Obiecadło

19.08.18, 20:54
Tak jak obiecałem w wątyłku forum.gazeta.pl/forum/w,10102,165797800,165797800,Obowiazkowa_delegacja_sluzbowa_na_Litwe_.html#p165958610 , rzucam parę uwag odnośnie litewskiego.
Po nazwisku litewskim można nie tylko dowiedzieć się, jaka jest płeć danej osoby, ale również, jeżeli jest to kobieta, czy jest ona zamężna, czy też nie. Podobne końcówki obowiązywały niegdyś w języku polskim, np. Nowak, Nowakowa, Nowakówna; Jajemga, Jajemgowa, Jajemgówna. Poniższe reguły nie dotyczą nazwisk obcych, w tym i Rosjan i Polaków mieszkających na Litwie - do tych nazwisk dodawane są jedynie litewskie końcówki, np. Ivanovas, Ivanova.

I niech żadna kobieta nie próbuje ukryć swego stanu cywilnego. Jest to na Liwie niemożliwe.

Nazwiska męskie mają końcówki -as, -us, -is, -ys, -a lub -ė, np. Baranauskas, Katkus, Stankevičius, Petraitis, Jablonskis, Kanys, Cvirka, Lapė.
Nazwiska kobiet niezamężnych mają końcówki -aitė, -utė, iūtė lub -ytė, np. Baranauskaitė, Katkutė, Stankevičiūtė, Petraitytė, Jablonskytė, Kanytė, Cvirkaitė, Lapytė.
Nazwiska kobiet zamężnych mają końcówkę -ienė, np. Baranauskienė, Katkienė, Stankevičienė, Petraitienė, Jablonskienė, Kanienė, Cvirkienė, Lapienė.

Na podstawie
pl.wikibooks.org/wiki/Litewski/rzeczownik
A nasz Adam Mickiewicz, nie może być pisany inacze jak Adomas Mickevičius.

    • the-great-inuk Re: Obiecadło 19.08.18, 21:53
      Nu, wreszcie jakiś wpis mający praktyczne zastosowanie...

      Serdeczne dzięki...
    • randybvain Re: Obiecadło 20.08.18, 13:24
      Nie wydaje mi się, żeby -ówna po g była w użyciu. Zamiast tego używano -anka: Hanna Skarżanka, Barbara Ludwiżanka.

      Odnośnie nazwisk, to podobnie jest u Czechów.
      • arana -ówna po "g" 20.08.18, 15:49
        randybvain napisał:

        > Nie wydaje mi się, żeby -ówna po g była w użyciu. Zamiast tego używano -anka: Hanna Skarżanka, Barbara Ludwiżanka.

        A jednak -ówna po "g" była w użyciu: spójrz
        tutaj
        oraz
        tutaj.


        I jeszcze zabawna pointa. Nazwiska z -ówna są używane w dokumentach od XVII w., a Cegieła i Markowski przestrzegają:

        dodajemy przyrostek -anka, aby uniknąć nieprzyjemnych skojarzeń: Lanżanka (nie: Langów- na), Ludwiżanka (nie: Ludwigówna), Skarżanka (nie: Skargówna).
    • dar61 Rozpuszczadło skrzepów 20.08.18, 15:20
      ...obowiązywały niegdyś w języku polskim...

      Obowiązywały?
      Polemizowałbym.
      W polsko-łacińskich dokumentacjach sądowych czy zapisach parafialnych ksiąg są zapisy przy personaliach typu syn/ córka, mąż/ żona, ojciec/ matka. Plus rodowe miana dla kobiet.
      Reszta jest zwyczajem, nie obowiązkiem.

      A Litwa?
      To kraj językowo dość ... zachowawczy. Pielęgnuje to, co ledwo przeżyło w naporze dziejów.
      Zapewne dojrzeje do ewolucji skrzepów języka.
      Wolałbym poznać przeciętny osąd litewskich kobiet o ewentualnym zaniechaniu językowego piętna w ich nazwiskach.
      • dar61 Wyciągadło braków 20.08.18, 15:45
        Zabrakło mego przypiska, że zapisane tam w dokumentach żeńskie nazwiska mają formę rdzenną, bez końcówkowego dopiska.
        Może łacina nie znała metody na konstruowanie jednowyrazowych derywatów i pochodnych dla mężatek czy ... niemężatek, gdy już w ogóle wymyślono nazwiska prócz numerowania i przydomkowania.
        Może były takowe dla żonkosiów?

        ***
        Kamyk (herbu) Kamene - pewnik, czystota, lichota.
        Chaos, acz pełny treści:
        Kamyczkówna / Kamyczanka, Kamyczków - córa;
        Kamyczek / Kamyczków - syn;
        z Piasków Kamykowa / Piaskówna-Kamyczyna / Pias/sz/czanka-Kamyczyna - żona, de domo Piasek;
        Kamyk, Pias/sz/czynowy Kamykowy - mąż;
        Pokamyczyna / Popiasczynowy [.......] - wdowa/ wdowiec?
    • the-great-inuk Re: Obiecadło 20.08.18, 18:02
      al.1 napisał:

      > Po nazwisku litewskim można nie tylko dowiedzieć się, jaka jest płeć danej osob
      > y, ale również, jeżeli jest to kobieta, czy jest ona zamężna, czy też nie. Podo
      > bne końcówki obowiązywały niegdyś w języku polskim, np. Nowak, Nowakowa, Nowakó
      > wna; Jajemga, Jajemgowa, Jajemgówna.
      =============================================

      Bardzo słuszna zasada.
      Język ma precyzyjnie informować o stanie otaczającego nas świata.
      A nie kamuflować!
      • arana język i zmiany 20.08.18, 18:28
        the-great-inuk napisała:

        > Język ma precyzyjnie informować o stanie otaczającego nas świata.


        Toteż informuje. Odrzucenie końcówek informujących o przynależności do mężczyzny lub dających wgląd w stan cywilny pań świadczy o zmianach w świadomości kobiet. Już kiedyś o tym wspomniałam.
        • al.1 Uzupelnienie 20.08.18, 20:49
          Jak się dowiedziałem tamże:
          Grażyna (po litewsku Gražina od graži – piękna) – imię żeńskie pochodzenia litewskiego. Wymyślone przez Adama Mickiewicza dla tytułowej bohaterki jego poematu z 1823.

          Zródło potwierdzające:
          pl.wikipedia.org/wiki/Gra%C5%BCyna
          • the-great-inuk Re: Uzupelnienie 21.08.18, 08:06
            al.1 napisał:

            > Grażyna (po litewsku Gražina od graži – piękna) – imię żeńskie pochodzenia litewskiego.
            ==================================

            Grace Kelly -  Princess of Monaco

            Ot, co...
            • the-great-inuk out of topic ... 21.08.18, 08:46
              the-great-inuk napisała:

              > Grace Kelly -  Princess of Monaco
              >
              ======================================

              Jej córka, Karolcia, po kilku nieudanych próbach, wyszła za mąż za Niemca z Hanoweru...
              Na razie małżeństwo trzyma się kupy. Tylko nie wiem czy Watykan pobłogosławił ten związek?

              Ot, co...
          • randybvain Re: Uzupelnienie 21.08.18, 20:03
            Ciekawe to sformułowanie "pochodzenia litewskiego" w kontekście narodowości Mickiewicza i jego miejsca urodzenia. Czyli jeśli ja bym utworzył imię Rafika ze suahilijskiego rafki, czyli przyjaciel, przyjaciółka, to byłoby to wciąż imię pochodzenia suahilijskiego mimo że jestem Brytyjczykiem urodzonym w Polsce?
        • the-great-inuk Język ma precyzyjnie informować! 22.08.18, 08:56
          arana napisała:

          > the-great-inuk napisała:
          >
          > > Język ma precyzyjnie informować o stanie otaczającego nas świata.
          >
          >
          > Toteż informuje. Odrzucenie końcówek informujących o przynależności do mężczyzny lub dających wgląd w stan cywilny pań świadczy o zmianach w świadomości kobiet
          =======================================

          Pod względem politycznym masz bezwzględnie rację. Ja popieram ruch sufrażystek z całego serca mego, także jestem za świętowaniem Dnia Kobiet...

          Ale na forum językowym dyskutujemy przydatność poszczególnych gramatyk do precyzyjnego opisywania świata. A pod tym względem jest gramatyka języka litewskiego o niebo wyższa od innych języków. Jeszcze nie mam wyrobionej opinii o języku suahilijskim.
          Chodzi o praktyczne rozwiązywanie problemów życia codziennego. W codziennej walce o byt!
          O przeżycie!

          Ot, co...
    • keekees A jakie sa końcówki po rozwodzie? 22.08.18, 19:01
      al.1 napisał:

      > I niech żadna kobieta nie próbuje ukryć swego stanu cywilnego. Jest to na Liwie
      > niemożliwe.
      > Nazwiska męskie mają końcówki -as, -us, -is, -ys, -a lub -ė, np. Baranauskas, K
      > atkus, Stankevičius, Petraitis, Jablonskis, Kanys, Cvirka, Lapė.
      > Nazwiska kobiet niezamężnych mają końcówki -aitė, -utė, iūtė lub -ytė, np. Bara
      > nauskaitė, Katkutė, Stankevičiūtė, Petraitytė, Jablonskytė, Kanytė, Cvirkaitė,
      > Lapytė.
      > Nazwiska kobiet zamężnych mają końcówkę -ienė, np. Baranauskienė, Katkienė, Sta
      > nkevičienė, Petraitienė, Jablonskienė, Kanienė, Cvirkienė, Lapienė.
      > Na podstawie
      > pl.wikibooks.org/wiki/Litewski/rzeczownik
      > A nasz Adam Mickiewicz, nie może być pisany inacze jak Adomas Mickevičius.

      A jakie sa końcówki po rozwodzie?
      • arana Re: A jakie sa końcówki po rozwodzie? 23.08.18, 06:07
        keekees napisał:

        > A jakie sa końcówki po rozwodzie?

        Świetne pytanie! Tyle że odpowiedzieć powinien Inuk. Wszak to on pisał, i to bardzo emocjonalnie, bo z wykrzyknikiem: Język ma precyzyjnie informować! I dodawał: Chodzi o praktyczne rozwiązywanie problemów życia codziennego. W codziennej walce o byt! O przeżycie! [...] A pod tym względem jest gramatyka języka litewskiego o niebo wyższa od innych języków.

        Chyba że pisał według starej reguły: Cel jest niczym, ruch jest wszystkim. smile
        • the-great-inuk Re: A jakie sa końcówki po rozwodzie? 23.08.18, 09:29
          arana napisała:

          > Chyba że pisał według starej reguły: Cel jest niczym, ruch jest wszystkim. smile
          =====================================
          Gramatyka języka litewskiego jest bardzo dobra i przemyślana.
          Ale to nie powód, aby wypoczywać na laurach.
          Wszystko co dobre, da się ulepszyć.
          Ot, co...
        • the-great-inuk Re: A jakie sa końcówki po rozwodzie? 23.08.18, 09:47
          arana napisała:

          > keekees napisał:
          >
          > > A jakie sa końcówki po rozwodzie?

          >Świetne pytanie!

          > Tyle że odpowiedzieć powinien Inuk.

          Wszak to on pisał,
          > i to bardzo emocjonalnie, bo z wykrzyknikiem: Język ma precyzyjnie inform
          > ować!
          I dodawał: Chodzi o praktyczne rozwiązywanie problemów życ
          > ia codziennego. W codziennej walce o byt! O przeżycie! [...] A pod tym względem
          > jest gramatyka języka litewskiego o niebo wyższa od innych języków.

          >
          > Chyba że pisał według starej reguły: Cel jest niczym, ruch jest wszystkim. smile
          • the-great-inuk Re: A jakie sa końcówki po rozwodzie? 23.08.18, 10:02
            > arana napisała:

            > > Chyba że pisał według starej reguły: Cel jest niczym, ruch jest wszystkim. smile
            =======================================

            Siły wsteczne usiłują wszelkimi metodami ( political correctness ) udowodnić światu, że prawa natury (Charles Darwin) nie mają zastosowania w stosunku do Homo Sapiens ...

            Ot, co...
          • arana Re: A jakie sa końcówki po rozwodzie? 23.08.18, 11:41
            the-great-inuk napisała:
            >
            > >Świetne pytanie!


            A konkretnie i bez przenośni? Albowiem mam dziś czwartek bez metafor, tak jak kiedyś w PRL-u były poniedziałki bez mięsa, a obecnie niedziele bez handlu. smile
    • the-great-inuk Re: Obiecadło 23.08.18, 10:16
      al.1 napisał:
      > A nasz Adam Mickiewicz, nie może być pisany inacze jak Adomas Mickevičius.
      ===========================>
      Swego czasu poznałem dwie siostry, Litwinki z korzeniami niemieckimi.
      Tłumaczyły mi, że w litewskim gimnazjum uczono ich, że Adomas Mickevičius jest narodowym wieszczem litewskim.

      Jedna z tych pań miała na świadectwie maturalnym same "Bardzo Dobre" i tym samym wolny wybór na wszelkie kierunki studiów na uniwersytetach niemieckich, także medycynę.

      Ot, co...
      • the-great-inuk Re: Obiecadło 23.08.18, 10:32
        the-great-inuk napisała:


        > Swego czasu poznałem dwie siostry, Litwinki z korzeniami niemieckimi.
        > Tłumaczyły mi, że w litewskim gimnazjum uczono ich, że Adomas Mickevičius jest
        > narodowym wieszczem litewskim.
        >
        ===========================================

        Adomas Mickevičius pisał po polsku. Co nie musi znaczyć, że był Polakiem.

        Franc Kafka pisał po niemiecku, co nie znaczy, że był Niemcem.

        Logiczne?
        • al.1 Re: Obiecadło 24.08.18, 12:24
          the-great-inuk napisała:

          > Adomas Mickevičius pisał po polsku. Co nie musi znaczyć, że był Polakiem.
          >
          > Franc Kafka pisał po niemiecku, co nie znaczy, że był Niemcem.
          >
          > Logiczne?

          Urodził sie w Nowogródku na Białorusi - więc Białorusin
          Mieszkał na ojczystej Litwie - więc Litwin
          Pisał po polsku - więc Polak
          Zmarł w Konstantynopolu - więc Turek
          smile

          • the-great-inuk Re: Obiecadło 24.08.18, 12:34
            al.1 napisał:

            > the-great-inuk napisała:
            >
            > > Adomas Mickevičius pisał po polsku. Co nie musi znaczyć, że był Polakiem.
            > >
            > > Franc Kafka pisał po niemiecku, co nie znaczy, że był Niemcem.
            > >
            > > Logiczne?
            >
            > Urodził sie w Nowogródku na Białorusi - więc Białorusin
            > Mieszkał na ojczystej Litwie - więc Litwin
            > Pisał po polsku - więc Polak
            > Zmarł w Konstantynopolu - więc Turek
            =====================================
            Wreszcie rozsądna argumentacja za którą intelektualnie podążam...
          • randybvain Re: Obiecadło 24.08.18, 20:28
            Jeszcze można dodać pochodzenie rodziców albo dziadków i mamy całą paletę narodowości...
            To jest właśnie problem z narodowościami.
            Dlatego nie jestem nacjonalistą.
            Moim zdaniem jeśli już ktoś musi określić swoją narodowość, to może wziąć pod uwagę to, co ma wpisane w dowodzie i to co czuje.
            Na przykład ja jestem obywatelem polskim, ale czuję się Brytyjczykiem.
            Kiedy mieszkałem w Polsce, czułem się raczej Gdańszczaninem niż Polakiem.
            • the-great-inuk Re: Obiecadło 25.08.18, 11:37
              randybvain napisał:

              > Kiedy mieszkałem w Polsce, czułem się raczej Gdańszczaninem niż Polakiem.
              ================================>
              Günter Wilhelm Grass – niemiecki pisarz narodowości niemiecko-kaszubskiej, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1999 roku.

              Także pochodzi z Gdańska...
              • al.1 Re: Obiecadło 25.08.18, 15:25
                the-great-inuk napisała:

                > Günter Wilhelm Grass – niemiecki pisarz narodowości niemiecko-kaszubskiej, laureat Nagrody
                > Nobla w dziedzinie literatury w 1999 roku.
                >
                > Także pochodzi z Gdańska...

                Tak jak zapowiadacz pogody
                Tomasz Schafernaker smile

                https://tomaszschafernaker.com/www.tomaszschafernaker.com/Tomasz_files/Image%2043.jpg


                • the-great-inuk Re: Obiecadło 25.08.18, 15:52
                  al.1 napisał:

                  > Tak jak zapowiadacz pogody
                  Tomasz_Schafernaker
                  >
                  =======================================

                  Wszystkie strategiczne punkty w rękach Kaszubów!

                  Ot, co...
                  • kalllka Re: Obiecadło 25.08.18, 18:05
                    Oj inku inku... brak ci cierpliwości.
                    • the-great-inuk Re: Obiecadło 26.08.18, 08:09
                      kalllka napisała:

                      > Oj inku inku... brak ci cierpliwości.
                      =============================
                      Zdradziłem jakąś tajemnicę?
                      • the-great-inuk Re: Obiecadło 26.08.18, 09:58
                        the-great-inuk napisała:

                        > kalllka napisała:
                        >
                        > > Oj inku inku... brak ci cierpliwości.
                        > =============================
                        > Zdradziłem jakąś tajemnicę?
                        >

                        BBC ma problemy techniczne...?
                        • kalllka Re: Obiecadło 26.08.18, 10:44
                          Już ci pisałam na forum świat, ze posiadasz wysoce rozbudowana auto_nomie, począwszy od własnego nicka.
                          Problemy techniczne to od jakiegoś czasu maja fora gazety; z napastliwym śmieciarzem maja problem techniczny.

                          • the-great-inuk Re: Obiecadło 26.08.18, 13:58
                            kalllka napisała:

                            > Już ci pisałam na forum świat, ze posiadasz wysoce rozbudowana auto_nomie,
                            =====================>

                            Preferuję Forum "Rosja i świat"

                            Ot, co...

                            BTW

                            Byłbym ci bardzo wdzięczny, gdybyś w przyszłości nieco uprościła swój styl, dopasowując go do moich możliwości intelektualnych. Jak tu już kilkakrotnie wspominałem: Ja nie mam doktoratu, niestety. Twoje wpisy rozumiem tylko w bardzo znikomym zakresie...
                            • kalllka Re: Obiecadło 26.08.18, 17:18

                              Niestety nie umiem po rusku więc nie dopasuje stylu do twoich możliwości inku.
                              Tak a propo co znaczy btw?
                              • the-great-inuk Re: Obiecadło 26.08.18, 17:35
                                kalllka napisała:

                                >
                                > Niestety nie umiem po rusku więc nie dopasuje stylu do twoich możliwości inku.
                                > Tak a propo co znaczy btw?
                                ===============================

                                written abbreviation for >>by the way<<

                                Nicht verzagen, Wielki Inuk fragen...

                                Ot, co...
                                • kalllka Re: Obiecadło 26.08.18, 17:40
                                  Ale co po rusku znaczy... pytałam.
                                  W każdym razie już wiem, bo po twoim poście i tu inna fs już się ruscy użytkownicy ruszyli, dzięki za wskazówkę.
Pełna wersja