalizm ten mimo tak wielu zbrodni, które popełnił, jako teoria nie jest u
nas bliżej znany. Na taki stan rzeczy złożyło się wiele czynników. Dlatego
polskojęzyczne wydanie głównej pracy Donicowa jest świetną okazją aby mu się
dokładnie przyjrzeć, konstatując jego istotę i wyciągnąć właściwe wnioski co
do oceny jego minionej działalności jak i perspektywicznych możliwości. Jak
napisał jeden z publicystów paryskiej „Kultury”: „gdy chodziło (w latach II RP
B.G.) o zaczną część społeczeństwa (ukraińskiego B.G.) a zwłaszcza o młode
pokolenie (Doncow B.G.) był niemal wyłącznym władcą uczuć i myśli. Młodzi
nacjonaliści z OUN widzieli w nim przywódcę z powszechnej nominacji, ideologa
o niewątpliwym autorytecie, niemal narodowego proroka”[3][3][3].

Takie stwierdzenie nie powinno już pozostawiać żadnej wątpliwości co do
faktycznej roli Doncowa w najnowszej historii Ukraińców i zamieszkujących wraz
z nimi te same ziemia Polaków. Ocenę znaczenia jego doktryny uzupełnia
wypowiedź, która wyszła z pod pióra najlepszego jak dotychczas historyka
ukraińskiego nacjonalizmu dr hab. Wiktora Poliszczuka. Stwierdził on”
„istnieje oczywista spójność miedzy doktryną D. Donicowa, programowymi ( i
innymi) uchwałami i postanowieniami OUN oraz praktyką ukraińskiego ruchu
nacjonalistycznego, poczynając od UWO (Ukraińska Wojskowa Organizacja B.G.)
poprzez OUN i na UPA (Ukraińska Powstańcza Armia B.G.) kończąc, od 1920 do
1950 roku”[4][4][4].

Wróćmy jednak do czynników, które zamazują właściwy obraz
nacjonalizmu ukraińskiego nieraz nawet sugerując, iż jest on zjawiskiem
równorzędnym np. w stosunku do nacjonalizmu polskiego. Jest ich co najmniej
kilka. Już w latach rządów sanacji obowiązywała doktryna, że Rosję sowiecką
można rozbić przy pomocy narodów zamieszkujących w ZSRS, które jednak pragną
niepodległości. Takim narodem mieli być przede wszystkim Ukraińcy. Dlatego
też polityka w stosunku do tej mniejszości w Polsce była stosunkowo liberalna
(tzw. „eksperyment wołyński” wojewody Józefskiego) a zakres swobód znaczny.
Doktryna sanacyjna poprzestawała na koncepcji państwowej asymilacji
mniejszości narodowych wstrzymując się na tym polu przed polityka typowo
nacjonalistyczną, która sugeruje konieczność wynaradawiania. Taka sytuacja
oznaczała możliwość działania na obszarze II Rzeczypospolitej rożnych
organizacji i osób związanych z ukraińskim nacjonalizmem, byleby tylko nie
wchodziły w konflikt z obowiązującym prawem i wykazywały się oficjalnie
lojalnością w stosunku do państwa polskiego. Z takiej sytuacji korzystał i
Dońców przebywający na terenia Polski, Wydał on swój „nacjonalizm” po Raz
pierwszy w Żółkwi leżącej nieopodal Lwowa. Ponadto jego doktryna wyłożona w
tej książce miała charakter wyraźnie antyrosyjski sugerując konieczność
wyrwania narodu ukraińskiego od wszelkich wpływów rosyjskich, nie tylko w
sensie politycznym ale także i mentalnym oraz kulturowym. Dońców walczył z
ukraińskim „prowansalstwem” rozumiejąc pod tym terminem duchowe uzależnienie
Ukraińców od Rosji [5][5][5]. Reprezentował więc tendencję wyrwania Ukrainy, i
to pod każdym względem, z orbity wpływów rosyjskich. Taka postawa nie mogła
być nie mile widziana w ówczesnej Polsce, która popierała tzw. „:prometeizm”,
a również i dzisiaj jest praktykowana w naszym kraju. W latach II
Rzeczypospolitej uważano, iż nacjonalizm ukraiński da się skanalizować
przeciwko Rosji sowieckiej zyskując w ten sposób wyraźny atut i nic nie tracąc
w zamian. Rachuby takie okazały się całkowicie błędne. Zauważano jedynie
antyrosyjski i polityczny aspekt problemu ukraińskiego . I tak, jak można
sądzić, myśli się dzisiaj! Jest jeszcze jeden wazny czynnik w całej sprawie.

Ukraina, jak to stwierdził Zbigniew Brzeziński, jako niepodległe
państwo nie była wyśnionym ideałem milionów jej mieszkańców. Była pewnym
kaprysem historii i „produktem” rozpadu związku Sowieckiego[6][6][6] .
Mieszkańcy południowej i wschodniej Ukrainy jeśli nie są Rosjanami to zostali
mocno zrusyfikowani. Inaczej jest na zachodzie kraju, który do roku 1939
stanowił cześć Polski. Tam nacjonaliści – kontynuatorzy OUN mają zdolność
„reanimacji” narodu i nadania mu z powrotem aktywnego charakteru po latach
rusyfikacji i sowietyzacji. Są też oni wrogo nastawieni do Polski i Polaków
pielęgnując tradycję OUN i UPA oraz liderów tych organizacji, którzy z
polskiego punktu widzenia są przede wszystkim ludźmi odpowiedzialnymi za
zbrodnie ludobójstwa popełnionego na Polakach w latach wojny i zaraz po jej
zakończeniu. O roli ukraińskich nacjonalistów dla procesu owej „reanimacji”
narodowej na Ukrainie tak pisał profesor Włodzimierz Pawluczuk w swojej
książce poświeconej współczesnej Ukrainie.

„Nie byłoby jednak niepodległej Ukrainy, nie byłoby historii
narodu Ukrain siego jako narodu politycznego, walczącego o pełną
niepodległość, gdyby nie nacjonalizm, gdyby nie UPA, gdyby nie narodowy
fanatyzm jednostek opętanych szaleńcza ideą stworzenia z amorficznej masy
bitnego, znaczącego dziejowo narodu. Los Ukrainy byłby podobny do losu
Białorusi. Jeśliby wykreślić z dziejów Ukrainy zawartość ideową i działalność
nacjonalistów, w tym przede wszystkim UPA, to kultura i historia Ukrainy nie
zawiera treści, które by dawały szanse na legitymizację pełnej niepodległości
tego kraju. Dziewiętnastowieczni patrioci Ukrainy (…wink nic nie mówili o
niepodległej Ukrainie i – co więcej – nie myśleli o tym. Ale nie myśleli o tym
nawet Hruszewski, Wynnyczenko, przywódcy Centralnej Rady Ukrainy w 1917 roku
postulując jedynie autonomie Ukrainy w ramach Rosji”[7][7][7].
Obserwuj wątek
    • batoh52 Re: Nacjonalizm ukraiński - kompedium wiedzy 25.06.09, 08:51
      Mając na uwadze powyższą konstatację nie należy się dziwić, iż walka
      wypowiedziana przez Doncowa ukraińskiemu „prowansalstwu”, tak wyraźnie
      uwydatniona w jego „Nacjonalizmie”, musiała być dobrze przyjmowana przez
      wszystkich, którzy w silnej Rosji widzieli największe zagrożenia. Do nich
      należał również i Jerzy Giedroyć. Będąc na jesieni 1939 roku pracownikiem
      polskiej ambasady w Bukareszcie wydał on Doncowowi polski paszport co uchroniło
      tego ostatniego od trudnej sytuacji jaka powstała w momencie załamania się II
      Rzeczypospolitej[8][8][8]. Jak widać spojrzenie na ukraiński nacjonalizm jedynie
      przez pryzmat jego antyrosyjskiego ostrza przysłaniało możliwość dostrzegania i
      innych jego aspektów! A były one niemniej ważne. Wśród nich na pierwszy plan
      wysuwa się zawarta w „Nacjonalizmie” filozofia człowieka i ściśle związana z nią
      filozofia społeczna oraz cała zaprezentowana tam aksjologia stanowiąca rdzeń
      szowinistycznego nacjonalizmu o skrajnym charakterze. Takiej aksjologii nie
      posiadał nigdy nacjonalizm polski w żadnej ze swoich odmian[9][9][9] i dlatego
      próby stawiania znaku równości pomiędzy nim a nacjonalizmem ukraińskim stanowi
      albo wyraz złej woli albo ewidentnej ignorancji w dziedzinie wiedzy o doktrynach
      politycznych. Doktryna nacjonalizmu ukraińskiego w takiej postaci, w jakiej
      ujmował ją Doncow w swoim „Nacjonalizmie” i w jakiej przyjęła się w OUN wykazuje
      cechy faszystowskie pokrewne nazizmowi. Jej osnową jest tzw. „darwinizm
      społeczny” /teoria o nieuchronności walki wszystkich przeciwko wszystkim celem
      utrzymania się na powierzchni życia, akceptująca taką wyniszczającą walkę, jako
      środek do wyselekcjonowania najlepszych. Doktryna taka jest zaprzeczeniem
      wszelkiego humanitaryzmu zarówno w jego religijnym jak i świeckim wydaniu/ a
      jedną z zasadniczych funkcji umacnianie Ukraińców w nienawiści do innych
      narodów. Doktryna Doncowa pośrednio, poprzez propagowanie wartości właściwych
      dla „darwinizmu społecznego” była przyczyną ludobójstwa dokonanego na
      Polakach[10][10][10], chociaż sam Doncow, jako mieszkaniec II Rzeczypospolitej
      bezpośrednio nie wypowiadał się przeciwko nam.

      Biorąc pod uwagę bardzo jednostronne odnoszenie się do osoby Doncowa
      jak i całego nacjonalizmu ukraińskiego przez tak opiniotwórcze środowisko, jak
      to, które skupiał przez lata wokół siebie Jerzy Giedroyc i paryska „Kultura”
      [11][11][11]należy czym prędzej uzupełnić rażące braki w wiedzy o doktrynie
      zawartej w głównej książce tego ideologa. Dzięki tłumaczeniu tej pracy na język
      polski przez dr hab. Wiktora Poliszczuka nadarza się ku temu świetna okazja.
      Umożliwia ona każdemu zainteresowanemu czytelnikowi najnowszą historią Polski
      samodzielnie sięgnąć po „Nacjonalizm” Doncowa i wyrobić sobie własne zdanie na
      temat jego etycznych „walorów” bez pośrednictwa różnych upolitycznionych
      interpretatorów.

      Jaki system wartości proponował Dońców w recenzowanej tu książce?

      Według niego naród - „nacja” stanowi osobny gatunek w przyrodzie.
      Nacje pozostają więc miedzy sobą w stanie nieustającej wojny walcząc o miejsce
      pod słońcem i prawo do istnienia. Innej dla nich alternatywy Doncow nie
      przewiduje. Tak widziany przez tego ideologa świat miał być światem wojen narodu
      ukraińskiego ze wszystkimi, o przestrzeń, o panowanie i zniszczenie konkurentów
      i przeciwników. W takim świecie naród- „nacja” staje się wartością najwyższą,
      wyrastając ponad Boga i wszystkie inne wartości szanowane przez cywilizowane
      narody. Hasłem, które propaguje Doncow to „Nacja ponad wszystko”. Stosunki
      panujące wewnątrz niej też miały być odbiciem świata zwierzęcego. Miała tam
      obowiązywać hierarchia na czele, której stałby wódz o nieograniczonej władzy.
      Widzimy tu wyraźnie strukturę właściwą dla faszyzmu i hitleryzmu. Wódz miałby do
      dyspozycji tzw. „mniejszość inicjatywną” – kategorię ludzi uznanych za lepszych
      wobec reszty narodu, który w swojej masie był traktowany dość pogardliwie. Ta
      „mniejszość inicjatywna” miałaby prawo stosowania w stosunku do reszty
      społeczeństwa „twórczą przemoc” co oznaczało zapowiedź zupełnego nieliczenia się
      przewodniej elity z opinią społeczną i szerokiego stosowania przymusu i
      represji. Taka praktykę widzimy już w obrębie UPA gdzie terror w stosunku do jej
      członków był na porządku dziennym. Ową „mniejszością inicjatywną” była OUN.
      Widzimy tu wiec dyktaturę jednej partii, która powinna zdynamizować i
      podporządkować sobie masy a opornych i sceptyków po prostu usuwać lub nawet
      fizycznie zlikwidować. Aktywizacja narodu według Donicowa miałaby odbywać się
      zgodnie z pewnymi zasadami, które nazywał on „siłami motorycznymi nacjonalizmu
      ukraińskiego”.

      Na pierwszym miejscu ideolog ten stawiał „wolę”. Uznawał ją za czynnik
      decydujący o istnieniu narodu – „nacji”, W związku z tym pisał: „na tej woli
      (nie na rozumie), na dogmacie (nie na udowodnionej prawdzie) … musi być
      zbudowana nasza narodowa idea”.

      Drugim czynnikiem dla Donicowa była „siła”. Tu powoływał się na Darwina mówiąc:
      „teoria Darwina tłumaczy postęp zwycięstwem silniejszego nad słabszym w
      nieustannej walce o byt”.

      „Przemoc” to kolejna siła motoryczna ukraińskiego nacjonalizmu. Dońców poucza
      swoich czytelników, iż „bez przemocy i żelaznej bezwzględności niczego w
      historii nie stworzono…przemoc, żelazna bezwzględność i wojna oto metody, przy
      pomocy których wybrane narody szły drogą postępu” i dodaje za Sorelem: „przemoc
      to jedyny sposób, pozostający w dyspozycji (…wink narodów zbydlęconych przez humanizm”.

      Doncow tak rozumie rolę nacjonalistycznej elity – „mniejszości inicjatywnej” –
      „ustanawia (ona B.G.) swoją prawdę, jedyną i nieomylną, młotem wbija tę wiarę i
      tę prawdę w zbuntowane mózgi ogółu, bezlitośnie zwalczając niedowiarków”. Tym
      samym wyklucza wszelki pluralizm zapowiadając reżim totalitarny,

      „Ekspansja” jako siła motoryczna nacjonalizmu ukraińskiego wynika z uznania
      narodu – „nacji” za gatunek w przyrodzie. Doncow powołuje się tu na Woltera,
      według którego „pragnienie świetności swego kraju oznacza pragnienie
      nieszczęścia swoich sąsiadów” i dodaje od siebie „ekspansji swego kraju wyrzeka
      się tylko ten, u kogo całkowicie obumarło poczucie patriotyzmu. Prawo ekspansji
      istniało, istnieje i istnieć będzie. Absurdem jest ogólnoludzki punkt widzenia w
      polityce.

      Dońców uznaje też Ukraińców za naród wybrany. Według jego słów są oni „stworzeni
      z gliny, z jakiej Pan Bóg tworzy narody wybrane”. Niektórzy kwalifikują takie
      stwierdzenia jako przejaw rasizmu.

      Kolejnymi siłami motorycznymi ukraińskiego nacjonalizmu są ponadto: fanatyzm,
      bezwzględność i nienawiść. Według autora „Nacjonalizmu” „fanatyk uznaje swoja
      prawdę za objawioną, którą mają przyjąć inni”. Stąd też płynie jego agresywność
      i nietolerancyjność w stosunku do innych poglądów. Fanatyzm, jak twierdzi Doncow
      jest zbudowany nie na „:cum” (z – B.G.) a na „contra” (przeciw- B.G.).

      Także amoralność zajmuje ważne miejsce w katalogu cech ukraińskiego nacjonalizmu
      spod znaku OUN. Celem „moralności” wyznawanej przez ten nacjonalizm jest „silny
      człowiek” a nie „człowiek w ogóle”. Walce o byt, którą wyznaje Doncow i jego
      uczniowie, jako naczelną zasadę obce jest moralne pojecie sprawiedliwości i
      miłości. Według niego tylko filistrzy oraz ludzie z „obumarłym instynktem życia”
      postępują moralnie i odrzucają wojnę, zabójstwa i przemoc. W przyrodzie nie ma
      bowiem humanizmu i sprawiedliwości. Jest tylko siła (życie) i
      • batoh52 Re: Nacjonalizm ukraiński - kompedium wiedzy cz. 3 25.06.09, 08:52
        Także amoralność zajmuje ważne miejsce w katalogu cech ukraińskiego nacjonalizmu
        spod znaku OUN. Celem „moralności” wyznawanej przez ten nacjonalizm jest „silny
        człowiek” a nie „człowiek w ogóle”. Walce o byt, którą wyznaje Doncow i jego
        uczniowie, jako naczelną zasadę obce jest moralne pojecie sprawiedliwości i
        miłości. Według niego tylko filistrzy oraz ludzie z „obumarłym instynktem życia”
        postępują moralnie i odrzucają wojnę, zabójstwa i przemoc. W przyrodzie nie ma
        bowiem humanizmu i sprawiedliwości. Jest tylko siła (życie) i słabość (śmierć).

        Oto podane w największym skrócie podstawowe zasady ideologii OUN wyłożone w
        głównej pracy naczelnego ideologa ukraińskiego nacjonalizmu Dmytro Doncowa
        „Nacjonalizmie”. Jak widać są one bliskie nazizmowi i co równie ważne nadal
        znajduja akceptacje co najmniej wśród części współczesnych Ukraińców.

        Takimi problemami dotychczas w Polsce się nie zajmowano poprzestając na stronie
        praktycznej działalności ukraińskiego nacjonalizmu i to dość często wyraźnie
        reglamentowanej przez koniunkturą polityczną. Problematykę tą w obszarze języka
        polskiego podjął dopiero dr hab. Wiktor Poliszczuk w serii swoich prac naukowych
        i popularnonaukowych[12][12][12]. Zagadnienia te wymagają spojrzenia
        interdyscyplinarnego, na które jest stać tylko niektórych badaczy. Ponadto
        koniunktura polityczna stwarza różne trudności, które dla niektórych wydają się
        być wystarczającą zaporą aby poniechać tej tematyki. Odpowiedzialni za zbrodnie
        ludobójstwa są obecnie uznawani na zachodniej Ukrainie za bohaterów. Otacza się
        tam kultem nawet takich zbrodniarzy jak Roman Szuchewycz czy Roman
        Kłaczkiwskyj. Głównemu przywódcy i inspiratorowi zbrodni Stefanowi Banderze
        buduje się panteony. Swojego pomnika doczekała się we Lwowie nawet dywizja SS –
        Ha- łyczyna, której członkowie wymordowali setki polskich mieszkańców Huty
        Pieniackiej, Podkarmienia czy Palikowy. Jest to chyba jeden istniejący pomnik w
        Europie wystawiony na chwałę SS-manów! Na Ukrainie działają partie będące
        przedłużeniem OUN-u, a jak napisał profesor Włodzimierz Pawluczuk, autor książki
        poświeconej współczesnej Ukrainie[13][13][13] nacjonalizm jako kierunek ideowy
        cieszy się tam estymą.

        Polskie wydanie „Nacjonalizmu” Dmytro Donicowa powinno znacznie ułatwić odnośne
        studia nad ukraińskim nacjonalizmem i jego aksjologią oraz rozwiać niektóre
        wątpliwości. Kierunek ten, jak zauważano już wyżej, bynajmniej nie obumarł i
        nadal funkcjonuje na Ukrainie wypełniając tamtejszą pustkę ideologiczną po
        zbankrutowanym komunizmie. „Nacjonalizm” Doncowa mówi nam z kim i z czym mamy do
        czynienia. Nie zawiera on żadnych pierwiastków humanistycznych ani w wydaniu
        chrześcijańskim ani laickim. Różni się też diametralnie od nacjonalizmu
        polskiego i od nacjonalizmów innych narodów, a w szczególności romańskich.
        Nacjonalizm polski równoczesny ukraińskiemu rozwijał się na tych samych ziemiach
        i opierał swoje zasady o etykę katolicką, zapowiadając w drugiej połowie lat
        trzydziestych XX-tego wieku budowę Katolickiego Państwa Narodu
        Polskiego.[14][14][14] Natomiast Doncow dyskredytował i wyśmiewał inne prądy
        występujące na Ukrainie, które mogły się legitymować pierwiastkami
        humanistycznymi. Zalecał też ich odrzucenie. Tych wszystkich aspektów nie brał
        pod uwagę Jerzy Giedroyć jak też i przedwojenni architekci polskiej polityki w
        stosunku do Ukraińców, którzy jak się wydaje, przede wszystkim widzieli tylko
        jej antyrosyjski aspekt. Pomyłki te kosztowały bardzo drogo[15][15][15].

        Na koniec trzeba dodać z myślą o sceptykach lub nieszczerych politykach oraz
        innych koniunkturalistach, że już przed drugą wojną światową nie kto inny, jak
        Ukrainiec greckokatolickim biskup Stanisławowa Grzegorz Chomyszyn uznał
        nacjonalizm ukraiński w swoim wydanym w roku 1933 /także w języku polskim/ i
        dziś już zapomnianym tekście pt. „Problem ukraiński”, za „destruktywny” a nawet
        „obłędny” gdyż prowadzący do „ „światopoglądu pogańskiego” i „nienawiści” i
        odrzucał go stanowczo[16][16][16]. Niestety jego poglądy nie miały wielu
        zwolenników wśród Ukraińców. Szkoda też, że nie zauważali tego niektórzy
        ówcześni polscy politycy oraz współcześni zwolennicy poglądów Jerzego Giedroycia
        na zagadnienia stosunków polsko-ukraińskich.

        [1][1][1]Por. Metody nacjonalizmu ukraińskiego stosowane na Kresach Wschodnich
        Polski –terroryzm, szpiegostwo, sabotaż, dyskryminacja, ludobójstwo i czystka
        etniczna, (red. B. Grott) , passim. Wyd. Muzeum Historii Polskiego Ruchu
        Ludowego ( praca zbiorowa w druku).

        [2][2][2] W. i E. Siemaszkowie Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów
        ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, t 1-2, Warszawa 2000, ss.
        1434; H. Komański, Sz. Siekierka, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów
        ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, Wrocław 2004, ss.
        1182; Sz. Siekierka, H. Komański, K. Bulzacki, Ludobójstwo dokonane przez
        nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939-1947, Wrocław
        2006, ss. 1269; Sz. Siekierka, H. Komański, E. Różański, Ludobójstwo dokonane
        przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim
        1939-1946, Wrocław 2007, ss. 879, passim; H. Komański, Sz. Siekierka,
        Ludobójstwo dokonane na duchownych obrządku łacińskiego przez OUN-UPA oraz
        zniszczenia obiektów sakralnych rzymskokatolickich na Kresach
        południowo-wschodnich 1939-1947, Wrocław 2008, ss. 607.

        [3][3][3] J. Łobodowski, Dmytro Doncow – życie i działalność, „Zeszyty
        Historyczne” 1981, z. 55, s. 155.

        [4][4][4] W. Poliszczuk, Ideologia ukraińskiego nacjonalizmu, Toronto-Warszawa
        1996, s. 112.

        [5][5][5] D. Doncow, Nacjonalizm, Kraków 2008, cz. 1. Ukraińskie prowansalstwo,
        s. 33- 145.

        [6][6][6] A. Strońska, Dopóki milczy Ukraina, Warszawa 1998, s. 123.

        [7][7][7] W. Pawluczuk Ukraina – polityka – mistyka, Kraków 1998, s. 78-79.

        [8][8][8]L.Kulińska, Nacjonalistyczne ukraińskie organizacje prowadzące
        antypolską działalność szpiegowską, sabotażową i terrorystyczną w II
        Rzeczypospolitej, (wsmile Metody nacjonalizmu ukraińskiego… ( w druku).

        [9][9][9] B. Grott, Światopoglądowe aspekty polskiego nacjonalizmu (wsmile Rożne
        oblicza nacjonalizmów, Wyd. Nomos, ( w druku).

        [10][10][10] Zob. przyp. 4.

        [11][11][11]B. Grott, Problematyka ukraińska w paryskiej „Kulturze” w latach
        1989-2000, „Sprawy Narodowościowe”, 2007, z. 30, s. 57 – 73.

        [12][12][12] Najważniejszą z nich jest : Integralny nacjonalizm ukraiński jako
        odmiana faszyzmu, t. 1, Toronto 1998, ss. 294, t .2, Toronto 2000, ss. 778,
        t.3, Toronto 2002, ss. 536, t 4, Toronto 2002, ss. 524, t.5, Toronto 2003, ss. 510.

        [13][13][13]W. Pawluczuk, Op. cit., s. 66-81.

        [14][14][14]W. Nowosad, W walce o Katolickie Państwo Polskiego Narodu, Lwów
        1938; Ks. M. Poradowski, Katolickie Państwo Narodu Polskiego, Wrocław 1997.

        [15][15][15] Zob. przyp. 2.

        [16][16][16] Tekst pt. „Problem ukraiński” został w języku polskim wydany w
        miesięczniku „Nasza Przyszłość” 1933, t. 29, 30.


        Prof. dr hab. Bogumił Grott
        Co o nacjonalizmie ukraińskim powinniśmy wiedzieć!
        www.isakowicz.pl/index.php?page=news&kid=8&nid=1884
        • bastion44 Re: Nacjonalizm ukraiński - kompedium wiedzy cz. 26.06.09, 12:19
          Cechą doktryny Doncowa jest ekspansjonizm,nie występujący w nacjonalizmach umiarkowanych i chrześcijańskich.Natomiast u Doncowa czytamy:"wrogość między nacjami jest czymś normalnym".Będąca konsekwencją darwinizmu społecznego przemoc również zajmuje poczesne miejsce w doktrynie Doncowa.Istotne miejsce zajmuje u Doncowa także i rasizm.Apoteoza agresji jest wszechobecna.Doncow swoje poglądy na ten temat kształtował pod wpływem takich niemieckich teoretyków rasizmu jak,Hans Gunter i Ludwig Clauss.Inne cechy występujące w jego doktrynie to:fanatyzm ,bezwzględnośc i nienawiść.Są one aprobowane i uznawane za normalne.Według niego dobre jest wszystko,co umacnia siłę,zdolności i pełnię życia danego gatunku.W innym miejscu twierdzi :"żadne zasady nie mogą zabraniać,aby słabszy uległ przemocy silniejszego".Pojęcie dobra i zła u Doncowa nie istnieje.Wszystko zależy od potrzeb narodu-nacji.
    • liberum_veto Podręcznik nacjonalisty ukraińskiego 14.07.09, 17:34
      Wstęp do recenzji
      “Podręcznik nacjonalisty ukraińskiego”
      Taki tytuł powinna mieć książka Romana Wysockiego, wydana pod
      tytułem Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów 1929-1939. W książce
      tej jej Autor utożsamił zbrodniczą, terrorystyczną, faszystowskiego
      typu Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), z narodem
      ukraińskim, z ludnością ukraińską Wołynia i Halicji. Tam, gdzie
      chodzi o Ukraińską Wojskową Organizację (UWO) lub o OUN, Autor
      pisze: „dążenia Ukraińców”, zamiast „dążenia ukraińskich
      nacjonalistów”. Autor gloryfikuje OUN , pisząc, że miała
      ona „potężną bazę w ludności ukraińskiej” itd., itp.
      Dla Romana Wysockiego nie mają znaczenia wartości obiektywne oparte
      na dowodach archiwalnych, prace o faszystowskim charakterze OUN, dla
      niego autorytetami są ukraińscy nacjonalistyczni pseudohistorycy,
      tacy, jak Petro Mirczuk i Stepan Łenkawśkyj, jak Zynowij Knysz.
      Roman Wysocki nie chce widzieć różnicy między funkcjonującymi w
      Europie nacjonalizmami, bo to mu pomaga w wybielaniu OUN, bo skoro
      był nacjonalizm polski, czeski, białoruski i był (jest nadal)
      ukraiński, to o czym mówić? Wysocki nie chce przyjmować do
      wiadomości faktu, że między „nacjonalizmami” istnieją zasadnicze
      różnice, a najważniejsze, że nacjonalizm ukraiński, reprezentowany
      przez OUN, był, od jego narodzin i jest do dziś, nacjonalizmem typu
      faszystowskiego. Przy tym Wysocki wyraźnie zaprzecza istnieniu
      wspólności nacjonalizmu ukraińskiego z włoskim faszyzmem, niemieckim
      nazizmem, chorwackimi ustaszami itp.
      Celem uniknięcia prawdziwej charakterystyki OUN, Autor z rozmysłem
      pomniejsza znaczenie ideologii nacjonalizmu ukraińskiego, usiłuje
      przedstawić D. Doncowa jako polonofila, z rozmysłem nie porusza
      programów politycznych OUN. W mającej być historyczną pracy, Autor
      pomija ważne dla ustaleń zaszłości prawo międzynarodowe i prawo
      państwa polskiego.
      W książce R. Wysockiego można znaleźć informacje mogące stanowić
      instrukcje – jak powoływać do życia nielegalne, terrorystyczne
      organizacje, jak tworzyć ich komórki, jak dobierać członków
      organizacji, jak i gdzie tworzyć podziemną nielegalną literaturę,
      jak ją kolportować w kraju. W książce podane są informacje
      o „bohaterach” narodowych, którzy w rzeczy samej byli terrorystami
      dopuszczającymi się zbrodni morderstw, rabunków z bronią w ręku,
      szpiegostwa na rzecz wrogich Polsce państw, są w książce informacje
      o tym, jak czcić tych „bohaterów”. R. Wysocki wyraźnie
      usprawiedliwia stosowanie w walce politycznej terroru, co u początku
      XXI wieku musi wzbudzać nie tylko kategoryczny sprzeciw, ale też
      zakaz.
      Roman Wysocki miał prawo napisać taką książkę, z treści której
      wyraźnie wynika sympatia Autora do UWO-OUN, do nacjonalizmu
      ukraińskiego, którego struktury dopuściły się zbrodni ludobójstwa na
      ludności polskiej i ukraińskiej. Co prawda, książka R. Wysockiego
      nie obejmuje okresu tego ludobójstwa, ale on o nim nie może nie
      wiedzieć.
      jednodniowka.pl/readarticle.php?article_id=33
      • liberum_veto doktorat UMCS za pochwałę faszyzmu 29.07.09, 07:01
        Roman Wysocki miał, wątpliwe pod względem moralnym, a także prawnym
        (pochwała faszyzmu zgodnie z prawem polskim i panstw europejskich
        jest karalna) prawo taką książkę napisać, ale ... ta książka
        stanowiła pracę doktorską Autora na Uniewersystecie Marii Curie-
        Skłodowskiej w Lublinie. Autor napisał tę książkę pod kierunkiem
        prof. dr. hab. Tadeusza Radzika, recenzentami tej książki byli
        profesor Uniwersytetu Warszawskiego prof. dr hab. Andrzej Chojnowski
        oraz profesor Instytutu Historii UMCS Emil Horoch. Książka Romana
        Wysockiego była przedmiotem obrony jego pracy doktorskiej, na jej
        podstawie w 1999 roku Wydział Nauk Społecznych UMCS nadał Romanowi
        Wysockiemu stopień naukowy doktora. Książka ukazała się w
        Wydawnictwie Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Przez
        cztery lata, do czasu (luksusowego) opublikowania książki, nikt nie
        zaniepokoił się panującym na UMCS stanem rzeczy, w którym dokonuje
        się rehabiltacji, a nawet gloryfikacji zbrodniczego ruchu
        ideologiczno-politycznego w postaci Organizacji Ukraińskich
        Nacjonalistów. Nikt spośród kilkudziesięciu pracowników naukowych
        UMCS biorących udział w procesie doktoryzacji Romana Wysockiego, nie
        zauważył braków metodologicznych i merytorycznych w pracy R.
        Wysockiego, nikt nie zauważył jej wyraźnej tendencyjności,
        oczywistej nienaukowości.

        Dopiero po opublikowaniui książki, nie będący historykami ani
        politologami, przyjaciele z Krakowa, zwrócili się do mnie o
        napisanie recenzji na tę książkę, sugerując, że może ona (recenzja)
        być opublikowana w jednym z czasopism historycznych. Lektura książki
        Romana Wysockiego potwierdziła moje obawy co do tego, że zajmująca
        się stosunkami polsko-ukraińskimi doby najnowszej nauka polska jest
        na zastraszająco niskim poziomie. Przyczyny tego stanu rzeczy
        upatruję we wpływaniu polityki na tę dziedziną nauki polskiej. Wpływ
        ten odbywa się za pośrednictwem dziwolągu w strukturze naukowej,
        jakim jest Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, a
        więc organu faktycznie nie naukowego, lecz państwowego, w którym
        zatrudniono historyków wyraźnie do badań naukowych nie
        przygotowanych, na przykład Grzegorza Motykę, Tomasza Stryjka, dla
        których, jak i dla R. Wysockiego, autorytetami są ukraińscy
        nacjonalistyczni, szczególnie tej radykalnej, banderowskiej
        proweniencji, autorzy. Ich wpływ na zajmującą się stosunkami polsko-
        ukraińskimi naukę polską jest widoczny gołym okiem. Inną przyczyną
        tego niewesołego stanu rzeczy jest niepodejmowanie przez polskich
        historyków samodzielnych badań archiwów ukraińskich, co,
        prawdopodobnie, jest skutkiem nieznajomości języka ukraińskiego i
        jego halickiego dialektu.
        (dr hab. Wiktor Poliszczuk)
        jednodniowka.pl/readarticle.php?article_id=33
        • liberum_veto Re: doktorat UMCS za pochwałę faszyzmu 19.08.09, 09:51
          Obiektywnie rzecz biorąc, pojawienie się książki Romana Wysockiego powinno było wywołać gwałtowną reakcję nie tylko ze strony polskich historyków, ale też, a może przede wszystkim, ze strony potomków wymordowanej na Wołyniu i w Halicji ludności polskiej, ze strony tych, którzy przeżyli i byli świadkami tragedii. Nic takiego nie nastąpiło, nadeszła tylko adresowana do mnie sugestia napisania recenzji, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że musi ona unikać ostrych sformułowań, ostrych osądów, że nie może ona wykraczać poza ogólnie przyjęte standardy recenzji pracy naukowej. Rozumiem szlachetne intencje moich Przyjaciół, naukowców z prawdziwego zdarzenia. Recenzję, bardzo wyważoną, napisałem, ale nie mogłem napisać ani krótkiej, zwyczajowo na kilkunastu stronach, ani nie mogłem obejść w niej mego stosunku do Autora, Promotora i Recenzentów recenzowanej książki, nie mogłem uniknąć w niej oceny polegającej na tym, iż praca R. Wysockiego w gruncie rzeczy stanowi podręcznik dla nacjonalisty ukraińskiego banderowskiej proweniencji. Mam podstawy do podejrzeń, iż ta książka jest pracą zbiorową formalnie autoryzowaną przez Romana Wysockiego.

          Po napisaniu recenzji jej tekst wraz z krótkim listem przesłałem do Osoby, która decydowała o ewentualnym jej opublikowaniu:

          Szanowny Panie Profesorze, nasz wspólny znajomy z Krakowa zasugerował mi napisanie recenzji na książkę Romana Wysockiego Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów 1929-1939. Przesyłam tę recenzję Panu i pytam, czy mam ją przesłać Wydawnictwu. Zdaję sobie sprawę z ostrości recenzji i jej rozmiarów, ale tego nie można było uniknąć, problem jest zbyt poważny, aby podchodzić do niego w białych rękawiczkach. Niech się raz rozstrzygnie: albo polska nauka idzie na pasku polityki i będziemy mieć to co recenzuję, albo nauka historii stanie na grunt prawdy historycznej. W recenzji poruszyłem niektóre tylko problemy, fałsz recenzowanej książki wymagałby recenzji w formie książki. Waga problemu nie zezwala na krótsze potraktowanie zarzutów. Dla zrozumienia mego stanowiska przesyłam opracowany na sesję naukową w Krakowie referat. Jeżeli Wydawnictwo nie opublikuje recenzji w takiej formie, jaką ją przesyłam, to chcę wiedzieć o tym, wtedy podejmę kroki w kierunku wydania jej w formie broszury. Pozostaję z szacunkiem – Wiktor Poliszczuk.
          jednodniowka.pl/readarticle.php?article_id=33
        • liberum_veto niechęć dążenia do ustalenia prawdy historycznej 06.09.09, 07:27
          Otrzymałem następującą odpowiedź:

          Szanowny Panie,

          Bardzo dziękuję za nadesłany tak szybko tekst recenzji. Przeczytałem
          ją z uwagą i sądzę, że byłoby dobrze, gdyby Czytelnicy Wydawnictwa
          mogli zapoznać się z esencją Pańskiej argumentacji, podważającej
          wywody Wysockiego. Ale właśnie – z esencją, skrótem, streszczeniem.
          Pan przysłał recenzję na 60 znormalizowanych stron. Największa
          recenzja, jaką możemy przyjąć, nie może przekraczać 15-20 stron
          maksimum. Gdyby był Pan uprzejmy dokonać streszczenia, to z chęcią
          wydrukujemy je w najbliższym wydaniu. Jeżeli wolno mi cokolwiek
          zaproponować, to wydaje mi się, że można by tekst przy
          skracaniu „wychłodzić” emocjonalnie, to znaczy zostawić same
          argumenty naukowe, zrezygnować z epitetów. Ale oczywiście Pan będzie
          wiedział najlepiej gdzie szukać miejsca dla skrótów. Pozdrawiam i
          kłaniam się .................

          Skróciłem tekst, ale nie „wychłodziłem” go, nie chciałem aby
          formalności w postaci niepełnej informacji o wydaniu książki stało
          się zadość. Recenzja ostatecznie nie została opublikowana. Moje,
          będące wynikiem ponad dwudziestoletnich badań, ustalenia co do
          ukraińskiego ruchu nacjonalistycznego, badań opartych o kwerendę
          ukraińskich i rosyjskich archiwów, pozostają w sprzeczności z
          wynikami badań historyków polskich. Publikacja recenzji na kiążkę
          Romana Wysockiego stanowi wyzwanie pod adresem nauki polskiej. Jej
          najpoważniejsi, skupieni w PAN, przedstawiciele, powinni
          rozstrzygnąć kto ma rację: ja, czy autorzy pokroju Romana
          Wysockiego, Grzegorza Motyki, Tomasza Stryjka, nie mówiąc już o
          takich historykach, jak Roman Drozd, Eugeniusz Misiło czy Igor
          Hałagida, którzy, jak jeden mąż, utożsamiają interesy zbrodniczej
          OUN z interesami i postawami narodu ukraińskiego, którzy bezzasadnie
          kwalifikują struktury OUN jako ruch niepodległościowy narodu
          ukraińskiego.

          Niedoskonałość nauki polskiej w omawianym zakresie nie jest rzeczą
          najtragiczniejszą, tragedią jest jawna niechęć dążenia do ustalenia
          prawdy historycznej, na co wskazałem na UJ w 2003 roku w wygłoszonym
          tam referacie. Historycy polscy nie dysponują dokumentami
          archiwalnymi z archiwów ukraińskich, ja dysponuję około 10.000 stron
          takich dokumentów – uchwałami OUN, rozkazami, sprawozdaniami z akcji
          antypolskich UPA i innymi, mam dostęp do ponad 140.000 stron
          dokumentów z archiwum Wojsk Wewnętrzych NKWD Okręgu Ukraińskiego za
          1944 rok (Biblioteka Uniwersytetu Torontońskiego), dysponuję
          bibliografią, w oparciu o którą, nie wychodząc z domu, można napisać
          kilkadziesiąt prac magisterskich, kilkanaście doktorskich i kilka
          habilitacyjnych. W latach 2002-2003 opublikowałem 548 dokumentów
          archiwalnych w języku oryginału z tłumaczeniem na polski. Ani IPN,
          ani jakakolwiek inna instytucja naukowa w Polsce, nie zainteresowała
          się tym materiałem, nikt nie wszedł ze mną w kontakt celem
          ewentualnej współpracy. Oto jest problem – całowity brak
          zainteresowania ujawnieniem pełnej prawdy historycznej o istocie
          nacjonalizmu ukraińskiego.
          (dr hab. Wiktor Poliszczuk)
          jednodniowka.pl/readarticle.php?article_id=33
      • liberum_veto sojusznika nie wypada obarczać zarzutem ludobójstw 20.09.09, 08:13
        Polemika naukowa należy do metod dochodzenia do prawdy.
        Opublikowałem dwa tomy kompleksowego opracowania zagadnienia: Źródła
        zbrodni OUN i UPA oraz Dowody zbrodni OUN i UPA. Nikt spośród
        polskich historyków nie podjął się zaprzeczenia moich, opartych o
        dokumenty archiwalne, ustaleń i ocen, nikt nie podjął ze mną
        polemiki, co przyjmuję jako brak podstaw do kwestionowania moich tez
        naukowych. Kwestionuję dotychczas panujące w nauce polskiej poglądy
        na stosunki polsko-ukraińskie doby najnowszej, podważam je przy
        pomocy opartych na dokumentach argumentów. Większość historyków
        polskich jak gdyby nie zauważa moich prac, a niektórzy z nich, jak
        na przykład Grzegorz Motyka, Ryszard Torzecki, Roman Drozd, w swej
        bezsilności wobec mojej logiki - uciekają się do niskich,
        niemoralnych pomówień mnie o to, że byłem prokuratorem wojskowym, a
        nawet agentem KGB. Nie tracę nadziei, że historia nauki polskiej w
        przyszłości osądzi ich według zasług.

        Nadto wskazuję na bardzo niepopularną przyczynę panującego w Polsce
        stanu rzeczy, przeprowadzona przeze mnie analiza w tym zakresie
        doprowadziła do następującego wniosku: Stany Zjednoczone na fali
        prowadzonej od 1946 roku „zimnej wojny” przeciwko Związkowi
        Sowieckiemu, wykorzystywały nacjonalistów ukraińskich, którzy po
        wojnie przedostali się na Zachód, wielu spośród nich Stany
        Zjednoczone i Wielka Brytania zaangażowały do swoich służb
        specjalnych. Po upadku Związku Sowieckiego celem strategicznym
        Stanów Zjednoczonych co do Ukrainy jest jej odizolowanie od Rosji, w
        tym zakresie ze strony ukraińskiej jedynie nacjonaliści ukraińscy
        mogą być i są pomocnymi w realizaji tej strategii, bowiem na
        Ukrainie nie ma innych, wyraźnie antyrosyjskich, sił. W tym zakresie
        nacjonaliści ukraińscy stali się naturalnymi sojusznikami Stanów
        Zjednoczonych. Ujawnienie pełnej prawdy historycznej o zbrodniczości
        nacjonalizmu kraińskiego pozbawiłoby Stany Zjednoczone tego
        sojusznika, a poza tym – sojusznika nie wypada obarczać zarzutem
        dokonania w latach 1943-1944 ludobójstwa na ludności polskiej (co
        najmniej 120.000 bezbronnych ofiar) oraz w latach 1941-1950 na
        cywilnej ludności ukraińskiej (co najmniej 80.000 ofiar – od starca
        do niemowlęcia).
        (dr hab. Wiktor Poliszczuk)
        jednodniowka.pl/readarticle.php?article_id=33
        • liberum_veto parę dokumentów 02.10.09, 07:51
          Parę dokumentów na poparcie tej tezy
          forum.gazeta.pl/forum/w,48782,84907629,84907629,Pare_dokumentow.html
          Autor: mat120 20.09.08, 08:33
          Na stronach rosyjskich znalazłem dokumenty potwierdzające to co
          znane było już od dawna. Banderowskie kanalie uratowały skórę bo
          niemal w całości przeszły na służbę CIA. Wielu z nich dosłużyło się
          emerytur w amerykańskich służbach specjalnych. Byli i są Amerykanom
          bardziej przydatni w realizacji ich polityki globalnej niż Polacy.
          Nam przypadła taka rola, że poświęcając sprawy Polski mamy wspierac
          tychże ukraińskich faszystów, którzy są skutecznym narzędziem w
          realizacji polityki USA. I to jest nasz pech. A o tym, że polityka
          polska jest funkcją polityki amerykańskiej chyba nie trzeba nikogo
          specjalnie przekonywac.
          novoross-73.livejournal.com/38008.html#cutid1
    • antyoun-upa Re: Nacjonalizm ukraiński - kompedium wiedzy 15.07.09, 08:25
      Artykuł o ukraińskim nacjonalizmie na Wiki
      pl.wikipedia.org/wiki/Nacjonalizm_ukrai%C5%84ski
      Nacjonalizm ukraiński – ukraiński nurt myśli politycznej i ruch nacjonalistyczny
      powstały na przełomie XIX i XX w. Jego głównym reprezentantem była Organizacja
      Ukraińskich Nacjonalistów, powstała w 1929 z połączenia kilku mniejszych
      organizacji, m.in. Ukraińskiej Wojskowej Organizacji, utworzonej w 1920.

      Ukraiński nacjonalizm w latach trzydziestych XX w. wykazywał wiele cech
      charakterystycznych dla faszyzmu i nacjonalizmu integralnego, określanego w
      ukraińskiej nacjonalistycznej literaturze mianem "czynnego nacjonalizmu",
      będącego przeciwieństwem tradycyjnych nacjonalizmów europejskich.

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka