Jak zwykle pojechałem na weekend do domu i jak zwykle Młoda zaczęła zdawać mi
relację z całego tygodnia. Tradycyjnie już nie pasowała jej szkoła. Zapytałem
ją więc jaka powinna być ta szkoła. No i zaczęła opowiadać. I cakiem mądre
rzeczy powymyślała. Następnego dnia usiedliśmy sobie i zaczęliśmy to
spisywać, ale tak już na poważnie. Co myślicie o takim systemie edukacji? Jak
oceniacie mozliwości wprowadzenia go? Co zmienilibyście? Ja już wcześniej
myślałem o obywatelskim projekcie ustawy dot. trybu nauczania, ale niestety
nie mam na to środków finansowych, a koszty są niemałe. Sporo ludzi narzeka
na szkołę. Może czas to zmienić?
I Założenia ogólne
1. System edukacji obejmuje następujące poziomy szkół:
- Szkoła Podstawowa (obowiązkowe zdanie egzaminu kończącego)
- Gimnazjum (nieobowiązkowe)
- Szkoła Zawodowa (nieobowiazkowa)
- Szkoła Wyższa (nieobowiązkowa)
2. Celem jest zdobycie wiedzy a nie uczęszczanie do szkoły
Obecny system edukacji wymusza uczęszczanie na zajęcia szkolne, a więc nie
pozostawia innych możliwości jej zdobycia. Koncepcja "jedynej słusznej drogi"
już była i się nie sprawdziła w skali całego państwa. Nie sprawdza się też w
skali jednego resortu.
Szkoła ma stwarzać alternatywną możliwość zdobycia wiedzy, egzaminować i
wydawać stosowne dokumenty świadczące o zdobytym wykształceniu.
3. Wyeliminowanie ścisłych zależności między wiekiem a programem nauczania.
Zamiast tego będzie zależność predyspozycje - program nauczania. Zostanie
wyeliminowana także sztywna granica wiekowa w kwestii przystąpienia do
edukacji.
Uzasadnienie: Pojawia się bardzo często problem tzw. dojrzałości szkolnej.
Jeden sześciolatek może już spokojnie iść do szkoły, a drugi jeszcze ze dwa
lata powinien z tym poczekać. Zlikwidowanie tej sztywnej granicy zaoszczędzi
dzieciom wiele łez i stresów związanych z pójściem do szkoły. Dotychczasowe
programy nauczania nie uwzględniają absolutnie indywidualności uczniów. Nie
każdy dziesięciolatek jest na tyle rozwinięty, by opanować program matematyki
klasy IV. Zniesienie tej zależności umożliwi ww. dziesięciolatkowi realizację
programu na poziomie odpowiednim dla niego.
4. Likwidacja klas.
Krótko mówiąc nie będzie żadnej zerówki, klasy I, III, VI itd. Uczniowie
zapisując się na konkretne zajęcia będą w różnych grupach.
Uzasadnienie: Klasa jest tylko sztucznym tworem ograniczającym funkcjonowanie
w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Nie ma więc racji bytu w momencie w
którym każdy uczeń może obrać sobie indywidualną ścieżkę nauczania.
5. System nauki jest dostosowany do indywidualnych predyspozycji i
uzdolnienia uczniów.
Dotyczy to zwłaszcza gimnazjum. Uczeń nie ma narzuconego programu tylko
układa go sobie samemu lub z pomocą rodziców. Oczywiście nie pisze go sobie
samemu, ale wybiera sobie przedmioty na które chce chodzić. Wybierze je sobie
zgodnie z własnymi zainteresowaniami i predyspozycjami.
Uzasadnienie:
Każdy człowiek jest indywidualnością. Ma swoje mocne i słabe strony, marzenia
zainteresowania, zdolności. Szkoła powinna zapewnić mu indywidualną ścieżkę
rozwoju zamiast zmuszać go do marnowania energii i czasu na naukę
przedmiotów, które go po prostu nie interesują albo nie ma uzdolnień w tym
kierunku. Kończąc gimnazjum, absolwent wyniesie wiedzę, która będzie mu
potrzebna a nie taką, którą za chwilę zapomni ucząc się na zasadzie zakuć,
zdać i zapomnieć.
6. Wprowadzenie Programu Obowiązkowego.
Umożliwienie jego realizacji jest obowiązkiem szkoły. Program ten dotyczy
SZKÓŁ - nie uczniów. Poza Programem Obowiązkowym szkoła może w miarę swoich
możliwości zapewniać program rozszerzony.
Uzasadnienie: Są gminy bogatsze i biedniejsze. Wiadomo, że biedniejsza gmina
nie wyposaży swojej szkoły np. w taką pracownię komputerową jaką by chciała.
Ale ma obowiązek zapewnić uczniom możliwość realizacji minimum programowego
tak, aby uczeń nie musiał w celu ukończenia gimnazjum zapisywać się na
zajęcia prowadzone w innych szkołach.
7. Brak przynależności uczeń - szkoła.
Uczeń w momencie przystąpienia do nauki otrzymuje indeks. Indeks ten ma od
początku do końca edukacji. Jest to mniej więcej taki sam indeks jaki mają
studenci. Uczeń nie zapisuje się do szkoły jako takiej. On się zapisuje na
zajęcia, nieważne w której szkole - ma wolny wybór. Każdy nauczyciel ma swój
numer identyfikacyjny, tak jak mają lekarze i numer ten jest na pieczątce,
którą przystawia przy wpisywaniu zaliczenia do indeksu. I nie ma to znaczenia
czy to nauczyciel ze Szczytna, z Pasymia, z Elbląga, Rzeszowa czy Warszawy -
liczy się fakt zaliczenia.
Uzasadnienie: Każda szkoła ma obowiązek zapewnić realizację minimum
programowego określonego przez Ministerstwo Edukacji (patrz pkt. 6). Jednak
rozszerzenie tego zależeć będzie od możliwości danej szkoły. W związku z
powyższym jeżeli jakaś szkoła oferuje większą ilość zajęć matematycznych, to
nie ma przeciwwskazań, żeby uczeń skorzystał z zajęć matematycznych
prowadzonych w innej szkole, a na pozostałe uczęszczał do innej. Takie
rozwiązanie zapewni też znacznie większą elastyczność i ułatwi migrację w
momencie gdy np. ojciec rodziny dostanie lepszą pracę w innym mieście. Uczeń
nie musi składać żadnych podań ani dokumentów. Wystarczy, że zabierze ze sobą
indeks i to wszystko.
8. Rok szkolny będzie wyglądał następująco:
1 - 31 styczeń - ferie zimowe
1 luty - 31 maj - semestr I
1 czerwiec - 31 sierpień - wakacje
1 wrzesień - 31 grudzień - semestr II
Czyli miesiąc ferii zimowych i trzy miesiące wakacji
Uzasadnienie: W czerwcu są już upały, dni są długie. I tak nikomu się nie
chce uczyć, oceny są już powystawiane i nie ma sensu męczyć uczniów. Dzięki
temu sezon turystyczny się wydłuży, łatwiej będzie znaleźć miejsce w jakimś
ośrodku. Ferie zimowe przedłużą się jeszcze o okres świąteczny. Jeśli program
nauczania bazuje na tym czego uczeń chce się uczyć, to automatycznie mniej
czasu będzie potrzeba na jego realizację, a co za tym idzie można dać uczniom
więcej wolnego.
Warunek: Szkolna stołówka, sala gimnastyczna, świetlica i pracownia
komputerowa pracuje przez cały rok tak, aby uczniowie mieli możliwość
korzystania także w okresie wolnym od zajęć.
II Szkoła Podstawowa
Założenia
1. Szkoła podstawowa ma łączyć wychowanie przedszkolne w dotychczasowej
formie z nauką na poziomie dotychczasowych klas I-III, czyli nauka czytania,
pisania, wykonywania prostych rachunków i ogólnej wiedzy o świecie.
2. Uczęszczanie na zajęcia w Szkole Podstawowej nie jest obowiązkowe.
Obowiązkowe jest tylko i wyłącznie zdanie egzaminu kończącego tę szkołę.
Uzasadnienie: Wiedzę niezbędną do zdania egzaminu kończącego szkołę
podstawową może przekazać nauczyciel, ale może też to zrobić babcia, wujek,
rodzice, starszy brat, sąsiad. Chodzenie do szkoły samo w sobie nie jest
celem. Celem jest zdobycie wiedzy. A jaką ktoś drogę wybierze - jego wybór,
jego sprawa. Szkoła ma tylko stwarzać możliwości.
Forma edukacji
Zajęcia w formie zabawy, wycieczek po okolicy. Czynna współpraca dzieci z
opiekunami grup. Oprócz zajęć ogólnych, prowadzone zajęcia dodatkowe, np.
język angielski, rosyjski, rytmika, karate, plastyka.
System ocen
Brak jakichkolwiek ocen. Nauczyciel omawia postępy uczniów z ich rodzicami
lub prawnymi opiekunami. W razie utrudnionego kontaktu z ww. szkoła wysyła
opinię nauczyciela listem poleconym.
Uzasadnienie: Dziecko w tym wieku bywa bardzo wrażliwe na swoim punkcie i
jeśli zostanie w jego mniemaniu niesłusznie ocenione, może spowodować to
problemy szkolne. Na tym etapie ocena nie jest w ogóle ważna. Najważniejsza
jest dobra zabawa i zdobycie wiedzy w sposób lekki, łatwy i przyjemny.
Co decyduje o ukończeniu szkoły?
Zdanie obowiązkowego egzaminu z czytania, pisania, wykonywania prostych
rachunków i ogólnej wiedzy o świecie.
III Gimnazj