zeitgeist2010
04.02.11, 10:46
Al-Andaluz nazywal sie obszar na polw iberyjskim zdobyty w 711 roku przez nowonawroconych na islam i nadgorliwych Berberow. Mówili o tym obszarze „kraina Wandali”, poniewaz zetkneli sie z nimi wczesniej w pln afryce. Obok Wandali rzadzil tam tez inny wschodnio-germanski lud Wizygotow. po kilkudzieseciu latach przybyli do al-andaluz czlonkowie dyanastii Umayadow z damaszku, a razem z nimi osiagniecia wysokiej kultury Islamu i przejete przez nich i udoskonalone osiagniecia Grecji i Bizancjum.
Zalozyli stolice swojego Kalifatu w Cordobie, ktora w 9 wieku miala 800 000 mieszkancow, 3000 meczetów, 50 szpitali, oswiecone ulice, publiczne laznie i 60 000 pisanych ksiazek rocznie. Umayadzi w Cordobie i inna dynastia Nasridów w Granadzie udoskonalili kulture rzymska: inzynierie, architekture, nauke i religijna i polityczna tolerancje. W szczególach: udoskonalenie produkcji papieru, irygacja, ogrody, laznie, matematyka, medycyna, nawigacja, przyprawy, nóz i widelec, nawet zwyczaj podawania (trzech) dan jest pochodzenia arabskiego. w jezyku: alkohol, algebra, zero, almofada, izquierda (poduszka, lewy po port i hiszp), gips, aranz(owac)itd.
Rozni emirowie zwalczali sie nawzajem ale w zasadzie panowalo pokojowe wspolzycie miedzy muzulmanami, zydami i Chrzescijanami. W Cordobie znajduje sie do dzisiaj synagoga. Najw skupisko zydów bylo Toledo, gdzie znajduja sie 2 synagogi.
Mosche Ben Maimon byl zydowskim filozofem i naukowcem, ktory zdazyl byc prywatnym medykiem i Saladina i Ryszarda Lwie Serce. Seneca urodzil sie zreszto tez w Cordobie. W tym miescie jest, moim zdaniem, najb fascynujacy zabytek sakralny na globie. Mezquita, ktora symbolizuje nakladanie sie cywilizacji w Hiszpanii. Najpierw byla w tym miejscu swiatynia rzymska, potem kosciól Wizygotów, potem gigantyczny meczet zbudowany przez Umayadów, w koncu katedra kastylijska.
Wartosc kulturowa tego zabytku to w 90% meczet. Sensacyjna budowla i architektura wewnetrzna, ktora pozostawia w cieniu wszystko inne na planecie. Muzulmanie zburzyli kosciól wizygotów i w pierwszej wersji wzniesli monumentalny meczet dla 4000 ludzi, nastepna przebudowa stworzyla miejsce dla 10 000, nastepna dla 20 000 a ostatnia dla 40 000! Wyjatkowosc Mezquity lezy w 1000 kolumn z podwójnymi lukami stylizujacymi palmy daktylowe.
www.youtube.com/watch?v=yIQtbMOwx1o&feature=related
Jest to dla mnie zagadka, ze ta budowla nie jest bardziej znana.
Najwiekszym szokiem jest jednak katedra, wbudowana w srodek meczetu! na rozkaz Carlosa V po wyrzuceniu Maurów. Katedra jest tez b. piekna ale mimo wszystko jest to najbardziej brutalne i niepotrzebne „wlamanie” architektoniczne w historii. Zreszta, gdy sam Carlos zobaczyl resultat tego bezpardonowego wsadzenia katedry w srodek Mezquity, bardzo zalowal swojej decyzji.
Polwysep iberyjski to prawdziwa kolebka Europejskosci. Najstarsze znane miasto to Cadiz, fenicyjski Cadir. Pod Sevillia mozna odwiedzic ruiny najw miasta poza granicami Rzymu, Itálica. Urodzil sie tutaj Scipio africanus, imperatorzy Trajan i Hadrian. Zyli tu Iberowie, Fenicjanie, Celtowie, Rzymianie, wschodni Germanie, Arabowie.
Nie jest przypadkiem, ze jedynym zachowanym jezykiem przed indo-europejskim jest Baskijski. Ta roznorodnosc jest wpisana w rysy twarzy Hiszpanow i Portugalczyków. Kazdy jest inny. Nie mozna zdefiniowac „typowosci” tak jak u Slowian albo Skandynawów. Faktem jest jednak ze dominua ciemne wlosy, czarne oczy, pewna „kancistosc” rysów twarzy, a nawet posunal bym sie do stwierdzenia, ze wielu ma duze zeby i wysokie dziasla, szczególnie kobiety:)
Hiszpanie ignoruja jez angielski. Czcesz z nimi pogadac, naucz sie hiszp. Nie zasymilowali nawet globalnego „okay”. Uzywaja wlasnego „vale” albo „muy bien”. Portugalski: „valeu” i „ta bom”.
W ostatynim czasie byli b. zajeci uchwalaniem nowej reformy emerytalnej. Podejrzanie b. podobnej do niemieckiej :)
Dzisiejsza andaluzja to globalna arena. Przede mna 2 mlode Chinki staraja sie dogadac z pania w okienku, ktora jest z argentyny. W hotelu na jednej zmianie Kimberly z Holandii a na drugiej mloda dziewczyna ze Szczecina (ale to wyjatek, Polskiego tu sie nie slyszy). Muzulmanek w chustach jest wiecej w Malmö albo Berlinskim Kreuzbergu.
Hasta luego. Parada proxima Alhambra.
