Czy zmuszać do przeprosin?

[marzek2]

Jestem po wczorajszej przeprawie z Miką. Było ostro, oj było. Przeprawa
zakończyła się tak, że Mika siedziała na krześle w kuchni odmawiając
przeproszenia taty, podczas gdy reszta już dawno poszła spać...

Powiedziałam jej, że może sobie siedzieć w tej kuchni i do rana, ale w naszym
domu są takie zasady, że jak się z kimś pokłóci, to trzeba przeprosić. W końcu
przeprosiła.

Potem miałam mieszane uczucia, nie pierwszy raz zresztą. Bo dzieci są różne,
jedne ze łzami w oczach od razu przepraszają, innym trzeba czasu, by
zrozumiały, co narobiły, a jeszcze inne trwają w uporze i przeprosić nie
zamierzają. Trudna sprawa z tym przepraszaniem. Jak ocenić, kiedy dziecko
przeprasza, bo jest mu autentycznie przykro, a kiedy robi tak bo wie, że tak
teraz "trzeba" choć w sercu myśli inaczej... Nie zaglądniemy przecież do ich
sumień...

Wczoraj doszłam jednak do takiego wniosku - być może początkowo niektóre
przeprosiny są wymuszone, ale chcę wpajać w dzieci, że naszym sposobem
zakończenia kłótni jest pogodzenie się (w myśl zasady "niech słońce nie
zachodzi nad gniewem Waszym). I kiedyś, gdy już nie będę do niczego "zmuszać",
żeby pokłóciwszy się z kimś, miały w pamięci etap przeprosin. Co z tym zrobią,
czy przeroszą, to inna sprawa. Ale nie chcę, żeby myślały, że można tak po
prostu obrazić się i już.

A co Wy myślicie?

[aka21]

Marzek! wczoraj chyba był taki dzień. Nasza mała (niespełna 3 lata) uderzyła
tatę i mimo próśb i stania w kącie chyba przez pół godziny nie chciała
przeprosić. Byliśmy z mężem konsekwentni, tłumaczyłam i ciągle tylko był płacz
i "nie przeproszę", ale to tak bolało. Zwłaszcza, że mamy dla siebie tak mało
czasu (oboje z mężem pracujemy, a dzieci w żłobku) i te kilka godzin
chcielibyśmy zdecydowanie inaczej spędzać. Mała mówi co myśli, to dobrze,
tylko jak długo jeszcze tak będzie? Mam nadzieję, że jak już przeprosiła, to
naprawdę tego chciała. Nie wiem jak wychowywać. Też chciałabym, aby dzieci
wiedziały jak kończyć spory, umiały przepraszać, ale czasem, jak widać, nasz
przykład nie wystarcza. To wszystko dla mnie to takie stąpanie w ciemności, a
efekty to chyba będzie widać dopiero po latach - tylko jakie one będą?

Serdecznie pozdrawiam
Agnieszka

[verdana]

Ja jestem zdecydowanie przeciw wymuszonym przeprosinom.
Przepraszanie jest doskonałe, jeśli wynika z własnej decyzji - zawiniłam,
przykro mi, przeproszę. (Z tym, że u mnie w domu przeprosiny nie muszą konczyć
się wybaczeniem - to byłoby za łatwe). Natomiast przeprosiny wymuszone, gdy
dziecko nie czuje się winne, to łamanie jego charakteru. Przepraszać w
momencie, gdy ma całkowita pewność, ze miała rację? To dobre przygotowanie do
podporządkowania się także osobom spoza rodziny. Jestem winna czy niewinna -
rację ma ta druga strona, a ja muszę przepraszać.
Nie, zdecydowanie nie! Takie przprosiny to zmuszanie dziecka do zwykłego
kłamstwa. Do zaparcia się swoich poglądów.
Znacznie lepiej będzie, jesli pozostawi się dziecko z wyrzutami sumienia,
zastanawiające się "czy jednak nie powinnam była przeprosić?", niż dziecko,
które jest przekonane, że ma rację, a mimo to musi przepraszać.
A zasada, że jak się pokłóci, to trzeba przepraszać - też nie jest najlepsza.
W dalszym życiu młody człowiek może stanąć w sytuacji, gdy kłótnia, bardzo
ostre i nie zawsze grzeczne wystąpienie będzie konieczne, także z moralnego
punktu widzenia. Nauczenie go, że powinien potem przeprosić, (np. stając w
czyjejś obronie, kłócąc się z szefem o własne racje), to nauka, że nigdy nie ma
i mieć nie może racji kłócąc się. A więc powinien się podporzadkować.
Niebezpieczne...
I czasem mozna i trzeba tak po prostu "obrazić się". Wybaczenie na rozkaz to
nie jest wybaczenie. To "przypudrowanie" urazy. Ale ona pozostaje.
I jeszcze jedno pytanie - jeśli Ty nakrzyczysz na dziecko, słusznie i
sprawiedliwie ( a jest to rodzaj kłótni przecież) to czy potem przepraszasz
dziecko?

[marzek2]

Verdana, ale to nie był przykład kłótni typu "kto tutaj ma rację". Jeśli
dziecko ma coś jasno zabronione przez rodziców i pomimo tego to robi, to dla
mnie rację mają rodzice, wyciągając z tego konsekwencje. Mała po prostu zrobiła
coś, co miała jasno przez nas zabronione.
Mika jest uparta (ma to po rodzicach jak nic i przyznaję, że dla mnie też
trudne są czasem granice pomiędzy kształtowaniem, a łamaniem charakteru dziecka.

A co zrobić, jeśli dziecko NIE MA wyrzutów sumienia? Jeśli po prostu zrobiło coś
złego i zachowuje się jakby nic sie nie stało... Może coś tam w środku się
dzieje, tylko nam tego nie pokazuje... skąd mogę wiedzieć.

No i chyba jest różnica między sprzeciwieniem się rodzicom, a stawaniem w
obronie słabszego, to jednak nie to samo. Być może nieprecyzyjnie się wyraziłam,
to nie była "pyskówka" z rodzicami, tylko po prostu nieposłuszeństwo.

U nas w domu staramy się jednak dążyć do wyjaśniania w celu unikania obrażania
się. Oczywiście pewnie nie zawsze się nam to uda, dziewczyny właśnie zaczynają
wchodzić w okres obrażania się.

Pytanie wychowawcze - nie chcę tłumić tego, że dziecko odczuwa różne emocje
(dobre i złe), ale czy koniecznie muszę pozwalać mu na swobodnie ich wyrażanie
wobec otoczenia?

I odpowiadając na ostatnie Twoje pytanie - jak najbardziej. To znaczy, że
kolejną zasadą (ale jesteśmy zasadniczy, wiem, wiem u nas jest to, że rodzice
przepraszają dzieci. Ja wczoraj powiedziałam małej trochę za dużo i też ją
przeprosiłam.



W życiu chodzi o to, by pozwolić się używać Bogu go Jego celów, a nie posługiwać
się Bogiem do realizacji swoich prywatnych celów.

Wychowanie w wierze

[anndelumester]

No i kolejny raz się z Panią zgadzam ))))
W naszym przypadku - 2,5 roku, zmuszanie nie ma sensu, bo on kiedy wie - jest
przekonany- że coś nie tak sam z siebie przeprasza, a jesli widzimy, że to jest
coś "glebiej' i np. generalnie sie nie zgadza ze mną (czy z tatą) krzyczy czy
uderzy rozwiązujemy to inaczej. Łamanie dziecka czy przepraszanie pro-forma
według nas nie ma sensu, bez zrozumienia przez delikwenta że sytuacja i
postepowanie nie bylo ok.

[verdana]

Uważam, że jak dziecko narozrabiało, nie miało racji itd. to jak najbardziej w
porządku jest ukaranie go. Tu nie mam cienia zastrzezeń.
Ale przeprosiny to zupełnie co innego. Nauczenie dziecka, ze należy
przepraszać, nawet jeśli nie czuje sie wyrzutów sumienia, to proszenie się o
kłopoty w przyszłości. Bo to jest pozorne zakończenie sprawy. Dziecko
przeprasza, czując wewnętrzny bunt- i to może zabić jego rodzące się "w środku"
wyrzuty sumienia. A to jeszcze najlepszy scenariusz.
Drugi scenariusz, znacznie groźniejszy, to nauka podporzadkowania się
silniejszemu. A cymz jest to, ze dziecko siedzi w kuchni tak długo, póki nie
przeprosi?
Najgorszy jest taki, że dziecko uczy się, że niezależnie od tego, co samo
sadzi, jest winne. Karę można nałozyć niesprawiedliwie (zdaniem dziecka,
oczywiście). Pozłości się i tyle. Albo uzna, ze mieliście rację. Ale
przeprosiny wymagaja aktywnosci dziecka. Przepraszając, gdy tego nie czuje,
traci szacunek dla samej siebie - bo ulega pod presją. Ilu takim presjom
ulegnie później i jak to się skończy? Postepowanie wbrew sobie to fatalny wstep
do dorosłości.
Jeśli nauczy się, że trzeba przepraszać za coś, czego nie odczuwa jako własnej
winy, to jest to uczenie zachowań pasywnych, pierwszy krok do stanie się ofiarą
osób na których dziecku zalezy.
Można w domu nie pozwolić na pewną ekspresję uczuć (wulgarne słowa, świadome
obrazanie innych, niszczenie cudzych rzeczy), ale nie na kłótnie, ani na
wyrażanie gniewu. Bo dziecko nie wychowuje się po to, by żyło w rodzinie. A na
zewnątrz może się okazać, że któś, kto czuje sie winny za ostre słowa, staje
się albo ofiarą, albo nie umie dokonywac wyborów, które wiążą się z
ostrym "postawieniem się" drugiej osobie. Tego też, jak wszystkiego, powinien
nauczyć dom rodzinny, a co niestety, jest przykre dla rodziców.

[aka21]

Łamanie dziecka czy przepraszanie pro-forma
> według nas nie ma sensu, bez zrozumienia przez delikwenta że sytuacja i
> postepowanie nie bylo ok.
Pro-forma nie ma sensu, ale co z sytuacją, kiedy dziecko doskonale wie, że robi
źle, a mimo to nie chce przeprosić, może manifestując własne "Ja", czy mu na to
pozwolić i potraktować sprawę jakby nie istniała?
I jeszcze jedno pytanie. Jeśli możesz to napisz co znaczy "rozwiązujemy to
inaczej". Ja zanim ukarzę pytam dlaczego dziecko tak postąpiło i szukamy
właściwego wyjścia z sytuacji.
Co zaś do przepraszania, gdy ja mam rację, to staram się przepraszać za formę
(np. że krzyczałam) bo mogę to często załatwić spokojnie i z lepszym efektem.

[anndelumester]

aka21 napisała:

> Łamanie dziecka czy przepraszanie pro-forma
> > według nas nie ma sensu, bez zrozumienia przez delikwenta że sytuacja i
> > postepowanie nie bylo ok.
> Pro-forma nie ma sensu, ale co z sytuacją, kiedy dziecko doskonale wie, że
robi
>
> źle, a mimo to nie chce przeprosić, może manifestując własne "Ja", czy mu na
to
>
> pozwolić i potraktować sprawę jakby nie istniała?
Nie, ale nie tak dawno wląsnie byla taka sytuacja, wieczór, synek nie chcial
iśc do łózka, awanturowal sie i w końcu mnie kopnąl. I widać było po minie, ze
ze od razu dotarlo do niego że zrobił źle, ale przeprosić nie chciał. Bo nie.
No i mąz mu bardzo spokojnie (bo moj mąz jest bardzo spokojny) wytłumaczyl, że
to nie jest akceptowalne zachowanie, że mnie jest przykro itd. Krótkie zdania,
bez rozdzierania szat. A ja po prostu sie pogniewałam na ten wieczór, bez
czytan ia, przytulania, wieczornych rytuałów(ale bez obrażania - trudno mi to
opisać - po prostu nie chciałam miec do czynienia z chłopcem, który tak sie
zachowuje). W efekcie do synka dotarlo - po 15 -20 minutach załapał że to nie
jest sposob, był ryk - rożżalenia i choć nie usłyszałam słowa przepraszam, było
żałowanie. A przeprosił rano, sam, bo pamietał (!!) że sie zachował źle.
> I jeszcze jedno pytanie. Jeśli możesz to napisz co znaczy "rozwiązujemy to
> inaczej". Ja zanim ukarzę pytam dlaczego dziecko tak postąpiło i szukamy
> właściwego wyjścia z sytuacji.
Staramy sie zalatwiać sprawy sprawnie i spokojnie, co nie znaczy, że czasami
nie nawrzeszcze na małego - wtedy przepraszam ja. Jest rozmowa na temat winy,
jest kara - ale proporcjonalna, bez egzekucji na zimno i walkowania tematu
przez tydzień itp. Wbrew pozorom 2,5 latek bardzo dużo rozumie i pamięta.

[aka21]

Wbrew pozorom 2,5 latek bardzo dużo rozumie i pamięta.
>
)) Dokładnie tak! A dodam jeszcze, że kara to naprawdę ostateczność, częściej
zdarza się konsekwencja czynu.

[lolinka2]

Wiesz, myślę że macie rację, zresztą my też robimy podobnie: przykład z dzisiaj - Natalka ciut świt opieczątkowała mi całe biurko (ma powiedziane że sama pieczątki nie bierze a poza tym nie wolno mazać po biurku) i pomazała kredkami świecowymi i plasteliną ławę w pokoju gościnnym. Wzięłam ja na stronę, zacięła się jak osioł i stała tak milcząc - w końcu wycedziła "nie chce z tobą rozmawiać". O, nie, za dużo tego moja panno!
Akurat miałam dziś wolny dzień, zapowiedziałam młodej ze będziemy siedzieć w domu tak długo aż się dogadamy i że będzie przytrzymana. Przytuliłam ja mocno i tak się bujałyśmy ok pół godziny, po tym czasie spytałam czy chce pogadać "nie chce z tobą rozmawiać" wobec tego poprosiłam męża o telefon do przedszkola bo Talka dziś nie pójdzie, będziemy się przytrzymywać cały dzień - zadziałało natychmiast. 'Mamusiu przepraszam, ja chcę do przedszkola, ja wiem ze źle zrobiłam z tą pieczątką...." Obiecała, ze weźmie kartkę do kredek i plasteliny na drugi raz i bez pytania nie tknie pieczątki. Po czym musiała zmywaczkiem i płynem umyć biurko z tuszu a kredki i plastelinę będą wywabiać z tatą kiedy wróci. Nawet nie spóźniła się na śniadanie )

Myślę że to właśnie jest wychowanie- że my jesteśmy rodzicami i pełnoprawnie ustalamy normy oraz wymagamy by były egzekwowane, a ze źle pojętego partnerstwa bierze się właśnie ta słynna młodzież 'bez zasad'...

[verdana]

Wiesz co? Okropna będę... Z góry przepraszam.
Gdyby Twoja córka nie była Twoją córka i była nieco starsza, to takie
zachowanie nazwałabym szantażem.
Przecież wymogłas na Twoja córka nie dlatego preprosiła, ze uznała swoją winę,
ale dlatego, że nie miała innego wyjscia. Kupiła sobie za przeprosiny pójscie
do przedszkola...
To nie jest wychowanie, to jest wymuszanie - a to nie jest to samo.

[glupiakazia]

Cos lata w powietrzu - u nas wczoraj tez fajerwerki byly

Do waszych slusznych uwag dorzuce jedna: na naszym etapie rozwoju przepraszanie
to okazja do pogadanki ogolnorozwojowej. Srednia przyszla i przeprosila od razu
(wybaczenie zostalo udzielone, bo w koncu nie bylo to jakies mega
przewinienie), a starsza schowala sie i wypelzla za jakies 40 minut z
przeprosinami. Zawsze pytam, czy wiedza za co przepraszaja - no i oczywiscie,
zdarza sie, ze nie wiedza, ale przepraszaja, bo nie lubia jak siekiera wisi w
powietrzu. Zawsze wtedy - juz zupelnie na spokojnie, w atmosferze wrecz
serdecznej - tlumacze im, co narozrabialy. Zdarza sie tez, ze jak one mi
wytlumacza dokladnie o co poszlo i przedstawia swoje racje, dochodze do
wniosku, ze jakies decyzje wychowawcze mogly zostac podjete pochopnie i wtedy
sie z tego wycofuje - jesli trzeba przepraszajac.

A jeszcze z wczorajszego wieczoru: starsza mi tlumaczyla dlaczego srednia ja
wkurzyla i mowi: mama, moja cierpliwosc tez ma granice.
)

[aka21]

A jeszcze z wczorajszego wieczoru: starsza mi tlumaczyla dlaczego srednia ja
> wkurzyla i mowi: mama, moja cierpliwosc tez ma granice.
> )

))
A mała i tak wieczorem prosiła Jezusa, żeby Jaś był grzeczny)

[anndelumester]

Lolinko, chyba bym to zalatwiła inaczej..
Bo nie wiem co bardziej podziałało na ciebie czy pomazanie mebli, czy zacięcie
dziecka - i to nie chce z tobą rozmawiać ..
imh to drugie...
Oczywiście dzieci w rózny sposób manifestują siebie - ale ja bym zaczeła od
meritum czyli pomazanie, wybrudzenie....a nie szantazowanie .
W takim przypadku u nas jest samodzielne sprzatanie ew. pomoc przy sprzataniu -
jako oczyuwistośc nie kara, a za kare pieczatki czy flamastry wedrują na jakis
czas do szuflady. Nie umiesz sie nimi bawić trudno, moze jak dorośniesz...

[mader1]

A jak jest u nas ? Niech się zastanowię...
Sprawy mazania mebli czy podłóg, rozrzucania to ja załatwiam jak anndelumester.
Bez przepraszania - czyn zakazany, kara naturalna. Dotyczy to rzeczy , jest
traktowane jak psota.Nie wymagamy wtedy "przepraszam", chyba że same się
wyrwą Nie wychodzą, dopóki nie posprzątają, ale jezeli idą do szkoły czy
predszkola robią to po powrocie. Nie lubią tego, więc starają się nie psocic w
ten sposób.
Kiedy domagamy się przeprosin ? To już są specyficzne sytuacje... Np. okazanie
lekceważenia : w czasie "wymiany poglądów" zwrócenie się tonem lub przyjęcie
postawy chamskiej czy jawnie lekceważącej.( Trzeba powiedzieć, że nam też nie
wolno traktować ich bez szacunku. Jeśli nas "poniesie" i zachowamy się hmmm...
nieodpowiednio, to wiemy, że przeciwną stronę też może - przeprosiny obowiązują
wszystkich lub wogóle ). Wtedy nakazujemy przerosić się za ton,chamskie
zachowanie, nie za argumenty czy poglądy.
Jeszcze czasem wchodzi w grę przypomnienie o przeprosinach - gdy już
obgadaliśmy jakąś bardzo trudną, poważną sprawę, wydyskutowaliśmy się, wiemy,
widać , że postawa, słowa, uśmiech mówią, że dziecko uznało, że narozrabiało ,
żeby zakończyć przypominamy trochę żartem " a magiczne słowo na koniec?"
Starsza zawsze mówi " Abrakadabra" a potem uśmiechając się " przepraszam"

i jeszcze jedno

[anndelumester]

> Myślę że to właśnie jest wychowanie- że my jesteśmy rodzicami i pełnoprawnie
us
> talamy normy oraz wymagamy by były egzekwowane, a ze źle pojętego partnerstwa
b
> ierze się właśnie ta słynna młodzież 'bez zasad'...
A ja myslę, że nie ma nieomylnych rodzicow i relacje rodzic - dziecko
egzekutor -wykonawca nie są najlepsze. Zdecydowanie wolę opcję "partnerstow dla
pokoju"
Oczywiscie ustalamy zasady panujące w domu, ale dotyczą one wszystkich
domowników !!
Czasmi śmiać mi sie chce w piaskownicy, gdy matki nagle pod publikę wychowują
dziecko w stylu powiedz dzień dobry , powiedz dziekuje, spytaj czy moge. Jesli
takie zachowanie jest w domu dziecko sie tego uczy automatycznie ! i nie
trzeba tego egzekwować bo to po prostu jest.
Brak zasad msz wywodzi sie z sytuacji, kiedy dziecko wie przed kim trzeba
udawać dobrze niby-zasady, a kiedy mozna sobie odpuscić itd. i stąd bierze sie
w ogóle cała struktura dziobania - silniejszemu ustapie, młodszemu /słabszemu
pokaże..ale to osobna dyskusja..

[mama_kasia]

Napisałam długą odpowiedź i mi nie przyjęło
Ogólnie było, że popieram to, co napisała Verdana i że
kiedyś robiłam, tak jak ty, a teraz widzę, że to błąd.

[mharrison]

Ja w dzieciństwie i jeszcze wczesnej młodości tak "przepraszałam". Po szantażu.
Tylko zamiast wyjścia do przedszkola było wyjście do znajomych, na podwórko,
obejrzenie filmu. Zaciskałam zęby i "przepraszałam", bo zależało mi na ww
atrakcjach.
Dziś nasze stosunki są chłodne i oparte na podejrzliwości. A moja mama dziwi
się dlaczego tak jest, bo przeciez ona jedynie ustalała i egzekwowała ustalane
przez siebie normy. Droga donikąd.

Chociaż lepsza niż straszenie dzieci operacyjnym pobieraniem narządów do
transplantacji i wyrzucaniem "zużytych" ciał na śmietnik


Jak załatwić inaczej?
Wytłumaczyć co dziecko zrobiło, dlaczego nie powinno się mazać (jeśli dziecko
jest małe) + powiedzenie o konsekwencjach: zabrudzenie - konieczność
posprzątania, +pomoc sprzątaniu + ewentualne "zabranie" kredek za karę na
pewien czas.

W takim razie za co należy przepraszać?

[marzek2]

Ciekawa dyskusja się robi... Muszę przeczytać potem na spokojnie i pogadać z
mężem, może trzeba więcej się zastanawiać, dlaczego się czegoś wymaga a nie
tylko wymagać.

Ale wracając do pytania- w takim razie co Waszym zdaniem wymaga przeprosin?
Czy jeśli sie coś zbroi, coś jasno zabronionego, co pociąga za sobą negatywne
konsekwencje - czy potem przepraszamy? Oczywiście jeśli dziecko samo chce, nie
ma problemu, ale jeśli po prostu zbroi coś, poniesie karę to po sprawie,
załatwione i tyle, tak? Ja się upewniam, zadałam to pytanie, bo mam wątpliwości
i chciałabym jakoś ustalić swoje nastawienie do tematu.

Swoją drogą... przypomniałam sobie, jak to w czasach nastoletnich musiałam
przepraszać tatę. Oj trudno było, bo tata był ewidentnie nie w porządku,
krzywdził mamę, ale działa zasada zależności finansowo-opiekuńczej i mama kazała
mi go przepraszać. Oj, nienawidziłam tego "przepraszania".

Więc w końcu jak to jest - czekamy aż dziecko samo kiedyś (każde w innym czasie
i w zależności od temperamentu itp) zrozumie, że źle robi? I nie przymuszamy do
niczego?
Ale czy w takiej sytucji mogę szczerze powiedzieć dziecku "jest mi przykro, bo
zrobiłaś coś niewłaściwego i w ogóle się tym nie przejmujesz?"
Na ile kilkuletnie dzieci są w stanie zrozumieć naszą szczerość rodzicielską? A
może nie należy być z dziećmi zbyt szczerymi? Bo gdybym ja była w niektórych
sytucjach, musiałabym wyznawać moim dzieciom okropne rzeczy...

I jeszcze - Mamo Kasiu, jestem bardzo ciekawa Twojej opinii, spróbuj trochę
jeszcze raz, Twój "skróŧ" bardzo mnie zafrapował, napisz więcej proszę...

Od strony chrześcijańskiej - wiem, że po prostu powinnam pozwolić żeby Duch
Święty działał w sercu mojego dziecka i przekonywał je o tym czy owym, ale co
robić, gdy wygląda na to, że tak się nie dzieje?

[verdana]

Ja jestem za szczerością. Za mówieniem "Jest mi przykro, bo...", "Jestem
absolutnie wściekła, bo...". Jestem przekonana, że takie zdanie zrozumie każde
dziecko powyżej lat 2, a może i mniej. Sama się czasem zastanawiam, czy takie
rzeczy można mowić, jeśli tak naprawde nie jestem wsciekła i nie jest mi
przykro (choć dziecko narozrabiało, a mnie to niepedagogicznie ubawiło) i
doszłam do przekonania, ze nie. Dzieci sa wyjątkowo wyczulone na nieszczerość i
rozumieją, że jak mowię "Jestem zmartwoena, bo czytasz, zamiast odrabiać
lekcje" to wcale zmartwiona nie jestem. I następnym razem nie uwierzą.
A co do przeprosin - dla mnie powinno się przepraszać za umyślnie wyrządzoną
przykrość - za zbyt ostre słowa, spóźnienie, kiedy ktoś czekał, świadome
kłamstwo(właściwie oszustwo) itd. Ale nie - za rozrabianie, złe stopnie w
szkole. czytanie pod kołdrą mimo zakazu. Tzn. ja bym nie wymagała przeprosin za
nieposłuszeństwo, bez wyrzadzania przykrości (te książki czytane po nocy,
bałagan w pokoju itd). Kara - tak, naprawienie szkody - tym bardziej - ale
przepraszać? Chyba nie.
Chyba właśnie o to chodzi, zeby dziecko samo zrozumiało, że źle robi. Tymczasem
łatwe "przepraszam" wcale do tego nie prowadzi.
Wiem, ze w dzisiejszej pedagogice wzbudzanie poczucia winy ma bardzo złą
opinię. Ja jednak jestem za tym, by dziecko, które narozrabiało, samo czuło
się winne - niezaleznie od tego, czy ma przepraszać, czy puszcza mu się to
płazem.

[mama_kasia]

Spróbuję jeszcze raz...
Było tak, jak syn był paroletni, że przetrzymywałam go, gdy uważałam,
że powinien przeprosić, a on nie chciał. Był zdecydowanie winien. Nie
dociekałam jednak, dlaczego przeprosić nie chce. W dwóch sytuacjach,
które pamiętam, miał przeprosić znajomych naszych. Może, tak sobie
teraz myślę, wstydził się... A może nie czuł się winien. A dla nas była
to sprawa naszego autorytetu (paskudne).

Wczoraj syn rzucił nieprzyjemną odzywkę do taty. Pierwsza moja reakcja:
tak nie można odnosić się do taty! No nie można, ale... Okazało się, że
było drugie dno. Syn miał rację, choć wyraził ją w kiepski sposób.
Mąż go przeprosił. Powiedziałam, że powinien za takie słowa (chodziło już
tylko o słowa) przeprosić tatę, ale on nadal uważał, że nie. Może
dlatego, że jego ta sytuacja jeszcze bolała... Odpuściłam.
Wydaje mi się, że zmuszanie do przeprosin może sprawiać, że dzieci
albo się ugną, bo będą miały dosyć (a twardziele długo dosyć nie mają),
albo dlatego, że zastosujemy szantaż (pewnie nie myśląc o tym, że to
szantaż), albo nie przeproszą. Może to być wpędzenie się w kanał.
Będzie wisiało coś niedobrego w powietrzu i znikąd rozwiązania.
Traci się kontakt z dzieckiem. Ty jesteś konsekwentna, dziecko zamyka się
w sobie (ciekawe, co wtedy myśli...). Nie ma możliwości pogadania!
Nie widzę dobra w zmuszaniu(!) dzieci do przeprosin, co innego w
uzmysławianiu, że przeprosiny są potrzebne.

Nawet cieszę się, że moje dzieci nie boją się krzyknąć w domu, wściekają
się. Pewnie, że nie podoba mi się forma i mówię im o tym, ale z drugiej
strony one wykrzykują siebie, wykrzykują swoje uczucia. Jest szansa na
rozmowę I jak najbardziej ja ze swojej strony mówię o uczuciach, ale
szczerze - tak jak to pisze Verdana. Mówię też, że moim zdaniem powinno
przeprosić - jest to wtedy, gdy swoim zachowanie skrzywdzi drugą osobę.
Rzeczywiście nie za nieposłuszeństwo (chyba, że czuje, że w ten sposób
mnie zraniło - zdarza mi się usłyszeć przepraszam .
Myślę, jak to jest z dorosłymi. Przepraszam kogoś, gdy go skrzywdziłam,
bo byłam winna, ale też wtedy, gdy zraniłam go, choć mojej winy w tym
nie było. Wtedy to "przepraszam" jest jakby solidaryzowaniem się z
jego odczuciami.

[aszlan]

Nie było mnie kilka dni, a tu taki ciekawy watek, szkoda że wszystko już
powiedziane, tylko dla statystyki podpiszę się pod verdaną i mama kasią. Ukarać,
(a jeszcze lepiej dac odczuć konsekwencje) za przewinienie jak najbardziej, ale
nigdy nie wymuszac przeprosin, w stylu "przeproś bo jak nie to ...."; moje
dziecko ma 6 lat i nigdy nie usłyszało ode mnie takiej formułki, a mimo to
przeprasza sama z siebie, w róznych sytuacjach. Czasami rozmawiamy tez o tym, że
samo przepraszam nie załatwia sprawy, "przepraszam" tylko wtedy ma sens, jeśli
pociąga za sobą zmiane postępowonia, no dobra, jeśli nawet nie zmianę to
przynajamniej chęc zmiany.

[mharrison]

Marzku,
ja jestem za wspomnianą przez Ciebie szczerością i "wywewnętrzam" sięprzed
dziećmi, że jest mi przykro, że jestem zła na to czy inne zachowanie i tłumaczę
dlaczego. Jeśli są to zachowania "międzyludzkie" to odwracam sytuację i pytam
czy chciałby, by ktoś tak w stosunku do niego postapił. Jak nie dociera odsyłam
na kilka minut do pokoju na "chwilę refleksji". Staram się streścić, by nie
była to długa tyrada, lecz w miarę krótko i konkretnie. I bez późniejszego
wypominania przy kojejnym konflikcie, bo i sama nie chciałabym być za każdym
razem rozliczana ze wszystkich przewinień od urodzenia.

Przynam, że z przepraszaniem nie mamy wielu problemów, najczęściej Adam
przeprasza MarysięI nie wiem jak, ale działa to u niego jak odruch Pawłowa.
Przewróci ją (chcący czy niechcący)i zaczyna obcałowywać i przepraszać, do tego
pomagając jej wstać wyrywając kończyny ze stawów

Chciałam jeszcze poruszyć kwestię wymagania natychmiastowości przeprosin. O ile
wydaje mi się to zasadne w stosunku do 2-3 latków (bo zaraz zapomną o co
rodzicom chodzi - podobnie jak z karą), o tyle starszym możemy dać czas na
przemyślenie danego zachowania. Przecież czasami my też potrzebujemy najpierw
ochłonąć, przemyśleć sobie, ułożyć na nowo daną sytuację w głowie, by
powiedzieć mężowi, koleżance, czy jeszcze komuś: wiesz przepraszam,
zagalopowałam się, nie miałam racji, nie powinnam itd. Też nie zawsze piejemy
do przeprosin, gdy jeszcze "buzuje" nam w głowie, a od dziecka żądamy tego
natychmiast. To w ogóle temat na dłuższą rozprawkę. Natomiast żądanie
natychmiastowych przeprosin przez "obrażoną" osobę może doprowadzić do
eksalacji sporu i okołokonfliktowych pretensji.

Starałabym się też dowiedzieć dlaczego nie chce przeprosić ( i dlaczego tak a
nie inaczej zrobił), myslę że dziecko docenia to, gdyż:
- chcemy usłyszeć jego wersję sytuacji spornej, zwłaszcza jeśli nie bylismy jej
świadkiem
- mogą wyjść dodatkowe fakty, drugie dno
- dziecko się trochę uspokoi i wyciszy, i będzie miało poczucie, że z rodzic to
tez przyjaciel, a nie tylko prawodawca, sędzia i egzekutor

Jeszcze jedno: używająć szantażu, jak nie przeprosisz to coś tam - zapędzamy
się w ślepą uliczkę. Dajmy na to, że dziecko nie przeprosi i co wtedy?
Powinniśmy spełnić "nasze obietnice" czyli np.nie pojechać np całą rodziną na
urodziny do dzieci cioci Krysi, nie pojechac na wspólne wakacje, zawieźć je do
szpitala, na policję, rzeczywiście nie puścić do przedszkola (a tu trzeba juz
wyjść do pracy) itp. Jak spełnimy - będzie wspomniany kanał, jak nie
spełnimy to następnym razem możemy sobie wymagac do woli.

Kluczowy wydaje mi się tu rozdział kary i przeproszenia.

[glupiakazia]

To ja jeszcze troche skomplikuje.
Po przedwczorajszych fajerwerkach, jak juz z przepraszaniem zesmy sie uporali,
to w czasie wieczornej modlitwy powiedzialam, ze przepraszamy za nasze
wieczorne zachowanie. No i sie wkopalam. Bo akurat w tym przypadku wina byla
ewidentnie po stronie dzieci. Ale uwadze starszej ta liczba mnoga w pierwszej
osobie "MY" nie umknela i mowi: ty mamo chyba tez cos zle zrobilas skoro
przepraszalas, prawda?
I co mam jej powiedziec, ze owszem przepraszalam, ale nic nie zrobilam - to po
co przepraszalam? jesli sie przeprasza, bo sie nabroilo i przeprasza, jak sie
nic nie zrobilo, to co to przeproszenie w ogole jest warte? powiedzialam "my",
zeby sie z nimi winowajczyniami solidaryzowac? Nie mam pojecia.

[isma]

Kaziu, to jest typowy rodzicielski odruch jezykowy: "my juz umiemy zawiazac
bucziki" - powiada moja kolezanka z pracy, majac oczywista na mysli swoja
trzyletnia corke )).
Ale jak to wytlumaczyc dzieciom?

[mamalgosia]

Oczywiście, że byłoby lepiej, gdyby przeprosiła z własnej woli. Ale jestem za
tym, żeby na tym etapie jeszcze dziecko pozmuszać. Zmuszamy też przecież do
innych rzeczy: do jedzenia, do chodzenia do szkoły... Zresztą: może zmuszanie
to za duże słowo? Przecież gdyby stanowczo powiedziała "nie", to jej nie
zabijesz, prawda?
Może z czasem nastąpi internalizacja tych wartości - oby.
Tak samo sie zastanawiam, cyz zmuszać dziecko do chodzenia do kościoła. Starszy
co prawda chce chodzić, ale zachowuje się tak, że lepiej żeby nie chodził
(czasem ludzie mają pretensje). Ale czy to jest wyjście - niech nie chodzi?
Ojeju, ale to wszytsko trudne

[aszlan]

mamalgosiu, myślę, że trzeba pewne rzeczy oddzielic, chodzenie do szkoly to
obowiązek, wszystkie dzieci sie ucza a dorosli pracują. Analogicznie można
obowiązkiem uczynić uczestnictwo we mszy św., ja akurat temu jestem przeciwna,
tj. stawianiu sprawy w ten sposob i starszenia dziecka grzechem, albo gniewem
Bożym. Widzę, że dziecko takie np. 6 letnie jak moje, chetnie pójdzie na mszę o
ile bedzie ona przystosowana do jego poziomu; oczywiście chodzi głownie o
kazanie i oprawę muzyczną, bo przeceiż ono Boga kocha tak jak kocha rodziców,
czyli bezwarunkowo; czasem jest tylko przekorne, czasem znudzone, itp. Pytasz
czy to jest wyjście,żeby nie chodził, u nas tak było, Julka przez pewien czas
nie chodziła własnie z powodu zachowania w kościele; teraz podrosła, chodzimy na
msze dla dzieci, które prowadzi ksiądz z inwencją, i naprawde msza nie jest dla
nikogo udręką. To tyle w tym temacie
Czym innym jest jednak ingerencja w delikatny świat uczuć, a za taką uważam
wymaganie przeprosin w chwili, gdy dziecko targane jest tysiacem innych emocji,
albo ignorowanie/niedostrzeganie przyczyn jakiegoś zachowania, a skupianie sie
na skutkach. Oczywście 3-latkowi, który notorycznie uzywa kredek niezgodnie z
pzeznaczeniem, kredki nalezy zabrac z wyjaśnieniem dlaczego i co "delikwent"
musi zrobić aby je otrzymac ponownie, ale już 6 latek marzacy po ścianach
wymaga bardzo dogłebnej analizy.

Pozdrawiam, Malgosia

[verdana]

Ja też uwazam, że to są absolutnie inne sytuacje. Co innego zmuszać do
zrobienia czegoś, a co innego do klamstwa - a czym innym sa wymuszone
przeprosiny? Kłamstwem na temat własnych uczuć.
To wstęp do tego, by słyszec od dziecka tylko to, co jest dla nas wygodne, a
nie to, co ono czuje i chce powiedzieć. Bo każąc przepraszać - czego właściwie
uczymy dziecko? Tak naprawdę? Że trzeba mówic to, co mama chce usłyszeć. Że
trzeba ukrywać pod groźbą kary, swoje uczucia. Neguje się uczucia dziecka.
To, ze nie czuje się winne, nie ma dla nikogo żadnego znaczenia - jego uczucia
są albo złe, albo nieważne.
Obecnie uzyskamy, to co chcemy - "dobrze wychowane dziecko". Ale stopniowo
okaże się, że dziecko będzie nam pokazywało tylko tą otoczkę - a sami niejako
zmusimy go do tego, żeby nie mowiło nam, co naprawdę czuje. Wydaje mi się, ze
to może być wstęp do poważnych kłopotów z komunikowaniem się z dzieckiem w
przyszłosci.Zamyka możliwość porozumienia, a to szczególnie w wieku nastoletnim
może stać się niebezpieczne.

Verdano

[hanyszka]

slowo honoru, wydrukuję sobie kiedyś Twoje posty, zbinduję i postawię na połce
jako literature obowiązkową nt. wychowania dzieci )))
Życzylabym każdemu dziecku tak madrej matki jak Ty.

[verdana]

Ale ja za to jestem znacznie wredniejsza w realu niz na forum.

[marzek2]

Rozmawiałam dziś z mamą trójki dziewczynek (wierzącą) i u nich zachęcają do
przepraszania, ale.... w momencie, gdy dziecko jest do tego gotowe. To znaczy
mówią, że dobrze jest przeprosić, gdy to jest szczere. I czekają. Jedno dziecko
przeprasza od razu, drugie następnego dnia. I tak też chyba zamierzam robić.

Nie zmuszać, ale zachęcać. Nie będę natomiast wymagać przeprosin po zrobieniu
czegoś zakazanego, wystarczą nieuchronne inne konsekwencje Choć moja Zuza
ostatnio po "konsekwencjach" za zbrojenie czegoś sama przybiegła i przeprosiła.
To znaczy, że jest do tego gotowa i sama z siebie o tym myśli. I fajnie.

Często zastanawia mnie, dlaczego gdy dyskutujemy na jakiś temat na forum (chodzi
mi o osoby wierzące) nie zastanawiamy się nad tym, czego Bóg oczekuje od nas w
danej dziedzinie. A werset "niech słońce nie zachodzi nad Twoim gniewem" coś
jednak mówi... że powinniśmy starać się pogodzić, wybaczyć. Tak szybko, jak
umiemy. Choć każdy ma inny czas potrzebny do wybaczenia. Ale oczywiście z
drugiej strony jest werset "wszystko co nie wypływa z przekonania jest grzechem"
więc nie powinniśmy też przepraszać "na niby" bez wewnętrzenego przekonania.

[mamaemilii]

marzek2 napisała:

> Często zastanawia mnie, dlaczego gdy dyskutujemy na jakiś temat na forum
(chodz
> i
> mi o osoby wierzące) nie zastanawiamy się nad tym, czego Bóg oczekuje od nas w
> danej dziedzinie. A werset "niech słońce nie zachodzi nad Twoim gniewem" coś
> jednak mówi... że powinniśmy starać się pogodzić, wybaczyć.

Wiesz, w zupełności się zgadzam co do tego, że powinniśmy się pogodzić, zgodnie
z tym wersetem. Ale myślę też sobie, że wychowujemy dzieci, a to jest proces.
Nie możemy zawsze oczekiwać od dziecka, że coś od razu zrozumie, przyjmie i
będzie stosować. Na pewno z czasem to zrozumie i samo z siebie będzie chciało
się godzić "przed zachodem słońca". Ja po prostu trochę inną miarę biorę w
związku z niedojrzałością naszych dzieci.
Dodam jeszcze, że ja np. nie gniewam się na dziecko, jeśli zrobi coś, czego mu
nie wolno (chodzi o takie "drobiazgi" jak pomalowanie biurka). Może dlatego, że
w przypadku mojej 2-latki wiem, że jest to jakaś próba sił z jej strony. Ale
kiedy robi coś, co mnie naprawdę boli - ona to widzi. A ponieważ liczymy się z
jej uczuciami, widzę, że ona liczy się z naszymi. Często sama nas przeprasza.
Mam nadzieję, że idziemy dobrą drogą w jej wychowaniu, że w przyszłości nie
będziemy musieli "zmuszać" jej do przeprosin.

[pawlinka]

marzek2 napisała:

> > Często zastanawia mnie, dlaczego gdy dyskutujemy na jakiś temat na forum
(chodz> i > mi o osoby wierzące) nie zastanawiamy się nad tym, czego Bóg
oczekuje od nas w > danej dziedzinie. A werset "niech słońce nie zachodzi nad
Twoim gniewem" coś> jednak mówi... że powinniśmy starać się pogodzić, wybaczyć.
Tak szybko, jak> umiemy. Choć każdy ma inny czas potrzebny do wybaczenia >

Marzek, możesz to rozwinąć? Tzn. że dyskutujemy w oderwaniu od naszej wiary,
tak? Dobrze rozumiem? Bo jeśli o to Ci chodzi, to może fakt, że nie podkreślamy
woli Boga w tej właśnie chwili jakiegoś problemy pedagogicznego znaczy, że to
tak jak z powietrzem, wiemy, że jest, bo żyjemy, bo oddychamy...

[pawlinka]

wiesz, moja mama zawsze mówiła, że mamy się przeprosić idąc spać. My to u
siebie robimy często przy wieczornej modlitwie.

[marzek2]

Hmmm Pawlinko, chodziło mi mniej więcej o to, że jak ja zadaję jakieś pytanie na
forum, rozważam jakąś wątpliwość, czasem brakuje mi wypowiedzi typu "w Biblii
jest napisane tak" albo "myślę, że Pan Bóg chciałby, żebyśmy..." itp. Czyli
jasnego spojrzenia na sprawę od strony wiary. Być może wszyscy uważamy, że taka
podstawa jest oczywista, ale czy nie zdarza się, że właśnie takie podstawy
gdzieś gubimy? I czasem dobrze przypomnieć sobie tą podstawową, Bożą perspektywę?

[sion2]

Ja się zgadzam że nas chrześcijan obowiązuje spojrzenie wiary, ustalanie
kierunku działania bazując na zdaniu Pana Boga na dany temat.
Tylko że według mnie takie bazowanie nie polega na literalnym stosowaniu wersetu
X z Biblii. To prawda że jest napisane "niech nad waszym gniewem nie zachodzi
słońce" ale nie wiem czy znajdzie sie jakaś podstawa w Biblii żeby twierdzić że
najaważniejsze jest słowo "przepraszam" wypowiedziane przed zachodem słońca
nawet gdy wypowiadający je nie żałuje wcale i nie uznaje swojej winy. Nie kazdy
kto mówi <Panie, Panie> spełnia wolę Boga, nieprawdaż?
Przeciez Bóg patrzy w serca a nie chce słow z ust wypadających co pokrycia z
wewnętzną postawą nie mają.
Myślę że rodzice wierzący powinni dbac o kształtowanie postawy serca dziecka co
niekoniecznie musi pokrywac sie zawsze z literalnym wypełnieniem Pisma.
Czy istnieją jakieś przesłanki ku temu, że Bogu miłe jest wypowiedziane przez
dziecko "przepraszam", wypowiedziane na skutek poddania sie żądaniu rodziców a
nie wynikające z żalu dziecka za zło jakiego się dopuściło?

Zawsze staje mi przd oczyma scena z podstawówki w której miałam praktyki,
dziecko podeszło do wychowawczyni i powiedziało "mama kazała mi panią
przeprosić" . Tylko dziecko nie uznawało swojej winy naparwdę i to było widac
w tak szczerej deklaracji "mama kazała..." .

Do Sionki ale też do innych :)

[marzek2]

Nie no, Sionku, czyżbyś nie wiedziała, że prostestanci bardzo się śpieszą z
przeprosinami przed zachodem słońca, bo "niech słońce nie zachodzi" itp )))
W zimą to już w ogóle się nie kłócą, bo się nie zdążą przeprosić ))) Żartuję
oczywiście.

Z tym wersetem to mi nie chodziło oczywiście o dosłowne go traktowanie, znaczy
bez uwzględniania tego "czasu wybaczenia", różnego dla innych osób. Chciałam
tylko podkreślić fakt, że Bóg oczekuje od nas jednak przebaczenia, bo mówi o tym
w Biblii. I przecież nie o samo nieszczęsne "przepraszam" ale to co się za nim
kryje, chodzi.

[marzek2]

A jeszcze mi się coś przypomniało, odnośnie dosłownego traktowania tego wersetu
o zachodzie słońca itp. Ja i mój mąż mieliśmy to zawarte w przysiędze
małżeńskiej. Wśród wielu rzeczy, które sobie przyrzekaliśmy było też
przyrzeczenie "przyrzekam nie pozwalać, żeby słońce zeszło nad moim gniewem".
I powiem Ci, że myślę, że dosłowne traktowanie akurat tego wersetu zrobiło wiele
dobrego dla naszego małżeństwa... Jakoś z pomocą Bożą najczęściej udawało się
nam najczęściej przeprosić (szczerze) przed pójściem spać...

[sion2]

Ja wiem marzek że tak jest w Biblii i też wcale nie twierdzę że traktowanie z
powagą Słowa może komukolwiek wyjść źle.....
Tylko ze jak to inne osoby fajnie pisały - proces dojrzewania do zobaczenia
swojej winy czasami trwa i mierzenie go tutaj właśnie wersetem biblijnym jest
dziwne, bo przeciez Bogu chodzi o nasze serca i skruchę a nie wypowiedzenie
słowa "przepraszam". Myslę że im człowiek starszy tym bardziej złozony widzi
świat - ja na przykład wiele razy mama sytuacje że musze przemysleć, przemodlić
i wyciszyć się wewnętrznie aby móc zobaczyć swoją winę w stosunku do drugiego
człowieka. Nigdy spbie limitu godzin nie wyznaczałam bo po co?
I po prostu widzę że o ile jeszcze za siebie mogę powiedzieć czy obiecac np. tak
jak ty z mężem - ale czy mogę ja albo ty decydować za dziecko, będące jednak
innym człowiekiem o nieukształtowanej jeszcze osobowości - że będzie musiało "na
czas" zrozumiec swoją winę?
Ja naprawdę NIE kwestionuje tego że Bóg nie chce abysmy pokłoceni szli spać.
Kwestionuję sugerowanie że On oczekuje skruchy "na czas" i w ogóle dosłowne,
literalne traktowanie tego rodzaju kwestii biblijnych.

[mader1]

marzek2 napisała:

> Nie no, Sionku, czyżbyś nie wiedziała, że prostestanci bardzo się śpieszą z
> przeprosinami przed zachodem słońca, bo "niech słońce nie zachodzi" itp )))
> W zimą to już w ogóle się nie kłócą, bo się nie zdążą przeprosić ))) Żartuję
> oczywiście.
>

Przeczytałam mojemu mężowi ))) Najpierw się zaśmiał ))) a potem kazał
wyciąć, bo to nie jest śmieszne ))))) Musiałam mu powiedzieć, że to Marzek,
którą widział napisała i dopiero się uspokoił ))))
>

[mader1]

marzek2 napisała:


>
>
> Często zastanawia mnie, dlaczego gdy dyskutujemy na jakiś temat na forum
(chodz
> i
> mi o osoby wierzące) nie zastanawiamy się nad tym, czego Bóg oczekuje od nas w
> danej dziedzinie. A werset "niech słońce nie zachodzi nad Twoim gniewem" coś
> jednak mówi... że powinniśmy starać się pogodzić, wybaczyć. Tak szybko, jak
> umiemy. Choć każdy ma inny czas potrzebny do wybaczenia. Ale oczywiście z
> drugiej strony jest werset "wszystko co nie wypływa z przekonania jest
grzechem
> "
> więc nie powinniśmy też przepraszać "na niby" bez wewnętrzenego przekonania.


Dziękuję za przypomnienie o tym. Nie myślę o tym słońcu , ale o Bożych
pragnieniach w stosunku do nas jako rodziców. Jaką drogę nam wskazuje ?
On naszej woli w takich ważnych sprawach nie łamie. Czeka, aż będziemy gotowi,
czasem całe lata.Bóg, a czeka.
Natomiast wydaje mi się, że werset o zachodzącym słońcu wygląda inaczej ,
jeżeli przyjmiemy, że skierowany jest do tego " który narozrabiał" a nie tego,
który przeprosiny egzekwuje. Przypomina byśmy nie byli zatwardziali w gniewie -
jak zresztą pięknie to opisałaś. Najczęściej zresztą takie szczere przeprosiny
prowokują szczerą rozmowę.
>

[goska_mama_kasi_i_gabrysi]

Przeczytałam ten wątek przedwczoraj chyba, a moje refleksje...

Co do zmuszania - w całości zgadzam się z Verdaną. To nie ma sensu.

W przepraszaniu najważniejsze jest poczucie winy - tylko że (i tu się z Verdaną
nie zgodzę - chociaż może mi się zdaje) poczucie winy musi pojawić sięsamo
od wewnątrz. Nie można z zwenątrz "ręcznie" wzbudzać tego poczucia ("jak
mogłaś", jak ci nie wstyd" - czy coś w tym stylu). Należy tłumaczyć, dlaczego
czegoś nie robimy (nie bijemy - bo boli np.). A przepraszamy - po co - bo
czasem to jedyna rzecz którą możemy zrobić.
Pomyślcie, ile trzeba tłumaczeń żeby dziecko nauczyć korzystać z nocnika. A
przepraszanie jest wiele trudniejsze .

Kiedyś moje córeczki (7 i 4,5) zabawiały braciszka (9 miesięcy) i przygniotły
mu rączkę. Przybiegłam do pokoju, bo wszyscy ryczeli. I wiecie, jak tuliłam
Maciusia to pomyślałam, że ryki dziewczyn są dużo ważniejsze niż (wymuszone)
słowo przepraszam. W ich płaczu był właśnie szczery żal, że zrobiły bratu
krzywdę.

I jeszcze jedno przyszło mi do głowy...
Pamiętacie jak Jezus wszedł do świątyni i zobaczył handlujących? Czy On
podszedł do kupców i powiedział: "Przepraszam bardzo, czy bylibyście uprzejmi
wyjść?" Nie. On: "Wszedłszy do świątyni zaczął wyrzucać tych, którzy
sprzedawali i kupowali w świątyni, powywracał stoły zmieniających pieniądze i
ławki tych, którzy sprzedawali gołębie," Mk 11, 15-16.
Ciekawe, czy przepraszał?

[goska_mama_kasi_i_gabrysi]

Ktoś pytał, czy można pozwolić na wyrażanie złych emocji i co na to Pismo
święte. Stąd cytat z Ewangelii, który w moim wcześniejszym poście.