Grzybowe epigramaty

[madohora]

CZUBAJKA KANIA ZBIERAĆ CZY NIE ZBIERAĆ - www.ekologia.pl

[madohora]

Pierwsze czubajki kanie spotkać można już w czerwcu i rozpieszczają one grzybiarzy przez całe lato, aż do listopada. Szczególny wysyp czubajek odnotowuje się przy tym po letnich burzach. Grzyby mogą pojawiać się pojedynczo, choć częściej spotkamy je w postaci skupisk po kilka sztuk.

[madohora]

Po przełamaniu kapelusza zobaczymy biały miąższ o bardzo przyjemnym grzybowo-owocowym aromacie. Jest on dość miękki i gąbczasty, nie ulega odbarwieniom i mało kiedy nęci owady. Stąd też czubajki kanie, nawet te największe, zbierane są zwykle w doskonałym stanie.

[madohora]

Czubajki kani pod żadnym pozorem nie należy jeść na surowo, bowiem mogą powodować dolegliwości żołądkowe. Nie jada się również trzonu, który bywa pusty i zdrewniały, ale tylko same kapelusze. Przed cieplną obróbką należy je dokładnie oczyścić, idealnie na sucho. Jeśli zdecydujemy się kapelusze umyć, trzeba je porządnie osuszyć.

[madohora]

NADZIEWANE CZUBAJKI KANIE

800 g czubajki kani – mniejszych kapeluszy
100 g serka śmietankowego
100 g twardego sera żółtego typu gouda
5 ogórków konserwowych
masło
szczypta papryki suszonej
szczypta pieprzu czarnego

Grzyby myjemy, suszymy i układamy spodem na górę w natłuszczonym żaroodpornym naczyniu. Serek śmietankowy łączymy w misce z posiekanymi ogórkami i startym na tarce serem żółtym. Tym nadzieniem faszerujemy każdy kapelusz oddzielnie. Wierzch solimy, pieprzymy i posypujemy lekko papryką. Pieczemy w temperaturze 180 stopni ok. 20 minut.

[madohora]

ZUPA GRZYBOWA Z KOPERKIEM

800 g leśnych grzybów (najlepiej prawdziwki, podgrzybki)
1 por
1 cebula
2 ząbki czosnku
1 litr bulionu warzywnego
200 ml śmietanki 30%
odrobina gałki muszkatołowej
pęczek koperku
grzanki do podania
sól i pieprz
tłuszcz do smażenia (najlepiej klarowane masło, ale może być zwykłe)

Posiekaj drobno cebulę, jasną część pora i obrane ząbki czosnku.
Przygotuj grzyby, oczyść je dokładnie i pokrój w mniejsze kawałki. Na klarowanym maśle w średnim garnku podsmaż je na dość dużym ogniu. Następnie dodaj cebulę, pora i czosnek. Smaż, co jakiś czas mieszając.
Wlej gorący bulion, dopraw solą, pieprzem i odrobiną gałki muszkatołowej. Gotuj całość na małym ogniu przez 20 minut.
Odstaw garnek z ognia i zblenduj całość na gładki krem. Dodaj śmietankę, ale odlej 2-3 łyżki do podania. Wlej ją cienkim strumieniem do garnka, mieszając, aby zupa była aksamitna. W razie potrzeby dopraw do smaku.
Przełóż porcje do misek, posyp świeżym koperkiem, podlej śmietanką i dodaj chrupiące grzanki.

[madohora]

Sałatka z pieczarkami

[madohora]

BOROWIKI AMERYKAŃSKIE ZNÓW POJAWIŁY SIĘ W POLSCE - www.msn.com.pl - 03.10.2025

[madohora]

DWIE OFIARY ATAKU NIEDŹWIEDZI. JEDNA BYŁA NA GRZYBACH - Interia - 04.10.2025

[cusiew44]

Grzyby chronione w Polsce – przykłady, cele i zasady

Polska to prawdziwa trendsetterka na polu ochrony gatunków i siedlisk grzybów. Jako pierwszy kraj świata objęła ochroną prawną wybrane grzyby jadalne oraz lecznicze. Od początku towarzyszyły im też gatunki cenne dla nauki, choć niejadalne dla człowieka. W latach 80. minionego wieku zagrażały im przede wszystkim rabunkowa eksploatacja oraz chuligańskie niszczenie grzybni. Obecnie obowiązuje czwarte już Rozporządzenie wraz z listą 117 gatunków prawnie chronionych. Wybór bywał trudny. Wymarcie grozi jednej czwartej grzybów naszego państwa. To około tysiąc gatunków!

[cusiew44]

Gatunków ściśle chronionych dotyczy więcej zakazów niż gatunków chronionych tylko częściowo. Ściśle chronionych nie można bowiem także: przywozić i wywozić poza granice Polski, przetrzymywać lub posiadać, handlować nimi, dawać w prezencie lub w spadku. Dla większości gatunków Ustawodawca dopuścił odstępstwa od kar za niszczenie siedlisk w sytuacjach gdy technologia prac uniemożliwia przestrzeganie Rozporządzenia (2014). Jednakowoż dla czterech gatunków chronionych ściśle i dla trzydziestu jeden chronionych częściowo nawet racjonalna gospodarka leśna i rolna nie zwalnia od obowiązku troski o ich siedliska. Dla dziewięciu gatunków uważanych za przysmaki bądź lekarstwa Ustawodawca pozwolił na względnie łatwe i szybkie odstąpienie od zakazu zbioru w celach gospodarczych, pod warunkiem wyrobienia zgód GDOŚ lub wojewódzkiego RDOŚ (Kujawa i in. 2020).

[cusiew44]

Dwa następne rozporządzenia nt. ochrony gatunkowej grzyby, z 1995 i 2001 roku, nie przyniosły większych zmian na liście gatunków objętych ochroną w Polsce. Kolejne wersje rozporządzenia, z 2004 oraz 2014 wydatnie poszerzyły listę gatunków chronionych w kraju. Od 2004 do 2014 ściśle chroniono u nas niemal sto gatunków, a tylko jednego częściowo. Rok 2014 przyniósł prawdziwą rewolucję, albowiem nie tylko zredukował liczbę ściśle chronionych do 54 i rozbudował liczbę częściowo chronionych do 63 gatunków, lecz także skasował ochronę kilku gatunków pospolitych albo obcych geograficznie na naszych ziemiach (Kujawa 2005, 2012, Kujawa i in. 2020).

[cusiew44]

Wybrane gatunki chronione ściśle i częściowo w Polsce od 2014 r.

Berłóweczka czeska: ochrona ścisła
Boczniak mikołajkowy: ochrona ścisła
Borowik szatański: ochrona ścisła
Borowik żółtobrązowy podgatunek królewski: ochrona ścisła
Czareczka długotrzonkowa: ochrona ścisła
Dwupierścieniak cesarski: ochrona ścisła
Pniarek lekarski: ochrona ścisła
Promieniak wilgociomierz: ochrona ścisła
Szkieletnica wonna: ochrona ścisła
Tęgoskór korzeniasty: ochrona ścisła
Trufla wgłębiona: ochrona ścisła
Wilgotnica czapeczkowata: ochrona ścisła
Żagiew korzonkowa: ochrona ścisła
Żyłkowiec różowawy: ochrona ścisła
Błyskoporek podkorowy (włóknouszek ukośny, czyr brzozy): ochrona częściowa
Buławka obcięta: ochrona częściowa

[cusiew44]

Statusu gatunku prawem chronionego pozbawiono też szereg gatunków niejadalnych, ale bardzo efektownych, w tym sześciu gatunków gwiazdoszy (najmniejszego, rudawego, prążkowanego, czarnogłowego, koronowatego a także frędzelkowatego) tudzież dwu gatunków czarek (szkarłatnej i austriackiej).

[cusiew44]

Straż Leśna ma prawa ukarać nas mandatem za:
zbiór owocników gatunków chronionych w Polsce;
zbiór jakichkolwiek grzybów, także tych pospolitych i dopuszczonych do obrotu handlowego na terenach ściśle chronionych, zwłaszcza w rezerwatach przyrody i parkach narodowych;
zbiór grzybów, nie tylko chronionych, ale w ogóle wszystkich metodami niezgodnymi z prawem, rabunkowymi, chuligańskimi (niszczącymi runo i ściółkę leśną, w przypadku poszukiwań trufli nawet głębsze warstwy gleby), połączony z zakłócaniem ciszy w lesie, płoszeniem zwierzyny, stwarzaniem zagrożenia pożarem (przez rzucanie niedopałków lub palenie ognisk; Kujawa i in. 2020, Siewko 2021).

[cusiew44]

Lepiej nie zbierać owocników sromotnika fiołkowego nad morzem. Choć ustawodawca skasował jego ochronę gatunkową, to okazy spotykane w rezerwatach (jak np. Helskie Wydmy) i parkach narodowych (np.: Słowińskim) dalej podlegają ochronie. Poza tym wcale nie są dobrym afrodyzjakiem, a w pełni zasługują na ocalenie jako rzadkie w Polsce i cenne dla nauki.

[madohora]

ZAGINĘŁA NA GRZYBACH - www.msn.com.pl - 06.10.2025

[madohora]

URATOWALI JĄ W OSTATNIEJ CHWILI - Interia - 06.10.2025

[madohora]

W POLSCE EKSPANSJA TEGO GRZYBA- JUŻ TRWA - Interia 08.10.2025

[madohora]

Kręgi wróżek to półkoliste lub okrągłe wzory wzrostu owocników grzybów , które powstają z grzybni grzyba rosnącej w tym samym tempie we wszystkich kierunkach. Średnice tych struktur mogą być bardzo duże w zależności od ich wieku. Kręgi wróżek powstają z różnych gatunków grzybów w bardzo różnych miejscach.

[madohora]

Nazwa „Krąg Czarownicy” lub „Krąg Wróżek” wywodzi się z wierzeń ludowych , jako że te okrągłe kształty postrzegano jako miejsca spotkań czarownic lub wróżek , których wejście było magiczne lub zabronione. Miejsca, w których rosną szczególne rośliny, na przykład te o szczególnych właściwościach leczniczych, w różnych kulturach kojarzone są z istotami duchowymi

[madohora]

Stephan Getzin z Katedry Modelowania Ekosystemów Uniwersytetu w Getyndze wysunął teorię, że kręgi wróżek w Namibii są spowodowane niedoborem wody. Poprzez kolisty układ otaczających traw, tworzący idealny stosunek obwodu do powierzchni, zbiorowo wykorzystują one dostępną wodę w głębszych warstwach ziemi wewnątrz kręgu. Tę adaptację do czynników zewnętrznych można opisać jako rodzaj inteligencji roju.
Co więcej, okrągłe formacje darni są czasami nazywane kręgami wróżek, które mogą powstawać w okresie godowym , gdy kozioł pędzi łanię. Jednak rzadko są one idealnie okrągłe.

[madohora]

Wiadomo, że około 60 gatunków grzybów tworzy kręgi wróżek.
Jeden z największych kiedykolwiek odkrytych kręgów wróżek odkryto w pobliżu Belfort we Francji. Ten pierścień, utworzony z głów mnichów , ma średnicę około 600 metrów i szacuje się, że ma ponad 700 lat. W górach South Downs w południowej Anglii znajdują się duże kręgi wróżek z grzybów majowych , których wiek szacuje się na kilkaset lat.

[madohora]

Olbrzymia jaskółka ( Entoloma sinuatum )
Ucho świni ( Gomphus clavatus )
Czapeczka ślimaka pachnącego ( Hygrophorus agathosmus )
Ślimak pomarańczowo-łodygowy ( Hygrophorus abieticola )
Ślimak purpurowy plamisty ( Hygrophorus russula )
Głowa mnicha ( Infundibulicybe geotropa )
Foxy Czerwony Rycerz ( Paralepista flaccida )
Brudny rycerz ( Lepista sordida )
Kurka wielka ( Aspropaxillus giganteus )
Lycoperdon curtisii
Butelka do kurzu ( Lycoperdon perlatum )
Grzyb zwyczajny ( Macrolepiota procera )
Oszust goździkowy ( Marasmius oreades
Grzyb jastrzębi ( Sarcodon dachówkowaty )
Grzyb masłowy ( Suillus luteus )
Rycerz blady słomkowy ( Tricholoma album )
Tricholoma orirubens ( Rudawy rycerz )
Rycerstwo tygrysie ( Tricholoma pardinum )
Matsutake ( Tricholoma matsutake )
Rycerz zwyczajny ( Tricholoma terreum )
Trufla Perigord ( Tuber melanosporum )

[madohora]

SMACZNIEJSZY OD PRAWDZIWKA - Interia - 09.10.2025