Foksal 13

[chinique]

Jak dobrze, że Pan Jerzy nie każe juz wyburzać nowych biurowych
wysokościowców, tylko powrócił do tego, co potrafi najlepiej, czyli grzebania
się w przyszłości. Też uważam, że to skandal z kamienicami na Foksalu i coś,
ktoś, jakoś, nie wiadomo co, kto i jak, powinien z tym zrobić :).

[flemming]

Pan Jerzy pisze bardzo pięknie,ale za mądrze dla stołecznej
konserwatorki zabytków Nekandy Trepki.Jak baba z Białej Podlaskiej
może zrozumieć takie detale. Nie rozumie i efekt jest taki, że choć
ma biuro w kamienicy obok, na Foksal 11, nie kiwnęła palcem żeby
zabytek ratować.

Utalentowany Karol

[andrzej_b2]

Cała rodzina Spitzbarthów była utalentowana artystycznie. Karol, drugi syn
Artura Ottona warszawskiego architekta i Aleksandry z Dunin-Borkowskich był
bardziej znany jako Karol BENDA – aktor, reżyser i dyrektor teatrów. W latach
(1919-24) należał do zespołu teatrów warszawskich i występował w Rozmaitościach,
Reducie Osterwy i w Dramatycznym. Po angażach krajowych i zagranicznych w 1932
osiadł w Warszawie (Puławska 28) i pracował kolejno w Teatrze im. Żeromskiego,
Teatrze im. Zapolskiej, Rozmaitościach, Kameralnym, Malickiej i w Operetce
„8:15”: W sezonie 1934/35 grywał w teatrze Aktora, którym także kierował,
wspólnie z Jaraczem i Zimińską. Reżyserował też wiele oper w Teatrze Wielkim.
Podczas okupacji grał w (jawnym) Teatrze Komedia przy Kredytowej. Zmarł w 1942
na atak serca, podczas premierowego spektaklu komedii „Kochanek to ja”. Obydwaj,
(z ojcem) są pochowani na Cm. Ewangelicko-Augsburskim w kw. A-11.

Lucynka

[andrzej_b2]

Podczas okupacji, w kamienicy Spitzbarthów (Nowy Świat 30 róg Foksal) Lucyna
Szczepańska - przedwojenny „słowik Warszawy” - prowadziła „Cafe Lucyna”. Nad
lokalem była skrytka, w której ukrywali się Żydzi, a wejście do niej wiodło
przez mieszkanie Karola Bendy (Spitzbartha). Kim była właścicielka kawiarni, o
której po wojnie zrobiło się głucho? Urodziła się w Warszawie, była rówieśnicą
moich rodziców i ich koleżanką ze szkoły przy ul. Zagórnej. Od najmłodszych
marzyła o karierze śpiewaczej. Miała ciepły sopran koloraturowy. Dostanie się do
chóru Opery zawdzięczała starszemu bratu - Feliksowi Szczepańskiemu, skrzypkowi
w Teatrze Wielkim. Pragnęła jednak śpiewać wielkie partie operowe, i tak też się
stało. W roku 1932 zadebiutowała partią Gildy w operze "Rigoletto". Od tej
chwili rozpoczęła się jej błyskawiczna kariera. Śpiewała również w operetkach,
nagrywała wiele arii dla Polskiego Radia i na płytach. To wówczas przylgnęło do
niej miano „słowika Warszawy”, tym łatwiej, że Kawecka i Messalka były już u
kresu popularności. Wtedy była już na tyle majętna, że mogła zamieszkać na
Saskiej Kępie przy ul. Dąbrowieckiej. W latach 1937-39 związała się z Operetką
"8:15" przy ul. Śniadeckich 5, kierowanym przez Karola Bendę. Odtąd
prawdopodobnie zaczęła się ich znajomość. Kiedy wybuchła wojna, część aktorów
imała się różnych zajęć, a mniejszość ich występowała w teatrzykach, które za
zgodą Niemców zostały otwarte. Lucynka (w moim domu zawsze tak się o niej
mówiło) początkowo śpiewała w kawiarniach i w swojej „Cafe Lucyna”, gdzie gośćmi
byli też i Niemcy, potem występowała w Theater der Stadt Warschau (w gmachu
Teatru Polskiego). Miano jej to za złe, wtedy bowiem uważano, że przed takim
audytorium nie powinno się występować. Po wojnie środowisko ją jednoznacznie
odrzuciło. W 1945 nielegalnie wyjechała z Polski. Nie mogła żyć bez Warszawy, w
połowie lat 70-tych wróciła. Zmarła w 1999 r.

Lucynka-"jednoznacznie odrzucona przez środowisko"

[fima]

Jak zawsze u B2: doskonala ciekawostka warsawianistyczna. Kiedy
Autor utrwali ją - i inne, których nam tu nie żałuje - w formie
drukowanej, z rycinami, fotografiami? W internecie to się marnuje,
dziś jest jutro nie ma.
A "Lucynka" szkoda że nie przetrzymała paru lat powojennych. Inni,
nawet "uhonorowani" przez władze podziemne imiennymi ostrzeżeniami
(Dymsza, Malicka, Perzanowska) po paru latach grania na prowincji
pod pseudonimami lub w radiu wrócili do "środowiska" już bez żadnych
urzędowych przykrości. "Środowisko" z czasem przestało już być tak
nudnie pryncypialne, teraz to już w ogóle nie do pomyślenia taki
tępy ostracyzm...

[andrzej_b2]

fima napisała:
>
> A "Lucynka" szkoda że nie przetrzymała paru lat powojennych. Inni,
> nawet "uhonorowani" przez władze podziemne imiennymi ostrzeżeniami
> (Dymsza, Malicka, Perzanowska) po paru latach grania na prowincji
> pod pseudonimami lub w radiu wrócili do "środowiska" już bez > żadnych
urzędowych przykrości. "Środowisko" z czasem przestało już > być tak nudnie
pryncypialne, teraz to już w ogóle nie do pomyślenia > taki tępy ostracyzm...

No właśnie. Dziwne, komu zależało na wymazaniu „Lucynki” z pamięci Warszawy? Tak
mocno związana z PR, a przez kilka powojennych dziesięcioleci w ogóle jej
nazwisko nie „padło z anteny”. Chyba po raz pierwszy usłyszałem je w na pocz.
lat 70-tych w audycji Danuty Żelichowskiej „Mijają lata, mijają piosenki”, w
arii z „Krysi Leśniczanki”. Później już częściej w podobnym programie spółki
Danuty Żelichowskiej i Jana Zagozdy „Mijają lata, zostają piosenki”. Dość długo
obie audycje były nadawane w niedzielę o godz. 8:10, ostatnio nawet z udziałem
Tadeusza Sznuka, ale już o innej porze. Trochę żal, że od około roku audycja
znikła. Zawsze czekałem na nią z utęsknieniem i na spotkanie z dźwiękiem mowy
ludzi minionej Warszawy.
Pozdrawiam :-(

[andrzej_b2]

Jak wyglądała Lucyna Szczepańska?
Z lat szczytu jej kariery nie zachowało się wiele zdjęć. Jedno publikuje Witold Filler w książce „Rendez-vous z Warszawską Operetką”:
foto0.m.onet.p/_m/d7cf7f9a27addcc02c969013fb34038c,21,19,0.jpg
Widać na nim artystkę w arii „Cesarzu, ach cesarzu...” z operetki „Krysia leśniczanka” Georga Jarno, wystawianej w teatrze „8:15” (Śniadeckich 5). W arii tej popisywała się „nieskazitelnie czystą frazą” - jak pisze W. Filler. Rekwizytami były tresowane żywe sarenki, tak charakterystyczny element reżyserii Witolda Zdzitowieckiego (w innej operetce znów występował tresowany słowik, który w odpowiednim momencie wyśpiewywał trele).
A głos Lucyny możemy usłyszeć w słynnej „Prząśniczce” St. Moniuszki (błędnie tu zatytułowanej jako „Kręć się”).
pl.youtube.com/watch?v=CTQUWjrml-U
A tu w piosence J. Petersburskiego „Ta jedna noc”:
pl.youtube.com/watch?v=F2qIc41eS50
Pozdrawiam

Teraz poprawny link do zdjęcia Lucynki:

[andrzej_b2]

foto0.m.onet.pl/_m/d7cf7f9a27addcc02c969013fb34038c,21,19,0.jpg

Lato 1939 Roku

[andrzej_b2]

Zbliżało się lato 1939 r. W powietrzu słychać było coraz wyraźniej pomruki wojny. Dyrekcja teatru „8:15” postanowiła nie grać już operetek niemieckich i wiedeńskich. Podjęła więc decyzję, by 2 sierpnia wystawić prapremierę „Panny Wodnej” Jerzego Lawiny-Świętochowskiego z librettem Karola Bendy i Juliana Krzewińskiego.
pl.youtube.com/watch?v=AYuyGu0pLoE
W pierwszych dniach września w pustawej sali teatru siedziały już prawie same mundury. 5 września bomba hitlerowska zmiotła z powierzchni ziemi dom przy Śniadeckich 5, tylko przez całą okupację na rogu Marszałkowskiej wisiał kolorowy drogowskaz „Tędy do 8:15”.
Pozdrawiam