Odciynie slonskyj godki

[Gość: Szwager]

Der Oberschlesische Wortschatz gesammelt und herausgegeben von
Oberschlesier Dr.Walla
Mit der Buch "So spricht man in Oberschlesien" wird der Wortschatz
unserer O/S Heimat dargestellt.Es ist das erste Mal,daß der Versuch
unternommen wird, das O/S Sprachgut zu sammeln und zu erhalten.
Mit dieser Arbeit soll auch der Beweis erbracht werden,daß der O/S
Hausdialekt mit der polnischen Sprache sehr wenig zu tun hat.Die
Behauptung der Polen,daß unsere Heimat ein urpolnisches Land sei,
soll mit Arbeit widerlegt werden.Die starke Polonisierung O/S in
der letzten Jahrzehnten hat es nicht vermocht, das O/S Hausdialekt
zu vernichten.Die Treue zur Heimat zeigt sicherst,wenn man die Sprache,
Sitten und Gebräuche der Heimat erhält; so lange das der Fall ist,
kann uns niemand unsere OBERSCHLESISCHE HEIMAT streitig machen.

-----------------------------------------------------------------------------
abkatschern

[Gość: Szwager]

www.echoslonska.com/forum2/

[klausberg]

Brawo Szwager, podziwiom Twuj ajnzac dla sprowy slonskiej.
Tak trzimej

[Gość: Szwager]

O ŚLĄSKICH STRZYGACH, STRZYGONIACH I INNYCH STWORACH
- TUDZIEŻ O MCDONALDOWYCH ZMORACH
Anna Targiel


Zastanawióm sie nad granicami ludzkij wyobraźni... Niy wymogom wielgij
fantasji, wyobroźcie se ino taki łobrozek. Dyszczowy, zimny, pochmurny dziyń.
Strzygi ło szkaradnych, czyrwonych pyskach, czornej postaci, gryfne południce
łoplecione kłosami zboża, utopel wylozły prosto z wody w swym niyodłoncznym
fraku, topielice w piyknych szuwarowych strojach, diobły ło wyłupiastych
ślypiach. Wszystki te stworoki powypelzały ze swoich najmroczniyjszych
uroczysk, łopuściły łodwieczne miyjsca ukrycia, zebrały sie w jednym miejscu
i... tańczom w rytm muzyki disko. Niy niy poniosła mie fantasja to ino opis
jednego z ludowych świont bojszowskich, czyli Rajd Utopców Pszczyńskich.
Bojszowy to wiocha stracono kaś w lasach, pozostałości piyrwej Puszczy
Pszczyńskiej, niy dziw, że teryny te łod wieków były łostojom duszków, w
leśnych uroczyskach, niydostympnych bagnach w magicznej ciymności nocy miały
swoje ulubione schroniynie. Dopiyro brutalne wtargniyńcie górnictwa wynglowego
przerwało trwajonco sielanka, światła kopalń zdarły tajymniczo zasłona z pól,
pozbawiły je ciszy, łodwiecznego spokoju. Łodtond wiela z nich przeniosło sie w
cichsze miejsca. Dużo z nich jednak łostało, choć takich miejsc, w kierych
mogóm żyć ciongle ubywo. Bojszowy to takie se miyjsce, w kierym ciongle sie
tradycja kultywuje. Miyjsce, w kierym Józef Kłyk - miejscowy działacz przy
pomocy lokalnej ludności krynci westerny, miyjsce istniynia wielu zespołów
śpiywaczych i oczywiście dóm stworoków ciongle żyjoncych w pamiynci ludzi
(niystety, zazwyczaj wiekowych mieszkańców). Tyn Rajd to właśnie tako próba
zainteresowanio młodzieży tradycjom a muzyka - cóż, to kompromis bez kierego
impreza ta niy miałaby pewnie miyjsca. Żol, że tak bezmyślnie naśladuje sie
miasto...

Owe duchy bojszowskie sym głymboko zakorzynione w tutejszyj tradycji. Łod
wieków towarzyszyły ludziom, przysparzajonc im niyroz niymało kłopotu. W
przeciwiyństwie do innych regionów kraju tu zdarzało sie niyroz, że
zaprzyjaźniały sie z ludźmi, strzegły pola i przyrode przed zniszczyniym. Były
jakby granicom moralności, ukazujonc sie najczynścij ludziom, kierzy mieli
cosik na sumieniu abo byli po prostu łożarci. Można sie ło tym przekonać,
czytajonc ksionżka Alojzego Lysko Duchy i duszki bojszowskie. Ksionżka ta,
prócz opisów stworoków, w wiynkszości pisana jest po ślonsku. Nocnice
błonkajonce sie wieczorem i nocom niebieskawe płomyczki latały szybko,
atakujonc tych, których wieczór zastał na polach przy pracy lub paszeniu bydła.
Nocnice były szczególnie złośliwe wobec tych, którzy niy klynkali na Anioł
Pański. Chłopy ogniste - podobno pokutujonce dusze panów, którzy krzywdzili
chłopów.

Strzygi i strzygonie (upiry, wampiry, wypióry) - duchy pokutujoncych kobiet lub
menszczyzn-najczenściej skompców, okrutników, bezbożników, zbrodniarzy, które
nachodziły o nocnej porze, przeważnie o północy wychodziły z grobów, nachodziły
ludzi, dusiły ich i wysysały im krew. Pokazywały sie w ludzkiej, lecz ohydnej
postaci w czarnym odzieniu, wzrok miały dziki, twarz i szyja czerwone,
szyderczy uśmiech. Świetla (dobry duszek nocy) - duża kula światła, czensto z
zarysami ludzkiej twarzy, zjawić sie miała natychmiast, gdy ktoś w środku
ciemnej nocy szczerze i goronco prosił o pomoc. Świetla była niedobra dla ludzi
nieuczciwych i bezbożnych.

Okres zgodnego współistnienia człowieka i przyrody niechybnie minoł, może już
być tylko przedmiotem mojej zazdrości. Sama wychowałach sie na wsi, na
gospodarstwie i było mi dane zakosztować trudów roboty na roli. Wiela ludzi
zarzuco mi jednak, że nimom żodnego pojyncia o harówie tych minionych lot.
Biydzie, głodzie, umiyralnosci...

To wszystko prowda, niy wiym i nigdy niy dowiym sie, jak ciyżko było tym
ludziom. Co jednak niy pozbawio mie prawa do pewnej tynsknoty za tymi czasami.
Żal za tryskajoncom radościom życia tych ludzi - tego chyba nikt niy podważy.
Każdo robota była świyntym, okazjom do plotek, historyjek o duchach. Pomimo
ciyżkiej roboty na polu było gwarno i wesoło, a po mynczoncym dniu kożdy mioł
jeszcze siły by pogwarzyć, czy na potańcówka. Ludzie ci naładowani byli
energiom, kochali życie, co zauważyć można choćby w Chłopach Reymonta. Tego
codziynnego świynta, entuzjazmu i radości brak w dzisiejszym życiu. Pewne
znużynie wdarło sie w naszo egzystencja. Wiynkszość z nos żyje jakby
wegetowało, nie łomineło to też ekologów.

I teroz niy darowałabych se, jakbych niy wsponmniała o ostatnich
demonstracjach, w kierych brałach udział, chodzi mi mianowicie o
antymcdonaldowe. To, co zobaczyłach z przyjocielami w Łodzi, trocha mnie
zaszokowało. Takie znudzynie na gymbach uczestników, kierzy przejawiali minimum
aktywności mobilizowani przez pare osób chconcych jakoś podtrzymać ducha...
Ogólnie niy było tak źle; był bęben, tańce. Pomarudziły my trocha
organizatorom, ale teroz składom hołd w Twoja strona Góra? l - ta akcja była
super pod wzglyndem zorganizowania i aktywnosci uczestników. A co zmieniło moje
zdanie? Otóż to, co zobaczyłach na akcji w Krakowie, niy wymogom żodnych
tańców, ale czy w Krakowie w RWZ niy majom głosu? Tu jedna osoba coś próbowała
ryczeć do tuby a reszta, no cóż... lepij tego niy komyntować. Fakt, że pewnie
informacje som ważniyjsze, ale ilu ludzi poza samymi uczestnikami je słyszało?!
Chyba, że akcja miała na celu poprawić wam samopoczucie. Podoboł mi sie klown z
siykiyrom, ale to niy zastompi głosu. Wyobrażom se, że przyjscie na
demonstracja to już taki szok, że aż odyjmuje głos w krtani. Ale oczywiście niy
robi błyndów tylko tyn, kto nic niy robi.

Dość już tego, to ino pora moich myśli rzuconych w przelocie, strzympów
rozważań, słów chytanych na wietrze... To bardzo mizerno próba ujyncia tego w
ślonsko gwara.

[Gość: Jana]

To jest gwara śląska???? Przecież to nic innego jak ten
osławiony "Wasserpolnisch"