Prawo autorskie ????

[Gość: monika]

Architekci, jak sądzicie? Czy potrzebna jest zgoda inwestora na publikację
zdjęć jego inwestycji na stronie www autora projektu, czy w jego materiałach
reklamowych oczywiście baz podawania adresu i danych inwestora. Zastanawia
mnie ten problem. Czy brak takiej zgody może powodować konsekwencje prawne?
Jeśli spotkaliście się z takim problemem, proszę o pomoc.

[Gość: architekt22]

nie, nie spotkalam sie, ale zawsze pytam-rozumiem, nie ma pan/pani nic
przeciwko temu abym...

[Gość: RPO]

Pytam się tylko jeżeli chcę publikowac w prasie wraz z wnętrzami.

[Gość: monika]

Zapytać nie zaszkodzi, ale czy po fakcie brak zgody na piśmie nie spowoduje
komplikacji prawnych - tu mnie boli! ???

[Gość: pa]

Jeśli umowa pomiędzy architektem, a klientem nie zawiera postanowień o nabyciu
przez klienta autorskich praw majątkowych z określeniem pól eksploataji, to
wszelkie prawa pozostają przy architekcie i nie trzeba żadnej zgody. Wręcz
przeciwnie, jeżeli klient chciałby opublikować zdjęcie swojego domu to... musi
uzyskać zgodę architekta, ale wówczas musi też pamiętać o oznaczeniu autora
projektu z praw przysługujących mu z tytułu posiadania niezbywalnych autorskich
praw osobistych. Architekt ma prawo żądać wynagrodzenia z tego tytułu. W jakiej
wysokości to odrębna i umowna sprawa. Może również wyrazić zgodę na nieodplatne
umieszczenie publikacji.

Jeżeli nawet klient zakupił od architekta prawa majątkowe z ploem eksploatacji
uprawniającym do publikacji to co prawda nie musi się go pytać o zgodę, ale ma
obowiązek oznaczyć autora projektu. Akurat te prawo jest powszechnie łamane
przez deweloperów, którzy czerpią przecież yski z takiej publikacji.

Należy także pamiętać, że są przypadki, kiedy może wizerunek obiektu pomijać
autora. To tzw użytek powszechny. Ten problem to już inna "bajka". Pozdrawiam.

[Gość: architekt22]

dziekuje /ja rowniez, mimo, ze nie ja zadalam to pytanie/
*pa* jestes widac obeznany/a w tym temacie
zagladaj tu czesciej..
jestes architektem znajacym sie na prawie czy prawnikiem?

[Gość: monika]

Dzięki za odzew i przypomnienie zapisów prawa autorskiego. A teraz - czy prawa
do wizualizacji mojego projektu zrobionej przez mojego pracownika są moje (
jest to jak elewacja, czy rzut element projektu przeze mnie wymyślony) czy też
osoby która na moje zlecenie ją przygotowuje? Tu też mam problem, choć tak
prawdę mówiąc olewam autorstwo wizualizacji, dla mnie to kreślarz trochę
inaczej. Na obrazku bądź co bądź jak na rzutach,elewacjach jest moje dzieło.

[Gość: adam]

prawa autorskie /poza majatkowymi/ sa niezbywalne. tak wiec naleza do Twojego
pracownika- oczywiscie te odnosnie wizualizacji. moze on prezentowac ja np w
swoim portfolio, z zaznaczeniem ze chodzi o wizualizacje. jest to odrebne dzielo
/od Twojej koncepcji projektu/.

[Gość: RPO]

Miałbyś "pa" rację gdyby architekt posiadał prawa autorskie do budynku ale on
posiada prawa tylko do projekty na podstawie którego zrealizowano obiekt.
Prawa do budynek i jego wizerunku nabędzie dopiero wtedy gdy go sobie kupi.
Każdy może bublikować zdjęcia obiektów budowlanych dlatego,że ich
ikonograficzny obraz nie jest chroniony prawem autorskim. Właściciel może
budynek odsprzedać rozebrać a także dać innemu architektowi do przebudowania.

[Gość: pa]

Nie zaglądałem na te forum dość długo, dlatego z opóźnieniem, ale poswolę sobie
na małą polemikę z RPO.

Otóż, wg mnie wybudowany obiekt jest zapisem myśli intelektualnej w formie
realizacji i jako taki powinien podlegać ochronie prawnej (dzieło utrwalone w
dowolnej postaci). Innymi słowy jest to inny zapis dzieła.

Innym - i słusznie - poruszonym problemem jest zderzenie prawa rzeczy
(posiadania) i prawa własności intelektualnej. Tu rzeczywiście jest potężny
problem.

Co do publikowania zdjęć obiektów, to pozwolę sobie zasygnalizować dwa odmienne
tryby publikacji:
1. Dozwolony użytek (czy też jak niektórzy nazywają - publiczny, powszechny
użytek), faktycznie można publikować do woli.
2. Publikacja w celach zarobkowych. Np. deweloper buduje osiedle i sprzedaje
gotowe obiekty. Publikuje wizerunek obiektów na sprzedaż. Czerpie dzięki temu
zyski, a zatem korzysta z myśli twórczej autora tych budynków. Tu prawa
autorskie bezwzględnie obowiązują i architekt ma prawo domagać się stosonej
gratyfikacji. Chyba, że umowa pomiędzy archiektem a klientem taki problem
rozstrzyga.

Tym niemniej, pragnę wyrazić swój szacunek do opinii RPO, pomimo, że generalnie
z jego poglądami wyrażanymi na tym forum praktycznie w całości się nie zgadzam
i ich nie podzielam. Jednak w tym przypadku uznaję trudność poruszonego
zagadnienia.

PS
Tylko proszę RPO nie wciciągaj mnie w dyskusję z czym się nie zgadzamy, bo i
tak jej nie podejmę.

pa

[Gość: RPO]

Na szczęście Pa Twoja wyobrażenie o prawie autorskim nie znajduje potwierdzenia
w żadnych aktach prawnych obowiązujących w Polsce ani tym bardziej w krajach
Europejskich. Szanuję Twoje chciejstwa, każdy je może mieć. W demokracji to
nawet może je publicznie głosić ale mam nadzieję,że w kwestii stanowienia prawa
nie będziemy sie cofać i Twoje poglądy nie znajdą zwolenników.

[Gość: pa]

Z przykrością, ale nie szanuję demagogów, którzy głoszą autokratyczne poglądy,
a nie przeczytali dokładnie ustawy o prawie autorskim. Jestem w stanie to
jednak zrozumieć. W końcu jesteś architektem, a prawo autorskie jest dość
rudnym i specyficznym aktem prawnym.

Nieźle zacząłeś, a kończysz, tak jak zwykle we wszyskich polemikach na tym
forum.

Pa

[Gość: rpo]

Może przekona Ciebie Pa tekst Ludwika Koniora taki sam demogag jak ja

"WOLNOĆ TOMKU W SWOIM DOMKU czyli o prawie autorskim architektów".

Jednym z najzabawniejszych tematów dla architekta z Unii Europejskiej, mogącego
czytać polskie periodyki architektoniczne, jest temat praw autorskich
architekta. Najnowszym dodatkiem do tego tematu jest artykuł Leszka
Krasowskiego w numerze 02/2002 Architektury Murator pod tytułem "Paragraf na
Architekturę". Artykuł ten, inspirowany i posiłkowany przez rozmowę z Panią
Mecenas Małgorzatę Neuman, specjalistkę od prawa autorskiego, utwierdza jeszcze
raz powszechną opinię środowiska architektonicznego i SARP-u, wielokrotnie
wyrażanego w groteskowych nieraz procesach, że architekt ma prawa autorskie do
budynku rozciągające się nawet poza jego życie i wymagające jego zgody lub jego
spadkobierców, nawet nie architektów, do zmian w obiekcie dokonywanych przez
innych architektów.

W przeciwnym wypadku grozi właścicielowi proces. " Osobiste prawa autorskie są
niezbywalne. Gdy architekt, który projektował dany obiekt nie żyje, należy
zapytać spadkobierców, czy wyrażają zgodę na jego przebudowe, nawet wówczas gdy
nie są oni architektami. Osobiste prawa autorskie nie gasną nigdy..." - można
przeczytać z wypowiedzi Lecha Kadłubowskiego, roszczącego pretensje do
Stanisława Fiszera o przeróbkę Teatru Wybrzeże, wykonaną bez zgody tegoż
Kadłubowskiego, pierwotnego projektanta obiektu. Ten pogląd potwierdza Pani
Małgorzata Neuman.

Z takimi poglądami Pani Mecenas na pewno może liczyć na powodzenie w
prowadzeniu spraw nieszczęsnych architektów, ale tylko do momentu wejścia do
Unii. Potem te numery już nie przejdą, gdyż nie opierają się na żadnym
normalnym prawie, które dawałoby takie uprawnienia architektowi a ograniczało
zupełnie możliwości właścicielowi obiektu. Tutaj wkracza podstawowe pytanie
które jest nie lubiane przez architektów : a jakie prawo ma właściciel ? No bo
skoro nie może bez zgody przerabiać to nie może chyba tym bardziej zburzyć ? A
co ma robić, jak spadkobiercy się nie zgodzą, bo kochali dziadka architekta -
czy delikwent ma wobec tego konserwować starą łazienkę z zardzewiałą wanną? A
jak on swego budynku nie lubi i uważa architekta - projektanta poprzedniego
właściciela za nieuka, to też go ma pytać o zdanie? Autor artykułu, Pani
Mecenas Neuman i usypiani przez nich SARP i architekci polscy najwyraźniej nie
rozumieją istoty zawodu architekta. Tego niestety nie uczą polskie szkoły
architektury. A szkoda, bo od tego powinno się zacząć. Jest to bowiem zawód
usługowy, ale specjalny, nazwany w świecie zawodem wolnym. Jest tych zawodów
11, a należą do nich miedzy innymi: lekarz, adwokat, dentysta, notariusz,
geometra itd. Istotą tego zawodu jest wykonywanie usługi wymagającej dużej
wiedzy i odpowiedzialności osobistej (a nie instytucjonalnej) za akt, którego
konsekwencje są brzemienne dla osobnika i dla społeczności. Deontologii, czyli
prawideł zastosowania tego zawodu strzegą Izby, na wzór dawnych cechów. Izby
maja zarząd wybieralny przez gremium architektów i mianowanych ( w królestwach
przez króla). Ci drudzy służą temu, by ci pierwsi nie zwariowali, a jak widać z
polskich przykładów to się zdarza. Wykluczenie z Izby Architektonicznej czy
Lekarskiej pozbawia możliwości uprawiania zawodu. Wpisany do Izby może być
tylko ten, kto ma odpowiedni i uznany dyplom.

Ale nie tylko - musi się on sprawdzić w długoletnim stażu kontrolowanym przez
Izbę. Baza działalności wolnego zawodu : architekta, notariusza, lekarza,
adwokata jest zaufanie klienta co do jego umiejętności i zdolności do pomocy
klientowi w sprawie, z którą on sie zwraca. Żadna siła i żadne prawo autorskie
nie może zmusić klienta do kontynuowania sprawy z przedstawicielem wolnego
zawodu , gdy do niego nie ma zaufania. I to jest właśnie wyjaśnienie wszystko,
wiecej argumentów nie trzeba.

Czy można sobie bowiem wyobrazić zmuszanie kogoś do leczenia przez lekarza,
lub bronienia przez adwokata, do których nie ma się zaufania? A dlaczegóż to
miało by być inaczej w stosunku do architekta? W normalnym społeczeństwie
architekt jest co prawda autorem projektu budynku, ale właściciel po przejęciu
go poprzez odbiór dysponuje całkowitą swobodą co do jego przeróbek, zburzenia
lub rozbudowy niezależnie od woli autora. Budynek bowiem budowany jest po to by
się wyalienował i żyć własnym życiem. Może on często zmieniać właściciela.
Dlaczego nowy właściciel musi mieć obowiązkowo zaufanie do architekta swego
poprzednika? Gdyby było inaczej, bardzo mądre i cenne polskie
porzekadło "Wolnoć Tomku w swoim domku" nie miało by przecież sensu.

Stosowność zmian w budynku jest kontrolowana przez służby
budowlane, które nie maja żadnych uprawnień do egzekwowania praw autorskich.
Nawet w przypadku obiektów uznanych za zabytki, służby te strzegą konserwacji
budynku, a nie prawa autorskiego. Interpretacja prawa autorskiego w wydaniu
SARP-u i Pani Mecenas jest więc z zasady niemoralna, gdyż nie respektuje
podstawowych praw klientów, którzy są źródłem pracy zawodu architekta. Dla
wszystkich Izb Architektonicznych na całym świecie najważniejsze jest
zapewnienie właśnie klientowi architekta pełnej satysfakcji - sprawa autorstwa
nie może być tej zasadzie przeciwna. Dlatego w relacji klient -architekt
wymuszanie administracyjne na kliencie obligacji "autorstwa" projektanta nie
wchodzi w rachubę.

Z tego punktu widzenia protesty projektantów placu, na którym ktoś
stawia pomnik, który projektantom placu nie pasuje, bazujące się na prawie
autorskim do tego placu jest z punktu widzenia architekta z Unii aberracją.
Taka sytuacja ma właśnie miejsce w Krakowie, gdzie na placyku przed kościołem
Piotra i Pawła postawiono niechciany pomnik księdza Piotra Skargi, co wywołało
lawinę protestów, publikacji, zebrań i emisji w skali ogólnopolskiej.

Tutaj nastąpi pierwsza dygresja, ponieważ będąc w słoneczną
kwietniową sobotę w Krakowie miąłem okazje zjeść obiad w Wierzynku z Panią
Prezes SARP Krystyna Łyczakowską. Placyk miedzy Kanoniczą i Grodzką jest
niedaleko, więc odbyliśmy poobiedni spacer jako wizje lokalną. I tu spotkało
mnie rozczarowanie, bo na placyku całkiem niczego sobie, rezultat wyniku
konkursu i realizacji architektów Białasika i Szymanowskiego, zamiast Księdza
Piotra Skargi zobaczyłem na przykrótkiej kolumnie Zygmunta, bojową sylwetkę
szewca Jana Kilińskiego idącego na czele Powstania Kościuszki i wymachującego
szablą, tak znanego mi z pomnika-rzeźby Stanisława Jackowskiego z 1936 roku.
Tyle, że szabla się wyłamała i wypadła, została tylko rękojeść. Pani Prezes
zaczęła mnie jednak usilnie przekonywać, że chodzi naprawdę o Księdza Skargę, a
to co trzyma w ręku to nie jest rękojeść szabli tylko kazania. Ten fakt wpędził
mnie w zadumę nad subiektywnym i niezgodnym z intencją rzeźbiarza odczytywaniem
pomnika. Podobny efekt uzyskano już poprzednio w Warszawie, gdzie z rozwalonych
na pierwszym planie elementów konstrukcyjnych identycznych do stojącej z tyłu
kolumnady Sądu Najwyższego wychodzą wymiętoleni Powstańcy Warszawscy, których
jest to pomnik. Tylko że tą stającą za pomnikiem konstrukcję dorobił już po
jego zbudowaniu uduchowiony architekt, nie bardzo jestem pewien czy za zgodą
rzeźbiarza, ale "wzbogacono" w ten sposób kadr i uzyskano dodatkowy efekt tak
drogiej Gidionowi czasoprzestrzeni. W tyle stoi, z przodu leży. Raz rzeźbiarz
dorzuci, innym razem architekt. Tego rodzaju "współpraca" daje właśnie tak
nieoczekiwane wyniki.

W psychologii pomników, która niechybnie zostanie kiedyś napisana,
można z grubsza wyróżnić trzy ich grupy: pomniki abstrakcyjne lub pejzażowe,
mające wywołać wrażenia estetyczno – emocjonalno - poetyckie; pomniki,
obeliski, kamienie itd. jako ślady pamięci - mające wywołać uczucie pamięci i
wdz

[Gość: pa]

Szanowna Pani/Szanowny Panie RPO,

Podziwiam Twój nadmiar wolnego czasu, aby poświęcić go aż na tyle dużo by
przelecieć internet do znalezienia poglądów odpowiednich dla Twojego punktu
widzenia. Tym niemniej podziwiam i gratuluję dociekliwości.

To co mnie irytuje, to fakt, iż nie czytasz uważnie co ja napisałem, a
podpierasz się przykładem który został przeze mnie podniesiony. Cytuję: "Innym -
i słusznie - poruszonym problemem jest zderzenie prawa rzeczy
(posiadania) i prawa własności intelektualnej. Tu rzeczywiście jest potężny
problem". Koniec cytatu. Po co zatem marnujesz swój cenny czas, gdy sam Ci
odpowiadam, iż to akurat nie jest takie proste. A nie jest, ponieważ prawo
unijne stanowi, iż wchodzące nowe państwo zachowuje swoje ustawy w stanie w
jakim one były przed przystąpieniem do unii. Dopiero wszelkie nowe ustawy muszą
być z zgodne z ogólnym prawem europejskim. Polska weszła do UE z takim prawem
autorskim jakie jest obecnie i póki co na terytorium RP to obowiązuje. Czy to
jest słuszne czy nie jak pokazuje zamieszczony przez Ciebie tekst - nie
dyskutuję. Sam mam bardzo podobne wątpliwości w tej materii i byłbym
nieodpowiedzialny utrzymując, iż jest to właściwe.

Temat jest za poważny, aby toczyć dysputy na populistycznym form GW. Nie to
miejsce. Nie jest to ta forma. Mogę Cię jednak zapewnić, iż moja wiedza, akurat
w tej materii, jest na tyle duża, iż nie uda Ci się mnie spławić takim czy
innym artykulikiem z internetu. To zaczyna już trącić poradą za którą się
bierze pieniądze, a takim altruistą to ja nie jestem.

pa