brak czasu teraźniejszego

[immanuela]

wychynął z jaskini
wychynie z jaskini
a co robi teraz?

[bimota]

A co to znaczy ?

[stefan4]

immanuela:
> wychynął z jaskini
> wychynie z jaskini
> a co robi teraz?

Zara, zara. Przecież żaden słowiański czasownik dokonany nie ma czasu teraźniejszego, więc cóż dziwnego w tym wychynywaniu z jaskini?

zrobił głupią minę
zrobi głupią minę
a co teraz z tą miną?

wdepnął w bagno
wdepnie w bagno
a teraz co robi w bagno? (,,wdeptuje'' jest do ,,wdeptywał'' a nie od ,,wdepnął'')

- Stefan

[immanuela]

No mnie osobiście przekonuje:
robi głupią minę, po prostu robi.
A jeżeli robi, to jaki będzie czas przyszły od tego?

[mankencja]

będzie robił

[ewa9717]

Będzie robić lub będzie robił.
"Wychynąć" nie ma ndk odpowiednika.

[immanuela]

A nie będzie poprawnie stylistycznie, że "zrobi"?

[immanuela]

Żona Johna Smitha usmażyła na obiad żmiję zygzakowatą. Można było przypuszczać, że John po powrocie do domu zrobi głupią minę.
Lepiej brzmi niż:
Żona Johna Smitha usmażyła na obiad żmiję zygzakowatą. Można było przypuszczać, że John po powrocie do domu będzie robił głupią minę.
Prawda?

[ewa9717]

Prawda, tyle że mówisz o parze czasowników: ndk "robić" - dk "zrobić" ,

[immanuela]

gramatyka mi się tutaj wydaje mniej istotna niż styl.

[ewa9717]

immanuela napisała:

> gramatyka mi się tutaj wydaje mniej istotna niż styl.
Ależ ja tego wcale nie stopniuję.

[stefan4]

ewa9717:
> Prawda, tyle że mówisz o parze czasowników: ndk "robić" - dk "zrobić" ,

Ale niedokonane i dokonane wcale nie muszą występować parami. Np.:

    niedokonany  -->  dokonany  -->  niedokonany
           stać  -->   stanąć
           stać  -->   zostać   -->   zostawać
           stać  -->   ustać    -->   ustawać

albo

    niedokonany  -->  dokonany  -->  niedokonany
       siedzieć  --> siąść
       siedzieć  --> wysiedzieć -->  wysiadywać

- Stefan

[immanuela]

czyli jednak zrobi tę minę?

[stefan4]

immanuela:
> czyli jednak zrobi tę minę?

Którę minę? Dziecko, nudzisz...

- Stefan

[immanuela]

stefan4 napisał:

> immanuela:
> > czyli jednak zrobi tę minę?
>
> Którę minę? Dziecko, nudzisz...
>
> - Stefan

poradnia.pwn.pl/lista.php?id=6217

[dala.tata]

co to znaczy 'poprawnie stylistycznie'?

immanuela napisała:

> A nie będzie poprawnie stylistycznie, że "zrobi"?

[immanuela]

dala.tata napisał:

> co to znaczy 'poprawnie stylistycznie'?
>
Ok. A nie będzie ładniej?

[dala.tata]

kwestia gustu.

immanuela napisała:

> dala.tata napisał:
>
> > co to znaczy 'poprawnie stylistycznie'?
> >
> Ok. A nie będzie ładniej?
>

[immanuela]

dala.tata napisał:

> kwestia gustu.

kwestia stylu.

[dala.tata]

nie. kwestia gustu. styl nie jest poprawny lub niepoprawny. moze sie podobac lub nie. nic wiecej.

immanuela napisała:

> dala.tata napisał:
>
> > kwestia gustu.
>
> kwestia stylu.

[immanuela]

dala.tata napisał:

> nie. kwestia gustu. styl nie jest poprawny lub niepoprawny. moze sie podobac lu
> b nie. nic wiecej.

każden jeden styl jezd poprawny?

[dala.tata]

wydaje mi sie, ze napisalem to juz. kryterium poprawnosci nie sotsuje sie do stylu. styl moze byc stosowny. twoje 'jezd' jest zabiegiem stylistycznym. byc moze stosownym, nawet jesli niepoprawnym.

immanuela napisała:

>
> każden jeden styl jezd poprawny?
>
>

[kotulina]

immanuela napisała:

> wychynął z jaskini
> wychynie z jaskini
> a co robi teraz?

Wychyna

Wychywa

[immanuela]

zajmuje się wychynywaniem?

[kotulina]

Zajmuje się wychynaniem albo wychywaniem.

Zajmuje się pływaniem, wyginaniem

brak chęci do czasu teraźniejszego

[dar61]

Zajmuje się wychynianiem.

{Kotulina} ma rację. To, że wychynianie jest już zapomniane - choć językoznawcy znają 3 znaczenia chynięcia [się] - nie znaczy, że konstrukcja schematu językowego nie istnieją.
Tak jak owo jezioro, co jest obeszłe.

[immanuela]

Piękne. A jak będzie z "runąć w gruzy"?
Ale nie idźmy na łatwiznę, nie piszmy "z łoskotem rozpada się w gruzy"!

[kotulina]

Runie w gruzy. Co robi? Runie, jak sunie, np sunie na sankach, sunie w dół, runie w dół.

[immanuela]

kotulina napisała:

> Runie w gruzy. Co robi? Runie, jak sunie, np sunie na sankach, sunie w dół, run
> ie w dół.

No, w sumie trudno runąć w górę. Ale "runie" mi bardziej brzmi przyszłościowo, a nie teraźniejszo.

[kotulina]

> No, w sumie trudno runąć w górę. Ale "runie" mi bardziej brzmi przyszłościowo,
> a nie teraźniejszo.

No chyba tak, chyba nie można runąć w bok.

Brzmi Ci przyszłościowo, bo do tego brzmienia przywykłaś, ale znając czasownik pnąć, sunąć, płonąć możesz wyobrazić sobie, że runiesz teraz, tak jak suniesz, pniesz, płoniesz.

[stefan4]

kotulina:
> No chyba tak, chyba nie można runąć w bok.

Chyba, że w czasie runania wieje wiatr...

Budynki chybanie runują, raczej ruinują, nie?

- Stefan

[kotulina]

> Budynki chybanie runują, raczej ruinują, nie?
>
> - Stefan

Budynki nie runują!

Rudolf runował, ale potem popłynął z kumplami na Sycylię na Erasmusa i odkrył, że można pisać po ludzku. I jak sobie przypomniał ile polarnych nocy zarwał przy runach, to aż go zimne dreszcze przeszły i stwierdził, że nie wraca do run.

Runów twych niegodnym czytać

[dar61]

{Kotulina}:

... nie wraca do run ...

A ja tyle lat sądziłem, że one to samczyki ...

[immanuela]

Lepiej spotkać wściekłe kuny
Niż odmieniać słowo "runy".

Hieroglify me widzę głęboko rzezane

[dar61]

Od runy bukiew tabuny
Od runa litera jeno una
Od run - Sławięt, German i Hun
Od runów nima tłumów

Od głagolicy Moskal na ulicy
Od grażdanki Tuch z firanki
Od cyrylicy Napoleon w szpicy

Od minuskuły opasłe inkunabuły

Od hieroglifa ... [?]

{Immanuela }:
Lepiej spotkać wściekłe kuny
Niż odmieniać słowo „runy"

[immanuela]

dar61 napisał:


> Od hieroglifa ... [?]
waleczność gryfa.

a od telugu...?

Sanskryt nasz jął się imania

[dar61]

Imienniczka Kanta:
... a od telugu ...

Od błędu w telugu lica w ługu

ఆయన నన్ను ప్రేమిస్తున్నారో లేదో

[immanuela]

albo zator na Bugu.
a od sanskrytu?

Kupa mięci

[dar61]

{Immanuela}:

... a od sanskrytu? ...

Toż od sanskrytu tą [= tę] do kitu

Kto powiedział, że Kantystki
nie ułożą fest kantyczków
Tego poślę do dentystki
pod Kaplicą Ateistów

***

Sztambucha ostatnia strona
Adres:
Ona

[immanuela]

Kto by stwierdził, że imć Dar
Nie rymuje jak ta lala
Ten doczeka srogich kar
Pod świątynią boga Baala.

[migni]

I Ty, {stefanie4}, "chyba, że" zamiast "chyba że"?

[stefan4]

stefan4:
> Chyba, że w czasie runania wieje wiatr...
>
> Budynki chybanie runują, raczej ruinują, nie?

migni:
> I Ty, {stefanie4}, "chyba, że" zamiast "chyba że"?

No tak, a jeszcze niżej ,,chybanie''... Coś mi się chybnęło na pohybel.

- Stefan

[immanuela]

kotulina napisała:

>
> Brzmi Ci przyszłościowo, bo do tego brzmienia przywykłaś, ale znając czasownik
> pnąć, sunąć, płonąć możesz wyobrazić sobie, że runiesz teraz, tak jak suniesz,
> pniesz, płoniesz.

No tak, że sunie saniami w czasie teraźniejszym, to się zgodzę. A z runięciem to się będę musiała przespać.

[kotulina]

> No tak, że sunie saniami w czasie teraźniejszym, to się zgodzę. A z runięciem t
> o się będę musiała przespać.

To tylko jedna literka w tył w alfabecie!

[immanuela]

ale "prawie" czyni różnicę!

[kotulina]

"Prawie" znaczy "dokładnie tak". Nie wiem skąd się wzięło, że prawie ma znaczyć "93,5%".

[immanuela]

Aż z taką dokładnością? )

[stefan4]

dar61:
> Tak jak owo jezioro, co jest obeszłe.

Obeszłe przez kobietę, albo obszedłe przez mężczyznę?

Ale to coś nie tak. Dawne imiesłowy przeszłe, kończące się na -ły, były czynne; bierne kończyły się (jak i teraz) na -ny i -ty.

• oszalały = ten, kto oszalał (a nie ten, kogo oszalano)
  
• bywały = ten, kto bywał (a nie ten, kogo bywano)
  
• nikły = ten, kto nikł (a nie ten, kogo niknięto)
  
• obszedły = ten, kto obszedł (a nie ten, kogo obszednięto)
  

Tak więc:

• Herbata jest wypita przeze mnie, czyli ja jestem wypiły herbatę (ten, kto wypił).
  
• Jezioro jest obszednięte przeze mnie, czyli ja jestem obszedły jezioro (ten, kto obszedł).
  

Zaś to samo po staroświeckiemu:

• wypił jeśm herbatę (krótka forma imiesłowu, jak np. w pochwalon)
  
• obszedł jeśm jezioro.
  

- Stefan

[kotulina]

Ciekawe z tym obejściem. Coś jak "zamieszkany" i "zamieszkały".

A pijana jest wódeczka czy pijana jest panna Józia?

[stefan4]

kotulina:
> A pijana jest wódeczka czy pijana jest panna Józia?

Panna Józia powinna być pijała, albo wypiła, albo mieć wypite. A wódka bywała pijana (od niedokonanego pijać), albo została wypita (od dokonanego wypić).

A potem się ludziskom wszystko pozajączkowało...

- Stefan

[ewa9717]

Zwyczajna rzecz w pijanym widzie...

[kotulina]

Tak samo na opiłego mówi się, że jest napity, opity albo ożarty.

Brak niechęci do chęci

[dar61]

Wiem, wiem, że w starosłowiańskim 'piwo' to każdy napój, ale jednak mi byłoby żal, aby 'opity' wiązano tylko z procentami. Słówko 'napity' niech już sobie biorą, bo ohydne.

{Kotulina}:

... na opiłego mówi się, że jest napity, opity albo ożarty ...

To chyba żarty z tym 'ożarty'?
Wziął suche picie i mokry prowiant?

[ewa9717]

dar61 napisał:
>
> To chyba żarty z tym 'ożarty'?
> Wziął suche picie i mokry prowiant?
Nie. Np. na Ślasku 'ożarty' to' pijany', a 'ożyrok/łożyrok' to "ochlapus', 'moczymorda', 'pijus',

[al.1]

kotulina napisała:

> Tak samo na opiłego mówi się, że jest napity, opity albo ożarty.

Bracia FF mają lepsze określenie na opity

brak chęci do obesznięcia

[dar61]

Znałem te dociekania {{{Stefanowe}}}* już stądinąd, ale warto je jeszcze raz poczytywać - dzięki!

Obszedł się smakiem. Smak został obeszły.

Moje lokowanie produktu ładnie się zagnieździło.

*/ ©®™

[randybvain]

Tak jak przeszly - ten, ktory przeszedl.
Nie jestem pewien, ale kiedys stosowano formy typu obeszty. Obeszcie przeszlo w obejscie.

wychynia?... :)

[andrzej256]

immanuela napisała:

> wychynął z jaskini
> wychynie z jaskini
> a co robi teraz?

wychynia?...

[immanuela]

Ciężko będzie osiągnąć konsensus. Są w tym wątku chociaż dwa takie same zdania?

[andrzej256]

immanuela napisała:

> Ciężko będzie osiągnąć konsensus. Są w tym wątku chociaż dwa takie same zdania?
>

forum.gazeta.pl/forum/w,10102,134716606,134743562,jac.html

[immanuela]

rzeczywiście, "jął" jest jeszcze bardziej niesforne

[andrzej256]

immanuela napisała:

> rzeczywiście, "jął" jest jeszcze bardziej niesforne

A "poukladac"?

[immanuela]

ale układanie jest zbyt banalne, niezależnie od tego, czy jest dokonane, czy nie. Na dodatek jeśli jest niedokonane, to może być uciążliwe

[andrzej256]

immanuela napisała:

> ale układanie jest zbyt banalne, niezależnie od tego, czy jest dokonane, czy ni
> e. Na dodatek jeśli jest niedokonane, to może być uciążliwe

E tam, wychyniecie jest banalniejsze, to tylko jednorazowa i nieskomplikowana czynnosc, a poukladanie moze byc przecie bardzo skomplikowane i niebanalne.
poukladalem
poukladam
a dzis? poukladowywuje? ("ukladam" jest od "uloze", a nie od "poukladam")

[immanuela]

Poukładanie skarpetek, np.? O, nie! To wychynywanie/wychynianie z jaskiń jest czynnością skomplikowaną logistycznie i niebezpieczną, szczególnie jeśli trzeba wychynąć tak, aby przeciwnik tego nie zauważył, albo na dodatek zaskoczyć łotra!

chynie

[andrzej256]

immanuela napisała:

> Ciężko będzie osiągnąć konsensus. Są w tym wątku chociaż dwa takie same zdania?
>

Albo "chynie z jaskini" ; )

[immanuela]

chyń z jaskiń! - wezwanie dla Wychynywacza Jaskinnego?

[andrzej256]

immanuela napisała:

> chyń z jaskiń! - wezwanie dla Wychynywacza Jaskinnego?

wypłynąć/płynąć, to i chyba wychynąć/chynąć?... ; )

[immanuela]

logicznie rzecz ujmując...

[andrzej256]

immanuela napisała:

> logicznie rzecz ujmując...

Rzecz ujmowac lepiej jest chyba logicznie niz nielogicznie?...

[immanuela]

nie wszyscy tak robią, niestety...

[randybvain]

Siedzi w jaskini, oczywiscie
Czasownik ten pochodzi od chybna,c', wiec powinien sie odmieniac jak gybna,c'. Obecnie gybna,c', gybnie zmienilo sie w gina,c', ginie, wiec mozesz przyjac, ze obecnie "chynie". Popatrz tez tutaj.

jąć

[andrzej256]

immanuela napisała:

> wychynął z jaskini
> wychynie z jaskini
> a co robi teraz?

jął narzekać
a co zrobi jutro?
co robi teraz?

Cechą charakterystyczną języków słowiańskich jest leksykalny aspekt czasownika. Polega on w języku polskim w praktyce na tym, ze prawie wszystkie czasowniki występują w tzw. parach aspektowych, tzn. w dwóch podobnych do siebie wersjach - wersji dokonanej i niedokonanej (np. robić/zrobić), z których dokonana nie ma czasu teraźniejszego, ale ma przyszły prosty (zrobię), a niedokonana ma teraźniejszy (robię), ale nie ma przyszłego prostego, zamiast którego ma przyszły złożony (będę robił). Jest jednak wśród czasowników polskich parę czarnych owieczek:
1. czasowniki jednoaspektowe, tzn. bez swojej drugiej polówki pomarańczy i tylko o jednym aspekcie:
- wyłącznie dokonane: jąć, wychynąć, poukładać;
- wyłącznie niedokonane: mieć, móc, potrafić, wiedzieć, musieć, uczestniczyć, chadzać, jadać, bywać, czytywać, pisywać;
2. czasowniki dwuaspektowe, tzn. same dla siebie będące swoja polówką pomarańczy: adoptować, anulować, abdykować, aresztować, awansować, ofiarować, kazać, wionąć, zionąć;
3. czasowniki supletywne (pary aspektowe o całkowicie rożnych formach): mówić/powiedzieć, brać/wziąć, kłaść/położyć.

"Być" tez jest wyjątkowy, bo choć niedokonany i ma swoja parę aspektowa (być/pobyć) to ma czas przyszły prosty (będę). "Jąć" jest podwójnie wyjątkowy, nie tylko jest jednoaspektowy, ale w dodatku ma tylko jeden czas - przeszły. Nie ma ani teraźniejszego, ani przyszłego - "jął (zaczął) narzekać", ale nie można utworzyć odpowiednika sformułowania "zacznie narzekać" z użyciem "jąć". A wiec "wychynąć" to pikuś w porównaniu z "jąć" "Pochodzić" jest dokonaną wersją "chodzić" i jednocześnie czasownikiem niedokonanym jednoaspektowym w znaczeniu "pochodzić skądś".

Może znacie jeszcze jakieś ciekawe przykłady odstępstw od zwykłego aspektu?