Zastanawiam się

[luzer]

czy, panująca nam miłościwie, obecna tendencja do stawiania obok czasownika
(np. "potrzebować", "używać"), wymagającego rzeczownika w dopełniaczu,
rzeczownika w bierniku, to zwykłe niechlujstwo językowe czy też, zważając na
skalę zjawiska, być może to już ścieżka, którą podąży polszczyzna?

Chodzi mi o wyrażenia typu:

"Czy używa pani Calgon?"
"Potrzebuję mocną kawę."

[jacklosi]

Ja tej tendencji nie widzę, być może zdarzają się błędy, ale w moim odczuciu
nie są nagminne.
Natomiast nagminne jest stosowanie do wszystkiego co się rusza dopełniaczowej
wersji biernika w rodzaju męskim, właściwej teoretycznie dla ożywionych plus
wyjątki. Jest wręcz niecodzienne powiedzenie: "Podaj mi widelec", mówi
się "Podaj mi widelca", "Pożycz mi długopisa(u)" itp. Ja też tak mówię. I to
jest dopiero tendencja!
JK

[luzer]

jacklosi napisał:

> Ja tej tendencji nie widzę, być może zdarzają się błędy, ale w moim odczuciu
> nie są nagminne.
> Natomiast nagminne jest stosowanie do wszystkiego co się rusza dopełniaczowej
> wersji biernika w rodzaju męskim, właściwej teoretycznie dla ożywionych plus
> wyjątki. Jest wręcz niecodzienne powiedzenie: "Podaj mi widelec", mówi
> się "Podaj mi widelca", "Pożycz mi długopisa(u)" itp. Ja też tak mówię. I to
> jest dopiero tendencja!
> JK


No, to mamy odmienne widzenie zjawiska. Ja właśnie opisane przez Ciebie
nadmierne "udopełniaczowienie" postrzegam jako dość marginalne i spotykane
raczej w środowisku ludzi o niskim poziomie wykształcenia, najczęściej w mowie
bardzo potocznej. Naprawdę, nie zdarzyło mi się, by ktoś powiedział do mnie:
"podaj mi długopisa"...

Natomiast formy, podane przeze mnie, rozbrzmiewają, niestety, coraz częściej
z katedr i anten. Właśnie przed chwilą słyszałem w TVN 24 posła Ziobrę,
człowieka, było nie było, wykształconego, który - mówiąc o jakiejś swojej wizji
prawa, zapewniał gorąco: "...będę ją bronił z całych sił...".

[zbij]

Wykształcony to on moze jest w dziedzinie prawa, na polskim to chyba
przysypiał, to nie pierwsza jego gafa

[ane.luko]

Odnoszę wrażenie, że poruszone w tym wątku nieprawidłowości nie są nagminne.
Nie słyszę ich zarówno u dorosłych jak i u uczniów (pracuję w szkole - uczę
języka). Jeśli mówią "pożycz mi długopisa", są świadomi, że jest to forma
niepoprawna, co zaznaczają odpowiednią intonacją - że to niby taki żart. Co na-
tomiast powiecie o procesie zrównywania się wołacza z mianownikem? Poprawnie
powinno być "Janku, pomóż mi." W moim odczuciu brzmi to sztucznie, w
odróżnieniu od "Janek, pomóż mi".

[luzer]

ane.luko napisała:


> Co natomiast powiecie o procesie zrównywania się wołacza z mianownikem?
> Poprawnie powinno być "Janku, pomóż mi." W moim odczuciu brzmi to sztucznie, w
> odróżnieniu od "Janek, pomóż mi".


No, nie wiem, mnie to nie brzmi sztucznie, chociaż z mianownikiem też juz sie
osłuchałem. Natomiast jeśli do imienia dodamy jeszcze jakiś wyraz typu: kolego,
panie - wówczas wołacz jest jedyną mozliwą do zastosowania formą. Zdanie:
"Proszę mi pomóc, panie Janek" brzmi nie najlepiej, w odróżnieniu od: "Proszę mi
pomóc, panie Janku".
Poza tym przy użyciu niezdrobniałych form imion wołacz jednak brzmi lepiej.
I powiemy raczej: "Janie, pomyśl o tym." niż: "Jan, pomyśl o tym."






--
Dobrze wiedzieć, że gdzieś tam jest Koleś,
wyluzowany za wszystkich nas, grzeszników.

Wołacz zanika na nazwiskach . . .

[stefan4]

luzer:
> Poza tym przy użyciu niezdrobniałych form imion wołacz jednak brzmi lepiej.
> I powiemy raczej: "Janie, pomyśl o tym." niż: "Jan, pomyśl o tym."

Wołacz zanika nierównomiernie, ale chyba nie ma ogólnej zasady, że na
zdrobnieniach szybciej. Na przykład ,,Jasiu'' czy ,,Marysiu'' nie myśli zanikać.

Z drugiej strony na odmiennych nazwiskach zanika nawet bez zdrobnień: kiepsko
się mówi ,,Panie premierze Belko''. Czasem nawet ten sam rzeczownik ma formę
wołacza różną od mianownika w postaci pospolitej a równą mianownikowi jeśli
służy za nazwisko, np.

[skarbek-mm]

Jeśli chodzi o zdrbnienia to wołacz czasem zastępuje mianownik:
Jasiu powiedział, że Zdzisiu myśli.

Ja częściej słyszę formę Jasiu niż Jaś, Zdzisiu, czy Stasiu niż -ś. I jescze
Stachu i Zdzichu (wołacze, choć nie zdrobnienia)

Pozdrawiam

MM.