Warszawa Romanska?

[warcislaw]

Czy sa w Warszawie jakies zabytki z epoki Romanskiej albo wczesniej?

[jaacek]

Romańskie? Przesada - są rozmaite eksponaty w muzeach stołecznych, ale nie
pochodzące z Warszawy. Do zabytków tej kategorii zaliczyłbym także np.
kropielnicę z przedsionka Katedry pochodząca z Włoch, a ofiarowaną swiątyni
przez kard. Wyszyńskiego (piszę nie sprawdzając w źródłach szczegółów -
wytrzepuję z pamięci dawno przeczytane czy zasłyszane fakty, więc przepraszam
za ew. nieścisłości).
Za to można znaleźć w Warszawie i jej okolicach zabytki przedromańskie;
najbardziej znane jest chyba grodzisko na Bródnie, o ile się nie myle z X/XI
wieku. Problem polega na tym, że zabytki tego rodzaju nie są widoczne - na
powierzchni ziemi w najlepszym razie pozostają jedynie niewielkie ślady, a
wszelkie wykopane przez archeologów prace trafiaja do muzeów, najczęściej
zresztą do magazynów. Wszystkim, których interesuje ten temat polecam książki
Zdzisława Skroka np. "Na tropach archeologicznych tajemnic
Mazowsza", "Wykopaliska na granicy światów", czy też "Mazowsze nieznane" -
ciekawe, żywo napisane, sporo tu sensacyjnych informacji - sami nie wiemy, w
jak ciekawym miejscu przyszło nam żyć.
Jeszcze starsze zabytki związane z isnieniem w tej części Mazowsza zagłębia
metalurgicznego można zobaczyć w Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w
Pruszkowie (w dawnym pałacyku Potulickich przy ul. Prusa).
Zabytków romańskich na Mazowszu jest w ogóle niewiele, ale warto pojechać w
weekend do Czerwińska, żeby zobaczyć w dawnym opactwie kanoników regularnych
wspaniały portal, zespół fresków itp. W okolicach znajdują się imponujące
wielkością i stanem zachowania grodziska wczesnośredniowieczne. Osobiście
polecam dłuższą wycieczkę do Tumu pod Łęczycą - tamtejszy kościół jest po
prostu zachwycający. W Płocku można zobaczyć kopię drzwi płockich i pomniejsze
zabytki. Jeśli kogoś zainteresują te wycieczki, to chętnie polecę parę
ciekawych miejsc po drodze.

[jerzy.majewski]

Chyba już niewiele więcej można dodać o romaniźmie w Warszawie.
Podobno romańską tradycję ma kościół parafialny w Błoniu. Najciekawszym zabytkiem romańskim w
zbiorach warszawkich jest z kolei Ewangeliarz Anstazji z około 1160 r. przechowywany w zbiorach
Biblioteki Narodowej.
Pochodzi z Mazowsza, oczywiście nnie z Warszawy tylko z Płocka. Powstał w czasch gdy w Płocku
kwitła sztuka romańska, czyli z czasów biskupa płockiego Aleksandra z Malonne. Biskup Aleksander
sprowadził do Polski znakomitych artystów. Między innymi znad Mozy. Prawdopodobnie któryś z owych
nadmozeńczyków był też autorem ewangeliarza. Ewangeliarz przechowywany był w płockiej bibliotece
katedralnej, a identyfikowany jest ze zmarłą 1169 Wierzchosławą, żoną Bolesława Kędzierzwego.
innym cennym zabytkiem romańskim w zbiorach warszawskich jest rzeźba z drewan lipowego Matki
Boskiej z Dzieciątkiem z Ołoboku z 2 poł XII wieku.
Do niedawna można ją było zobaczyć w galerii sztuki średniowiecznej Muzeum Narodowego.Teraz
jest tam remont, ale myślę, że po ponownym otwarciu galerii rzeźba będzie na swoim miejscu.

[luka]

Kościół w Błoniu jest wymieniony jako posiadający elementy romańskie w
książce "Architektura romańska w Polsce" Zygmunta Świechowskiego, Warszawa
2000, Wydawnictwo DiG