Praca tłumacza- potrzebna filologia?

[marajka]

Pytam z czystej ciekawości, gdyż pracy tłumacza nie planuję, ale też
nie wykluczam. Czy potrzebne jest ukończenie filologii, czy
wystarczy po prostu mieć poświadczoną biegłą znajomość języka,
nieważne czy zdobytą na kursie, podczas pobytu za granicą czy
wszczepioną przez UFO.

[micko2]

Tłumacz i filolog to zupełnie inny zawód. Można nawet być
dwujęzycznym i znać oba języki bardzo dobrze, a być kiepskim
tłumaczem.
-
The Dalavich Times

[blanacz]

Studiuję germanistykę tłumaczeniową i nastawiamy się na tłumaczenie
przysięgłe, a na tłumaczeniu literatury - bardzo okrojonym - uczymy
się, że należy pisać "usunąć gniazdo nasienne strąka papryki"
zamiast "wydrążyć paprykę" albo "usunąć nasiona". Po filologii nie
ma się wcale większego wyczucia tłumaczeniowego i osobiście uważam,
że najlepszy tłumacz to ten, kto dobrze zna język polski i czyta
dużo literatury w obydwu językach. Filologia jest potrzebna jedynie
do tego, by móc przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego, a
to zupełnie inna bajka (i inne pieniądze).

[micko2]

Filologia to nie coś gorszego, złego, czy zbędnego, ale to inna
branża (pod wieloma względami ciekawsza niz tłumaczenia, ale pod
kilkoma nie).

"osobiście uważam,
> że najlepszy tłumacz to ten, kto dobrze zna język polski i czyta
> dużo literatury w obydwu językach."

Jest to mniemanie nieco odosobnione i nie sądzę, że wielu tłumaczy
je podziela. Raczej chyba w ogóle nikt.

[marajka]

Dzięki za odpowiedzi. Wiem, na czym polega zawód tłumacza
przysięgłego, ale mam na myśli oczywiście zawód tłumacza literatury.
Znam już nieźle angielski, uczę się włoskiego, a swoją przyszłość
mam nadzieję związać z branżą wydawniczą. Zaczynam w tym roku
polonistykę, chcę robić spec. edytorską, ale nie wykluczam też
tłumaczeń, stąd moje pytanie. Nie wiedziałam, czy w wydawnictwach
nie wymagają filologii, której studiować nie chcę. Chcę poznać język
i tylko na nim się skupić na razie.

[micko2]

Obawiam się, że lepiej dla wszystkich będzie, jeśli zajmiesz się
pieleniem trawników...

[jottka]

wiesz co, ale nikt od tłumacza literatury nie wymaga jakichkolwiek zaświadczeń:)
to nie tłumacz przysięgły, jak słusznie napisała blanacz.

wydawcy chętnie za to oglądają próbki bądź rekomendacje od innych wydawców, więc
dobrze jest zdobywać doświadczenie gdzie tylko można. studia filologiczne
ułatwiają w wielu wypadkach zmagania z wredną materią lingwistyczną, ale nie są
warunkiem nieodzownym w tym zawodzie. najlepiej natomiast mieć kogoś, kogo
roboczo nazwijmy mentorem i u kogo można terminować (tj. pytać, pytać, pytać:)

[nobullshit]

Przeczytaj niedawną dyskusję z pokrewnego forum:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=10100&w=82852702
I nie słuchaj Micko2:)

Blanacz ma rację. Żeby tłumaczyć literaturę, trzeba znać dobrze język wyjściowy
i doskonale docelowy. A skąd, nieważne, choćby i od kosmitów. Filologie są
potrzebne, jeśli ktoś chce tłumaczyć poezję, zwłaszcza dawną, i dramaty, bo
wtedy powinien odróżniać heksametr od pentametru itd. Znam około kilku dobrych
tłumaczy, z dużym dorobkiem,
którzy albo w ogóle nie studiowali filologii, albo była to filogia abstrakcyjna
(tzn. ani polska, ani nie zajmująca się językiem, z którego tłumaczą).
W wydawnictwach pytają o dorobek, nie o wykształcenie, i proszą o zrobienie próbki.

Blanacz - podałaś świetny przykład. Przypomniało mi się, jak redaktorzy znający
język angielski, ale nie znający dziedziny i polskich realiów, poprawiali mi
okrę na ketmię jadalną, a trawkę cytrynową na palczatkę. Niech spróbują kupić
ketmię i palczatkę w sklepie...

[blanacz]

Mam więcej takich kwiatków :) Tę samą paprykę wielu ćwiartowało,
drylowało, a niektórzy wysyłali księżniczkę na ziarku grochu zamiast
na puchowy materac - na pierzynę z wiórów ededronowych. Po roku
zbzikowałam i teraz zaczynam inne studia (f.klasyczną), w ogóle w
życiu nieprzydatną, ale skoro mam już pewien dorobek jako tłumacz,
myślę, że mogę tak czy siak parać się tym niewdzięcznym fachem.
Studia nie są mi do tego potrzebne - dlatego zaczęłam studia typowo
hobbystyczne.


Filologia NIE JEST potrzebna, by być tłumaczem. Uczy języka, ale
także kretyńskiego poglądu na tłumaczenie "jeden do jednego".

[micko2]

Jaki to jest ten pogląd "na tłumaczenie "jeden do jednego""?
Chciałbym go poznać.

[blanacz]

Po niemiecku to się nazywa "Einz zu einz". Polega na tłumaczeniu
wszystkiego jak leci, bez wnikania w treść; przy rozbudowanym
tłumaczeniu, w którym trzeba opisać etapy i odstępstwa, stanowi
pierwszy etap tłumaczenia. U osób, które słabo znały język polski,
język ojczysty stawał się językiem matki, a słownistwo skarbem
wyrazowym. Właśnie wtedy składnia brzmi obco i "nie po polsku". Jest
to podstawowy błąd tłumaczy.
Poprawne tłumaczenie powinno przebiegać według schematu "zrozumienie
- przetworzenie informacji - wyrażenie jej w języku docelowym".
Tłumaczenie nie jest kalkowaniem słów.

[micko2]

Aha, myślałem, że to jakas poważniejsza sprawa. Obawiam się, że tego
rodzaju mądrości wypowiada się z równą dumą, gdy ma się 11 lat...

A u osób, które dobrze znały język, język ojczysty, to język ojca?
Chyba wstydziłbym się pisać takie pierdoły na forum publicznym...

[blanacz]

Nie rozumiem, co masz na myśli. Niemieckie "Muttersprache", co znaczy
ni mniej, ni więcej, ale język ojczysty, ci, którzy nie znali
określenia "język ojczysty", tłumaczyli na "język matki" (co po
niemiecku brzmiałoby bardzo podobnie). To jest typowy błąd przy
tłumaczeniu jeden do jednego, a popełniła go blisko połowa studentów.
Inna sprawa, że filologie studiują w większości osoby wychowane za
granicą (mieliśmy takich dwa razy więcej niż stuprocentowych Polaków),
więc znajomość języka polskiego nie jest u nich taka sama.

[micko2]

A jak jest po niemiecku 'język matki'?

[blanacz]

Mutters Sprache, Sprache von der Mutter. Forma Mutterssprache też
byłaby raczej zrozumiała jako typowy rzeczownik złożony, ale nie
spotkalam nigdy takiego wyrazu. Jak widzisz, można się pomylić.

[micko2]

Dziękuję. Zawsze przyjemnie jest czegoś ciekawego się dowiedzieć...

[apteros]

ja właśnie studiuję filologię klasyczną i mam naprawdę dużo przemyśleń na temat
pracy tłumacza w związku z nią:)

aby wykonywać zawód tłumacza literatury trzeba dobrze znać język obcy to na
pewno:) studia filologiczne mogą w tym pomóc, ale mogą i zaszkodzić,
rzeczywiście nieraz trzeba się wykazać tu doskonałym, dosłownym zrozumieniem
tekstu i tylko niekiedy oczekuje się od studenta przekładu ładnego.

moja łacinniczka w liceum bardzo dbała, by każdy fragment tekstu
przetłumaczonego był potem opracowywany ponownie by brzmiał po polsku:) na
studiach już się z takim wymaganiem nie spotykałam, a szyk łaciński jest jednak
inny niż polski.

moja praca magisterska to przekład i wydanie tekstu łacińskiego, męczę się już
dwa lata nad nią, bo ciągle jeszcze trzeba to tłumaczenie gładzić, poprawiać.
muszę się odrywać od tematu i spoglądać świeżym okiem, żeby w ogóle dostrzec, że
wersja polska jest kompletnie niezrozumiała, tak bardzo dbałam o precyzję i
ścisłość.

natomiast jeśli chodzi o przekłady literatury pięknej, że tak porzucę dygresję o
studiach filologicznych, to zdarzało mi się czytać wiele rzeczy bardzo zepsutych
przez niedokładne, lub niezręczne tłumaczenia. i czytałam nieraz z wypiekami na
twarzy książki, o których nie potrafiłabym powiedzieć, że nie zostały napisane
po polsku od razu, gdybym nie widziała nazwiska autora na okładce. uważam, że do
tej pracy trzeba mieć powołanie, talent i dryg po prostu. sama znajomość języka
obcego i ojczystego nie wystarczy, smutnym jestem tego przykładem. i smutne mam
tego świadectwa w pracy gdzie stykam się nieraz z przekładami poezji wydawanych
dwujęzycznie i gołym okiem widzę jak topornie to wychodzi gdy ktoś nie czuje utworu.

do założycielki wątku chciałam powiedzieć, że jeśli czytając tekst w obcym
języku widzisz że nie miałabyś problemu z oddaniem po polsku całego jego smaku,
że dałabyś radę oddać wszystkie dowcipy, wszystkie zabawy językowe, odcienie i
nastroje - możesz się brać za ten fach:)

ja po studiach filologicznych mam tylko takie narzędzie w ręku, że te wszystkie
niuanse widzę i że wiem, że nigdy nie będę w stanie wyrazić ich we własnym
języku tak jakbym chciała.

[micko2]

W czym blanacz ma rację? W tym, że każdy tłumacz musi znać polski, i
że filologia jest potrzebna jedynie tłumaczom przysięgłym? Przecież
są to kompletne bzdury.

[nobullshit]

micko2 napisał:
> W czym blanacz ma rację? W tym, że każdy tłumacz musi znać polski,i
> że filologia jest potrzebna jedynie tłumaczom przysięgłym? Przecież
> są to kompletne bzdury.

Micko, zaczynasz mnie irytować. To, że tłumacz musi znać polski nie jest bzdurą.
A przede wszystkim, nie jest oczywistością dla wielu młodych adeptów tego
zawodu. Ile jest postów na forach oraz telefonów / mali do wydawców pt.
"Mieszkałem kilka lat za granicą, bardzo dobrze znam język x, chciałbym się
zająć tłumaczeniami..." Bo myślą, że znajomość języka wyjściowego wystarczy.

A co do filologii, przepraszam innych forowiczów, że będę się chwalić w
amerykańskim stylu, ale chcę odać koledze M. przykład - przetłumaczyłam ze 20
książek (nie licząc drobiazgów) i za jedną z nich dostałam nagrodę STP.
Filologii nie skończyłam. Czy mam się oprawić w ramki i powiesić w gabinecie
osobliwości? Takich osób jak ja jest mnóstwo.

[micko2]

1. Irytowanie jeszcze w tym kraju nie zostało jeszcze zakazane.
Chociaż jak widać może się to wkrótce zmienić.

2. Większość tłumaczy na świecie nie zna polskiego i jakoś dobrze im
z tym.

3. No ile jest tych postów?

4. Czego to ma być przykład? Zamiast przepraszać może jednak lepiej
nie robić tego, z czego wszyscy normalni się śmieją.

Pozdrawiam

[nobullshit]

Po takiej odpowiedzi mi tylko zacytować Stanisława Lema: "Dopóki nie zacząłem
korzystać z internetu, nie wiedziałem, że na świecie jest tylu idiotów".

micko2

[lirael]

Do micko2

micko2 napisał:
> 1. Irytowanie jeszcze w tym kraju nie zostało jeszcze zakazane.
> Chociaż jak widać może się to wkrótce zmienić.

Co widać??? Bo ja widzę w twoich postach bezkarną napastliwość i
zgryźliwość (vide twoje wypowiedzi na tym forum). "Irytowanie" to
eufemizm.

micko2 napisał:
> 4. Czego to ma być przykład? Zamiast przepraszać może jednak
lepiej
> nie robić tego, z czego wszyscy normalni się śmieją.

Sugerujesz więc, że wydawcy i czytelnicy tych dwudziestu książek, a
także członkowie Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich to osoby
nienormalne? Rozumiem, że ty zaliczasz się do grupy "wszystkich
normalnych"? Na szczęście złośliwość i zawiść nie jest normą "w tym
kraju" ;)

[micko2]

Lód na czoło czasem pomaga...

[blanacz]

Głupich nie sieją, nie orzą. Widziałam wielu, którzy myśleli, że
filologia robi tłumaczem. Jak tłumaczyć na polski, kiedy nie umie się
pisać po polsku? Micko, daruj sobie, bo równie dobrze mógłbyś
udowadniać, że dwa razy dwa jest pięć.

[micko2]

A cóż tu mam do udowadniania? To, że żeby tłumaczyć na polski trzeba
znać polski, a filologie są potrzebne nie tylko tłumaczom
przysięgłym? Nie chce mi się z tym towarzysstwem tutejszym
dyskutować na takim poziomie. Jeśli ktoś przetłumaczył dwadzieścia
książek i dostał nagrodę od swoich kolegów i ględzi jak osioł, jak
osioł będzie traktowany.

[yanga]

"W głębi lasu, w mostka cieniu
Potwór czai się w strumieniu,
Troll podstępny i szkaradny,
Cnót i zalet nie ma żadnych."
("Kroniki Spiderwicku")

[micko2]

O! A to ładne! Tak się załatwia tego rodzaju sprawy, a nie leci z
jęzorem ocierając pięścią łzy :-) Pozdrawiam serdecznie :-)

[braineater]

Powtórka z BFT?
Szkoda by było.

ja tak nie w temacie ale strasznie mnie kusi to...

[apteros]

Yanga zacytowała

> ("Kroniki Spiderwicku")

ja oglądałam ten film tylko w wersji ang. nie widziałam w ogóle jak to
przetłumaczyli na Polski, i mam teraz takie wątpliwości: zdawało mi się, że
Spiderwick to nazwisko, czy wobec tego nie powinno być Kroniki (lub nawet
Kronika?) Spiderwicka? tfu. ten rym wewnętrzny może rzeczywiście kiepsko wygląda.

kwestia jest właśnie taka przekładowa więc ośmieliłam się poruszyć dla zmiany
tematu:)

[nobullshit]

Yanga się przepisała.
I film, i książka nazywają się po polsku "Kroniki Spiderwick".
Nie mogły być "Spiderwick-A", bo to kroniki miejscowości,
a nie osoby (Arthura Spiderwicka). Kwestia odmienności lub nieodmienności nazwy
miasteczka (a raczej posiadłości) pozostaje dyskusyjna. W zasadzie można by
odmieniać, jak Brunszwik, Brunszwiku, wzór jest. Ale nazwa Brunszwik jest
spolszczona i funkcjonuje w naszym języku. A taką obcą - obcą nazwę można
zostawić nieodmienną.

[apteros]

o! dziękuję:) nie ma to jak zapytać kompetentną osobę:)

podobny/powiązany jest problem z odmianą i spolszczaniem nazw własnych
łacińskich i greckich. czyli, w skrócie pisząc, nieśmiertelny Shakespeare obok
Szekspira:)

[blanacz]

Czytałam gdzieś, że teoretycznie nazwy łacińskie powinno się
odmieniać jak po łacinie, ponieważ deklinacje polskie z łacińskimi
są zbliżone (wyjątkiem jest Ablativus, który łączy kilka naszych
przypadków). Wyobraźcie sobie jednak, że ktoś opowiada o "pueallae
seneces" albo "fori romani" - czy zostałby zrozumiany? Błędem w
tłumaczeniu łaciny jest Wenera - wzięło się to od Venus, Veneris.
Afrodyta-Wenera to po prostu Wenus, ale niewielu już to kojarzy.
Dlatego najlepiej odmieniać zapożyczenia jak najrzadziej, tak
konstruować wypowiedzi, by nie okazało się to konieczne...

[micko2]

"albo "fori romani" - czy zostałby zrozumiany?"

No jasne, powinno być forumy romanumy...

[blanacz]

"Dlatego najlepiej odmieniać zapożyczenia jak najrzadziej"

[apteros]

dlaczego aż tak? słowo forum zostało zapożyczone bez spolszczenia, występuje w
języku polskim i ma swoją deklinację. a określenie forum rzymskie mogłoby być
całkiem zrozumiałe.

formy typu Wenera to właśnie jest termin powstały w toku rozwoju naszej kultury,
tak jak Wergiliusz, Lacjum czy Kwirynał - jedne nazwy wyrównane do polskich
końcówek, inne zapisane fonetycznie.

ja wychodzę z założenia, że terminy, które są głęboko już zakorzenione w naszym
języku i mają swoje spolszczenia należy stosować w przekładach, pozostałe
nazwiska można spolszczyć wg tego paradygmatu wypracowanego, a nazwy miejscowe
można przytaczać w oryginale.

aha... puellae czy seneces można spokojnie przetłumaczyć:) nie widzę powodu by
tego nie robić:)

[yanga]

Przepraszam, oczywiście masz rację. Nie mam książki w domu i nie
mogłam sprawdzić.

[nobullshit]

Yango, nie masz za co przepraszać. I tak się turlam po podłodze, laughing out
loud, że Mickusiowi spodobało się tłumaczenie, którego, nie legitymując sie
dyplomem filologii, nie miałam prawa zrobić. :)

Apteros - bardzo ładny post napisałaś tam wyżej.

[apteros]

dziękuję:)

niestety automat mam ustawiony na 'wyświetlaj od najnowszego' a do wypowiedzi
sprowokowała mnie blanacz planem pójścia na fil. klas.:) przyjemności
studiowania przy okazji życzę i z ciekawości podpytać bym chciała gdzie te studia:P

[blanacz]

UAM :) Do tej pory było UG gwoli uzupełnienia. A skąd to pytanie? :>

[apteros]

:) no to ładnie, w nieoficjalnym rankingu najlepszy chyba Instytut teraz w kraju:)

tak z ciekawości filologicznej:) bo jakbyś zaczynała na moim macierzystej
uczelni, to mogłabym podpowiadać co do ciekawszych zajęć oraz sposobów na co
złośliwszych wykładowców:) a tak to mogę tylko pozazdrościć możliwości spotkania
się z prof. Danielewiczem oraz prof. Bartol:)