``````~~~~~~~Stary Wroclaw~~~~~~

[jutta_t]

[jutta_t]

Było w rękach ewangelickich kupców i niemieckiego dowództwa, a Francuzi, z bratem Napoleona na czele, chcieli tam stworzyć promenadę. Nazywamy je Wzgórzem Partyzantów, choć wrocławskie wzniesienie partyzantów nigdy nie widziało. Podobno teraz panują tam zła energia i... duch osła, ale są ludzie, którzy chcą to miejsce ożywić. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Decyzja o budowie fortyfikacji zapadła w 1591 roku. Wcześniej na wzgórzu przy ul. Piotra Skargi we Wrocławiu znajdowała się jedna z bram wjazdowych do miasta. Symbol potęgi przegrał z pogodą. Historia wrocławskiej Iglicy Powstała tuż po... czytaj dalej » - Nazywana była Bramą Sakwową. To dlatego, że jej fundatorami byli sakwiarze, czyli rzemieślnicy wytwarzający skórzane siodła i elementy do nich. Niedaleko bramy mieli również siedzibę swojego cechu - tłumaczy Kazimierz Kloczkowski, założyciel stowarzyszenia, które ma przywrócić wzgórzu dawny blask. Co miasto, to forteca Rada miasta projekt i realizację budowy powierzyła architektowi Hansowi Schneiderowi. Niemiec na tym miejscu stworzył zespół fortyfikacji Breslau. - To było idealne miejsce dla bastylionu. Wzniesienie jest naturalne, wystarczyło jedynie dosypać nieco ziemi. Poza tym, Wrocław jest usytuowany między rzekami, a miasto potrzebowało tego typu wzmocnienia dla wojska. Wcześniej posiadało podwójne mury obronne i fosę - opowiada prof. Teresa Kulak, historyk z Uniwersytetu Wrocławskiego. Jak podkreśla, podobne twierdze budowane były w każdym europejskim mieście. - W średniowieczu osada, która nie była wybroniona murami, nie miała racji bytu. Breslau położone było na nizinie, co dodatkowo sprzyjało najazdom obcych - tłumaczy prof. Kulak. Bonaparte chce promenady Wzgórze Sakwowe w spokoju przetrwało ponad dwieście lat. Jednak po zwycięskim natarciu wojsk napoleońskich w 1807 roku, bastion został zagrożony. Wielkie tajemnice niedoszłej kwatery Hitlera Zamku Książ miał... czytaj dalej » Na rozkaz Hieronima Bonaparte, Francuzi zaczęli rozbiórkę dotychczasowych budynków. Marzeniem brata Napoleona było wybudowanie tu promenady śródmiejskiej. Bulwar miał zaczynać się na zboczu wzgórza i prowadzić do dzisiejszego placu Jana Pawła II. - Fantazje Hieronima ukróciły coraz częstsze porażki jego brata. Wraz z końcem Napoleona, skończyły się pomysły na promenadę. Część murów zdążyła zostać wyburzona, ale w zamian Francuzi nie zdążyli postawić nowych - wyjaśnia Kloczkowski. Jak dodaje prof. Kulak, jednocześnie plany przebudowy wzniesienia mieli wojskowi. - W latach trzydziestych XIX wieku miasto musiało przekonać króla Fryderyka Wilhelma IV, że ma prawo do tej twierdzy. Był to bowiem teren miejski, ale budynki tam postawione należały do wojska. Prawo własności było niejasne, a armia miała pewne plany związane z tym miejscem - mówi. Niemiecki kupiec funduje włoski szyk (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Po wielu latach składania petycji, miasto otrzymało możliwość przebudowy fortecy. Ostatecznie zdecydowano, że 3/4 terenu będzie udostępnione cywilom. Po korzystnej dla rady miejskiej decyzji, w 1867 roku ziemię przejął Adolf Liebiech, ewangelicki kupiec z Dolnego Śląska. Swoją fortunę zbił na fabrykach i to on postanowił, że wzgórze stanie się darmowym centrum rozrywki dla wrocławian. By tak się stało, w prace zaangażował niemieckiego architekta, Karla Schmidta. - To on nadzorował prace nad budową belwederu dla kupca. Nadał mu lekką, włoską formę. Ze względu na kształt kolumnady i ciekawe wykończenie obramowań tarasów, kompleks nazwano neorenesansowym. To renesans dostosowany do wrocławskich realiów - uśmiecha się prof. Kulak. Mówiono, że cały kompleks jest połączeniem włoskiego szyku z angielską nonszalancją. Przebudowa fortyfikacji pochłonęła półtora razy tyle pieniędzy, ile wynosił roczny budżet miasta. Chcieli zamku, zbudowali spichlerz, a mają arsenał Najpierw miał... czytaj dalej » - Leibich nie był jednak samolubnym magnatem, a raczej filantropem z pasją. Belweder budował z myślą o swoim tragicznie zmarłym bracie, ale nie zapomniał również o mieszkańcach. To była pamiątka martyrologiczna - przekonuje Kloczkowski. Kupiec, tuż po zakończeniu prac remontowych, oddał ziemię miastu. Na pamiątkę fundatora, w XIX wieku mieszkańcy Dolnego Śląska teren ten nazywali "Leibich Hoch", czyli Wzgórzem Leibicha. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Dzięki hojności przedsiębiorcy, wrocławianie zyskali teren do wypoczynku. Choć wstęp był tam darmowy, na spacer po wzgórzu decydowali się bogaci mieszkańcy okolic. - Wtedy każdy znał swoje miejsce w hierarchii. Robotnicy wiedzieli, że wzgórze pilnowane przez elegancko ubranych portierów nie jest dla nich - opowiada prof. Kulak. Wyższe sfery szybko zapomniały o dawnym, wojskowym przeznaczeniu tego miejsca i z chęcią odwiedzały wzgórze. Wieczorami zbierała się tam śmietanka towarzyska miasta. Stworzono kawiarnię, wieżę widokową, a nawet "zakład kuracji mlecznej". Oferował on świeże mleko krowie, owcze oraz kozie. "Tort" za dwa miliony marek To w niej... czytaj dalej » - Przed II wojną światową był najbardziej fotografowanym obiektem Wrocławia. Zdobił wiele pocztówek i był wizytówką Dolnego Śląska. Niemcy chwalili się tym niesamowitym obiektem - podkreśla Kloczkowski. Niemcy burzą swoją twierdzę Mimo, że na początku XX wieku wojsko przeniosło swoją siedzibę na obrzeża, pod koniec II wojny światowej kwaterę w podziemiach dawnej fortyfikacji miało dowództwo obrony miasta. Decyzja o wyborze miejsca pobytu związana była ze świetną organizacją przestrzeni w budynku. - Belweder posiadał wielopoziomowe wnętrze. W piwnicy przez cały rok utrzymywała się stała temperatura i wilgotność powietrza. Właśnie takich warunków potrzebowało wojsko - tłumaczy prof. Kulak. Realne zagrożenie dla miasta pojawiło się dopiero na początku 1945 roku. Wtedy to Armia Czerwona zmierzała w kierunku Berlina. Na jej drodze miał pojawić się Wrocław. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

W obawie przed Sowietami, przed Wielkanocą wojsko niemieckie wyburzyło wieżę widokową znajdującą się na wzgórzu. Prawdopodobnie stwierdzili, że jest ona newralgicznym miejscem, z którego radzieccy żołnierze mogliby ostrzeliwać cywilów i mieć w zasięgu wzroku całe centrum - dodaje. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

[jutta_t]

Kiedyś symbol miejskiej władzy - dziś najbardziej oblegany punkt spotkań w samym sercu miasta. Wrocławski pręgierz, pod którym uwielbiają umawiać się turyści i mieszkańcy, jako miejsce sądów i egzekucji, kryje w sobie mroczną przeszłość. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Aktualny pręgierz jest kopią tego, który postawiono tutaj w 1492 r. Ma 10 metrów i jest wykonany z piaskowca. Czworoboczny słup, podtrzymujący ażurową latarnię, która przechodzi wyżej w ostrosłup o zdobionych krawędziach, osadzony jest na trzystopniowym cokole. Na szczycie możemy zobaczyć rzeźbę kata trzymającego miecz i pęk rózg. Niektórzy na kata mówią Roland. Dlaczego? Plac Solny: kiedyś w ogniu, dziś w kwiatach Do końca XIX... czytaj dalej » - Jest wzorem cnót rycerskich. Oprócz jego siły i odwagi opisywanych w "Pieśni o Rolandzie", cechują go sprawiedliwość i prawość – tłumaczy Grzegorz Wojturski, historyk sztuki z wrocławskiego Muzeum Narodowego. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

W tamtym okresie posiadanie przez miasto kamiennego pręgieża nadawało mu prestiżu. Oznaczał on, że miasto posiada przywileje sądowe na prawie magdeburskim, w tym te najsurowsze, zwane karą miecza. Cofnijmy się jednak do XIII wieku. Zanim postawiono pręgierz, na pierzei wschodniej rynku znajdował się plac, na którym odbywały się sądy. Otoczono go fosą i ogrodzono płotem plecionkowym. Najczęstszymi karami były chłosta pękiem rózg oraz kara miecza: złodziejom ucinano ręce, a za inne przewinienia włosy, nos, uszy. Grzegorz Wojturski, historyk sztuki Sądy odbywały się pod gołym niebem, przy obecności mieszkańców. Na tym samym placu postawiono drewniany pręgierz. Takie pręgierze miały żywotność od 50 do 70 lat, potem je wymieniano. Najczęstszymi karami były chłosta pękiem rózg oraz wcześniej wspominana kara miecza: złodziejom ucinano ręce, a za inne przewinienia włosy, nos, uszy. Rzadko ścinano przy pręgierzu głowę - takie kary zazwyczaj wymierzano poza murami miasta. - Za mniejsze przestępstwa zasądzano tzw. karę honoru. Do pręgierza przywiązywano winnego i wystawiano go po prostu na widok publiczny, aby wstydził się za to co zrobił – opowiada Wojturski. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

W latach dwudziestych XIV wieku rozprawy przeniesiono do Sali Wójtowskiej we wrocławskim ratuszu, ale drewniany pręgierz pozostał na swoim miejscu. - Najczęściej osądowi podlegały kwestie społeczne i obyczajowe. Sądzono złodziei, awanturników, pijaków, fałszerzy i rozpustników. W przypadku obyczajowych spraw zazwyczaj przewinienia były notoryczne. Kara chłosty obejmowała 18 ciosów pękiem rózg. Wszystkie kary związane z pręgierzem nazywano "pakietem pręgierzowym" - mówi Wojturski. Jedna z legend głosi, że we Wrocławiu został wychłostany Wit Stwosz za sfałszowanie weksla, jednak to historyczna nieścisłość. Stwosz został wychłostany za fałszerstwo, ale w Norymberdze. Słupy, klatki, szubienice Pręgierz z 1492 r. wykonano w zakładzie kamieniarskim Gauskego i Preuss'a. Drugi z kamieniarzy był jednocześnie architektem, autorem elewacji i wystroju południowej nawy ratusza. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Źródła historyczne mówią, że we Wrocławiu oprócz pręgierza korzystano z pięciu szubienic. Pierwsza z nich umiejscowiona była w okolicach obecnego kompleksu sądowego, na Podwalu. Powstała pod koniec XIV w. Kolejne powstawały na placu Kościuszki, Rynku (1515 r.), przy ulicy Drobnera (wieszano tam dezerterów armii pruskiej), a ostatnią postawiono w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej. Straceńców chowano na nieświęconej ziemi w okolicach miejsc egzekucji, które najczęściej były poza murami miejskimi. – W późniejszym czasie, w rynku funkcjonowała również tzw. klatka błaznów lub też wariatów, w której wystawiano ludzi na publiczne pośmiewisko. Zastąpiła ona karę honoru wymierzaną przy pręgierzu – dodaje Wojturski. Burzliwa historia Ostatnią zanotowaną karę pod pręgierzem wykonano w 1771 roku, choć historycy mówią, że chłostano tam osądzonych nawet do XIX wieku. Lodowe macewy przypominają o ofiarach "Nocy Kryształowej" Kilkaset osób... czytaj dalej » W tym 1848 roku zlikwidowano metalowe uchwyty, a cztery lata później chciano zburzyć konstrukcję. Ocalała za sprawą króla Prus Fryderyka Wilhelma IV, prawdopodobnie za sprawą jego zamiłowania do architektury i sztuki. Najburzliwszy dla pręgierza okazał się jednak wiek XX. 10 lutego 1925 wichura, która przeszła nad regionem, zerwała figurkę kata i pozostawiła uszczerbek na samej konstrukcji pręgierza. Karl Urbrich odremontował kamienny słup, a rzeźbiarz Reinhard Hilger wykonał kopię figurki. W czasie stacjonowania wojsk nazistowskich pod pręgierzem dochodziło do dramatycznych scen. Pręgierz był symbolem cierpienia, także w okresie prześladowań Żydów. Największych uszkodzeń doznał w czasie walk o Wrocław, podczas II wojny światowej. Od lutego 1945 r. do kwietnia 1947 r. czekał już tylko na rozbiórkę. Zachowane fragmenty przeniesiono do Muzeum Architektury. Pręgierz, który możemy podziwiać dzisiaj, odsłonięto dopiero 30 grudnia 1985 roku. W dzisiejszej kopii brakuje metalowych uchwytów, do których przywiązywano winnych oraz metalowej chorągiewki wiatrowej z literką "W". W 1996 roku, w czasie remontu wschodniej elewacji ratusza, odnaleziono natomiast fragmenty drewnianego pręgierza z XIII albo XIV wieku. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

[jutta_t]

Najpierw miał stanąć zamek, później działał tu spichlerz. Cztery tysiące kamiennych kul do dział, karabiny i żołnierze pojawili się dużo później. Jeden z najstarszych arsenałów miejskich w Europie do dziś stoi we Wrocławiu. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Za teren przy dzisiejszej ulicy Cieszyńskiego we Wrocławiu po raz pierwszy "zabrał się" książę wrocławski Henryk IV pod koniec XIII wieku. Tuż nad brzegiem Odry postanowił wybudować zamek. Mury rosły, a złota w kasie ubywało. Budowa nigdy nie została ukończona. "To będzie trudny film dla prawdziwych Polaków". Leo Kantor kręci dokument o Żydach - Chciałbym... czytaj dalej » Książę zrezygnował, a terenem zainteresowali się mieszczanie. Postanowili wybudować tam urzędy dla wójtów. Jednak im też się nie udało, prawdopodobnie z tych samych powodów. Nadodrzański spichlerz W połowie XV wieku wrocławska rada miejska uznała, że miasto potrzebuje zapasu żywności na wypadek oblężenia. – Czasy były niepewne, a bez spichlerza zapasów wystarczyłoby tylko na jakieś dwa tygodnie – mówi Krzysztof Jacobson, historyk z Arsenału Miejskiego. Spichlerz powstał nad Odrą, co pozwalało na przewożenie ciężkich ładunków spławianych rzeką. Dodatkową zaletą było sąsiedztwo murów miejskich. Z tych powodów władze miasta zdecydowały o ulokowaniu, obok spichlerza, miejskiej zbrojowni. Z bram miejskich do Arsenału Mickiewicz zamiast Hitlera, Chrobry za Bismarcka. Wrocławskie ulice i ich nazwy Dawne ul.... czytaj dalej » Magazyn broni musiał powstać, bo zmieniła się specyfika obrony miast. Wcześniej uzbrojenie zbierano głównie w bramach miejskich. – Była to jednak broń niewielka, którą obsługiwali rzemieślnicy. Pojawienie się artylerii zmieniło potrzeby – wyjaśnia Jacobson. Działa potrzebowały więcej miejsca, trzeba było też zatrudnić wykwalifikowanych żołnierzy do ich obsługi. – Dla zwykłego szewca była zbyt skomplikowana i niebezpieczna – dodaje historyk. Stąd właśnie potrzeba stworzenia miejsca, w którym można byłoby nie tylko składować broń, ale także ulokować obsługujących ją wojaków. Jeden z najstarszych w Europie W takich okolicznościach włodarze miasta zdecydowali o powstaniu Arsenału. Ten wrocławski jest jednym z najstarszych w Europie. – Powstał wcześniej, niż podobne obiekty w Berlinie, Wiedniu, Krakowie czy Warszawie – zauważa Krzysztof Jacobson. Stołówka królów. Opowieść o wrocławskiej kamienicy Prawdopodobnie... czytaj dalej » W połowie XVI wieku w magazynach znajdowały się m.in.: 42 działa wraz z zapasem ponad czterech tysięcy kul kamiennych, prawie pół tysiąca włóczni jazdy, 126 halabard i ręczna broń palna. Oprócz magazynu mieściły się tu warsztaty, wozownia, kuźnia i rusznikarnia. W arsenale mieszkali też żołnierze. Niedaleko mieścił się kościół św. Barbary, patronki artylerzystów. - To na pewno zapewniało komfort psychiczny żołnierzom, czuli się w pewien sposób chronieni - wyjaśnia pracownik Arsenału. Wszystko po to, by miasto, w obliczu zagrożenia, mogło się jak najlepiej bronić. Wojenna zawierucha Na przestrzeni wieków miejską zbrojownię przebudowywano i rozbudowywano. Ostateczny kształt - cztery szkrzydła i dwie baszty - arsenał uzyskał w XVII wieku. Do 1945 roku spełniał swoją wojskową funkcję. - Właściwie do końca II wojny światowej miejsce to wykorzystywane było zgodnie ze swoim przeznaczeniem - podaje Jacobson. Oblężenie Festung Breslau nie przyniosło arsenałowi znaczących strat. - Ucierpiał właściwie tylko dach, a zbrojownia zachowała się w całkiem dobrym stanie - przypomina historyk. Częściowo zniszczony został też dawny warsztat karabinów. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Powojenne remonty i renowacje przyniosły kilka historycznych odkryć. Spod dziedzińca badacze wykopali na przykład ponad cztery tysiące oryginalnych kul armatnich. - Nie zdążono ich zużyć. Prawdopodobnie zakopano je jeszcze w czasach Breslau, żeby zabezpieczyć przed złodziejami - opowiada Jacobson. Wykopane kule trafiły pod wieżę budynku i właśnie tam cały czas mogą zobaczyć je zwiedzający. Natomiast latem 1962 roku robotnicy odnaleźli tu fragment zamurowanej rzeźby. Był to uważany za zaginiony tzw. tympanon Jaksy. Pochodzące z XII wieku nadproże jest najstarszym takim zabytkiem w Polsce. Dziś można je oglądać w Muzeum Architektury we Wrocławiu. - Wiele zostało już sprawdzone i zbadane. Jednak możliwe, że arsenał kryje jeszcze jakieś tajemnice - rozważa historyk. Unikalne szable, hełmy i karabin Dziś w arsenale mieści się Muzeum Archeologiczne i Muzeum Militariów. Tutaj można podziwiać największą w Europie kolekcję hełmów i jedyną w Polsce stałą wystawę szabli. Wśród nich, oryginalną szablę marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego. – W naszych zbiorach jest też prototyp krzywolufowego karabinu maszynowego Goruniowa. To prawdopodobnie jedyny taki egzemplarz na świecie – twierdzi Jacobson. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

Kościuszkowska Dzielnica Mieszkaniowa we Wrocławiu na gruzach zniszczonego wojną miasta wyrosła niemal 60 lat temu. Była jedną z największych inwestycji mieszkaniowych, a postępom na budowie przypatrywał się Bolesław Bierut. Według ówczesnych gazet KDM miał podkreślać "wielkomiejskie oblicze miasta". Dziś to jeden z najlepiej rozpoznawanych punktów stolicy Dolnego Śląska. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

[jutta_t]

Perła modernizmu, niegdyś największy dom towarowy we Wrocławiu. Gmach pamiętający czasy nienawiści do Żydów i dni, gdy cytryna i mandarynki były czymś niespotykanym. Od 82 lat architektura wrocławskiej Renomy przykuwa wzrok. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Druga połowa XIX wieku to czas industrializacji i rozwoju miast. Wielkie domy towarowe wyrastały jak grzyby po deszczu. Ich sieć szybko oplotła Berlin, a niedługo później nowa moda zawitała do Wrocławia. Elewacja wykończona złotem W 1927 roku bracia Abraham i Teodor Wertheim zostali właścicielami domu towarowego na rogu Świdnickiej i Podwala. Nie spełniał on jednak ich oczekiwań, więc kupili też teren po przeciwnej stronie ulicy. - Żeby zbudować w tym miejscu dom towarowy, trzeba było wyburzyć stojący tam hotel i kilka kamienic – opowiada historyk, Teresa Kulak. – To nie spodobało się niektórym mieszkańcom miasta – dodaje. Na wielkiej przestrzeni mieszkańcy zobaczyli dużo niespotykanych dotąd towarów. Szybko zniknęła też początkowa niechęć do budynku, która powstała po wyburzeniu kamienic. historyk Teresa Kulak Nowy dom handlowy został zbudowany na bazie ważącej aż 3800 ton konstrukcji szkieletowej z Wałbrzycha. Budynek już od początku kusił przepychem. Gięte szkło na witryny sprowadzono aż z Belgii, a do wykończenia elewacji użyto płatkowego złota. Budowę gmachu szybko ukończono i 2 kwietnia 1930 roku Dom Towarowy Wertheim po raz pierwszy przywitał klientów. - W ten sposób do Wrocławia wkroczył wielotowarowy amerykański kapitał. Na wielkiej przestrzeni mieszkańcy zobaczyli dużo niespotykanych dotąd towarów – mówi Kulak. – Szybko zniknęła też początkowa niechęć do budynku, która powstała po wyburzeniu kamienic – dodaje. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

W 1939 roku zdecydowano o nacjonalizacji mienia żydowskiego i właściciele Wertheima musieli sprzedać dom niemieckiej firmie AWAG. - Żydowska rodzina zmuszona była sprzedać swój majątek za bezcen. Jednak to, że dom stał się własnością Niemców, uratowało go przed wojennymi rabunkami – przyznaje historyczka. Nie udało się jednak uniknąć zniszczeń podczas II wojny światowej. W marcu 1945 roku budynek przez kilka dni stał w płomieniach. Ogień nie strawił wytrzymałej stalowej konstrukcji, ale konieczna była renowacja kilku części gmachu. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

[jutta_t]

Kiosk z prasą żydowską - gmina żydowska Kiedyś tętniąca życiem, pełna targujących się kupców i handlarzy. Dziś jedna z najbardziej klimatycznych ulic miasta. Ul. Włodkowica - część Dzielnicy Czterech Wyznań, która dawniej była centrum żydowskiej kultury we Wrocławiu. Według legendy, współpraca pomiędzy wyznaniami rozpoczęła sięod dość nietypowego zdarzenia. Do kościoła rzymskokatolickiego przez zabytkowy witraż wpadł kamień. Nie dużo brakowało, a uderzyłby siostrę ówczesnego proboszcza. Kilka dni później miała miejsce podobna sytuacja, kiedy ktoś rzucił kamieniem w ikonę na prawosławnej cerkwi. Całe zajście widział ówczesny wiceprzewodniczący gminy żydowskiej i postanowił, że nie zostawi tak tej sprawy. Chuligańskie wybryki zapoczątkowały współpracę czterech wyznań: prawosławnego, rzymskokatolickiego, ewangelickiego i judaizmu. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Losy ulicy i jej mieszkańców to część istotnej historii Wrocławia. Wprawdzie Żydzi w tej części miasta pojawili się w XIV wieku, ale dość szybko na Wallstrasse (ul. Wałowej, a dzisiejszej ul. Włodkowica) zorganizowali centrum swojej działalności. Wcześniej mieszkali w okolicach dzisiejszej ulicy Kuźniczej i placu Uniwersyteckiego. - Zabudowa zagęszczała się. Nad Odrą budowano wały, co odbywało się też kosztem żydowskich posesji. Zabierano ziemię na której mogliby się budować – wyjaśnia prof. Teresa Kulak, historyk z Uniwersytetu Wrocławskiego. Od połowy XV wieku Żydzi mieli całkowity zakaz osiedlania się w mieście. Przeprowadzka Przenieśli się więc za Plac Solny. Wtedy były to przedmieścia i tu przebiegała granica miasta. Zaletą ulicy Włodkowica była bliskość głównych placów handlowych. Dla społeczności żydowskiej ważne było też sąsiedztwo Zamku Królewskiego. - Żydzi, jako obcy wyznaniowo, czuli się niezbyt pewnie w środowisku ludności katolickiej i dlatego szukali opieki władcy. Dzięki pieniądzom byli cennymi poddanymi - mówi prof. Kulak. To wszystko przyczyniło się do tego, że ulica Włodkowica szybko stała się centrum życia wrocławskich Żydów. Dominowała tu drewniana zabudowa. Przełomowym wydarzeniem dla wyglądu ulicy okazała się eksplozja baszty prochowej(1749 r.), która zrównała z ziemią 43 domy, a 50 kolejnych trzeba było rozebrać. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Ulica Wałowa była wielkim skupiskiem sklepów, a na zapleczu znajdowała się Synagoga pod Białym Bocianem. Tu łączyło się życie codzienne z sakralnym - przypomina prof. Kulak. Synagoga pod Białym Bocianem to jedyna przedwojenna żydowska świątynia, która działa do dziś. Przetrwała nie tylko wojnę, ale też burzliwy okres przedwojennych prześladowań. Podczas Nocy Kryształowej, z 9 na 10 listopada 1938 roku, nie została podpalona ponieważ znajdowała się w zwartej zabudowie i obawiali się, że ogień strawi sąsiednie budynki. Innym się nie udało. Do wojny nie dotrwały miejsca kultu w Żydowskim Szpitalu, w Seminarium Teologicznym i Synagoga Krajowa. Natomiast Biały Bocian, w trakcie wojny, został zmieniony w warsztat samochodowy i magazyn zrabowanych żydowskich przedmiotów. Na dziedzińcu tej synagogi urządzono miejsce zbiórek dla Żydów deportowanych do obozów zagłady. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Bez wątpienia ulicę Włodkowica można nazwać centrum żydowskiej dzielnicy - mówi Anna Kałużna, doktorantka studiów żydowskich. Pod numerem 18, w nieistniejącym już budynku, działała najbardziej znana szkoła rabinacka w Europie. Seminarium Teologiczne ufundował kupiec filantrop Fraenkel. Wrocławskie seminarium stało się wzorem dla innych placówek, m.in. w Berlinie, Budapeszcie i Stanach Zjednoczonych. Osłabione po Nocy Kryształowej, zostało zamknięte jeszcze przed wybuchem wojny. Żydowscy kupcy, przyjeżdżający do Wrocławia, urzędowali na posesji kamienicy nr 1-3. W piwnicach znajdowały się magazyny, na parterze sklepy, a na wyższych piętrach mieszkania. Sklepy mieściły się w większości budynków dzięki czemu ulica tętniła życiem. (www.tvn24.pl)

[jutta_t]

Kiosk z prasą żydowską - gmina żydowska Kiedyś tętniąca życiem, pełna targujących się kupców i handlarzy. Dziś jedna z najbardziej klimatycznych ulic miasta. Ul. Włodkowica - część Dzielnicy Czterech Wyznań, która dawniej była centrum żydowskiej kultury we Wrocławiu. Według legendy, współpraca pomiędzy wyznaniami rozpoczęła sięod dość nietypowego zdarzenia. Do kościoła rzymskokatolickiego przez zabytkowy witraż wpadł kamień. Nie dużo brakowało, a uderzyłby siostrę ówczesnego proboszcza. Kilka dni później miała miejsce podobna sytuacja, kiedy ktoś rzucił kamieniem w ikonę na prawosławnej cerkwi. Całe zajście widział ówczesny wiceprzewodniczący gminy żydowskiej i postanowił, że nie zostawi tak tej sprawy. Chuligańskie wybryki zapoczątkowały współpracę czterech wyznań: prawosławnego, rzymskokatolickiego, ewangelickiego i judaizmu. Lodowe macewy przypominają o ofiarach "Nocy Kryształowej" Kilkaset osób... czytaj dalej » Trudne losy mieszkańców Losy ulicy i jej mieszkańców to część istotnej historii Wrocławia. Wprawdzie Żydzi w tej części miasta pojawili się w XIV wieku, ale dość szybko na Wallstrasse (ul. Wałowej, a dzisiejszej ul. Włodkowica) zorganizowali centrum swojej działalności. Wcześniej mieszkali w okolicach dzisiejszej ulicy Kuźniczej i placu Uniwersyteckiego. - Zabudowa zagęszczała się. Nad Odrą budowano wały, co odbywało się też kosztem żydowskich posesji. Zabierano ziemię na której mogliby się budować – wyjaśnia prof. Teresa Kulak, historyk z Uniwersytetu Wrocławskiego. Od połowy XV wieku Żydzi mieli całkowity zakaz osiedlania się w mieście. Przeprowadzka Przenieśli się więc za Plac Solny. Wtedy były to przedmieścia i tu przebiegała granica miasta. Zaletą ulicy Włodkowica była bliskość głównych placów handlowych. Dla społeczności żydowskiej ważne było też sąsiedztwo Zamku Królewskiego. - Żydzi, jako obcy wyznaniowo, czuli się niezbyt pewnie w środowisku ludności katolickiej i dlatego szukali opieki władcy. Dzięki pieniądzom byli cennymi poddanymi - mówi prof. Kulak. To wszystko przyczyniło się do tego, że ulica Włodkowica szybko stała się centrum życia wrocławskich Żydów. Dominowała tu drewniana zabudowa. Przełomowym wydarzeniem dla wyglądu ulicy okazała się eksplozja baszty prochowej(1749 r.), która zrównała z ziemią 43 domy, a 50 kolejnych trzeba było rozebrać. "Wyjątkowy zabytek i dzieło sztuki" Historia zatrzymana w grobach Zasypany... czytaj dalej » Warsztat zamiast synagogi - Ulica Wałowa była wielkim skupiskiem sklepów, a na zapleczu znajdowała się Synagoga pod Białym Bocianem. Tu łączyło się życie codzienne z sakralnym - przypomina prof. Kulak. Synagoga pod Białym Bocianem to jedyna przedwojenna żydowska świątynia, która działa do dziś. Przetrwała nie tylko wojnę, ale też burzliwy okres przedwojennych prześladowań. Podczas Nocy Kryształowej, z 9 na 10 listopada 1938 roku, nie została podpalona ponieważ znajdowała się w zwartej zabudowie i obawiali się, że ogień strawi sąsiednie budynki. Innym się nie udało. Do wojny nie dotrwały miejsca kultu w Żydowskim Szpitalu, w Seminarium Teologicznym i Synagoga Krajowa. Natomiast Biały Bocian, w trakcie wojny, został zmieniony w warsztat samochodowy i magazyn zrabowanych żydowskich przedmiotów. Na dziedzińcu tej synagogi urządzono miejsce zbiórek dla Żydów deportowanych do obozów zagłady. Nieznana historia piłki nożnej w hitlerowskim obozie Gross-Rosen Do końca roku na... czytaj dalej » Miejsce dla wszystkich - Bez wątpienia ulicę Włodkowica można nazwać centrum żydowskiej dzielnicy - mówi Anna Kałużna, doktorantka studiów żydowskich. Pod numerem 18, w nieistniejącym już budynku, działała najbardziej znana szkoła rabinacka w Europie. Seminarium Teologiczne ufundował kupiec filantrop Fraenkel. Wrocławskie seminarium stało się wzorem dla innych placówek, m.in. w Berlinie, Budapeszcie i Stanach Zjednoczonych. Osłabione po Nocy Kryształowej, zostało zamknięte jeszcze przed wybuchem wojny. Żydowscy kupcy, przyjeżdżający do Wrocławia, urzędowali na posesji kamienicy nr 1-3. W piwnicach znajdowały się magazyny, na parterze sklepy, a na wyższych piętrach mieszkania. Sklepy mieściły się w większości budynków dzięki czemu ulica tętniła życiem. Wybuch Wieży Prochowej we Wrocławiu Fot. Wratislaviae Amici Wybuch Wieży Prochowej we Wrocławiu Włodkowica 26, dziś też tu się mieści restauracja Fot. Wratislaviae Amici Włodkowica 26, dziś też tu się mieści restauracja Włodkowica 17 - tu miał siedzibę zakład wytwarzający materiały na potrzeby armii pruskiej. Fot. Wratislaviae Amici Włodkowica 17 - tu miał siedzibę zakład wytwarzający materiały na potrzeby armii pruskiej. Widok na Włodkowica z Placu Wolności - widać kamienicę 1-3 i Nową Giełdę (skrzyżowanie z Krupniczą) Fot. Wratislaviae Amici Widok na Włodkowica z Placu Wolności - widać kamienicę 1-3 i Nową Giełdę (skrzyżowanie z Krupniczą) Synagoga Pod Białym Bocianem Fot. Wratislaviae Amici Synagoga Pod Białym Bocianem Żydowskie seminarium teologiczne, wyburzone w latach 70. Fot. Wratislaviae Amici Żydowskie seminarium teologiczne, wyburzone w latach 70. Kiosk z prasą żydowską - gmina żydowska Fot. Wratislaviae Amici Kiosk z prasą żydowską - gmina żydowska Wybuch Wieży Prochowej we Wrocławiu Włodkowica 26, dziś też tu się mieści restauracja Włodkowica 17 - tu miał siedzibę zakład wytwarzający materiały na potrzeby armii pruskiej. Widok na Włodkowica z Placu Wolności - widać kamienicę 1-3 i Nową Giełdę (skrzyżowanie z Krupniczą) Synagoga Pod Białym Bocianem Żydowskie seminarium teologiczne, wyburzone w latach 70. Kiosk z prasą żydowską - gmina żydowska Tutaj na ulicy Włodkowica swoją siedzibę miał też zarząd gminy żydowskiej. W Breslau w budynkach zarządu działały sklepy i instytucje dobroczynne, a także duża sala posiedzeń i szkoła religijna. Dziś oprócz zarządu pod numerem 9 funkcjonuje też koszerna stołówka. Z kolei na dole budynku nr 5 mieści się jedyna żydowska restauracja we Wrocławiu. W tym samym miejscu działa też Centrum Kultury i Edukacji Żydowskiej. Zanurkują do miejsca kaźni tysięcy więźniów W niedzielę 50... czytaj dalej » Lata powojenne Ponad połowa polskich Żydów, którzy przeżyli wojnę, osiedliła się na Dolnym Śląsku. - Żydom, którzy postanowili osiedlić się we Wrocławiu przyznano budynki na Włodkowica, tu ponownie zaczęły działać ich instytucje - tłumaczy Kałużna. Na dawnej ulicy Wałowej zniszczeń nie było wiele dlatego tu, obok Synagogi, rozkwitło powojenne życie Żydów. Do lat 60. przy Włodkowica 7 działała mykwa, czyli rytualna łaźnia. W jednym z budynków działała też rzeźnia, w której można było kupić koszerne mięso. W kamienicy nr 5 mieszkały aktywne i znane żydowskie osobistości, m.in. Jakub Rotbaum czyli twórca Teatru Żydowskiego i Teatru Polskiego. Sklepów było mniej niż dawniej, bo przybysze chcieli zmienić swój wizerunek. - Chcieli działać w górnictwie i hutnictwie, a nie wpasowywać się w stereotyp Żyda-handlarza - mówi Kałużna. - Państwo zmieniło swoją politykę, a Żydzi zaczęli powoli z Polski wyjeżdżać. Dziś wrocławska gmina żydowska liczy około 300 członków - dodaje. Jednak Synagoga pod Białym Bocianem wciąż działa. Odbywają się w niej koncerty, organizowany jest Festiwal Kultury Żydowskiej SIMCHA. Prowadzone są działania charytatywne, edukacyjne, opracowuje się wiele projektów, których realizacja polega na stałej współpracy. Ulica Włodkowica staje się coraz bardziej popularna, tu mieszczą się modne wrocławskie puby, restauracje i kawiarnie. I tak jak przed wojną jest coraz gwarniej. (www.tvn24.pl)

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]

[jane_doe_hej]