Poczucie winy

[verdana]

Mam nadzieję, ze nie zostanę zbanowana, bo inspiracją stał się dla
mnie wątek na innym forum. Postaram się więc o maksimum ogólnosci.
Chodzi o wzbudzanie w dzieciach poczucia winy, gdy zrobiły coś
naprawdę złego. Dla mnie jest to jeden z wazniejszych elementów
wychowania. Dziecko powinno nie robić czegoś złego nie dlatego, ze
boi się kary, ale dlatego, ze będzie mu wstyd. Tzn. dla przykładu -
dziecko bałaganiarz powinno wiedzieć, że jak nie posprzata, to nie
obejrzy dobranocki i tyle. Wstydzić się nie musi, bo sprzatanie nie
nalezy do sfery moralnej wychowania. Ale dziecko, ktore kradnie,
robi komuś swiadomie świństwo czy oszukuje, powinno wiedzieć, ze
najwieksza karą będą wyrzuty sumienia, a nie pozbawienie
przyjemności.
Tymczasem okazuje się, ze wiele osób uwaza wzbudzanie poczucia
wstydu i winy nawet w takich okolicznosciach za manipulację.
Jak sądzicie?

[mama_kasia]

Znaczy ja nie rozumiem. Dla mnie jest oczywiste, że dziecko
musi czuć wstyd, jeśli coś wstydliwego zrobiło. Nie widzę
w tym manipulacji, a wychowywanie do poczucia moralnej
odpowiedzialności za swoje czyny.

[sion2]

Nie wiem skąd podejrzenie ze moglabys byc zabanowana na TYM forum z
powodu poglądu że wyrzuty sumienia to jest objaw zdrowia i są
pożądane w wychowywaniu dzieci. Tylko że z punktu widzenia
wierzących to wyrzuty sumienia są tylko częścią "efektu" jaki sie
chce uzyskac w wychowywaniu. Mam tu na mysli wierzacych takich co
swiadomie i z zaangazowaniem dzieci religijnie wychowują.

Mnie sie wydaje ze powodem powszechnie panującego lęku przed tzw.
poczuciem winy jest przekonanie ze poczucie winy niszczy, zawsze i
kazdego. I w zasadzie to prawda: poczucie winy w rozumieniu
koncentrowania sie na sobie "jestem taaaaki zły" faktycznie niszczy
psychike i dziecka i doroslego. Ale chrzescijanskie poczucie winy po
pierwsze to nie myslenie ze "ja jestem zly" ale że zły byl mój czyn
a po drugie integralna częscią prawdy o mnie jest to że jestem
KOCHANA przez Boga bez względu na swoje czyny. Wydaje mi się że o
wiele wiekszym trudnem wychowawczym wierzacych rodzicow jest wpoic
dziecku prawde o Bożej milosci - a wlasciwe wpoic sie jej nie da,
tylko dziecko kochane przez rodzicow, miloscia wymagajaca ale i
przebaczajacą, jest w stanie przeniesc to doswiadczenie na relacje z
Bogiem. A wtedy żadna wina straszną nie jest, tzn. dziecko nabywa
doswiadczenia że gdy uznaje winę następuje przebaczenie. Mowie tutaj
o szczerym uznaniu oczywiscie.
Wiele razy sie spotkalam z tezą jakoby niewierzący byli ludzmi
lepszymi od wierzacych gdyz podobno ci ostatni jak unikaja zla to z
lęku przed Bogiem no a tacy ateisci to po prostu ludzie sumienia,
tacy porządni i w ogóle... nikt im nie musi mówic jak maja
postepowac bo sami wiedzą. Oczywiscie nie przypisuje takich
idiotycznych pogladow tobie verdano, bo one są wytworem ludzi
pokroju Ogolonych_jajek, ale chce tutaj zwrocic uwage że sumienie
wlasnie jest glosem Boga w duszy kazdego czlowieka, niewazne czy
ateisty czy wierzacego choc ten pierwszy nazwie sumienie zjawiskiem
psychicznym. Jednak kazdy czlowiek posiada w sobie jakies niezalezne
od niego dążenie do dobra i gdy czyni cos zlego odzywa sie w nim
wlasnie sumienie.
Mnie sie wydaje ze ty chyba piszesz o takich uniwersalnych zasadach,
jakby ramach funkcjonowania w spoleczenstwie, ktorych naruszenie
powinno czlowieka wystarczajaco uksztaltowanego mocno poruszac. O
tym, ze dojrzaly czlowiek (a droga do dojrzalosci zaczyna sie w
dziecinstwie co kazdy wie) ma UWEWNĘTRZNIONE zasady moralne czyli
czyni/nie czyni czegos dlatego ze jest to obiektywnie zle a nie z
lęku przed karą lub wyrzutami sumienia. Przeciez same wyrzuty
sumienia są nic nie warte jesli w wyniku nich nie pojawia się
swiadomosc skrzywdzenia kogos a tylko użalanie sie nad sobą. Moim
zdaniem wspolczesny lęk przed wyrzutami sumienia wynika tez z tego
że coraz powszechniejsze staje sie przekonanie że nie istnieje cos
takiego jak obiektywne dobro i zlo moralne, ze kazdy sobie jest
bogiem i sam ustala dla siebie co jest dobrem a co zlem. takie
dążenia rujnują ludzkosc bo po prostu hodują pokolenia egoistów.

W kazdym razie rodzic wierzacy swiadomie nie wychowuje dziecka ani w
lęku przed karą Bożą ani samych wyrzutow sumienia nie
traktuje "zakonczenie sprawy". Mowienie dziecku "nie rob tego bo
bedziesz mial wyrzuty sumienia" byloby niewlasciwe moim zdaniem.
rodzic wierzacy zawsze powie o milosci Boga i bedzie w nie
wychowywal. Zadziwia mnie myslenie niektorych ze wierzacy albo
straszą karą Bożą albo bagatelizują kazdą winę "pojdziesz do
spowiedzi i znow wszystko bedzie ok" "eee i taak ci Bóg przebaczy".
Bo wierzący to po prostu swiadczy wobec dziecka o milosci Boga i tak
jak dziecko w pewnym wieku nie chce czynic przykrosci rodzicom bo
ich kocha i jest swiadome ich milosci, podobnie w relacji do Boga
uczy sie zaufania Komus kto je bezgranicznie kocha i dla tej milosci
stara sie unikac zla. A sumienie i jego "wyrzuty" mu w tym pomaga.

[verdana]

nie z powodu pogladu, tylko wyciagania problemow z innych forów!

[ese1]

zlo - mam na mysli kradziez, klamstwo, oszustwo, nalezy zawsze nazywac po
imieniu i tlumaczyc, ze jest to zle. Mysle, ze dodatkowe czynnosci wzbudzajace
sztucznie dodatkowe poczucie winy jest tu zbedne, z wiekiem to chyba samo
przychodzi.
Co do balaganienia, czy innych meczacych nas zachowan u dziecka z powodu ich
charakteru, czy okresu buntu ktory w danym momencie przechodza- jest to rzecz
wzgledna, kiedy mamy dobry humor na wiecej spraw przymykamy oko, kazdy rodzic
indywidualnie podchodzi do sprawy.

[pesteczka5]

>>Dziecko powinno nie robić czegoś złego nie dlatego, ze
boi się kary, ale dlatego, ze będzie mu wstyd.>>

Najlepiej, aby dziecko nie robiło czegoś złego ani z powodu strachu
przed karą(!), ani z powodu wstydu.
Powinno czuć niezgodę na robienie czegoś, co jest sprzeczne z
właściwym w sumieniu.
O, tyle.

A niszczące poczucie winy, jako ogólne uważanie siebie za złego, nie
w porządku, to także coś innego niż sytuacja, gdy komuś ciąży
postępek niezgodny z jego wewnętrznym przekonaniem o tym, co słuszne
i właściwe.
To ostatnie jest zdrowe.
A to pierwsze - nie.

[alex05012000]

"Dziecko powinno nie robić czegoś złego nie dlatego, ze
boi się kary, ale dlatego, ze będzie mu wstyd."
- tak jak pesteczka uważam, ze najlepiej aby ani z tego ani z tego
powodu tylko z przekonania, ze dany czyn jest zły i po prostu nie
należy...natomaist
" Tzn. dla przykładu - dziecko bałaganiarz powinno wiedzieć, że jak
nie posprzata, to nie obejrzy dobranocki i tyle. Wstydzić się nie
musi, bo sprzatanie nie nalezy do sfery moralnej wychowania. "
- dla mnie bałaganiarstwo, notoryczne nie sprzątanie, nie mówię żeby
lizcc podłogi co drugi dzień, ale totalny rozgardiasz JEST POWODEM
DO WSTYDU... po drugie nie stosuję nigdy "kar" typu nie obejrzysz
dobranocy jak nie sprzątniesz...wtedy dziecko sprząta dla świetego
sposkoju, byle szybciej zasiąść przed tv, a ja właśnie wzbudzam
swoiste poczucie winy: taaaaki, bałagan, wstyd!, naprawdę, a jakby
gość przyszedła albo babcia?, a poza tym czy miło w takim bałaganie
mieszkać? itd...
Tymczasem okazuje się, ze wiele osób uwaza wzbudzanie poczucia
wstydu i winy nawet w takich okolicznosciach za manipulację.
- teraz wszystko jest manipulacją, nic nie wolno i w ogóle żadnych
praw rodzic nie będzie niedługo miał.... z wszystkim ostrożnie, aby
nie urazić kogokolwiek, i wszystko politycznie poprawne... (to
ironiczne jest jakby kto nie doczytał...)

[mader1]

Dla mnie kwestia owego opisywanego przez Ciebie poczucia winy, jest
w wychowaniu dziecka bardzo ważna.Załóżmy, że dziecko wie , co jest
dobre a co złe.
To normalne, że człowiek odczuwa emocje i ogarniają go różne uczucia.
Dookoła niego coś się dzieje i on wpływa na rzeczywistość. Czuje
wtedy zadowolenie, jest mu wesoło, dobrze,jest szczęśliwy badź jest
smutny , jest mu przykro czy źle i jest nieszczęśliwy.Bez tego się
nie da się żyć. Część sytuacji, które nas spotykają i w zwiazku z
którymi mamy różne odczucia nie jest zależna od nas. Ale część od
nas zależy. I tu właśnie poczucie winy... Jeżeli stanie się coś
złego, co od nas nie zależy, jest nam przykro, źle ... Ale naszej
winy w tym nie ma żadnej, nie musimy nic naprawiać,
zadośćuczyniać.Choć często pomagamy - i tu już jest zasługa.
Natomiast w sytuacjach, gdy coś robimy z premedytacją, celowo
powinno się pojawić jeszcze jakieś inne uczucie oprócz zwykłego
odczucia przykrości. Musimy nauczyć odróżniac nasze dzieci te dwie
różne sytuacje ! I nie może być tak, że rozróżniamy je tylko w
wymiarze " zewnetrznym" czyli ktoś " zewnętrznie" poprzez nałożenie
lub nie kary, dyktuje nam czy na nią zasługujemy.
Musimy w środku " wewnętrznie" nauczyć się odróżniać te sytuacje.
Wtedy świat jest bardziej zrozumiały, mniej się go boimy.
Dlaczego nauczyć pojęcia winy ?
Po pierwsze właśnie dlatego, że dzieckiem nieświadomym takich
zależności, ktoś może świetnie manipulować.W świecie dorosłych, do
którego je przygotowujemy wina - kara to bardzo ważne pojęcia. Brak
rozróżnienia sytuacji zawinionych od niezawinionych, może uczynić
człowieka nieświadomym swoich praw, bezbronnym. Jeżeli nie nauczy
się, że kara może być wymierzana wtedy, gdy mamy do czynienia z
winą, może się przyzwyczaić, że ludzie ( wcale nie my - nauczyciele,
pracodawca) karzą je za różne przykre, złe sytuacje, w których
powstaniu nie brał udziału lub które zaistnaiły przypadkiem lub na
skutek działania innych. Jeżeli my nie nauczymy go zasad dotyczących
winy , ktoś inny może właśnie wykorzystać owe negatywne, miotające
nim uczucia do swoich celów - wmówić poczucie winy tam, gdzie nie
powinno się pojawiać ! Dziecko jest wtedy bezbronne.
Poczucie winy potrzebne jest też w zwykłych , codziennych relacjach
społecznych. Powoduje, że w sytuacjach , gdy uczynilismy coś
złego,wiemy, ze mozemy to zło naprawić. Skoro je spowodowaliśmy,mamy
poczucie winy, mozemy wrócić, nawet po jakimś czasie, spróbować
zadoścuczynić, spróbować naprawić relację.To ważne jest. Nie
jesteśmy aż tak bezradni.
Więc... ja uważam, że wzbudzenie poczucia winy jest dla dziecka
dobre - uczy je poruszania się w świecie uczuć innych ( kiedy mogą
mieć do mnie uzasadnione pretensje ) i własnym ( kiedy, choć jest
mi przykro, nie jestem winny, a kiedy jestem winny, bo chciałem
zrobić źle), uczy, że są sytuacje, w których nalezy zadośćuczynić.