Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach – kościół zbudowany w latach 1927–1955 w stylu klasycyzującym według projektu architektów Zygmunta Gawlika i Franciszka Mączyńskiego[3]. Wznosi się w południowej części centrum Katowic, w prostokącie zamkniętym ulicami Powstańców, Wita Stwosza, Jordana i Plebiscytową.

[madohora]

Do budowy katedry przystąpiono oficjalnie 5 czerwca 1927. Miejsce pod budowę kościoła i kurii biskupiej, o powierzchni 90 tys. m², objęło teren dawnej cegielni. Pierwszym magister fabricae a zarazem przewodniczącym Komitetu Budowy Katedry w Katowicach wybrany został ks. dr Emil Szramek[6]. Kamień węgielny wmurowano 4 września 1932. W uroczystości uczestniczyli: abp Adam Stefan Sapieha, bp Antoni Szlagowski, bp Bernard Dembek, nuncjusz abp Francesco Marmaggi, wojewoda Michał Grażyński i członkowie kapituły katedralnej. Do września 1939 roku wybudowano prezbiterium, kilkumetrowe mury i schody, jednak po rozpoczęciu okupacji władze niemieckie zabroniły dalszej budowy.

Po zakończeniu II wojny światowej budowę wznowiono w połowie 1947 r. pod kierunkiem ks. Rudolfa Adamczyka. W 1948 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach zażądało obniżenia wysokości kopuły katedry o 40 m, aby nie dominowała w pejzażu Katowic, jednak ks. Adamczyk to żądanie odrzucił[8]. Projekt przedwojennych architektów na skutek żądania władz wojewódzkich Polski Ludowej uległ jednak modyfikacji około 1954 roku (m.in. aż o 38 m obniżono kopułę i ostatecznie katedra osiągnęła wys. 64 m, dł. 101 m, szer. 50 m). Główny wpływ na zmniejszenie kopuły miał formalnie zastępujący biskupów katowickich ks. Jan Piskorz (ksiądz patriota, posłuszny komunistycznym władzom)[9]. Dzięki zgodzie na obniżenie kopuły budowa nabrała tempa[8]. Konsekracji świątyni dokonał 30 października 1955, podczas tzw. wysiedlenia biskupów katowickich, ordynariusz częstochowski Zdzisław Goliński.

[madohora]

Mury świątyni wzniesiono w większości z żelazobetonu, a zewnętrzne okładziny ścian wykonano z dolomitu wydobywanego i obrabianego w kamieniołomach Imielina (woj. śląskie). Witraże zaprojektował prof. Stanisław Pękalski[5]. Wyposażenie i aranżację wnętrza zaprojektował w 1973 arch. Mieczysław Król, a elementy rzeźbiarskie Jerzy Egon Kwiatkowski, realizację ukończono w 1987. Archikatedra Chrystusa Króla jest największą archikatedrą w Polsce. Dnia 20 czerwca 1983 w katowickiej katedrze gościł papież Jan Paweł II. Dziewięć lat później w obecności biskupów śląskich odczytano w niej bullę Totus Tuus Poloniae Populus z 25 marca 1992, erygującą metropolię katowicką i tworzące archikatedrę.

W archikatedrze wręczana jest każdego roku nagroda Lux ex Silesia.

W krypcie Archikatedry Chrystusa Króla w Katowicach pochowani zostali śląscy biskupi: Arkadiusz Lisiecki, Stanisław Adamski oraz Herbert Bednorz.

[madohora]

[madohora]

ZDEWASTOWANO MURY ARCHIKATEDRY CHRYSTUSA KRÓLA W KATOWICACH - Nasze Miasto - 29.10.2020

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Powiem, że malowanie czegokolwiek po murach zabytkowych kościołów nie podobało mi się

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

TĘCZOWA KATEDRA - Wyborcza - 02.06.2022

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KATEDRA CHRYSTUSA KRÓLA W KATOWICACH - Radio Em - 25.11.2023

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Otwarto krypty po remoncie

[madohora]

[madohora]

TO SZTUCZNA DOKLEJKA. BYŁY KONSERWATOR ZABYTKÓW KRYTYCZNIE O RZEŹBACH NA FASADZIE KATEDRY - Dziennik Zachodni - 13.07.2025