Andrzej Szeptycki - sprawiedliwy bez medalu

[tawnyroberts]

Wczoraj TVP1 wyemitowała program "Przywracanie Pamięci - Polakom ratującym Żydów w czasie Zagłady" będący relacją z uroczystości uhonorowania odznaczeniami państwowymi 70-ciu osób, które podczas wojny ratowały Żydów.

Odznaczenia były wręczane w ramach prezydenckiej polityki "Przywracania pamięci", mającej na celu wyróżnienie nieznanych bądź zapomnianych bohaterów walk o wolność i suwerenność Polski. W uroczystości w Teatrze Narodowym wzięli udział: żona prezydenta Maria Kaczyńska, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Ewa Junczyk-Ziomecka oraz uhonorowani godnością Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata i młodzież.

Uradowałem się niezmiernie, że wśród wyróżnionych znalazł się bł. Klemens Szeptycki, archimandryta Studytów Uniowskiej Ławry. Zakony pod jego zwierzchnictwem uratowały wielu Żydów, w tym przyszłego ministra spraw zagranicznych RP - Adama Rotfelda. Podczas wręczania odznaczenia pani prowadząca uroczystość stwierdziła, że takie samo wyróżnienie, a także medal "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", należy się bratu bł. Klemensa - metropolicie Andrzejowi Szeptyckiemu, bo wielkie dzieło niesienia pomocy Żydom bracia realizowali wspólnie. Dlaczego więc Andrzej do tej pory nie dostąpił tych zasłużonych i oczywistych zaszczytów?

Uratował mnie arcybiskup

[tawnyroberts]

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie postawione we wpisie przewodnim natrafiłem na interesującą rozmowę Teresy Torańskiej, przeprowadzoną z okazji prezentacji polskiego wydania książki Kurta Lewina "Przeżyłem". Autor w czasie niemieckiej okupacji był jednym z wielu żydowskich dzieci ocalonych od niechybnej zagłady dzięki pomocy unickich zakonów i wstawiennictwu braci Szeptyckich.


"Uratował mnie arcybiskup"

Teresa Torańska: Książkę Pana Lewina "Przeżyłem" czyta się z bólem. Jest to opowieść o kilkunastu dobrych ludziach i o tłumie ludzi złych, także Polaków. My bardzo często patrzymy na Lwów przez pryzmat polskiej martyrologii. Dzięki Panu dowiedziałam się więcej o tym, co się tam działo. Rękopis napisany został po polsku w 1946 r. we Włoszech, gdzie wraz z innymi ocalonymi uchodźcami żydowskimi czekał Pan na wyjazd do Palestyny. Książka ukazała się w 1947 r. po hebrajsku. Po polsku wyszła dopiero teraz wydana przez "Zeszyty Literackie". Dlaczego?

Kurt Lewin: Nie jestem żadnym bohaterem. Urodziłem się pod niewłaściwą szerokością geograficzną, w złym czasie. To, że przeszedłem przez to wszystko, zawdzięczam ludziom, którzy mi pomogli. Gdy znalazłem się we Włoszech, chciałem opowiedzieć nie tyle o samej tragedii, mordach, ile o konkretnej sytuacji we Lwowie i okolicach. Chciałem też opisać mych wybawców: metropolitę Andrzeja i jego brata Klemensa Szeptyckich, oraz wszystkich mnichów i zakonnice, którzy narażając życie, ratowali Żydów. Jednak w momencie ukazania się książki w Izraelu były już inne problemy. Wybuchła wojna (po proklamowaniu w 1948 r. państwa Izrael) i nikt więcej się książką nie interesował. Przez te wszystkie lata próbowałem opowiadać tę historię. Nie historię Holocaustu, ale historię metropolity Andrzeja i całego jego otoczenia.

Teresa Torańska: Proszę opowiedzieć historię swego ocalenia.

Kurt Lewin: Najpierw zetknąłem się z metropolitą Andrzejem i przez niego poznałem jego brata Klemensa, przełożonego zakonu studytów. To były dwie najważniejsze dla mnie postacie. Ale było też wielu innych. W klasztorach studytów spędziłem, ukrywając się, dwa lata. Poznałem większość zakonników - bardzo wykształconych, ale też i niepiśmiennych. Także tych mnichów chciałem opisać. Żyłem z nimi dzień w dzień. Wiele się od nich nauczyłem i do dzisiaj ich pamiętam. Niektórzy nie bardzo lubili Żydów. Mieli takie pojęcie o żydostwie i o Żydach, jakie spotykało się wśród prostych ludzi. Jednak dobrowolnie narażali życie nie dlatego, że metropolita im kazał, ale dlatego, że wraz ze swym bratem zwrócił się do nich o pomoc - i oni mu ją dali. Wszyscy, podkreślam, wiedzieli dokładnie, kim jestem.

Teresa Torańska: A jacy byli Szeptyccy? To jest wielki ród. Andrzej i Klemens byli wnukami Aleksandra Fredry. Jest z nami pani Elżbieta Weymanowa z domu Szeptycka, która jako dziecko znała osobiście Andrzeja Szeptyckiego. Prosimy o osobiste wspomnienia.

Elżbieta Weymanowa: Doskonale znaliśmy obu stryjów. Odwiedzaliśmy ich często u św. Jura, gdzie o. Klemens często przebywał, żeby pomagać metropolicie. Ja mojego stryja metropolitę pchałam niejednokrotnie na wózku, do którego od 1929 r. był przykuty z powodu choroby. Obaj byli bardzo dobrzy dla nas - dzieci, weseli i pogodni. Święta greckokatolickie były kiedy indziej, więc rzymskokatolickie spędzali razem z nami w Przyłbicach, w swoim dawnym domu rodzinnym. Uczestniczyliśmy w nabożeństwach, które odprawiane były w naszej kaplicy domowej w dwóch obrządkach. Oboje moi rodzice, Leon Szeptycki z żoną Jadwigą, starali się szerzyć idee unii kościelnej i unii Polaków i Ukraińców. Obok nas były przeważnie wsie ukraińskie, ale była też wieś polska. Ci ludzie żenili się między sobą, księża zgodnie odprawiali wspólne procesje.

Teresa Torańska: Jest z nami także pan Adam Daniel Rotfeld. Był pan jednym ze 150 dzieci przechowywanych w zakonach greckokatolickich. Znał pan Klemensa Szeptyckiego. Metropolity Andrzeja chyba nie.

Adam Daniel Rotfeld: Andrzeja nigdy nie widziałem, natomiast pamiętam jego pogrzeb, towarzyszące mu czuwania w Uniowie (klasztor greckokatolicki) w listopadzie 1944 r. i całonocne modlitwy. To było ogromnym wydarzeniem dla całej Ukrainy. W pogrzebie uczestniczył cały Lwów, już wyzwolony od Niemców, ale opanowany przez Rosjan. Władze radzieckie przysłały na ten pogrzeb I sekretarza Komunistycznej Partii Ukrainy Nikitę Chruszczowa, który później brał udział w kampanii antyreligijnej, również w likwidacji klasztorów, a zwłaszcza Kościoła greckokatolickiego, i w oczernianiu Andrzeja Szeptyckiego.

Teresa Torańska: Andrzej Szeptycki miał w pewnym sensie szczęście, że umarł 1 listopada 1944 r.

Adam Daniel Rotfeld: Tak, bo w 1947 r. jego brat Klemens został aresztowany. Widziałem, jak w Uniowie odprowadzano go do samochodu, który odwiózł go do więzienia w Przemyślanach. Panowały tam stosunki trudne do opisania z punktu widzenia dzisiejszych doświadczeń. Np. główne wejście do budynku, w którym go przetrzymywano, udekorowane było trupami dwóch Ukraińców. Mieli opuszczone spodnie, a na piersiach zawieszone kartki informujące, że walczyli przeciw władzy radzieckiej. Ludzie dorośli bali się wchodzić do tego więzienia i mnie, siedmioletniego chłopca, posyłano, żebym nosił paczki dla ojca przełożonego.
W pewnym momencie poinformowano mnie, żebym więcej nie przynosił paczek, bo Klemensa Szeptyckiego nie ma już w tym więzieniu. Wszyscy uważali, że został zamordowany. Potem, po wielu latach, dowiedziałem się, że wywieziono go do innego więzienia, gdzie przetrzymywano politycznych, na północ od Moskwy. Tam zmarł 1 maja 1951 r.

Teresa Torańska: Klemens Szeptycki ma swoje drzewko w Jerozolimie jako "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata". W 2001 r., w czasie pielgrzymki na Ukrainę, Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym. Dlaczego Andrzej Szeptycki nie został świętym?

Kurt Lewin: Proces beatyfikacyjny Andrzeja Szeptyckiego został oficjalnie otwarty w 1956 r. Ja również zeznawałem w nim jako świadek. Szybko zorientowałem się, że ludzie, którzy zajmowali się prowadzeniem procesu, nie rozumieli stosunków panujących w owych czasach we wschodniej Małopolsce. Nie interesowało ich ratowanie Żydów, tylko problem politycznej aktywności metropolity, jego stosunki z Niemcami.
Gdy 1 lipca 1941 r., po wkroczeniu Niemców do Lwowa, zaczęły się rozruchy, mój ojciec, rabin lwowski, poszedł do metropolity prosić go o interwencję. Metropolita wydał proklamację, po ukraińsku. Faktycznie jest tam powitanie armii niemieckiej. Nikt wtedy nie wiedział, co się stanie. Uważano Niemców za relatywnie kulturalny naród. Ponadto metropolita, podobnie jak inni Ukraińcy, myślał, że Niemcy stworzą państwo ukraińskie. Szykowano się do proklamowania rządu ukraińskiego. Szeptycki apelował o poddanie się nowej władzy, ale przypominał też, że przede wszystkim należy postępować zgodnie z prawami boskimi. Wzywał do poszanowania i ochrony praw wszystkich ludzi, bez względu na wyznanie i narodowość. Metropolita był doświadczonym i bardzo mądrym człowiekiem. Chciał zapobiec pogromowi tak Żydów, jak i Polaków.

Teresa Torańska: Ale dlaczego udało się beatyfikować Klemensa?

Maria Szeptycka: Po pierwsze, Klemens był beatyfikowany jako męczennik, wraz z dużą grupą męczenników. Procedura beatyfikacji męczenników jest inną procedurą niż beatyfikacja ludzi, którzy nie umarli śmiercią męczeńską. Po drugie, Klemens był archimandrytą, mnichem. Bardzo dobrym, głęboko religijnym człowiekiem, ale nie był postacią publiczną. Do tego metropolita nie miał przyjaciół w polskim Kościele rzymskokatolickim.

Uratował mnie arcybiskup - cz. II

[tawnyroberts]

Teresa Torańska: Dlaczego Kościół rzymskokatolicki miał nieufny stosunek do niego?

Maria Szeptycka: Trzeba sięgnąć głęboko do historii. Kościół greckokatolicki od początku swego istnienia w Polsce, tzn. od końca XVI w., od momentu podpisania umów brzeskich, nie był traktowany zgodnie z tymi umowami. Myślę, że jedną z przyczyn tego był fakt, że Kościół greckokatolicki jest w pewnym sensie Kościołem narodowym, ukraińskim.

Kurt Lewin: Chciałbym wrócić do o. Klemensa. On zawsze celowo żył i pracował w cieniu metropolity. We lwowskich archiwach znajduje się cały szereg listów obu braci. Dowodzą one, że działania obu zmierzały w tym samym kierunku. Dlatego uważam, że Klemens i Andrzej to jedno. Ciężko chory metropolita nie mógłby tego wszystkiego zrobić bez pomocy brata.

Teresa Torańska: A jak wyglądała sprawa drzewka w Jerozolimie dla Andrzeja Szeptyckiego?

Adam Daniel Rotfeld: Zainteresowałem się tym dość późno, bo uważałem za rzecz oczywistą, że on już jest od dawna wyróżniony tytułem "Sprawiedliwego wśród Narodów Świata". Dopiero w latach 90. dowiedziałem się, że nie został wyróżniony. Mimo zeznań siedmiu osób, w tym i pana Lewina, wniosek o przyznanie Andrzejowi Szeptyckiemu tytułu "sprawiedliwego" oddalano 13-krotnie. Powiedziano mi, że z uwagi na jego stanowisko po wkroczeniu wojsk niemieckich.
Podejrzewam, że duże znaczenie miały materiały sfabrykowane przez NKWD, któremu zależało na oczernianiu ukraińskiego ruchu niepodległościowego. Przedstawiano metropolitę, podobnie jak zdelegalizowaną Cerkiew greckokatolicką, jako ruch wyłącznie faszystowski, zbrodniczy. Wszystko to zostało przyjęte z dobrodziejstwem inwentarza przez ludzi nierozumiejących, na czym polegała sytuacja w Galicji Wschodniej. Mam jednak nadzieję, że czas, który upłynął, i rozważny stosunek do całej kwestii pozwolą po raz 14. rozpatrzyć tę sprawę w sposób zgodny z poczuciem sprawiedliwości, uczciwości i najzwyklejszej ludzkiej przyzwoitości.

Dawid Peleg, ambasador Izraela: Przed kilkoma miesiącami spotkałem się z ministrem Rotfeldem w sprawie metropolity Szeptyckiego. Byłem pod głębokim wrażeniem tego, co mi powiedział. Skontaktowałem się również z Yad Vashem. Nie mogę wkraczać w jego kompetencje, ale mam nadzieję, że sprawa przyznania metropolicie tytułu "sprawiedliwego" zostanie wreszcie załatwiona pozytywnie.

Lili Pohlmann, wraz z matką uratowana przez braci Szeptyckich: Chciałabym wiedzieć, dlaczego Yad Vashem po dziś dzień nie uznaje człowieka, który wedle nas uratował, ze mną włącznie, ponad 150 żyć ludzkich. Jeżeli motto Yad Vashem brzmi: "Kto ratuje jedno życie, ten ratuje cały świat", to ile światów uratował metropolita?

Kurt Lewin: Panią Pohlmann spotkałem, gdy jako dziesięcioletnie dziecko siedziała pod stołem w pałacu metropolity. Przyprowadziła ją tam pewna Niemka, bo w mieście wiedziano, że "metropolita Szeptycki chowa Żydów". To było w 1944 r.
Nie wchodzę w dyskusję o metropolicie, ale wiem, że okazał współczucie żydowskiej gminie we Lwowie, a to było bardzo rzadkie.

Głos z sali: Co według pana było źródłem tych wszystkich okropności, które się działy w czasie II wojny światowej i wcześniej. Mamy tendencje do zrzucania wszystkiego na hitleryzm. Tymczasem, jak wynika z pana książki, pan jest skłonny szukać przyczyn tych ogromnych rzezi i braterskich waśni znacznie wcześniej. Jak uniknąć powtórki z historii? Niestety, i w Rosji, i w Niemczech, i częściowo w Polsce mamy do czynienia z powrotem nastrojów nacjonalistycznych.

Kurt Lewin: Żyję w innym świecie. Wyjechałem z Polski w 1945 r. Wydaje mi się jednak, że przyszłość Polski zależy od tego, czy uda się jej utrzymać dobre stosunki z Niemcami, z Ukrainą, ale też z Rosjanami. Jesteście sąsiadami, należy zapomnieć o tych wszystkich konfliktach, które są skutkiem historycznego rozwoju. Ale to nie jest prosta sprawa.

Inny głos z sali: Jestem Ukraińcem, grekokatolikiem z Lwowszczyzny. Pokolenie mych dziadków to rówieśnicy autora tej książki. Dorastałem w obwodzie lwowskim. Książkę przeczytałem w ciągu jednego dnia. Chylę czapkę przed autorem za to, co robi dla pamięci metropolity Szeptyckiego, który zasypywał przepaści między naszymi narodami. Ale mam pytanie - nie do tego chłopca, który w 1946 r. spisał swe wspomnienia, tylko do wydawców książki. Kiedy przeczytałem w niej stwierdzenie autora, że Ukraińcy wysysają antysemityzm z mlekiem matki, to mnie, Ukraińca, który od swych dziadków nigdy nie słyszał żadnych wypowiedzi w antysemickim duchu, to zabolało. Dlaczego w książce brakuje komentarza do słów sprzed 60 lat - żeby mogła służyć zasypywaniu przepaści między naszymi narodami?

Barbara Toruńczyk, wydawca: Kiedy przeczytałam książkę, miałam wrażenie, że mam do czynienia z dokumentem historycznym, i chciałam, żeby dotarł on do rąk dzisiejszego czytelnika bez żadnych ideowych czy politycznych ingerencji redakcyjnych. Wartością tej książki jest oddanie nastroju tamtych lat, także ówczesnego języka czy sposobu patrzenia na świat. Kurt Lewin był naocznym świadkiem wszystkiego, o czym pisze. Poglądy przedstawione w książce to jego poglądy z tamtego czasu. Nie chciałam cenzurować niczego, żeby czytelnik mógł sam przedrzeć się przez te gorące, zupełnie zresztą zrozumiałe, emocje i zobaczyć, jak bolesne to były sprawy. Trzeba znać nie tylko wydarzenia, ale też uczucia wywołane przez te wydarzenia, bo inaczej nie znajdziemy drogi do pojednania i do tego, żeby być razem w tej sali.

Kurt Lewin: Wydawca miał rację, nie ingerując w dokument. A że on jest subiektywny? Oczywiście. Miałem 21 lat, opisałem to, co wtedy czułem. Chciałem się jednak skoncentrować na pozytywnych aspektach. Drogowskazem dla dzisiejszej naprawy stosunków ukraińsko-polsko-żydowskich może być studiowanie życia metropolity. Nauczanie zawarte w jego pracach pomoże zbudować most pomiędzy tymi narodami.

*****

Kurt Lewin (ur. 1925 r.) był najstarszym synem rabina lwowskiej synagogi postępowej. II wojnę spędził w okupowanym przez Sowietów i Niemców Lwowie. Ocalił go wraz ze 150 innymi Żydami metropolita greckokatolicki Andrzej Szeptycki i jego brat o. Klemens. W 1944 r. Lewin przedostał się do Lublina, walczył w I Armii WP. Od 1948 r. mieszkał w Palestynie. Po ogłoszeniu niepodległości Izraela brał udział w obronie Jerozolimy i w walkach na pustyni Negew. Do 1954 r. służył w armii izraelskiej. Od 1955 r. w USA. Skończył ekonomię na Columbia University, pracował na Wall Street, potem otworzył własną firmę doradztwa finansowego. Mieszka w Nowym Jorku.

andrej.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=93&Itemid=54

Szeptycki chciał pogodzić ludzi

[tawnyroberts]

A tutaj interesujący wywiad z greckokatolickim księdzem Jarosławem Gościńskim, przeprowadzony na okoliczność nadania jednej z ulic w Iławie imienia lwowskiego metropolity. Tekst ukazał się na portalu "Echo Iławy".


"Szeptycki chciał pogodzić ludzi"

Aleksandra Skubij: - Od kilku tygodni spotykamy się z wątpliwościami co do kandydatury metropolity Andrzeja Szeptyckiego na patrona ulicy w Iławie. Na pewno ksiądz spotkał się z różnymi zarzutami kierowanymi do tej postaci. Jakie kontrowersje wymagają wyjaśnień?

Ksiądz Jarosław Gościński: - Kilka razy spotkałem się z takimi stwierdzeniami, że proces beatyfikacyjny metropolity Andrzeja Szeptyckiego został wstrzymany w roku 1958, 1962. Jest to nieprawda, proces beatyfikacyjny został rozpoczęty z inicjatywy Iwana Butki w roku 1968 i trwa do dziś. Procesu nikt nie zawieszał i nikt nie odwoływał. Aby został on rozpoczęty, muszą być spełnione określone procedury i w tym przypadku te procedury zostały spełnione, teraz czekamy na dowody cudów. Te cuda są zbierane, opisywane. Jeśli ktoś umiera śmiercią naturalną, właśnie te cuda są wymagane, jeżeli ktoś umiera śmiercią męczeńską, automatycznie jest wpisywany w szeregi świętych. Jan Paweł II mówi o Szeptyckim w swej homilii we Lwowie w czerwcu 2001 roku: „Jak moglibyśmy nie wspomnieć dalekowzrocznej i gruntownej działalności pasterskiej Sługi Bożego, metropolity Andrzeja Szeptyckiego, którego proces beatyfikacyjny posuwa się do przodu, i którego mamy nadzieję oglądać pewnego dnia w chwale świętych? Trzeba tu odnieść się do jego bohaterskiej działalności apostolskiej, jeśli chcemy zrozumieć niewytłumaczalną po ludzku płodność Kościoła greckokatolickiego na Ukrainie w ciemnych latach prześladowań”. Sam Jan Paweł II potwierdził więc dobitnie, że proces beatyfikacyjny trwa. W ostatnich miesiącach w Kanadzie nastąpiło uzdrowienie za sprawą Andrzeja Szeptyckiego. Papież Benedykt XVI potwierdził, że proces posuwa się do przodu i przeszedł kolejny etap.

A.S.: - Ksiądz mówi o Szeptyckim jako o osobie godnej zaszczytu. Jak przekonać iławian, że tak jest?

Ksiądz J.G.: - Najprościej, że jest to osoba altruistyczna, która w pełni oddawała się dla sprawy ludzkości. Nie mówimy tu, że tylko dla Ukraińców, bo dla nich zrobił bardzo dużo, przede wszystkim za jego sprawą kościół greckokatolicki nabrał takiego pędu, rozwoju, wypłynął i został zreformowany. Sam metropolita Szeptycki w roku 1941, gdy wkroczyły wojska niemieckie do Lwowa, stawał w obronie Polaków. Gdy dochodziło do bratobójczych walk między Polakami a Ukraińcami, bardzo mocno ubolewał nad tym, wydając list „Nie zabijaj”, w którym przestrzegł wszystkich grekokatolików, że jeśli któryś z nich dopuści się morderstwa na Polakach, zostanie ukarany największą karą kościelną, ekskomuniką wielką, która zatrzymuje dążenie człowieka do zbawienia. To jest największa kara w kościele.

A.S.: - Ale nie wiemy, czy na kogoś ekskomunikę nałożył... Nigdzie nie ma o tym mowy.

Ksiądz J.G.: - W tej materii akurat trudno mi powiedzieć, czy rzeczywiście ekskomunika została na kogoś nałożona. Metropolita Szeptycki też mocno zaangażował się w ratowanie Żydów. Uratował ponad 150 dzieci żydowskich (wśród nich późniejszego ministra spraw zagranicznych, Adama Rotfelda). To prawda, bardzo dużo kontrowersji wzbudza fakt, że Szeptycki witał armię niemiecką, ale witając Niemców, witał ich jako ludzi kulturalnych, po okupacji radzieckiej, która dokonała spustoszenia, która doprowadziła do wywózki Polaków, Ukraińców i Żydów na Sybir, do Kazachstanu. Szeptycki miał obraz Wielkiego Głodu na Ukrainie (1932-33), kiedy zginęło bardzo dużo istnień ludzkich. Witając Niemców, mówił w swoim wystąpieniu, że apeluje o przestrzeganie zasad etyki, moralnych wartości ludzkich bez względu na wyznanie, bez względu na narodowość. Ta euforia, zafascynowanie Niemcami bardzo szybko zakończyło się, gdy Szeptycki zrozumiał i zobaczył, jak wielkie okrucieństwo niesie faszyzm. W liście do papieża Piusa XII napisał: „Dziś cały świat jest zgodny co do tego, że władza niemiecka jest zła, prawie diabelska w stopniu jeszcze wyższym niż władza bolszewicka.” Podobny list skierował do Adolfa Hitlera i Heinricha Himmlera. Jako jedyny katolicki biskup oficjalnie sprzeciwił się władzy niemieckiej w sprawie bestialskiej zagłady Żydów. Był osobą, która chciała pogodzić sytuację, warunki i ludzi. Ze wszystkich sił próbował znaleźć prawne miejsce dla kościoła i grekokatolików.

A. S.: - W tym, co ksiądz mówi, jest wiele racji, ale do Iławy i okolic zostali przesiedleni ludzie z okolic Lwowa, Wołynia, którzy mają bardzo trudną rodzinną historię. Wśród nich są tacy, którzy żyją wśród nas, i którzy pamiętają. Im bliżej są schyłku swojego życia, tym wyraźniej wracają obrazy okrucieństw z młodości. Nie chcę dziś pytać o okrucieństwa walk Polaków z bandami UPA. Nie będziemy „dyskutować” z historią. Natomiast zastanawiam się, czy nie było postaci mniej kontrowersyjnej, którą moglibyśmy uszanować jako iławianie bez większych wątpliwości? Z czego to naprawdę wynika, że ma to być ten a nie inny patron?

Ksiądz J. G.: - W tym pytaniu pobrzmiewa sprawa Wołynia. Szeptycki był arcybiskupem lwowskim, kamieniecko-podolskim i halickim. Sam Wołyń nie wchodził w skład jurysdykcji metropolity Szeptyckiego. Na Wołyniu nie było greckokatolickich parafii. Tam były parafie prawosławne. Konkordat z 1925 roku, który podpisał Szeptycki, zastrzegał, że Szeptycki nie ma prawa prowadzenia działalności duszpasterskiej na Wołyniu. Wołyń w tym czasie nie należał do naszej cerkwi. Wołyń często jest łączony z naszym kościołem, ale grekokatolików tam nie było. Więc nie możemy jako kościół greckokatolicki brać odpowiedzialności za to, co się na Wołyniu działo.

A.S.: - Podsumujmy, co powinno najbardziej przekonać iławian w akceptacji ulicy Szeptyckiego?

Ksiądz J. G.: - Na pewno historia życia samego metropolity i jego rodziny. Ale także historia Polski: „dał nam przykład Bonaparte, jak zwyciężać mamy”, Polacy zwracali się do każdego, by wywalczyć wolność krajowi. Przecież Napoleon tak naprawdę potraktował Polaków jak przysłowiowe mięso armatnie... Podobnie Ukraina: Bogdan Chmielnicki oddał się pod panowanie carycy Katarzyny, żeby uchronić swój kraj.

A.S.: - Historia Polski i Ukrainy przeplatała się wiele razy. Dziś mamy wielką szansę, by załagodzić panujące niedomówienia, wyjaśnić „białe plamy”. Być może w 2012 roku nastąpi punkt kulminacyjny zgody naszych krajów przy organizacji Euro 2012.

Ksiądz J.G.: - To, że Polska jest w Europie, oznacza bardzo dużo. To również duża szansa dla Ukrainy. Cała Europa oferuje nam wielki uniwersalizm. Dodam, że ulice Szeptyckiego są w wielu miastach, choćby we Lwowie. Jest to ulica, łącząca cerkiew św. Jura z kościołem św. Elżbiety. W innych państwach również: w Kanadzie, Ameryce, tam, gdzie są nasze parafie i cerkwie. Nowe ulice, promujące naszych rodaków, powstały w Lublinie, Górowie Iławieckim, Olsztynie. Jest to nasz niepisany program, by w każdym mieście promować inną osobę naszego Kościoła żeby nasz Kościół na nowo ukazywać. Jesteśmy pełnoprawnymi katolikami i bardzo to podkreślamy, że za katolicyzm bardzo często cierpieliśmy w różnego rodzaju prześladowaniach.

www.echoi.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=290&Itemid=65

"Zgubiłem nieme H" - wywiad z A.D. Rotfeldem

[krouk]

Duży wywiad przeprowadzony swego czasu przez T. Torańską i
zamieszczony w magazynie "GW".

fragment:

".....Klemens był przeorem klasztoru studytów w Uniowie, potem moim
spowiednikiem. Andrzej, lwowski metropolita Kościoła
greckokatolickiego, wezwał wszystkie podległe sobie klasztory, by
wśród ukraińskich i polskich sierot ukrywały również dzieci
żydowskie. Uratowano ich 150.

Instytut Yad Vashem Klemensowi nadał tytuł Sprawiedliwego wśród
Narodów Świata, a Andrzejowi nie. Nie rozumiem ich wahań.

My, dzieci w klasztorze w Uniowie, mieliśmy poczucie bezpieczeństwa,
choć wokół świat oszalał z nienawiści..."

wyborcza.pl/1,75480,2901266.html------------------------------------------------------------

A.D. Rotweld jest przykładem człowieka, którego Ukraińcy uratowali
przed Ukraińcami. Rodzice oddali go pod opiekę do klasztoru w
Uniowie a sami ukrywali się w lesie oraz przez pewien czas także w
stodole zaprzyjaźnionego kierownika wiejskiej szkoły. Zauważył to
jeden z ukraińskich sąsiadów kierownika i doniósł ukraińskiej
policji pomocniczej. Policja ta aresztowała rodziców Pana Profesora
i oddała ich w ręce hitlerowców. Zostali zamordowani podczas
publicznej egzekucji. Gdyby A.D. Rotfeld był wtedy z rodzicami
zostałby wraz z nimi wydany przez Ukraińców hitlerowcom - ale on był
wtedy pod opieką innych, zupełnie innych Ukraińców.

Pan Profesor tak to skomentował:
"......Ukraińcy odegrali więc w moim życiu jednocześnie rolę bardzo
pozytywną i negatywną. Prosty wniosek z tej krótkiej opowieści
sprowadza się do tego, że żaden naród nie jest immunizowany na to,
aby nie być narodem prześladowców, oprawców i morderców. Nie ma
narodów niewinnych, czystych jak łza. Ale też w każdym narodzie są
jednostki i całe grupy społeczne, które są zdolne do postawy
altruistycznej i bezinteresownej życzliwości...."

„Każdy może być aniołem”
www.szorcik.pl/1wf

świadecgtwa Zydów

[piotrzr]

To dobrze że i Pan Minister Rotweld i potomek wielkiego rodu rabinackiego
świadczą o świętości Szeptyckich.

Polaków z urodzenia - Ukraińców z wyboru !!

NO a te zdania :

Ukraińcy odegrali więc w moim życiu jednocześnie rolę bardzo
> pozytywną i negatywną. Prosty wniosek z tej krótkiej opowieści
> sprowadza się do tego, że żaden naród nie jest immunizowany na to,
> aby nie być narodem prześladowców, oprawców i morderców. Nie ma
> narodów niewinnych, czystych jak łza. Ale też w każdym narodzie są
> jednostki i całe grupy społeczne, które są zdolne do postawy
> altruistycznej i bezinteresownej życzliwości...."

ktoś mógłby nazwać relatywizmem :) a to tylko dowód że pomiędzy czarnym i białym
jest cała gama kolorów :)

[szach-1]

piotrzr napisał:

To dobrze że i Pan Minister Rotweld i potomek wielkiego rodu rabinackiego
świadczą o świętości Szeptyckich.

W którym miejscu Rotfeld powiedział, że Szeptyccy są świętymi?

A do jakiej kategorii świętości można zaliczyć OUN?;
"Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów zwalcza Żydów jako podporę
moskiewsko-bolszewickiego reżimu, uświadamiając jednocześnie masy ludowe, że
Moskwa jest głównym wrogiem" - brzmiał paragraf 17 „Uchwał politycznych”
krakowskiego zjazdu OUN-B z kwietnia 1941r. W odezwie OUN-B z lipca 1941r.
apelowano: "Narodzie! - Wiedz! Moskwa, Polska, Madziarzy, Żydostwo – to Twoi
wrogowie. Niszcz ich!"

Ktoś gdzieś napisał, że to "żarliwi patrioci". Zgadzasz się z tym?

[szach-1]

Szeptycki to postać co najmniej kontrowersyjna, kiepski kandydat na świętego.
Wielu, bardzo wielu funkcjonariuszy kierowanej przez niego cerkwi
grekokatolickiej dopuszczało się czynów haniebnych i niegodnych chrześcijanina a
cóż dopiero kapłana. Metropolita nie reagował. Nie reagował też na dramatyczne
listy biskupa Twardowskiego w sprawie mordów na Polakach. Tak nie postępuje święty.
Ks. Gościński albo nie zna historii albo świadomie kręci.
Powinien wiedzieć chociażby, że list "Nie zabijaj" nie dotyczył "walk
bratobójczych" między Polakami a Ukraińcami a jedynie "walk" jakie Niemcy i
cześć Ukraińców toczyła z Żydami. Żadnego też z Ukraińców nie ekskomunikował.
Kościół unicki jak najbardziej odpowiadał za Wołyń, geograficznie rzecz ujmując.
To przecież Haliczanie, wierni tegoż kościoła organizowali tam rzezie. O Galicji
już nie wspomnę. Bogdan Chmielnicki oddał Ukrainę Rosji żeby ją uchronić przed
Polakami? Dobry żart.:)
Jeśli ksiądz Gościński chce w ten sposób wyjaśniać białe plamy i "zgodę"
przypieczętować kopaniem piłki to prezentuje sporą naiwność.

Jan Paweł II o Szeptyckim

[tawnyroberts]

Andrzej Szeptycki to kiepski kandydat na świętego? Wobec tego jak
skomentujesz te słowa wypowiedziane przez papieża Jana Pawła II, a
cytowane przez księdza Gościńskiego:

„Jak moglibyśmy nie wspomnieć dalekowzrocznej i gruntownej
działalności pasterskiej Sługi Bożego, metropolity Andrzeja
Szeptyckiego, którego proces beatyfikacyjny posuwa się do przodu, i
którego mamy nadzieję oglądać pewnego dnia w chwale świętych? Trzeba
tu odnieść się do jego bohaterskiej działalności apostolskiej, jeśli
chcemy zrozumieć niewytłumaczalną po ludzku płodność Kościoła
greckokatolickiego na Ukrainie w ciemnych latach prześladowań.”

Papież się mylił? Nie sądzę. Myślę po prostu, że masz problem z
oceną jak trudna i złożona była wtedy sytuacja w Galicji i myślisz
kategoriami tych urzędników papieskich, przesłuchujących Adama
Rotfelda podczas procesu beatyfikacyjnego metropolity Szeptyckiego:

„Szybko zorientowałem się, że ludzie, którzy zajmowali się
prowadzeniem procesu, nie rozumieli stosunków panujących w owych
czasach we wschodniej Małopolsce. Nie interesowało ich ratowanie
Żydów, tylko problem politycznej aktywności metropolity, jego
stosunki z Niemcami.”

[szach-1]

tawnyroberts napisał:
Andrzej Szeptycki to kiepski kandydat na świętego? Wobec tego jak
> skomentujesz te słowa wypowiedziane przez papieża Jana Pawła II, a
> cytowane przez księdza Gościńskiego:

Ks. Gościński parę razy ewidentnie minął się z prawdą w swojej wypowiedzi. Nie
mam zatem pewności, czy cytuje słowa JP II żeby się do nich odnosić. Poza tym
trudna sytuacja nie czyni świętym. Liczą się uczynki a w jego przypadku także
zaniechania.

A. Szeptycki - II wojna światowa i Polacy

[tawnyroberts]

Na portalu "Grekokatolicy.pl" jest taki tekst ks. Ireneusza Kondrów,
który porusza większość spraw z Twojego wpisu. Mowa tam między
innymi o apelach biskupa Twardowskiego, liście pasterskim "Nie
zabijaj" i rzekomej odpowiedzialności metropolity Szeptyckiego za
wystąpienia antypolskie na Wołyniu. Artykuł jakby żywcem napisany z
myślą o obaleniu Twoich zarzutów wobec metropolity...


"Metropolita Andrzej Szeptycki - II wojna światowa i Polacy"

II wojna światowa wybuchła w czasie, kiedy Metropolita Szeptycki
miał 74 lata. Już od 9 lat cierpiał z powodu paraliżu i nie
rozstawał się z wózkiem inwalidzkim. Bezpowrotnie stracił panowanie
nad prawą ręką, a z czasem i lewą. Pomimo tak poważnie zachwianego
stanu zdrowia, Metropolita aktywnie angażował się w życie Kościoła i
miał trzeźwy pogląd na rzeczywistość i rozumiał dolę swego
społeczeństwa. Z owego okresu, na uwagę zasługuje apel Metropolity
do ukraińskich organizacji politycznych o zachowanie neutralności
podczas wojny niemiecko-polskiej, co równało się ze sprzeciwem wobec
powstania antypolskiego.

W liście z 1 września 1939 roku zobowiązał duchowieństwo do
wpływania na wiernych, aby nie dali się zmanipulować propagandzie
niemieckiej. Prosił, aby szczególną uwagę zwrócić na młodzież: "nie
dajcie się nakłonić do żadnych aktów (...) nieposłuszeństwa wobec
władzy - przestrzegał - zachowajcie rozwagę i spokój, jedność i
zgodę, we wszystkim kierujcie się rozumem popartym wiarą.
Przykazania Boże niech będą drogowskazem Waszego postępowania i
Waszej drogi".

Stanowczo protestował przeciwko bratobójczym walkom polsko-
ukraińskim. A. Szeptycki był wielkim mediatorem i zwolennikiem
pojednania polsko-ukraińskiego. Do pierwszych kontaktów
przedstawicieli ZWZ z Metropolitą Szeptyckim doszło w kwietniu i
czerwcu-lipcu 1940 roku. Władysława Piechowska reprezentująca stronę
polską twierdziła, że rozmowy trwały kilka godzin i były prowadzone
w serdecznej i wysoce kulturalnej atmosferze. Metropolita opowiadał
się za współpracą polsko-ukraińską i wspominał o swej pomocy
udzielanej łacińskiemu duchowieństwu. Mało znany jest fakt, że Armia
Krajowa otrzymywała stałą pomoc finansową z Watykanu za
pośrednictwem A. Szeptyckiego. Kolejny kontakt Szeptyckiego z AK
miał miejsce dopiero w czasie okupacji niemieckiej, o czym generał
S. Grot-Rowiecki powiadomił Londyn. W obliczu nadciągającej
katastrofy metropolita Szeptycki uczynił praktycznie wszystko, aby
pogodzić zwaśnione strony, ratować ludzi. Wiemy, że już w 1941 r.
rozmawiał z hr. Ronkierem w tej sprawie, ubolewał nad sytuacją,
prosił o interwencję u władz podziemia, ale nie znalazł właściwego
zrozumienia.

Proponował szefowi polskiej Rady Głównej Opiekuńczej Adamowi
Ronkierowi w połowie listopada 1941 r., wydanie wspólnej odezwy do
Polaków i Ukraińców wzywającej do zgody, z ich podpisami oraz
Wincentego Witosa i abp. A. Sapiehy. Strona polska taką propozycję
odrzuciła.

W 1943 roku abp Bolesław Twardowski zwraca się do abp A.
Szeptyckiego o potępienie terroru ukraińskiego. Metropolita w
odpowiedzi (18 sierpnia 1943 r.) zaznaczył, że ostatnio już
dwukrotnie zwrócił się w tej kwestii do duchowieństwa i wiernych.
Jednocześnie prosił o kilka listów ze strony hierarchii
rzymskokatolickiej potępiających terror polski skierowany wobec
Ukraińców, aby w swoich listach mógł się powołać na listy
łacinników, wydane w obronie ludności ukraińskiej.

Szeptycki zwracał się również z prośbą do abp Twardowskiego o
wspólnie wydanie listu pasterskiego, potępiający zarówno terror
ukraiński, jak i polski. Jednak abp Twardowski odmówił twierdząc, że
cała odpowiedzialność spoczywa na Ukraińcach i tylko ich należy
stanowczo potępić. Metropolita Szeptycki już 13 września 1943 r.
prosi ponownie B. Twardowskiego, aby potępił politykę nienawiści, z
której wypływają tak liczne i krytyczne zbrodnie. Niestety,
metropolita Szeptycki pozostał osamotniony pośród hierarchii
katolickiej, a szczególnie łacińskiej, która nie podęła działań na
tak szeroką skalę jak on.

Jednym z możliwych rozwiązań konfliktu polsko-ukraińskiego była
propozycja kantonalnego podziału Galicji Wschodniej, którą rozważał
jedynie Szeptycki. Nalegał na powołanie mieszanej komisji polsko-
ukraińskiej, która zajęłaby się opracowaniem statusu terenów
mieszanej narodowościowo ludności. Komisja, jego zdaniem, powinna
posiadać charakter zasadniczo oderwany od sytuacji na terenach
zamieszkałych przez ludność polską i ukraińską. Takie postawienie
sprawy umożliwiłoby, zdaniem ks. Metropolity, beznamiętną rzeczową
dyskusję. Opcja kantonalna popierana przez Szeptyckiego, ze strony
polskiej nie znalazła żadnego zrozumienia i jakiegokolwiek
przyjaznego gestu. Rozwiązanie proponowane przez Londyn pomijało
kwestię administracyjną tzn. sprawę rozwiązania autonomii terenowej,
a więc i ewentualności ujęć kantonalnych, w taki sposób pominięto
milczeniem jądro postulatu Metropolity. Polityka rządu emigracyjnego
i podziemia polskiego optowała za stanem granicy wschodniej - status
quo ante bellum.

W listopadzie 1942 roku Szeptycki występuje ze znamiennym
listem "Nie zabijaj", który spotkał się z pozytywną oceną polskiego
podziemia prolondyńskiego. Ale dzisiaj księża: T. Isakowicz-Zaleski,
A. Kubasik i J. Wołczański ośmielają się negować uniwersalny
charakter listu Metropolity i jego pozytywny wpływ na ówczesną
sytuację.

Zachęcał także do podjęcia pokojowych rozmów polsko-ukraińskich w
latach 1943-44. Władysław Siła-Nowicki był jednym z przedstawicieli
rządu polskiego, który kilkakrotnie odwiedzał Metropolitę.
Relacjonując jedną ze swych rozmów z Szeptyckim, przywołuje jego
słowa wypowiedziane na kanwie mordów wołyńskich: "Proszę Pana jestem
bezbronny. Nasz naród straszliwie się zhańbił zbrodnią". Metropolita
miał również pokazywać W. Sile-Nowickiemu list potępiający zbrodnie
i ponownie zadeklarować "Jestem bezsilny".

Wszystkie listy metropolity spotykały się pozytywnymi raportami ZWZ-
AK i uznaniem, chociaż w prasie podziemnej znajdowały się tylko
drobne wzmianki. Znane jest wystąpienia z sierpnia 1943 roku
opublikowane w "Prawdzie" - organie Frontu Odrodzenia Polski. W
listopadzie 1943 r. występuje ponownie z odezwą do narodu
ukraińskiego, piętnując w niej zabójstwo i nienawiść: "Każdy, kto
nienawidzi swego brata jest zabójcą" (1 J 3, 15). Ów list został
wydany w momencie natężonych działań terrorystycznych wymierzonych w
ludność polską.

Z początku 1944 roku znany jest kolejny list - "Mir o Hospodi". W
nim to wzywał do zaprzestania walk w imię zachowania etyki i miłości
chrześcijańskiej, poczucia godności narodowej Ukraińców. Z raportów
polskiego podziemia wiemy, że Metropolita Szeptycki podczas okupacji
niemieckiej wystąpił z jeszcze jednym listem. Miało to miejsce w
pierwszym kwartale 1944 r. Tekst tego listu, przekazanego wąskiemu
kręgowi najbliższych, nie jest znany. Tuż przed śmiercią nawoływał
UPA do powstrzymania walk.

A. Szeptycki - II wojna światowa i Polacy - cz. II

[tawnyroberts]

Niektórzy autorzy, jak choćby A. Kubasik, E. Prus, nie mogą
zrozumieć, że teren Wołynia nie podlegał kościelnej jurysdykcji A.
Szeptyckiego i to nie on ponosi odpowiedzialność za popełnione tam
zbrodnie. Można nawet powiedzieć, że gdyby rząd II Rzeczpospolitej
pozwolił na rozpoczęcie działalności duszpasterskiej grekokatolików
na terenie Wołynia, to możliwe, iż skala mordów choć trochę byłaby
mniejsza. Dzięki temu, że część ludności czułaby się zobowiązana do
posłuszeństwa względem swego Arcypasterza - Metropolity
Szeptyckiego. Rozważając tragedię wołyńską należy przyjąć, że
ktokolwiek z ukraińskiej strony zdecydował o wyrzuceniu polskiej
mniejszości z Wołynia w czasach okupacji hitlerowskiej, nie z listów
Szeptyckiego brał swe natchnienie. Gdy obecnie mówi się o braku
skuteczności apeli Metropolity, należy pamiętać o tym, czy była
wtedy jakakolwiek realna możliwość skutecznego przekazania ich
treści wiernym. Uwarunkowania polityczne były wówczas takie, że
niekiedy i zwykli proboszczowie mogli niewiele zdziałać na swoim
terenie.

Także przed wkroczeniem Armii Czerwonej z inicjatywy Szeptyckiego
rozpoczęto kolejne pertraktacje, jednak z uwagi na rozbieżność
interesów do porozumienia nie doszło. Wiadomo, że Metropolita był
informowany do końca o stanie negocjacji. Duchowieństwo
greckokatolickie służyło jako tzw. "skrzynki kontaktowe" i oraz jako
pośrednicy między stroną polską i ukraińską. Były to rozmowy
oficjalne, a nie prywatne. Siostra zakonna Krystyna - krewna
metropolity pisała, że w latach 1942-1943 Szeptycki był bardzo chory
i izolowany, twierdziła, że otoczenie ukrywało przed nim wiadomości
o skali konfliktu i zbrodni. Może robiono to, bo obawiano się, że
całkowita prawda mogłaby go zabić.

W okresie II wojny światowej dramatycznie nasiliły się konflikty
polsko-ukraińskie i przed śmiercią Metropolita musiał być świadkiem
wydarzeń, które potoczyły się inaczej, niż tego pragnął, i które
były całkowicie niezgodne z tym, czego przez całe życie nauczał.

W opinii wielu współczesnych, w tym także Sługi Bożego Jana Pawła
II, był świętym, który powinien dostąpić chwały ołtarza.

o. Ireneusz Kondrów

www.grekokatolicy.pl/aktualnosci/Metropolita-Andrzej-Szeptycki-II-wojna-wiatowa-i-Polacy.html

[krouk]

> Ksiądz J. G.: - W tym pytaniu pobrzmiewa sprawa Wołynia. Szeptycki
był arcybisk
> upem lwowskim, kamieniecko-podolskim i halickim. Sam Wołyń nie
wchodził w skład
> jurysdykcji metropolity Szeptyckiego. Na Wołyniu nie było
greckokatolickich pa
> rafii. Tam były parafie prawosławne. Konkordat z 1925 roku, który
podpisał Szep
> tycki, zastrzegał, że Szeptycki nie ma prawa prowadzenia
działalności duszpaste
> rskiej na Wołyniu. Wołyń w tym czasie nie należał do naszej
cerkwi. Wołyń częst
> o jest łączony z naszym kościołem, ale grekokatolików tam nie
było. Więc nie mo
> żemy jako kościół greckokatolicki brać odpowiedzialności za to, co
się na Wołyn
> iu działo.
------------------------------------


Po pierwsze - uważam zarzuty pod adresem Metropolity Szeptyckiego,
dotyczące jego odpowiedzialności za zbrodnie na polskiej ludności
cywilnej za bezzasadne. Uważam, że Andrzej Szeptycki zrobił wszystko
co mógł w tamtej bardzo trudnej sytuacji zrobić dla ratowania
żydowskiej i polskiej ludności, dla powstrzymania polsko –
ukraińskich walk i fali zbrodni. A mógł zrobić niewiele – prócz
bardzo trudnej sytuacji politycznej należy także wziąć pod uwagę, iż
w tym okresie był to już bardzo zaawansowany wiekowo człowiek co
także miało wpływ na jego możliwości działania. To, że
greckokatolickie "owieczki" z ukraińskiej policji pomocniczej oraz z
OUN i UPA były głuche na uwagi oraz apele Metropolity i bez
skrupułów prowadziły rzeż bezbronnej ludności to już nie jest winą
Szeptyckiego lecz świadczy wyłącznie o poziomie moralnym w/w.
Zresztą ten brak skuteczności apelów Szeptyckiego nie powinien
nikogo dziwić, bo jest przecież oczywistym, iż ci dopuszczający się
zbrodni ukraińscy fanatycy i szowiniści z OUN i UPA mieli tyle
wspólnego z wartościami chrześcijańskimi co hitlerowcy ze swoim „Got
mit uns” na bagnetach. W związku z tym naiwnym jest także ten, kto
sądzi, że gdyby Szeptycki powiedział „coś więcej” to oni by go
posłuchali i dlatego winą Szeptyckiego jest, że „coś więcej” nie
powiedział. Inną sprawą jest, iż głosu Szeptyckiego słuchali nie
dość uważnie lub nie słuchali w ogóle niektórzy „szeregowi” duchowni
greckokatoliccy po których należałoby się spodziewać więcej niż po
innych /wspomina o tym R. Torzecki w "Polakach i Ukraińcach"/ ale to
także nie jest winą Metropolity.


Po drugie – bardzo głupim jest tłumaczenie księdza, bowiem OUN i UPA
na terenie wschodniej Galicji czyli na terenie będącym w jurysdykcji
metropolity Szeptyckiego urządziły przecież rzeź polskiej ludności
cywilnej w skali podobnej do tej jaka miała miejsce na Wołyniu.
Czyli, jeśli dobrze rozumiem, zdaniem księdza kościół
greckokatolicki bierze na siebie odpowiedzialność za te zbrodnie jak
też – zapewne – za udział na tym terenie ukraińskiej policji
pomocniczej w hitlerowskim dziele eksterminacji Żydów ?
Ciekawe :)

[piotrzr]

krouk napisał:


> Po pierwsze - uważam zarzuty pod adresem Metropolity Szeptyckiego,
> dotyczące jego odpowiedzialności za zbrodnie na polskiej ludności
> cywilnej za bezzasadne. Uważam, że Andrzej Szeptycki zrobił wszystko co mógł
w tamtej bardzo trudnej sytuacji zrobić dla ratowania żydowskiej i polskiej
ludności, dla powstrzymania polsko –
> ukraińskich walk i fali zbrodni. A mógł zrobić niewiele – prócz
> bardzo trudnej sytuacji politycznej należy także wziąć pod uwagę, iż w tym
okresie był to już bardzo zaawansowany wiekowo człowiek co
> także miało wpływ na jego możliwości działania.

A ja też tak uważam - i oddycham z ulgą że coś takiego mogło wyjść z kroukowej
klawiatury :)

bardzo zgrabne zarzuty ...

[darino]

Czyli jak ktoś kradnie na terenie jakiejś diecezji, to winny jest biskup tej
diecezji :)))

[karolina412]

To nieprawda, ze metropolita Andrzej Szeptycki bronil Polaków, Byl
zaciekłym ich wrogiem, choc sam wywodził sie ze szlacheckiej rodziny.
Tolerował rzeź UPA na Polakach na Wolyniu. Proszę więc nie krzywic
prawdy historycznej.

"Nie bój się, dziecko" ("TP")

[krouk]

tygodnik.onet.pl/0,0,17360,1,artykul.html

"Nie bój się, dziecko"

[tawnyroberts]

Dzięki za link! Bardzo ciekawa analiza, warta do przytoczenia w
całości.


"Nie bój się, dziecko"

Prof. Szymon Redlich, profesor historii na Uniwersytecie Ben Guriona
w Izraelu: Zdaniem wielu historyków żaden inny katolicki hierarcha
nie dostarczył tak bezpośredniego świadectwa na temat Zagłady i nie
okazał takiej troski o los Żyda jako Żyda.


Ks. Adam Boniecki: Panie Profesorze, skąd to zainteresowanie
metropolitą Andrejem Szeptyckim?

Szymon Redlich: W 1985 r. zostałem poproszony o przygotowanie na
międzynarodową konferencję w University of Toronto
wykładu „Szeptycki i Żydzi w czasie II wojny światowej”. Odkryłem
wówczas, bo wcześniej się tym tematem nie zajmowałem, że pokazuje on
główne problemy stosunków między Żydami, Ukraińcami i Polakami w
Galicji Wschodniej. Od tego czasu wciąż do niego wracam. Mój wykład,
potem rozbudowany, był tłumaczony i publikowany w różnych miejscach.
Niebawem ma się ukazać również w Polsce.

A.B.: Skąd ta wierność Szeptyckiemu?

S.R.: Zajmuję się sprawą przyznania mu tytułu „Sprawiedliwy wśród
Narodów Świata”. Szeptycki ocalił – osobiście albo przez swoich
ludzi w Kościele unickim – ok. stu pięćdziesięciu Żydów. Żyje ich
dziś jeszcze ośmiu albo dziewięciu. To, że tytułu wciąż nie
przyznano, jest wielką niesprawiedliwością.

A.B.: A dlaczego nie przyznano?

S.R.: Bo w komisji, która zajmowała się tym 20 lat temu, a spotkała
się 13 razy, zawsze były głosy za i przeciw. Na ostatnim spotkaniu,
w 1991 r., zapadła decyzja negatywna. Ocaleni kilkakrotnie się
zwracali do Yad Vashem, ale bez skutku.

A.B.: A obecnie?

S.R.: Będąc we Lwowie, rozmawiałem z księdzem rezydującym u świętego
Jura – tam, gdzie był Szeptycki. Powiedział mi, że coś drgnęło w
sprawie beatyfikacji, bo znaleziono dokumenty podważające zarzut, że
w czasie wojny Szeptycki odnosił się negatywnie do ludzi polskiego
Kościoła. Ale tam sprawy idą bardzo powoli.

A.B.: Wróćmy do spraw żydowskich.

S.R.: Może te sprawy są ze sobą związane? Gdy jedna strona ruszy, to
może pójdzie za nią druga? Jako historyk przez wiele lat nie
chciałem się zajmować sprawami publicznymi, ale teraz widzę rzeczy
trochę inaczej. Jestem na emeryturze, mam więcej czasu i więcej
swobody. Skontaktowałem się więc ze wszystkimi żyjącymi ocalonymi
przez Szeptyckiego. Z moją pomocą przygotowali i przesłali w grudniu
2005 r. do Yad Vashem apel o wznowienie prac komisji (wśród
sygnatariuszy jest znana polska osobistość, człowiek ocalony przez
braci Szeptyckich – prof. Adam Daniel Rotfeld). Potem profesor
Gutman, jeszcze jeden historyk, członek komisji „Sprawiedliwych...”
i ja napisaliśmy list, który 27 kwietnia 2006 r. przekazaliśmy
przewodniczącemu Yad Vashem, panu Avnerowi Shalev. Komisja zostawiła
furtkę: można wrócić do sprawy, jeśli będą nowe materiały. A ja
znalazłem coś, co nie było przedkładane komisji.

A.B.: Co to takiego?

S.R.: M.in. list pasterski Szeptyckiego „O miłosierdziu”, podobny do
znanego listu „Nie zabijaj”. Opublikowano go dawno, na łamach
katolickiego pisemka w Kanadzie, Komisja go nie miała. Powstał w
czerwcu 1942 r., kiedy hitlerowska polityka wobec Żydów była już
oczywista. Decyzję o ostatecznym rozwiązaniu – wiemy o tym teraz
prawie stuprocentowo – powzięto między październikiem a grudniem
1941 r. Sądzę, że Szeptycki, choć wiedział, co się dzieje, dopiero
po kilku miesiącach zdał sobie sprawę z tego, jaki jest zamiar
Niemców. Wtedy napisał te dwa pasterskie listy. W liście o
miłosierdziu, nie przypadkiem, znalazło się wiele cytatów ze Starego
Testamentu, z proroków i z Księgi Mądrości, dostosowanych do
aktualnej, tragicznej sytuacji. W punkcie 48. zwraca się do swojego
narodu, do swoich wiernych, do Ukraińców z prośbą, by byli gotowi
poświęcić życie dla ocalenia bliźniego. W punkcie 49. jednoznacznie
potępia wszelkie zabijanie ludzi: „każdy bliźni jest bratem i
stanowi część rodziny ludzkiej”. W kontekście tamtego czasu brzmi to
mocno i dramatycznie.

A.B.: Bo mówi nie tylko o Ukraińcach czy chrześcijanach...

S.R.: Mówi o ludziach. To jest przeciw myśleniu rasistowskiemu. Są
też listy Szeptyckiego do Watykanu, w których opisywał postępowanie
Niemców wobec ludności żydowskiej. Kilka lat temu – ale już po
ostatnim zebraniu komisji Yad Vashem w sprawie Szeptyckiego –
międzynarodowa katolicko-żydowska komisja historyczna badała
dokumenty Watykanu dotyczące Holokaustu. Ustaliła m.in., że w końcu
sierpnia 1942 r. metropolita Andrej Szeptycki przekazywał papieżowi
pisma, w których dobitnie opisywał totalną zagładę Żydów i
miejscowej ludności. Zdaniem tych historyków żaden inny katolicki
hierarcha nie dostarczył tak bezpośredniego świadectwa i nie okazał
takiej troski o los Żyda jako Żyda – znajdującego się w centrum
niemieckich działań.

A.B.: Co więc było przeszkodą w przyznaniu Metropolicie
tytułu „Sprawiedliwego”?

S.R.: Listę zarzutów dostałem kilka lat temu z Yad Vashem. Dzisiaj
by mi tego materiału prawdopodobnie nie dali. Może chcieli mnie
przekonać? Nie wiem. To interesujące, jak ludzie związani z Yad
Vashem są w swoim myśleniu zafiksowani.
Pierwszy zarzut – Szeptycki wspierał organizowanie dywizji SS w
Kawęczynach. U Żydów wszystko, co jest związane z literami „SS”,
budzi złe emocje. Mój komentarz: tu nie myśli się logicznie, ale w
grę wchodzą emocje. Sam fakt zaistniał rzeczywiście. Jednak
wspieranie powstających dywizji nie było wsparciem dla Hitlera ani
dla ideologii nazistowskiej. To się działo wiosną i latem 1943 r.,
po Stalingradzie, kiedy ludzie już wiedzieli, że koło się odwróciło
i że Niemcy się cofają. Moim zdaniem, podzielanym przez innych
historyków, Szeptycki się obawiał, że z wycofywaniem się Niemców i
przyjściem armii sowieckiej nastąpi jakiś straszny czas anarchii,
bezwoli.

A.B.: Jednak początkowo miał nadzieję, że...

S.R.: ...że będzie wolna Ukraina. Teraz miał nadzieję, że ukraińska
jednostka militarna, nawet zorganizowana przez Niemców, będzie w
czasach anarchii bronić miejscową ludność. I choć było to naiwne,
prawdopodobnie się spodziewał, że po klęsce Niemców będą między
Wschodem a Zachodem, Rosją a Ameryką i Anglią jakieś umowy, które
stworzą warunki dla niepodległości Ukrainy. Sądził, że będzie
dobrze, jeśli naród będzie miał jakąś armię.

A.B.: Dla niego po Panu Bogu najważniejszą sprawą była samoistna
Ukraina.

S.R.: Ja bym powiedział, że na równi. Jestem historykiem, jestem
Żydem i ja to widzę mniej więcej na równi. Był ukraińskim
nacjonalistą, nie zaprzeczam, ale jednocześnie był niezwykłym
humanistą. To postać tragicznie rozdarta między jednym i drugim. Na
tym polegała jego tragedia, a nie na tym, że popierał politykę
Niemców wobec Żydów. On Żydów ratował.
Drugi zarzut – że ocalanie Żydów było wśród zajęć Szeptyckiego
sprawą marginalną. Żeby tak myśleć, trzeba być idiotą. Oczywiście,
że jako metropolita miał wiele innych spraw. Oni oczekiwali, że to
będzie centrum jego działania.
Trzeci zarzut – Szeptycki był najważniejszą postacią polityczną,
autorytetem politycznym Ukrainy, jakby superpolitykiem, i dlatego
odpowiada za niemoralne zachowanie Ukraińców. Moja odpowiedź na to
jest taka, że on nigdy politycznym przywódcą nie był. Był przywódcą
religijnym i moralnym, ale nie politycznym.

[tawnyroberts]

Jest jeszcze jeden zarzut: Szeptycki nie wypowiedział się publicznie
przeciwko mordowaniu Żydów przez Ukraińców. Dlaczego w listach
pasterskich „Nie zabijaj” i „Pro miłoserdia” nie napisał czarno na
białym „nie zabijaj Żydów”? Odpowiadam, że tak myśleć może tylko
ten, kto nie zna historii tych czasów. Gdyby napisał „nie zabijaj
Żydów”, to wszystkie te listy byłyby skonfiskowane, a on sam
aresztowany.
I jest jeszcze jeden interesujący punkt, który pokazuje stereotypy
myślenia. Szeptycki nienawidził bolszewików i Rosji sowieckiej, a
tymczasem Rosja sowiecka ratowała Żydów. Jako historyk Rosji
sowieckiej dokładnie wiem, jak ratowała i jak nie ratowała. Ten
argument jest moim zdaniem całkiem niepoprawny. Sowieci nie
zamierzali Żydów ani zabijać, ani ratować. 250 tysięcy polskich
Żydów ocalało w Rosji sowieckiej dlatego, że jesienią 1939 r.
jako „opastnij element” zostali wywiezieni w głąb kraju. Ocaleli nie
dzięki sympatii Rosji sowieckiej do Żydów, ale dlatego, że byli
karnie zesłani. Sam przez wiele lat miałem silny sentyment do Armii
Czerwonej, bo ona mnie wyzwoliła. Ale ona nie przyszła wyzwolić
Redlicha spod okupacji niemieckiej. Przyszła, bo szła zdobywać zapad.

A.B.: A pretensje o antysemickie wypowiedzi Szeptyckiego?

S.R.: Taka wtedy była chrześcijańska teologia – to jest też częścią
tej złożoności.
Jest takie wspomnienie rabina Lwowa Dawida Kahane, którego Szeptycki
ocalił. Rozmawiali kiedyś w bibliotece u św. Jura i Szeptycki
zacytował znane powiedzenie: „niech krew Jego będzie na nas i na
dzieci nasze”. Następnego dnia – według wspomnień Kahanego – za te
słowa go przeprosił. Powiedział, co powiedział, ale przemyślał i
siebie samego skorygował.
Jest jeszcze zarzut, że nie interweniował, kiedy w pierwszych dniach
okupacji niemieckiej Ukraińcy we Lwowie zaczęli pogromy. To fakt.
Tłumy Ukraińców wymordowały wtedy kilka tysięcy Żydów we Lwowie oraz
w okolicznych miastach i miasteczkach. Ale spróbujmy wejść w
sytuację Szeptyckiego. Sądzę – nie potrafię tego udowodnić, ale
sądzę – że Szeptycki był kompletnie oszołomiony tym, co się działo
na ulicach Lwowa. Lato 1941 r., wszystko się wali, rozszalały tłum w
amoku... Co konkretnie mógł zrobić, żeby ten tłum zastopować?
I ostatni zarzut – też idiotyzm – że Szeptycki był ideologicznym
sojusznikiem Hitlera. Podstawą jest list, który latem 1941 r. wysłał
do Hitlera. Ten list był podpisany przez kilka postaci ukraińskich,
również przez Metropolitę. Witali Hitlera jako oswobodziciela narodu
spod jarzma Sowietów. Tak to wtedy odbierano.
Szeptycki był postacią wielowymiarową. Były w nim rzeczy bardzo
dobre, były i negatywne. Moim zdaniem ostateczny bilans jest
pozytywny. Mogę o tym dyskutować z Żydami i z Polakami.

A.B.: Propaganda komunistyczna eksponowała te negatywne.

S.R.: Propaganda komunistyczna zrobiła tu wiele złego. Miała wpływ
nawet na tych, którzy byli antysowieccy. Zdaniem Rotfelda dokumenty
dotyczące Szeptyckiego były sfałszowane przez KGB i NKWD. Tego nie
badałem, więc o tym mówić nie mogę.

A.B.: Na szczęście jeszcze żyją przez niego ocaleni.

S.R.: Oni go ubóstwiają. Np. pani Lili Polman z Londynu wspomina,
jak po przybyciu do św. Jura zaprowadzono ją do gabinetu
Metropolity. On położył rękę na jej głowie i po ukraińsku powiedział:
„Nie bój się, dziecko”.

A.B.: A czego się boi Yad Vashem? Opinii publicznej?

S.R.: Tak. Kiedy w Izraelu powiesz coś dobrego o Ukraińcach, zaraz
cię napadną. Na mnie napadali nieraz. O Polakach też, ale najgorzej
o Ukraińcach.

A.B.: Bo „Ukraińcy szli z Hitlerem”?

S.R.: Tak, i Ukraińcy zabijali Żydów. Ale przecież nie wszyscy. Ja
zostałem ocalony przez Ukrainkę.

Rozmawiał ksiądz Adam Boniecki.


Andrzej (Andrej) Szeptycki

Postać greckokatolickiego metropolity Lwowa Andrzeja Szeptyckiego
(1865–1944) – dziś duchowego autorytetu dla Ukraińców – od lat budzi
emocje. Prowadzone są prace zmierzające do jego beatyfikacji, a z
drugiej strony oskarża się go o nacjonalizm i współpracę z Niemcami.
Andrzej Szeptycki wywodził się z rodziny wyrosłej na polsko-
ukraińskim pograniczu, której przedstawiciele dokonywali różnych
wyborów religijnych i politycznych. Jego brat był legionistą i
generałem Wojska Polskiego, bratanek – oficer rezerwy i kleryk
rzymskokatolicki – zginął w Katyniu.
Roman Maria Aleksander hr. Szeptycki – tak brzmiało jego świeckie
imię – wybrał tożsamość ukraińską i kapłaństwo. Mianowany przez
papieża w 1900 r. metropolitą galicyjsko-lwowskim obrządku
greckokatolickiego, wcześniej zaangażował się w działalność
polityczną i w budowanie ukraińskiej tożsamości narodowej. W czasach
C.K. monarchii był m.in. wicemarszałkiem galicyjskiego Sejmu
Krajowego. Podczas I wojny światowej więziony przez Rosjan, gdy w
1918 r. wybuchły walki polsko-ukraińskie, był duchowym przywódcą
idei budowy niepodległej Ukrainy.
W 1939 r. pakt sowiecko-niemiecki sprawił, że metropolita zaczął
odgrywać coraz większą rolę i coraz częściej musiał dokonywać
pragmatycznych wyborów ściśle już politycznych. Najpierw, jeszcze w
sierpniu 1939 r., potępił narodowy socjalizm. Potem, po zajęciu
Lwowa przez ZSRR, zalecał duchownym lojalność wobec władz sowieckich
(acz przewidując, że może paść ofiarą NKWD, potajemnie wyświęcił
następcę - biskupa Josyfa Slipyja).
Po wybuchu wojny między III Rzeszą a ZSRR Szeptycki postawił – jak
wielu Ukraińców – na Hitlera, wierząc, że umożliwi powstanie
niepodległej Ukrainy. Po zajęciu Lwowa przez Niemców wydał odezwę
witającą Wehrmacht, a w lipcu 1941 r. w imieniu swoim i narodu
ukraińskiego skierował do Hitlera deklarację woli uczestniczenia w
budowaniu „nowego porządku w Europie”. Jednak, mimo nacisków
otoczenia, nie wydał apelu do młodzieży ukraińskiej, aby wstępowała
do powstającej od 1943 r. ukraińskiej dywizji Waffen-SS. Podobnie
nie popierał UPA, ale też nie potępiał jej działań. Potępiał za to w
listach pasterskich wszelkie morderstwa i morderców.
Zarazem zorganizował sieć pomocy Żydom, dzięki której uratowano co
najmniej kilkaset osób (w swoim pałacu ukrywał dwóch rabinów).
Występował też w ich obronie w liście do Himmlera (w lutym 1942 r.),
a także do władz okupacyjnych – jak wiadomo, bezskutecznie.
Szeptycki zmarł w listopadzie 1944 r.
Dwukrotnie, w roku 1958 i 1962, podejmowano starania o jego
beatyfikację, ale Watykan odrzucał wnioski. Od kilku lat nowy
wniosek o beatyfikację znajduje się w Watykanie.
„Szeptycki kolaborował z nazistami, ale zarazem ratował życie
Żydom” – napisał o nim Szewach Weiss, krajan arcybiskupa (galicyjski
Żyd), określający go mianem „ukraińskiego Schindlera”. A Żydzi,
których w okresie wojny uratował, zabiegają o zaliczenie go w
poczet „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”.

Wśród osób zajmujących się tą sprawą jest prof. Szymon Redlich.
Urodzony w 1935 r. we Lwowie, młodość spędził w Brzeżanach. Ocalały
z Holokaustu, w 1950 r. wyemigrował do Izraela. Ukończył historię i
literaturę na Uniwersytecie Jerozolimskim, sowietologię na
Uniwersytecie Harvarda i historię żydowską na uniwersytecie
nowojorskim. Dziś emerytowany profesor historii na Uniwersytecie Ben
Guriona w Izraelu, jest autorem m.in. wydanej po polsku
książki „Razem i osobno. Polacy, Żydzi, Ukraińcy w Brzeżanach 1919–
1945”, porównywanej przez recenzentów do prac Jana Tomasza Grossa.

"Nie zabijaj"

[piotrzr]

Odnalazłem ten list pasterski Wielkiego Rusina na arcyciekawym blogu - poniżej
krótki cytat i link

"Nie zabijaj" - List Metropolty Andrzeja Szeptyckiego
Niejednokrotnie podważano treść listu "Nie zabija" Metropolity Andrzeja
Szeptyckiego. ks. Tadeusz Isakowicz-Zalewski, zarzuca Metropolicie ogólnikowość
i brak odwołania do nie zabijania Polaków. Otóż list Metropolity Szeptyckiego
odnosi się do życia, jak wartości nadrzędnej, dotyczącej każdego życia. Więc nie
ma potrzeby wyszczególniać narodowości, bo było by trzeba wspomnieć każdy naród,
jaki żyje na ziemi. Pominięcie któregoś z narodów groziło by zgodą na jego
zabijanie. Kolejnym zarzutem kierowanym pod adresem Metropolity jest
nieskuteczność listu. No zarzut co najmniej, wg mojej oceny zabawny, jak nie
dramatyczny. Zadaniem Kościoła jest głosić Ewangelię, a nie weryfikować ilu ją
przyjęło!!! Weźmy dzisiejsze czasy, Kościół głosi, że aborcja jest zabójstwem.
Kto mądry i na poważnie traktuje chrześcijaństwo, to bierze sobie to do serca, a
kto nie, to nie. A zadanie głosiciela nie jest sądzić, bo sądził to będzie Bóg.

Poniżej umieszczam list Metropolity Andrzeja Szeptyckiego "NIE ZABIJAJ",
zaczerpnięty z książki, Metropolta Andrzej Szeptycki, Pisma Wybrane, Znak,
Kraków 2000, s. 405-417. Niestety nakład książki już się wyczerpał, a szkoda.

NIE ZABIJAJ


Andrzej Szeptycki. Łaską Bożą i błogosławieństwem świętej Rzymskiej Stolicy
Apostolskiej, arcybiskup metropolita halicki i lwowski, biskup kamieniecki.
Do duchowieństwa i wiernych w Panu wraz z błogosławieństwem.

NIE ZABIJAJ


Kościół Chrystusowy nie przestaje przypominać wiernym o ich chrześcijańskich
obowiązkach, wśród których na pierwszym miejscu znajduje się obowiązek
zachowywania przykazań Bożych. Bywają jednak czasy, w których społeczeństwo w
sposób szczególny potrzebuje, aby wiernym uroczyście i usilnie przypomnieć o tym
obowiązku. W naszym głębokim przekonaniu nastały takie czasy, czasy, w których
ludzie zapominają o prawie Bożym, w których mnożą się grzechy, popełniane
publicznie i otwarcie bez dostatecznego sprzeciwu ze strony chrześcijan. Takie
podeptanie świętości prawa Bożego, takie zaprzeczenie oddawania należnej czci
Wszechmocnemu Bogu, która w pierwszym rzędzie polega na posłuszeństwie Jego
najświętszej woli, jest wielkim nieszczęściem dla ludzi i wielkim
niebezpieczeństwem. Za podeptanie prawa Bożego może nastąpić i następuje kara
Boża, która jest największym ziem i nieszczęściem dla ludzkości.

Dostrzegając również pomiędzy wiernymi powierzonych nam przez Boga diecezji
przejawy takiego odstępstwa od prawa Bożego, ze strachem o doczesne i wieczne
dobro drogiego nam narodu, nie ustajemy w poszukiwaniach skutecznych środków,
aby narodowi ciągle przypominać o jego obowiązkach względem Boga. W tym celu
przedstawiliśmy zwołanemu przez nas Soborowi Archidiecezji jako przedmiot narad
i decyzji cały szereg dekretów o prawie Bożym. Sobór Archidiecezji z roku 1941
zastanawia! się nad trzema pierwszymi przykazaniami i nad niektórymi sprawami
dotyczącymi czwartego przykazania. Kontynuując pracę rozpoczętą w 1941 roku,
Sobór Archidiecezji z 1942 roku na sześciu uroczystych sesjach, które do dziś
się odbyły, uchwalił cały szereg postanowień, które dotyczy czwartego
przykazania Bożego. Prace Soboru postępowały jednak w tempie wolniejszym, niż
tego oczekiwaliśmy, ponieważ od początku naszym zamiarem było to, aby szczególną
uwagę zwrócić na przestrzeganie piątego przykazania- W oczekiwaniu na moment,
kiedy zgodnie z porządkiem spraw dojdziemy do omawiania piątego przykazania, już
od roku w krótkich posłaniach zwracaliśmy uwagę czcigodnemu duchowieństwu i
drogiemu nam narodowi na przeogromne znaczenie zachowywania świętego przykazania
miłości bliźniego i na skrajne niebezpieczeństwo dla społeczeństwa i całego
narodu wynikające z przekroczenia przykazania piątego: Nie zabijaj!

(...)

pwpotoczny.blogspot.com/2008_11_01_archive.html

powstaje film dok. o A. Szeptyckim

[krouk]

"Wszystkie nitki prowadziły do Św. Jura" - rozmowa z Grzegorzem
Linkowskim, reżyserem pracującym nad filmem dokumentalnym
pt. „Błogosławiony... Sprawiedliwy?”.

nslowo.pl/content/view/261/146/

Wszystkie nitki prowadziły do św. Jura - cz. I

[tawnyroberts]

Rozmowa z Grzegorzem Linkowskim, reżyserem filmu dokumentalnego
pt. „Błogosławiony... Sprawiedliwy?”

Nasze Słowo: Właśnie montuje Pan film dokumentalny o metropolicie
Andreju Szeptyckim. Czy może Pan powiedzieć kilka słów o tym filmie?

Grzegorz Linkowski: Jest to film detektywistyczny. Jego konwencja
polega na tym, że ojciec Stefan Batruch w różnych miejscach na
świecie: na Ukrainie, w Polsce, w Izraelu, próbuje się dowiedzieć,
dlaczego tak długo trwa proces beatyfikacyjny metropolity
Szeptyckiego i proces wnioskowania o tytuł „Sprawiedliwego wśród
narodów świata”. Wiadomo, że w pierwszym przypadku ciągnie się to
już ponad 50 lat, a w drugim – szesnaście razy odrzucano wnioski.
Ostatnio nie odrzucono, zostawiono furtkę, to znaczy sprawy nie
zamknięto, lecz pozostawiono ją do ponownego rozpatrzenia. Czeka ona
na to już dwa lata.
Film zaczyna się od wyjaśnienia na czym polega różnica między
szowinizmem i patriotyzmem. Ciągle zmagam się z różnymi stereotypami
patrzenia Polaków na Ukraińców, Ukraińców na Polaków, tych i tych na
Żydów i na odwrót. Tworzą one taką pływającą po powierzchni pianę,
którą muszę cały czas odrzucać, by uniknąć wrażenia wiecznego
spięcia między tymi narodami. Szeptycki dla mnie jawi się jako
postać działająca zdecydowanie na rzecz ich połączenia. W tamtych
czasach to było nie do pomyślenia.

NS: Czy udało się Panu znaleźć odpowiedź na postawione pytania?

GL: Tak. Częściowo będzie ona w filmie – nie chcę tego opowiadać,
ale na pewno historia z beatyfikacją i tytułem „Sprawiedliwego wśród
narodów świata” wynika przede wszystkim ze stereotypowego myślenia,
z nieumiejętności spojrzenia na metropolitę w sensie
transcendentnym. Nie można traktować tej postaci bez kontekstu
historycznego. W Yad Vashem tego kontekstu nie rozumieją, nie
rozumieją go Polacy, nie rozumieją go nawet Ukraińcy. Ukraińcy nie
mają świadomości tej postaci. Myślę, że ona dopiero czeka na swój
renesans. Chociaż Ukraińcy powinni po nią sięgnąć, bo ona była
profetyczna. Szeptycki zawsze mówił, że Ukraina będzie niezależna.
Teraz jest dobry moment jeśli chodzi o proces beatyfikacyjny.
Wygląda na to, że zakończył się etap zbierania różnych dokumentów,
stawiania pytań – również tych stereotypowych – i odpowiadania na
nie, w końcu ten kontekst historyczny został uwzględniony. Poza tym
w porównaniu z Piusem XII, Szeptycki wypada zdecydowanie lepiej. Był
on bowiem jedyną hierarchiczną osobą, która podczas II wojny
światowej w tak wyraźny sposób zaprotestowała przeciwko systemowi
nazistowskiemu, przeciwko Holokaustowi i która stworzyła w Cerkwi
greckokatolickiej zorganizowaną akcję ratowania Żydów. Szeptycki
ukrywał u siebie w Pałacu Świętojurskim znane postacie ze świata
żydowskiego: Dawida Kahane, czy dra Chamajdesa, czy syna Jecheskiela
Lewina – Kurta, który nota bene w filmie o tym wszystkim opowiada.
Poza tym są dokumenty i dowody na to, łącznie z jakimiś kartkami
ostrzegającymi poszczególnych księży greckokatolickich przed
aresztowaniami, bo w ich parafiach wydaje się za dużo metryk Żydom.
Szeptycki uruchomił cały system w klasztorach studytów i studytek,
gdzie w ratowaniu Żydów brało udział około kilkuset mnichów i
mniszek. Więc takie dokumenty zostały już zebrane. Brakuje jedynie
cudu. Z tego co mi mówił biskup Hrynczyszyn – bo dotarliśmy do
biskupa Hrynczyszyna, czyli postulatora, który przez 48 lat
prowadził w Watykanie proces beatyfikacyjny – jest cud w USA.
Oczywiście ostateczną decyzję podejmie papież.

NS: Mimo tych pięknych zasług, o których Pan wspomniał, nagonka na
metropolitę Szeptyckiego trwa od 50 lat i mam wrażenie, że ostatnim
czasem się nasiliła. Dlaczego?

GL: Moim zdaniem ona prowadzona jest z powodów wyłącznie
politycznych przez ludzi, którzy nie rozumieją kontekstu
historycznego i budują swój obraz polityczny wyłącznie na wiecznym
rozpamiętywaniu krzywd. Wiadomo, że w historii i narodu ukraińskiego
i narodu polskiego działy się różne rzeczy, ale te narody same
powinny się z tego oczyścić, same powinny zrobić rachunek sumienia.
W Polsce istnieje jeszcze taki stereotypowy mit Kresów, taki
rewindykacyjny sposób myślenia o tych miejscach, oceniający
negatywnie wszystko, co tam się działo. Stąd tragedia Wołynia
wykorzystywana jest bardzo często do działań politycznych. Dziś tak
się dzieje, na przykład za sprawą ks. Isakowicza-Zaleskiego, który
porusza te tematy, ale rzadko wykorzystuje udokumentowane fakty
odnośnie chociażby metropolity Szeptyckiego. Nie znaleziono ani
jednego dokumentu, który potwierdzałby, że Szeptycki kazał księżom
greckokatolickim zabijać. To są jakieś absurdy!

NS: Ale w wywiadzie do „Rzeczpospolitej” ks. Isakowicz-Zaleski
powiedział, że Szeptycki popierał Adolfa Hitlera...

GL: Przede wszystkim trzeba znać kontekst historyczny. Od dwóch lat
we Lwowie są Sowieci. Kościół jest gnębiony, przeprowadza się
aresztowania, sytuacja polityczna jest bardzo trudna. Nagle
przychodzą Niemcy. Szeptycki był kapelanem w oddziałach austro-
węgierskich, trochę zna ten dryl prusko-austro-węgierski i wydaje mu
się, że po terrorze, którego doświadczyli, przyjście tego typu armii
będzie jednoznaczne z wprowadzeniem jakiego-takiego porządku.
Zwłaszcza po okresie bezhołowia i niszczenia religii. Jego przede
wszystkim interesowała religia, on nie był, moim zdaniem,
politykiem, on był przywódcą duchowym, moralnym i religijnym. Ten
list do Hitlera - którego nota bene nikt nie może znaleźć – miał
wyłącznie kurtuazyjne znaczenie. Myślę, że wielu wojewodów na
tamtych ziemiach postąpiło podobnie w stosunku do nowej okupacyjnej
władzy. Przede wszystkim po to, by ratować swoich obywateli. Sam
jestem z Lubelszczyzny, więc wiem z przekazów rodzinnych, jak
wyglądało wejście Sowietów po 17 września, a jak wejście Niemców.
Niemcy karali za łamanie praw okupacyjnych, ale nie było jeszcze
eksterminacji Żydów. Oczywiście były tzw. Dni Petlury, czyli pogrom
we Lwowie zaczynający się 25 lipca 1941 roku, gdy Niemcy
wykorzystali różne animozje i umiejętnie napuścili motłoch miejski
przeciwko Żydom. Szeptycki od razu wysłał księży do powstrzymania
tego tłumu i wydał stosowną odezwę do cerkwi. Piszą o tym i Lewin i
Chamajdes. Powitania Hitlera nie można w żaden sposób traktować,
jako współpracy. W filmie od razu w to uderzam: przepraszam bardzo,
jeśli to była współpraca, to dlaczego Schindler, który był członkiem
NSDAP i nie tyle współpracował, ile był częścią tego reżimu –
dostaje tytuł „Sprawiedliwego”? W przypadku Szeptyckiego, który czuł
się odpowiedzialny za swój kościół, to nie jest żadna zdrada.

Wszystkie nitki prowadziły do św. Jura - cz. II

[tawnyroberts]

NS: Ks. Isakowicz-Zaleski zarzuca Szeptyckiemu również, że
błogosławił powstanie SS Galizien, delegując księży jako kapelanów
do tej zbrodniczej formacji. Księża greckokatoliccy byli też
kapelanami innych zbrodniczych formacji: batalionów „Nachtigall”
i „Roland”...

GL: To jest kolejna infamia. Istnieje różnica w czasie, kiedy
powstaje SS Galizien, a kiedy dochodzi nie do błogosławienia, tylko
zwrócenia się do tych księży, którzy zostali kapelanami. Jest rok
1943-44, Niemcy przegrywają, zaraz znowu wejdą Sowieci. W takiej
sytuacji formacje, w których służą Ukraińcy mogą być zalążkiem
przyszłych sił pilnujących porządku na tych terenach. Wyraźnie mówi
o tym historyk Szymon Redlich, który badał te dokumenty. Nie ma
żadnego przykładu na to, że księża greckokatoliccy biorą udział w
mordach. Żadnego! Zresztą Watykan zamknął proces beatyfikacyjny,
czyli już nie dyskutuje na ten temat. Odepchnął te argumenty, o
których mówi ks. Isakowicz-Zaleski. Ks. Isakowicz-Zaleski powinien
posłuchać tego, co powiedział Jan Paweł II we Lwowie, podczas
homilii w obrządku greckokatolickim: chcielibyśmy, aby za naszego
życia wielki metropolita został beatyfikowany. Poza tym, jeśli ks.
Isakowicz-Zaleski czasami siada w konfesjonale – a powinien, bo jest
kapłanem - to dobrze byłoby, gdyby troszkę inaczej spojrzał na
problem rozliczenia z przeszłością i odpuszczenia win, o czym
zresztą mówi mu jego dawny zwierzchnik Jan Paweł II: Polacy i
Ukraińcy, musicie w pewnym momencie pozostawić to, co było i zrobić
wspólny krok dalej. To jest tak, jak w przypadku dokumentów, do
których dotarłem. Kiedy arcybiskup Bilczewski zwrócił się do
metropolity Szeptyckiego, by ten potępił zbrodnię wołyńską.
Szeptycki odpowiedział mu: zróbmy to razem!

NS: Dlaczego Pan robi film o metropolicie Szeptyckim?

GL: Spotkałem się z tą postacią wcześniej, podczas robienia filmu o
Emilianie Kowczu pt. „Proboszcz Majdanka”, gdzie ciągle mówiło się o
metropolicie. Szeptycki wywierał ogromny wpływ na stosunek
grekokatolików do innych nacji, na przykład do Żydów. Mówił, w jaki
sposób należy się w trudnych sytuacjach zachowywać, jakie są zadania
księży. Najlepszym przykładem tego oddziaływania metropolity był
właśnie ks. Kowcz, którego nazywano „proboszczem Majdanka”. Ale on
nie był proboszczem tylko dla chrześcijan, do niego przychodzili
także Żydzi. On bardzo pomagał wszystkim ludziom. Później spotykałem
się z innymi przykładami greckokatolickich duchownych, którzy
ratowali Żydów podczas wojny. Ale wszystkie nitki prowadziły do Św.
Jura!

Wywiad w języku ukraińskim ukazał się w numerze 51 "Naszego Słowa"
21 grudnia 2008 r.

nslowo.pl/content/view/261/146/

[piotrzr]

Film o ks. Kowczu - oglądnąłem w trackie jego telewizyjnej premiery.
Czekam na kolejny film - co ważne - z udziałem ks.dr Batrucha - unickiego
proboszcza z lubelskiej cerkiewki :)
Dziekuję Tawny za cytowanie tego wywiadu z niezawodnego Naszego słowa :)

Tekst homilii JP2 we Lwowie 26.06.01

[hansgrubber]

"Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie" (J 2, 5). Odczytany przed
chwilą urywek Ewangelii opisuje pierwsze wystąpienie Maryi w życiu
publicznym Jezusa i podkreśla Jej współudział w misji Syna. Podczas
wesela w Kanie Galilejskiej, w którym uczestniczą Maryja, Jezus i
Jego uczniowie, kończy się zapas wina. Maryja, okazując wiarę w Syna
i śpiesząc z pomocą dwojgu nowożeńcom, którzy znaleźli się w trudnej
sytuacji, nakłania Zbawiciela, aby temu zaradził. On zaś dokonał
swego pierwszego cudu. “Czyż to moja lub Twoja sprawa, Niewiasto?
Czyż jeszcze nie nadeszła godzina moja?" – odpowiada Jej Jezus (J 2,
4). Te słowa nie onieśmielają Maryi, która mówi do sług: “Zróbcie
wszystko, cokolwiek wam powie" (J 2, 5). Ponownie wyraża zaufanie do
Syna i Jej wstawiennictwo zostaje wynagrodzone. To ewangeliczne
wydarzenie zachęca nas dziś do kontemplacji Matki Bożej jako <> w
każdej potrzebie. Pouczające byłoby prześledzenie dziejów
chrześcijańskiego ludu i odnalezienie w nich znaków macierzyńskiej
opieki Matki Bożej, zawsze zatroskanej o dobro swoich dzieci.
Moglibyśmy zgromadzić liczne świadectwa o sytuacjach, w których
Maryja występowała w obronie osób i społeczności. Jednakże
najpiękniejsze świadectwa możemy odnaleźć w życiu waszych świętych.
Przyjrzyjmy się dzisiaj dwóm synom tej ziemi, którzy z nabożeństwa
do Najświętszej Panny czerpali bodziec, aby dążyć do doskonałości,
co dziś zostaje uroczyście przez Kościół uznane. Są to arcybiskup
Józef Bilczewski i ksiądz Zygmunt Gorazdowski. Obydwaj darzyli Matkę
Chrystusa głęboką miłością. Swoim życiem i pasterską posługą
nieustannie odpowiadali na Jej wezwanie: <>. Heroicznie posłuszni
nauczaniu Chrystusa, podążali wąską drogą świętości. Obaj żyli
tutaj, we Lwowie, prawie w tym samym czasie. Razem też zostają
dzisiaj wpisani w poczet Błogosławionych. 2. Wspominając ich,
pozdrawiam z radością was wszystkich tutaj obecnych. W szczególny
sposób witam oczywiście księży kardynałów Mariana Jaworskiego i
Lubomyra Huzara, biskupów z Konferencji Episkopatu Ukrainy oraz z
Synodu Biskupów Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. Witam
także wszystkich kardynałów, arcybiskupów i biskupów-gości. Witam z
kolei was kapłanów, zakonników i zakonnice, seminarzystów i
wszystkich, którzy uczestniczycie czynnie w różnych formach
działalności duszpasterskiej. Serdecznie pozdrawiam młodych,
rodziny, chorych i całą wspólnotę, która zgromadziła się tutaj, żeby
przyjąć duchowe przesłanie nowych błogosławionych. Cieszę się, że
Archidiecezja Lwowska zyskuje dzisiaj już drugiego błogosławionego
arcybiskupa. Po Jakubie Strzemię, który przewodził temu ludowi w
latach 1391-1409 i został beatyfikowany w 1790 roku, do chwały
ołtarzy zostaje dziś wyniesiony inny ojciec tej archidiecezji,
arcybiskup Józef Bilczewski. Czyż nie jest to świadectwem ciągłości
wiary tego ludu i błogosławieństwa Boga, który posyła mu pasterzy
godnych swego powołania? Jakże nie dziękować Panu Bogu za ten dar,
ofiarowany lwowskiemu Kościołowi? Arcybiskup Józef Bilczewski
kieruje do nas wezwanie, abyśmy ofiarnie żyli miłością do Boga i
bliźniego. To ona była najwyższą regułą jego życia. Od pierwszych
lat kapłaństwa darzył żarliwą miłością Prawdę objawioną, co
sprawiło, że z poszukiwań teologicznych uczynił oryginalną drogę
realizowania w konkretnych czynach przykazania miłości bliźniego.
Ten dobry i wierny sługa Pański, ożywiany głęboką duchowością i
niegasnącą miłością, był kochany i szanowany przez wszystkich swoich
współobywateli, bez względu na wyznanie, obrządek czy narodowość.
Dzisiaj jego świadectwo jaśnieje przed nami i jest dla nas zachętą i
bodźcem, aby także nasze apostolstwo, karmione głęboką modlitwą i
żarliwym nabożeństwem do Matki Bożej, służyło wyłącznie chwale Bożej
i świętej Matce Kościołowi, dla dobra dusz. 3. Ta beatyfikacja jest
także dla mnie źródłem szczególnej radości. Błogosławiony Józef
Bilczewski wpisuje się w linie mojej sukcesji apostolskiej. To on
bowiem konsekrował arcybiskupa Bolesława Twardowskiego, ten zaś z
kolei wyświęcił biskupa Eugeniusza Baziaka. Z jego rąk otrzymałem
święcenia biskupie. Tak więc dzisiaj ja również zyskuję nowego,
szczególnego patrona. Dziękuję Bogu za ten przedziwny dar. Jest
jeszcze jedna okoliczność, której nie można przeoczyć przy tej
okazji. Błogosławiony arcybiskup Bilczewski został konsekrowany
przez kardynała Jana Puzynę, biskupa krakowskiego. Obok niego stali
jako współkonsekrujący błogosławiony Józef Sebastian Pelczar, biskup
przemyski, i sługa Boży Andrzej Szeptycki, arcybiskup
greckokatolicki. Czyż nie było to wydarzenie niezwykłe? Duch Święty
sprawił wówczas, że spotkali się trzej wielcy Pasterze, z których
dwaj zostali już ogłoszeni błogosławionymi, a trzeci – jak Bóg da –
dostąpi tego w przyszłości. Ta ziemia prawdziwie zasłużyła na to,
aby ujrzeć ich razem, gdy dokonywali uroczystego aktu ustanowienia
kolejnego następcy Apostołów. Zasłużyła, aby zobaczyć ich
zjednoczonych. Ich jedność pozostaje znakiem i wezwaniem dla
wiernych należących do owczarni każdego z nich, którzy za ich
przykładem mają budować komunię, zagrożoną przez pamięć o
wydarzeniach z przeszłości i przez uprzedzenia wyrosłe z
nacjonalizmu. Dzisiaj, gdy wielbimy Boga za to, że ci Jego słudzy
okazali tak nieugiętą wierność Ewangelii, odczuwamy głęboką
wewnętrzną potrzebę uznania różnych przejawów niewierności
ewangelicznym zasadom, jakich nierzadko dopuszczali się
chrześcijanie pochodzenia zarówno polskiego, jak i ukraińskiego,
zamieszkujący te ziemie. Czas już oderwać się od bolesnej
przeszłości! Chrześcijanie obydwu narodów muszą iść razem w imię
jedynego Chrystusa, ku jedynemu Ojcu, prowadzeni przez tego samego
Ducha, który jest źródłem i zasadą jedności. Niech przebaczenie –
udzielone i uzyskane – rozleje się niczym dobroczynny balsam w
każdym sercu. Niech dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej wszyscy
gotowi będą stawiać wyżej to, co jednoczy, niż to, co dzieli, ażeby
razem budować przyszłość oparta na wzajemnym szacunku, braterskiej
współpracy i autentycznej solidarności. Dzisiaj arcybiskup Józef
Bilczewski i jego towarzysze biskup Pelczar i arcybiskup Szeptycki
wzywają was: trwajcie w jedności! (ten akapit Jan Paweł II powtórzył
po ukraińsku) Są tu jeszcze Wilamowice – widziałem transparent –
miejsce pochodzenia i narodzenia abp. Bilczewskiego. Gratuluję tej
miejscowości i tej parafii dzisiejszego święta. Szczęść Boże! 4. W
okresie, gdy arcybiskup Bilczewski pełnił pasterską posługę we
Lwowie, spędził tam ostatnie lata swego ziemskiego życia również ks.
Zygmunt Gorazdowski, prawdziwa perła łacińskiego duchowieństwa tej
archidiecezji. Chociaż był słabego zdrowia, powodowany niezwykłą
miłością bliźniego poświęcał się nieustannie służbie ubogim. Po jego
śmierci uznano, że był <>, a ze względu na swą całkowitą wierność
Chrystusowi ubogiemu, czystemu i posłusznemu pozostaje dla
wszystkich szczególnie wiarygodnym świadkiem Bożego miłosierdzia.
Jest świadkiem przede wszystkim dla was, drogie Siostry św. Józefa,
siostry józefitki, które staracie się wiernie go naśladować, szerząc
miłość do Chrystusa i do braci przez dzieła wychowawcze i
opiekuńcze. Od błogosławionego Zygmunta Gorazdowskiego nauczyłyście
się czerpać siły do pracy apostolskiej i głębokiego życia
modlitewnego. Życzę wam, abyście tak jak on potrafiły godzić
działanie z kontemplacją, karmiąc swe życie duchowe żarliwym
nabożeństwem do Męki Chrystusa, tkliwą miłością do Niepokalanej
Dziewicy i szczególną czcią św. Józefa, którego wiarę, pokorę,
roztropność i odwagę ksiądz Zygmunt starał się naśladować. 5.
Przykład błogosławionych Józefa Bilczewskiego i Zygmunta
Gorazdowskiego niech będzie zachętą dla was, drodzy kapłani,
zakonnicy, zakonnice, seminarzyści, katecheci i stude

[hansgrubber]

zakonnicy, zakonnice, seminarzyści, katecheci i studenci teologii. W
tej chwili w szczególny sposób myślę o was i wzywam was, abyście
przyswoili sobie duchową i apostolską lekcję, pozostawioną przez
tych dwóch błogosławionych pasterzy Kościoła. Naśladujcie ich! Wy,
którzy na różne sposoby pełnicie szczególną posługę na rzecz
Ewangelii, winniście tak jak oni czynić wszystko, co możliwe, aby
dzięki waszemu świadectwu każdy człowiek, niezależnie od wieku,
pochodzenia, wykształcenia i statusu społecznego, czuł w głębi
serca, że jest miłowany przez Boga. Taka jest wasza misja. Dążcie
usilnie do tego, żeby miłować wszystkich i być do dyspozycji
każdego, nie uchybiając nigdy wierności Chrystusowi i Kościołowi. Na
tej drodze z pewnością napotkacie wiele trudności i zaznacie
niezrozumienia, które czasem może prowadzić nawet do prześladowania.
Dobrze o tym wiedzą najstarsi wśród was. Jest wśród was wielu tych,
którzy w drugiej połowie ubiegłego stulecia niemało wycierpieli z
powodu swej przynależności do Chrystusa i do Kościoła. Pragnę złożyć
hołd wam wszystkim, drodzy kapłani, zakonnicy i zakonnice, którzy
pozostaliście wierni temu Ludowi Bożemu. Do was zaś, którzy teraz
stajecie u boku tych ofiarnych sług Ewangelii i staracie się
kontynuować ich misję, mówię: nie lękajcie się! nie lękajcie się!
Chrystus nie obiecuje łatwego życia, ale zawsze zapewnia nam swoją
pomoc. 6. Duc in altum! Wypłyń na głębię, wypłyń na głębię lwowski
Kościele łaciński! Pan jest z Tobą! Nie lękaj się trudności, które
także dzisiaj stają na twej drodze. Z Chrystusem odniesiesz
zwycięstwo! Odważnie dąż do świętości: w niej kryje się niezawodna
obietnica prawdziwego pokoju i trwałego postępu. Drodzy bracia i
siostry, zawierzam was opiece Maryi, Matki Bożej Łaskawej, od wieków
czczonej przez was w wizerunku, który dzisiaj z radością ukoronuję.
Cieszę się, że i ja mogę pokłonić się przed tym obrazem,
pamiętającym śluby króla Jana Kazimierza. <<Śliczna Gwiazda miasta
Lwowa>> niech będzie dla was oparciem i niech przyniesie wam pełnię
łask. Lwowski Kościele łaciński, niech się wstawiają za tobą wszyscy
święci i święte, którzy wzbogacili twoje dzieje. Niech cię otaczają
szczególną opieką błogosławieni arcybiskupi Jan Jakub Strzemię i
Józef Bilczewski wraz z księdzem Zygmuntem Gorazdowskim. Kościele
lwowski, idź naprzód z ufnością w imię Chrystusa, Odkupiciela świata
i człowieka! Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus.

"Nie zabijaj!"

[tawnyroberts]

Jakoś długo nie mogłem się zebrać na dogłębną analizę listu pasterskiego Metropolity Andrzeja Szeptyckiego pod wymownym tytułem "Nie zabijaj!". Okazją do rozważań na ten temat jest widmo zbliżającej się archiwizacji wątku, poświęconego tej znakomitej postaci czasów wojen i nienawiści. Na początek proponuję zapoznanie się z całością listu arcybiskupa, do tej pory zaprezentowanego tutaj przez Piotra jedynie w krótkim fragmencie. List pochodzi z blogu księdza Pawła Potocznego, do którego trafił z książki "Metropolita Andrzej Szeptycki. Pisma wybrane" wydanej przez wydawnictwo Znak w 2000 roku.


„Nie zabijaj!”

Andrzej Szeptycki. Łaską Bożą i błogosławieństwem świętej Rzymskiej Stolicy Apostolskiej, arcybiskup metropolita halicki i lwowski, biskup kamieniecki.

Do duchowieństwa i wiernych w Panu wraz z błogosławieństwem.

Kościół Chrystusowy nie przestaje przypominać wiernym o ich chrześcijańskich obowiązkach, wśród których na pierwszym miejscu znajduje się obowiązek zachowywania przykazań Bożych. Bywają jednak czasy, w których społeczeństwo w sposób szczególny potrzebuje, aby wiernym uroczyście i usilnie przypomnieć o tym obowiązku. W naszym głębokim przekonaniu nastały takie czasy, w których ludzie zapominają o prawie Bożym, w których mnożą się grzechy, popełniane publicznie i otwarcie bez dostatecznego sprzeciwu ze strony chrześcijan. Takie podeptanie świętości prawa Bożego, takie zaprzeczenie oddawania należnej czci Wszechmocnemu Bogu, która w pierwszym rzędzie polega na posłuszeństwie Jego najświętszej woli, jest wielkim nieszczęściem dla ludzi i wielkim niebezpieczeństwem. Za podeptanie prawa Bożego może nastąpić i następuje kara Boża, która jest największym złem i nieszczęściem dla ludzkości.

Dostrzegając również pomiędzy wiernymi powierzonych nam przez Boga diecezji przejawy takiego odstępstwa od prawa Bożego, ze strachem o doczesne i wieczne dobro drogiego nam narodu, nie ustajemy w poszukiwaniach skutecznych środków, aby narodowi ciągle przypominać o jego obowiązkach względem Boga. W tym celu przedstawiliśmy zwołanemu przez nas Soborowi Archidiecezji, jako przedmiot narad i decyzji, cały szereg dekretów o prawie Bożym. Sobór Archidiecezji z roku 1941 zastanawiał się nad trzema pierwszymi przykazaniami i nad niektórymi sprawami dotyczącymi czwartego przykazania. Kontynuując pracę rozpoczętą w 1941 roku, Sobór Archidiecezji z 1942 roku na sześciu uroczystych sesjach, które do dziś się odbyły, uchwalił cały szereg postanowień, które dotyczą czwartego przykazania Bożego. Prace Soboru postępowały jednak w tempie wolniejszym, niż tego oczekiwaliśmy, ponieważ od początku naszym zamiarem było to, aby szczególną uwagę zwrócić na przestrzeganie piątego przykazania. W oczekiwaniu na moment, kiedy zgodnie z porządkiem spraw dojdziemy do omawiania piątego przykazania, już od roku w krótkich posłaniach zwracaliśmy uwagę czcigodnemu duchowieństwu i drogiemu nam narodowi na przeogromne znaczenie zachowywania świętego przykazania miłości bliźniego i na skrajne niebezpieczeństwo dla społeczeństwa i całego narodu wynikające z przekroczenia przykazania piątego: Nie zabijaj!

Nasze dekrety w tej materii zostały odczytane na sesjach przygotowawczych Soboru Archidiecezji w dniach 26.XI i 3.XII br. W trakcie obu tych sesji zastanawiano się, jak można i jak należy kłaść nacisk na przestrzeganie przykazania „Nie zabijaj”. Na obu tych sesjach przygotowawczych zdecydowano, aby na uroczystej sesji, która ma się odbyć 10.XII br., przedstawić do uchwalenia część rozporządzeń dotyczących naszych dekretów. Jednak rozporządzenia te dalekie są od wyczerpania tego arcyważnego problemu. Dlatego to postanowiliśmy w tym oto uroczystym posłaniu przemówić do czcigodnego duchowieństwa i narodu chrześcijańskiego naszej diecezji, aby tym sposobem spełnić przed Najwyższym Bogiem nasz trudny obowiązek duszpasterza i głosiciela Ewangelii i wobec nieba i ziemi przestrzec naszych wiernych przed złem, które ostatnimi czasy szerzy się pomiędzy nami w straszny sposób, tych zaś, którzy popełnili grzech zabójstwa, przywołać do pokuty.

Najpierw przedstawimy pokrótce wagę, świętość i wielkość prawa Bożego, które każe kochać bliźniego jak siebie samego, i temu światłemu obrazowi z nieba, to znaczy Boskiej cnocie miłości, przeciwstawimy ohydną zbrodnię zabójstwa, które jest bezpośrednim i najbardziej skrajnym przeciwstawieniem się płynącemu z nieba najświętszemu obowiązkowi ludzi, dzięki któremu można sobie zapewnić zarówno szczęście doczesne, jak i wieczne zbawienie w niebie.

Przede wszystkim, Drodzy Bracia, musimy Wam przypomnieć, że miłość bliźniego w chrześcijaństwie jest wszystkim. Chrześcijaństwo jest nauką miłości, a chrześcijańska prawość to życie miłością bliźniego. Cała nauka Jezusa Chrystusa zawiera się w tym jednym słowie: „kochajmy się nawzajem, gdyż miłość od Boga pochodzi. Tak więc każdy kto miłuje, narodził się z Boga i zna Boga. Ten zaś, kto nie miłuje, nie zna Boga. (...) Bóg jest miłością - kto trwa w miłości, w Bogu trwa" (1 J 4, 7-8, 16). Chrystus tak pokochał nas, grzeszników, że oddał za nas swoje życie, karmi nas najświętszą Eucharystią, Sakramentem swego Ciała i Krwi. Tak nas pokochał, że pragnie dać nam udział w swoim wiecznym królestwie. Miłość jest najwyższym celem prawa (por. 1 Tm 1, 5). Miłość jest wypełnieniem wszystkich przykazań (por. Rz 13, 10). Miłość jest ratunkiem przed grzechem, „gdyż miłość pokrywa wiele grzechów” (1 P 4, 8). Wiara bez miłości, tak jak i bez zasługi, jest martwa. Bez miłości człowiek jest niczym, bo jeśliby nawet mówił językami ludzi i aniołów, a miłości by nie miał, byłby jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący. Gdyby też miał dar prorokowania i znał wszystkie tajemnice i posiadał wszelką wiedze i wiarę taką, że by góry przenosił, a miłości by nie miał, to byłby niczym. I choćby rozdał na jałmużnę całą swoją majętność, a ciało wystawił na spalenie, lecz miłości by nie miał, nic mu nie pomoże (por. 1 Kor 13,1-3). Prawdziwa miłość obejmuje wszystkich bliźnich. Godzi się co prawda kochać bardziej swoich bliskich, a dalszych, obcych, kochać inaczej, ale miłością chrześcijańską należy obejmować wszystkich. W Starym Testamencie było powiedziane: kochaj twego bliźniego, a nienawidź twego wroga. A Chrystus powiedział nam: „Miłujcie nieprzyjaciół waszych, módlcie się za tych, którzy was prześladują. W ten sposób staniecie się synami Ojca waszego, który jest w niebie i który sprawia przecież, że słońce wschodzi nad złymi jak i nad dobrymi, a deszcz pada zarówno na sprawiedliwych jak i na bezbożnych” (Mt 5, 44-45). Tej oto najświętszej i wszechogarniającej chrześcijańskiej miłości Boga i bliźniego wyrzeka się i niszczy ją w sobie ten, kto dopuszcza się strasznego, ohydnego przestępstwa przeciwko piątemu przykazaniu Bożemu: „Nie zabijaj!”. Zabójca wyklucza siebie z Bożej społeczności, z rodziny, jaką wedle Bożych zamiarów ma być ludzkość. Ciężkim grzechem przeciwko społeczności ludzi zabójca odłącza się od tej społeczności i ściąga na siebie wielką karę Bożą w wieczności i straszliwe Boże przekleństwo na tym świecie.

"Nie zabijaj!" - cz. II

[tawnyroberts]

Tak jak w księgach Bożego Objawienia prawie na samym wstępie swej nauki postawił Bóg opowiadanie o uczynku Kaina i karze jego wyklęcia, jako nieuczyniony ręką ludzką pomnik grozy, przestrogi i odstraszającego przykładu, tak samo w prawie dotyczącym ładu społecznego, które jest prawem ludzkiego szczęścia i dobrobytu, zostawił Najwyższy uczyniony nie ręką ludzką pomnik swojej woli w stosunku do ludzi, ustanawiając zakaz: nie zabijaj! Znaczy to, że po zasadzie przyjęcia i poszanowania autorytetu, podstawą wszelkiego ładu społecznego ma być zasada nienaruszalnej świętości życia ludzkiego. Sam Wszechmocny Bóg strzeże tej świętości, a każdemu, kto tę świętość naruszy, mówi: „Co zrobiłeś? Głos krwi twego brata woła do mnie z ziemi. Będziesz odtąd przeklęty na tej ziemi, która już się rozwarła, aby wchłonąć przelaną przez ciebie krew twego brata. Choć będziesz nadal uprawiał tę ziemię, ona nie wyda ci już plonu. Będziesz jako tułacz i zbieg na tej ziemi” (Rdz 4, 10-12). Ten wyrok nauki Bożej jak grom przekleństwa spada na wszystkich, którzy depcząc świętość Bożego prawa, przelewają niewinną krew i sami siebie oddzielają od społeczności ludzkiej odrzucając to, co w tym społeczeństwie jest największą świętością ludzką, to znaczy świętość życia ludzkiego.

Piętno przekleństwa, jakim naznaczony jest zabójca, jest jedynie zewnętrznym znakiem tego, co przez ciężki grzech spada na nieszczęsną duszę. W mrocznej duszy zabójcy dzieje się to, co z taką siłą zostało opisane w psalmie. Przewinienie to przerasta jego głowę; staje się ono ciężarem tak wielkim, że przerasta jego siły. Rana jego duszy śmierdzi i gnije w jego żyjącym i jeszcze chodzącym po świecie trupie. Zabójca wzgardził błogosławieństwem prawa Bożego i ono oddaliło się od niego. Wybrał przekleństwo i przekleństwo spadło na niego; przyodział się w przekleństwo, jak gdyby w odzienie; ono przesiąkło, jak woda, do jego wnętrza i w jego kości, jak oliwa. Przekleństwo stanie się odzieniem, w które się odzieje, i pasem, którym na zawsze się przepasze. Bóg stawia nad nim niegodziwca i szatan staje po jego prawicy. Gdy nadejdzie sąd, on wyjdzie z niego skazanym, a jego modlitwa stanie się grzechem. Skrócą się dni jego i ktoś inny zabierze jego majątek; jego dzieci staną się sierotami, a żona jego wdową. Dzieci jego będą się błąkać, żebrać i prosić u tych, których rujnowały. Obcy rozgrabią jego pracę i nikt się nad nim nie zmiłuje, i nie będzie łaski dla jego sierot.

Takimi strasznymi słowami opisują psalmy Dawidowe (Ps 37 i 108) stan przekleństwa, w który popada zabójca, i taki też jest los zabójcy na tym świecie, a w wieczności przebywanie z diabłem i jego aniołami (por. Mt 25, 41).

*Zabójstwo z przyczyn politycznych*

W dziwny sposób oszukują samych siebie i ludzi ci, którzy zabójstwa z przyczyn politycznych nie uważają za grzech, jakoby polityka zwalniała człowieka od obowiązku przestrzegania Bożego prawa i usprawiedliwiała przestępstwo przeciwne naturze ludzkiej. Tak nie jest. Chrześcijanin jest zobowiązany do zachowywania prawa Bożego nie tylko w życiu prywatnym, ale i w życiu politycznym oraz społecznym. Człowiek, który przelewa niewinną krew swego wroga, przeciwnika politycznego, jest takim samym zabójcą, jak ten, który to czyni dla rabunku, i tak samo zasługuje na karę Bożą oraz klątwę Kościoła.

Chrześcijanin – i nie tylko chrześcijanin, ale i każdy człowiek – jest zobowiązany ze swej ludzkiej natury do miłości bliźniego. I nie tylko chrześcijan, ale wszystkich ludzi będzie Wszechmocny Bóg Jezus Chrystus, sprawiedliwy sędzia, sądzić według wszystkich dzieł ich życia, a szczególnie według dzieł miłosierdzia i miłości bliźniego, jak to zostało opisane w przypowieści o sądzie ostatecznym (Mt 25). Zabójca nie tylko nie miał miłosierdzia dla ubogiego, cierpiącego, uwięzionego, ale i bliźniemu zrobił największą krzywdę, jaką tylko mógł uczynić, odbierając mu życie, i to może w chwili, kiedy ów bliźni, na śmierć nie gotowy, stracił poprzez to wszelką nadzieję na życie wieczne! W ten sposób skrzywdził on wszystkich: dzieci zabitego, żonę, rodziców, którzy bez pomocy zabitego zostali skazani na głód i nędzę. Lecz nie tylko zabił bliźniego, ale również i swoją duszę pozbawił życia, łaski Bożej i wpędził ją w przepaść, z której być może już nie będzie możliwości zbawienia. Być może przekleństwem niewinnej krwi wywołał w swojej duszy demony pożądania, które każą mu w cierpieniach i bólach bliźniego szukać własnej radości.

Widok przelanej krwi wywołuje w ludzkiej duszy pożądliwość zmysłową, połączoną z okrucieństwem, które szuka zaspokojenia w zadawaniu swoim ofiarom cierpienia i śmierci. Żądza krwi może stać się niczym nieograniczoną namiętnością, dla której największą rozkoszą będzie męczenie i zabijanie ludzi. Człowiek, w którym żądza krwi dochodzi do takiego stanu i który z sadystycznym upodobaniem lubuje się widokiem cierpień, męki i śmierci bliźniego, staje się oczywiście w wysokim stopniu niebezpieczny dla społeczności, w której żyje. Zbrodnia staje się dla takiego człowieka nieodzownym powszednim pokarmem, bez którego męczy się i cierpi, jak gdyby cierpiał na chorobę pragnienia i głodu, które musi ciągle zaspokajać. Nieszczęśliwi są ci ludzie, których skazano na sąsiedztwo z takim zbrodniarzem. W takiej społeczności będą ginąć dzieci, będą popełnianie przestępstwa, których autorów trudno będzie odnaleźć. Potrzeba będzie nie wiadomo jakich starań władzy oddanej dobru społecznemu, by wykryć i ukarać zdegenerowanego osobnika, w którym już nie pozostało prawie nic z jego ludzkiej natury.

Zabójstwo jest grzechem zarezerwowanym w naszej diecezji. Ordynariat Metropolii pismem z dnia 27.03.1942 roku dla zabójców ustanowił karę klątwy kościelnej, zastrzeżoną dla Ordynariatu. Chociaż klątwa ta nie jest tego rodzaju, by zobowiązywała chrześcijan do unikania zabójcy obciążonego taką karą kościelną, to jednak duszpasterze powinni dokładnie pouczyć naród o klątwie i o jej skutkach, tak aby cały naród wraz z duszpasterzem pracował nad pokutą i poprawą tych nieszczęsnych ludzi, którzy swoimi przestępstwami ściągnęli na siebie klątwę. Całym postępowaniem, często powtarzanymi upomnieniami, unikaniem towarzystwa zabójców, zdecydowanym unikaniem związków rodzinnych z nimi niech społeczeństwo da do zrozumienia zabójcom, że są uważani za zarazę i niebezpieczeństwo dla wsi. Kiedy we wsi nikt się nie przywita ze złoczyńcą, nikt nie wpuści go do domu, nikt się do niego nie odezwie, żadna rodzina nie zgodzi się na spokrewnienie z nim, kiedy nawet w cerkwi chrześcijanie będą wystrzegać się, aby nie stać zbyt blisko złoczyńcy, kiedy na drodze ludzie będą unikali spotkań z nim, kiedy nikt mu niczego nie sprzeda i niczego od niego nie kupi, być może wtedy złoczyńca się nawróci, zacznie życie pokuty i pracę nad własną poprawą. Spowiednicy powinni dołożyć wszelkich starań, aby pokutujących doprowadzić do „doskonałych owoców pokuty". Jeśliby spowiednicy mieli prawo rozgrzeszania z grzechu, który jest zarezerwowany, to niechaj pamiętają, że pokuta za zabójstwo musi być odpowiednio ciężka do dokonanego grzechu. Jeśli grzech ten był kilka razy powtórzony, w duszy przestępcy zaczyna budzić się sadystyczne upodobanie do tego rodzaju przestępstwa. Jeśli te grzechy są publicznie znane, to niechaj spowiednicy nakładają nie tylko ciężkie pokuty, ale i pokuty połączone z zewnętrznym zadośćuczynieniem chrześcijańskiej opinii narodu.

"Nie zabijaj!" - cz. III

[tawnyroberts]

*Zabójstwo dzieci*

W sposób szczególny obrzydliwe, straszne i przeciwne naturze są przypadki, w których rodzice zabijają własne dzieci. Być może jeszcze gorszymi są te przypadki, kiedy dzieci te jeszcze nie przyszły na świat. Już sama okoliczność, że zbrodni dopuszcza się własny ojciec lub matka, że dziecko nie może się bronić, że nie będąc ochrzczone traci wieczne zbawienie – wszystkie te okoliczności czynią spędzenie płodu szczególnym rodzajem przestępstwa. Kiedy zwróci się uwagę na to, że zabójstwo dzieci wyciska na całej rodzinie piętno Kaina i sprowadza przekleństwo na tę podstawową i najważniejszą komórkę życia społecznego, wtedy dopiero należycie oceni się, z jaką energią, zdecydowaniem i, rzec by można, zawziętością duszpasterze muszą pracować, aby ustrzec najświętsze ideały społeczne, jakimi są macierzyństwo i rodzina, od rany, jaką może stać się spędzenie płodu. Do czego dojdzie społeczeństwo, naród, państwo, w którym matki i ojcowie, rodzice-zabójcy dzieci, będą mieli takie pojęcie o świętych obowiązkach rodzicielskich, o godności matki, o arcyważnym znaczeniu społecznym licznego i wychowanego w świętości potomstwa? Jakie wychowanie dadzą innym dzieciom rodzice, którzy umówili się, aby zabić własne dziecko?

Podobnym do zabójstwa dzieci, chociaż całkowicie innego rodzaju grzechem, jest takie postępowanie, kiedy rodzice ograniczają liczbę potomstwa. Takie przypadki oczywiście nie są grzechami zabójstwa, ale trudno ich nie uważać za wielką krzywdę uczynioną temu dziecku, któremu wprawdzie nie odebrano życia, ale nie pozwolono mu żyć. Nie można tutaj mówić o prawdziwej krzywdzie, bo to dziecko, które miało przyjść na świat, nie nabyło jeszcze żadnych praw człowieka. Nabyłoby te prawa, a być może przyniosłoby rodzicom, a może i całemu narodowi jakieś Boże dary, gdyby mu w tym nie przeszkodziło świętokradzkie i przeciwne naturze postępowanie tych, którzy byli powołani, aby stać się rodzicami. Życie ludzkie to nieoceniony skarb, przede wszystkim dla rodziców oraz dla rodziny i dla całego narodu. Aby ten skarb posiąść, konieczne są ze strony ludzi trud i ofiara. Praca i ofiary, włożone w wychowanie dzieci, są nieskończenie cenniejsze niż jakiekolwiek inne ofiary lub prace. Dusza ludzka jest tworem nieskończenie ważniejszym i cenniejszym niż wszystkie materialne dobra czy dary Boże.

System ograniczania liczby potomstwa jest systemem, który prowadzi naród do zagłady. Naród, w którym kobiety nie chcą podjąć się ciężaru i obowiązku macierzyństwa, w którym mężczyźni szukają zadowolenia seksualnego, nie bacząc na obowiązki i ciężary życia rodzinnego ani na cel małżeństwa, jest skazany na zagładę. Szybciej lub wolniej będzie on chylił się ku upadkowi. Nawet system „dwojga dzieci”, przyjęty przez większość społeczeństwa, pozbawia je większej liczby jednostek niż krwawa i okrutna wojna! W istocie przypadek ten nie jest przeciwny piątemu przykazaniu Bożemu; wspominamy o nim tylko przy okazji, aby przypomnieć duchowieństwu, że jedynie jego energiczna praca może naród uratować przed zagładą, którą być może Bóg ukarze w dzieciach te rodziny, które przewiniły, nie przyjmując Bożego daru licznego potomstwa.

*Samobójstwo*


Spośród przypadków zabójstwa, które należy omówić oddzielnie, gdyż odznaczają się one szczególnym złem, specjalne miejsce zajmuje samobójstwo.

Człowiek nie ma prawa rozporządzać swoim własnym życiem. Tak jak żołnierz nie ma prawa porzucić wyznaczonego mu stanowiska, a kiedy samowolnie je porzuci, jest uważany za dezertera, tak samo dezerterem jest ten człowiek, który porzuca wszystkie swoje obowiązki razem z miejscem, na którym postawiła go Boża Opatrzność. Z natury rzeczy człowiek jest sługą, Bożym stworzeniem; nie jest panem swego życia i nie decyduje samowolnie o sobie. W jeszcze większym stopniu chrześcijanin jest własnością Jezusa Chrystusa. Jest sługą kupionym za wysoką cenę Krwi Chrystusowej. To, że Wszechmocny Bóg i Jezus Chrystus nie traktują człowieka jak sługi, zwiększa tylko obowiązek człowieka podporządkowania się Bożej woli. Przez Krew Chrystusa-Zbawiciela Bóg odpuszcza grzesznikowi grzech pierworodny, a następnie wszystkie grzechy, za które żałuje. Bóg przyjmuje go za dziecko, za swego spadkobiercę, daje mu prawo bycia obywatelem nieba z Aniołami i Świętymi, lecz to bezgraniczne Boże miłosierdzie nie zwalnia grzesznika od obowiązków nałożonych na niego przez samą naturę. Obowiązki te stają się tym ważniejsze, że zostały uświęcone łaską Bożą. Kiedy chrześcijanin dopuszcza się samobójstwa, łamie nie tylko Boże prawo i obowiązki sługi, ale i przekracza święte obowiązki syna Bożego. Oprócz tego dopuszcza się przestępstwa zabójstwa, przestępstwa jeszcze straszniejszego w obliczu Sędziego. Fakt, że zabity człowiek jest tożsamy z zabójcą albo, że godzi się na zabójstwo i prosi zabójcę o to, by odebrał mu życie, nie zmienia charakteru zbrodni. Bez wątpienia, samobójca jest przestępcą. Dopuszcza się przestępstwa, które czyni jego wieczne potępienie sprawą prawie pewną. Dlatego to zupełnie słusznie, według przepisów prawa kościelnego, nie wolno kapłanom urządzać chrześcijańskiego pogrzebu osobie, która sama sobie odebrała życie. Ciało samobójcy nie jest świętymi relikwiami chrześcijanina, nie należy mu się chrześcijański pogrzeb w poświęconej ziemi z modlitwami Kościoła i kadzidłem. Jego ciało, jak zwierzęca padlina, ma być zakopane poza miejscem przeznaczonym na pochówek chrześcijan.

Samobójstwo ma też i inne cechy, które wskazują na niską motywację i samolubny charakter zabójcy. Pragnie on ratować jedynie siebie, nie zważając na swoje obowiązki, na żonę i dzieci. Ucieka ze strachu przed cierpieniem, bólem czy przykrościami życia. Nie ma odwagi przyjąć z rąk Bożych krzyża, który Bóg mu daje.
Oczywiście, nie można za samobójcę uważać człowieka, który nie wie co robi, który na przykład w gorączce i nieświadomości rzuca się z okna na ziemię. Taki człowiek nie chce siebie zabić i nie wie co robi, do pewnego stopnia postradał zmysły. Jak mówią lekarze, istnieje nawet taka choroba, która polega właśnie na tym, że człowiek szuka wszelkich sposobności, aby odebrać sobie życie. W chorobie tej ulega on jakiejś psychicznej konieczności, która powoduje utratę pamięci i doprowadza do realizacji strasznego dzieła. Bezsprzecznie, mogą być więc i samobójcy zupełnie niewinni wobec Boga, ale nie ma wątpliwości, że dobre kazania o samobójstwie mogą powstrzymać nawet i takich nieświadomych.

Duszpasterze powinni przedstawiać samobójstwo jako obrzydliwe przestępstwo i przy okazji wskazywać na straszne położenie splamionego jeszcze ciepłą krwią człowieka stającego przed Bożym sądem. Szczęśliwym jest ten samobójca, który przed śmiercią może jeszcze wyrazić skruchę; takiego oczywiście można po chrześcijańsku pochować.

"Nie zabijaj!" - cz. IV

[tawnyroberts]

Prawo kościelne, które zakazuje urządzania chrześcijańskiego pogrzebu samobójcy, jest niezwykle przykre dla rodziny i władzy kościelnej nie jest łatwo obstawać przy ścisłym wykonywania przepisów kościelnych. Jest to jednak konieczne. Doświadczenie uczy, że myśl o odmowie chrześcijańskiego pogrzebu pomaga pokonać pokusę samobójstwa. Przypominam sobie przypadek, kiedy młodzi rekruci, jeszcze austriackiego regimentu, często z tęsknoty za rodziną i domem podnosili na siebie rękę. Generał czy też pułkownik bardzo zdecydowanie odmawiał pogrzebu takim samobójcom. A swój zakaz wzmocnił jeszcze bardzo energicznym przemówieniem do swoich oddziałów. I było faktem autentycznie potwierdzonym, że od chwili jego przemówienia i zakazu nie powtórzył się już ani jeden przypadek takiej śmierci.

Sobór Archidiecezji powinien wezwać duchowieństwo do bardzo zdecydowanych i energicznych kazań na temat przestępstwa, o którym mówimy, w sposób szczególny w tych czasach, kiedy tylu ludzi cierpi na zaburzenia nerwowe, a warunki życiowe są tak trudne i przykre, że niekiedy życie wydaje się niemożliwe do zniesienia.

*Zabójstwo brata współobywatela*

A kiedy przychodzi nam płacząc wspominać jeszcze przypadki zabójstwa dokonane na braciach, współobywatelach, członkach tego samego narodu ukraińskiego, to z wielkim bólem serca musimy zająć się wrogością, nienawiścią i podziałami, które popychają braci do wojny domowej. Potrzeba rzeczywiście zaślepienia, którego sprawcą jest chyba największy wróg naszego zbawienia – diabeł, aby ludzie, zresztą rozumni i troskliwi o dobro narodu i społeczeństwa, doszli do takiej partyjnej nienawiści, że decydują się aż na przelew krwi. Już nienawiść w stosunku do swoich i bliskich jest czymś tak przeciwnym naturze, tak strasznym i tak bardzo świadczy o zwyrodnieniu, o degeneracji oraz o takim upadku sumienia narodu i ducha patriotyzmu, że nie można mówić o tych przypadkach bez bólu duszy! Nawet wtedy, kiedy przypadki nienawiści i wrogości nie prowadzą do zabójstw, są one nieszczęściem i szkodzą całemu narodowi bardziej niż zwyczajni wrogowie. Nie trzeba Ukrainie większych wrogów, kiedy sami Ukraińcy są wrogami Ukraińców, kiedy siebie wzajemnie nienawidzą i nawet nie wstydzą się tej nienawiści! Chrystus powiedział: „Każde królestwo podzielone samo w sobie będzie zniszczone i zwali się w nim jeden dom na drugi. Jeżeli szatan jest w niezgodzie ze sobą samym, to jakże będzie mogło przetrwać jego królestwo” (Łk 11, 17-18). Dopóki nie będzie pomiędzy nami chrześcijańskiej jedności, dopóty i najsłabszy przeciwnik będzie od nas silniejszy! Dopóki w sprawach narodowych Ukraińcy będą pamiętać bardziej o dobru indywidualnym, dopóty nie będzie mogła się rozwijać wspólna sprawa, ponieważ wspólnej sprawy po prostu nie będzie, bo nie będzie jej w świadomości i sumieniu ludzi!

Nawołując czcigodne duchowieństwo do usilnego i energicznego nauczania o miłości bliźniego oraz do wytrwałego zwalczania wszelkich przewinień w stosunku do piątego przykazania, ze szczególną prośbą zwracam się do pobożnych chrześcijan, do klasztorów i zgromadzeń zakonnych, do bractw, a może przede wszystkim do niewinnych dzieci w szkołach, i błagam o modlitwę o pokój pomiędzy samymi Ukraińcami. Modlimy się o powszechny pokój dla ludzkości, bo to straszne nieszczęście, którym jest obecna wojna, każdego dnia ukazuje nam, jaką wielką potrzebą jest pokój. A jeśli modlimy się o pokój dla ludzi, to o ile bardziej powinniśmy się modlić o pokój wśród naszego narodu, o pokój wewnętrzny, o zaprzestanie nienawiści, podziałów, wrogości i, mówię ze łzami, przelewu krwi. Kiedy naród ginie z głodu i suszy, należy zanosić błagalne modlitwy przed ołtarz Najwyższego, aby dał nam niezbędny deszcz dla zdrowia, życia i urodzaju. Świat ginie z braku miłości, ginie z ludzkiej nienawiści! Nie przestawajmy błagać Najwyższego o obfity, gorący deszcz Jego świętej łaski z nieba.

W końcu zwracam się do wszystkich Was wiernych, Drodzy Bracia, i usilnie wzywam do zachowania jak największego spokoju. Czasy wojny przynoszą nam niejedno cierpienie i wiele pokus. Chodzi jedynie o to, by z łaską Bożą trwać przy Bożym prawie i mieć mocną nadzieję we Wszechmogącym, że Jego najświętsza łaska obróci na nasze dobro wszystkie nasze cierpienia, które nam zesłał. Przyjmujemy doświadczenia z rąk Bożych; nic nie dzieje się bez woli Ojca niebieskiego. Bóg, dobry Ojciec, zmiłuje się nad nami, odpuści nam nasze grzechy i pozwoli doczekać błogosławionego czasu pokoju.

Nie pozwólcie również, Drodzy Bracia, zwieść się z drogi Bożego prawa przez pokusę do grzechu, nie słuchajcie podszeptów ludzi, którzy namawiają do wszelkiego rodzaju zła. Są między nimi i tacy, którzy namawiają do odstępstwa od wiary ojców. Nie zapominajcie, że takie odstępstwo jest ciężkim grzechem, który bardzo trudno jest odpokutować. Trwajcie mocno w wierze, trzymajcie się nadziei, kochajcie naszego Ojca niebieskiego i naszego drogiego Zbawiciela, kochajcie bliźnich, jak Boże dzieci, chrześcijańską miłością bliźniego, a Najwyższy niechaj ochroni Was od wszelkiego zła, niechaj strzeże Wasze rodziny i Wasze dzieci.

Łaska Wam i pokój od Boga naszego i Pana Jezusa Chrystusa.

Dano we Lwowie, 21 listopada (1942), w święto Prezentacji Najświętszej Bogurodzicy w Świątyni (4 grudnia wedle kalendarza gregoriańskiego).

o Szeptyckich w "TVP HISTORIA"

[krouk]

"Kresowe Dzieje - Dwa oblicza jednego rodu" + "Rody Polskie –
Szeptyccy".

TVP HISTORIA - wtorek 10 marca godz. 16.30 a także w piątek o godz.
11.30. - być może także w innych terminach (?).

[anonimzwanygallem]

Czy "Sprawiedliwy"???Napisał dwa dość kontrowersyjne listy-Jeden do Adolfa
Hitlera,drugi po wkroczeniu Sovietów do Józefa Stalina .Poza tym mial
niejednoznaczna postawe wobec zbrodni UPA.Jeżeli byłby bez skazy byłby "na
ołtarzach",jakby ratował Żydów miałby ten cały order.Ród Szeptyckich został
spolszczony i wiernie słuzył Rrzeczpospolitej.Andrzej Szeptycki obrał inna droge.
(Andrzej Szeptycki był wnukiem Aleksandra Fredry po matce Zofii,fraszek nie pisał).

[kwiatjabloni20]

List metropolity Andrzeja Szeptyckiego do Adolfa Hitlera - 23.09.1941r.
Adolfa Hitlera - 23.09.1941

"Jego Wysokość Fuhrer Wielkiej Rzeszy Niemieckiej – Adolf Hitler

Wasza Ekscelencjo!

Jako zwierzchnik katolickiej Cerkwi, przekazuję Waszej Ekscelencji serdeczne
poważania z okazji zajęcia stolicy Ukrainy, zlotowierzchniego miasta nad
Dnieprem – Kijowa....

Widzimy w Panu, niezwyciężonego wodza niezrównanej i sławnej Armii Niemieckiej.
Sprawa zniszczenia i wykorzenienia bolszewizmu, jaką Pan, jako Fuhrer Wielkiej
Rzeszy Niemieckiej przyjął za cel w tym pochodzie, zaskarbia Waszej Ekscelencji
wdzięczność całego chrześcijańskiego świata. Ukraińska Cerkiew grekokatolicka
wie o historycznym znaczeniu potężnego ruchu Narodu Niemieckiego pod Pańskim
kierownictwem. Będę się modlił do Boga o błogosławieństwo zwycięstwa które się
stanie rękojmią trwałego pokoju dla Waszej Ekscelencji, Armii Niemieckiej i
Niemieckiego narodu.

Z osobistym szacunkiem. Andrzej hrabia Szeptycki – metropolita."
Pozwoliłem sobie prztoczyć treść tego listu gdyż pod koniec 1941r.wszyscy
wiedzieli o totalnej eksterminacji narodu żydowskiego prowadzonej przez Adolfa
Hitlera

[mat120]

Fragment listu metropolity Szeptyckiego do Józefa Stalina
z października 1944r.:

"Po zwycięskim pochodzie od Wołgi do Sanu, przyłączyliście na nowo* zachodnie
ukraińskie ziemie do Wielkiej Ukrainy (USRR). Za spełnienie tych testamentalnych
pragnień i zmagań „Cały świat chyli czoło przed Wami (...)

Ukraińców, którzy od wieków uważali się za jeden naród i chcieli być zjednoczeni
w jednym państwie, składa Wam naród ukraiński serdeczne dzięki. Te światłe
pociągnięcia wywołały i w naszej Cerkwi nadzieję, że Cerkiew jak i cały naród
znajdzie w ZSRR pod Waszym przewodem pełna swobodę pracy i rozwoju w dobroci i
szczęściu (...)"

* - chodzi o polskie terytoria siłą przyłączone do USRR i wcielone do ZSRR na
mocy paktu Ribbentrop-Mołotow.

Czyżby metropolita nie wiedział jaką swobodę i rozwój w szczęściu zapewnił
Ukraińcom Stalin w okresie międzywojennym?

[dezyderiusz500]

Jakie dwa "śliczne" listy... natychmiast dać mu medal, wspaniały człowiek,tyle osób domaga się takiego odznaczenia dla niego, nie wolno tego bagatelizować! :) :)

> kwiatjabloni20

[afrykan]

bełkot nie zwraca uwagi na daty. Listy bp. Szeptyckiego z 23 września. Masakra
Żydów kijowskich - 29 września. Wiem, że wcześniej

Wrzesień nie jest "końcem 1941", tym bardziej nie wszyscy wiedzieli o "totalnej
eksterminacji narodu żydowskiego". We Lwowie w 1941 zniszczono tylko główną
synagogę, pozostałe później. Dopiero w latach 1942-43 większość Żydów wywieziono
z getta lwowskiego.

Jaka zatem "totalna ekstermiancja" we wrześniu 1941?

Bełkot, bełkot, pełen ślepej nienawiści, nie zwraca uwagi na fakty.

Echa krakowskiej konferencji o abp. Szeptyckim

[tawnyroberts]

Ze smutkiem stwierdzam, że prasowe doniesienia na temat zakończonej
wczoraj konferencji "Metropolita Andrzej Szeptycki - człowiek
Kościoła, działacz społeczny, mąż stanu", zorganizowanej przez
Polską Akademię Umiejętności w Krakowie, zdominowały pożałowania
godne wybryki garstki skrajnych prawicowców i pseudokresowiaków pod
przywództwem "niestrudzonego" księdza Tadeusza Isakowicza-
Zaleskiego. Czekając na wyczerpujące relacje z przebiegu właściwej
sesji, zamieszczam jeden z takich artykułów, firmowany przez PAP.


"Kontrowersje wokół abp. Szeptyckiego"

Ok. 40-osobowa grupa protestujących zakłóciła w środę w Krakowie
konferencję poświęconą greckokatolickiemu metropolicie lwowskiemu
abp. Andrzejowi Szeptyckiemu. Obrady na kilkanaście minut przerwano.

Organizatorzy konferencji podkreślali, że zależy im na przybliżeniu
Polakom postaci abp Szeptyckiego jako duchownego, społecznika i męża
stanu. "Chcemy pokazać społeczeństwu polskiemu i tym, którzy przyjdą
tu, zaproszeni lub nie, tą wspaniałą, wielka postać" - mówił
dziennikarzom Aleksander Szeptycki z Fundacji Rodu Szeptyckich.
Według protestujących, Szeptycki wspierał nacjonalizm ukraiński oraz
agresję hitlerowską.

Podczas otwarcia obrad prezes Polskiej Akademii Umiejętności prof.
Andrzej Białas, powiedział, że abp Andrzej Szeptycki był
postacią "wielką i tragiczną". "Nie jestem historykiem i nie śmiem
oceniać męża stanu, ale chylę głowę przed człowiekiem Kościoła,
który wytrwale pracował dla pojednania narodów. Przyszło mu żyć i
działać w czasach nieludzkich, okrutnych, a należał do tych,
niestety niewystarczająco licznych, którzy rozumieli, że dla pokoju
nie ma alternatywy" - zaznaczył prof. Białas.

Ordynariusz wrocławsko-gdański Ukraińskiego Kościoła
Greckokatolickiego bp Włodzimierz Juszczak przypomniał, że trwają
starania o beatyfikację abp Szeptyckiego. Wyraził nadzieję, że
konferencja przyczyni się do przedstawienia prawdziwego obrazu tego
duchownego i życzył, by była ona próbą obiektywnego przedstawienia
postaci, a nie tylko - jak zdarzało się dotychczas - jednostronnym
zestawieniem faktów.

Zdaniem przedstawicieli środowisk prawicowych i kresowych, które
zorganizowały protest, dwudniowa konferencja jest "daleka od
standardów nauki" i ma służyć gloryfikacji jednej z najbardziej
kontrowersyjnych postaci czasów II wojny światowej. Według nich,
Szeptycki wspierał nacjonalizm ukraiński oraz agresję hitlerowską, o
czym świadczą np. modlitwy w cerkwiach w intencji wojsk niemieckich
i brak sprzeciwu wobec działań grekokatolików, którzy uczestniczyli
w akcjach Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej
Powstańczej Armii (UPA).

Protestujących oburzyło też, że jednym z patronów konferencji jest
biskup lwowski Ihor Wozniak, który w 2007 r. poświęcił we Lwowie
pomnik jednego z przywódców Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów
Stepana Bandery.

"Ta akcja nie jest skierowana w żaden sposób przeciwko narodowi
ukraińskiemu" - podkreślił ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski podczas
pikiety przed budynkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Protestujący
przynieśli ze sobą transparenty: "Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają
ofiary", "Ukraino! Dlaczego nie ma krzyży na mogiłach 150 tys.
Polaków pomordowanych prze UPA?" i "Szeptycki popierał Hitlera i SS
Galizien". Po wejściu do auli, w której odbywała się konferencja,
okrzykami przerwali pierwszą z zaplanowanych sesji.

"Protestujemy przeciwko sesji ku czci hitlerowskiego kolaboranta,
bez elementów krytycznych. Sesji, która obraża uczucia rodziny
ofiar" - mówił przez megafon ks. Isakowicz-Zaleski uniemożliwiając
rozpoczęcie sesji o działalności abp Szeptyckiego w
Kościele. "Hańba! Hańba!" - krzyczeli przedstawiciele środowisk
prawicowych i kresowych tupiąc w podłogę. "Dlaczego się boicie
prawdy?" - pytali.

Organizatorzy ogłosili kilkunastominutową przerwę. W jej trakcie
prof. Włodzimierz Mokry z Katedry Ukrainoznawstwa UJ oraz policjanci
prosili protestujących o spokojne zachowanie i umożliwienie obrad, a
organizatorzy zaproponowali dyskusję po wygłoszeniu referatów.
Protestujący wyszli, bo - jak podkreślili - w asyście policji nie
będą dyskutować, a poza tym dyskusji w programie nie
przewidziano. "My zawsze mówimy, że jesteśmy za pojednaniem polsko-
ukraińskim, ale nie za gloryfikacją faszyzmu, takich ludzi jak
Szeptycki czy Bandera, dlatego uważam, że ta sesja do pojednania nie
doprowadzi. Wręcz przeciwnie, wywoła kolejne konflikty" -
przekonywał ks. Isakowicz-Zaleski.

Według prezesa Fundacji Rodu Szeptyckich, Macieja Szeptyckiego,
odbiór metropolity nigdy nie był jednoznaczny, a on sam decydując
się na powrót do Kościoła greckokatolickiego miał świadomość, że dla
Polaków będzie Ukraińcem, a dla Ukraińców - Polakiem. "Dla wielu
jest on symbolem wszystkiego dobrego i złego, co stało się za sprawą
narodu ukraińskiego. Tak jest traktowany przez tych, którzy tu
krzyczeli" - tłumaczył PAP Maciej Szeptycki.

Według niego, protestujący przeciwko konferencji trzymają się
stereotypów, a kontrowersje wokół abp Szeptyckiego wynikają z
różnych decyzji metropolity. "Części z tych decyzji on sam żałował
albo uważał, że były złe i przyniosły inne owoce niż się
spodziewał" - zastrzegł Maciej Szeptycki.

"On jest dla obu stron niewygodny" - ocenił przywołując tytuł filmu
dokumentalnego Grzegorza Linkowskiego, który zostanie pokazany w
Krakowie. "Był człowiekiem, który nie pasował jednym i drugim,
zwłaszcza tym, którzy chcieli walczyć ze sobą" - podkreślił Maciej
Szeptycki.

"My nie ukrywamy faktów. Sprowadzenie metropolity do listu, który
został wysłany do Hitlera (z gratulacjami po zwycięstwie na
Ukrainie - PAP) i drugiego listu wysłanego do Stalina, to jest
ograniczenie go do zera. Za nim stoją dziesiątki, setki prac
teologicznych, on przede wszystkim był biskupem. Trzeba patrzeć na
niego przez pryzmat wszystkich jego osiągnięć w jego życiu, rzeczy,
które stworzył" - przekonywał prezes Fundacji Rodu Szeptyckich.

Zdaniem Aleksandra Szeptyckiego, zarzuty, że abp Szeptycki
kolaborował z hitlerowcami i nie sprzeciwiał się zbrodniom UPA, były
podsycane przez komunistyczną propagandę, by poróżnić naród polski i
ukraiński. "Nie ma podstaw ku takim zarzutom. Kontakty były, bo
musiały być zarówno z okupantem, jak i z ukraińskim podziemiem, bo
był to zwierzchnik Kościoła" - mówił dziennikarzom Aleksander
Szeptycki. "Ale zdecydowanie potępiał okrucieństwo i mordy.
Wystarczy poczytać dokumenty" - podkreślił.

Andrzej Szeptycki (1865-1944), greckokatolicki metropolita lwowski,
halicki i biskup kamieniecki, pochodził z rodziny arystokratycznej.
W 1888 r. wstąpił do klasztoru bazylianów, zmieniając tym samym
obrządek. W 1899 został mianowany biskupem ordynariuszem
stanisławowskim, a w 1900 - metropolitą halicko-lwowskim. Opowiadał
się za zjednoczeniem prawosławia z grekokatolicyzmem. Wspierał ideę
niepodległości Ukrainy. Po zajęciu Lwowa przez wojska niemieckie
wydał odezwę witającą armię niemiecką. Delegował kapelanów do
Ukraińskiej 14. Dywizji Grenadierów SS, zarzuca się mu, że miał
dwuznaczny stosunek do UPA. W czasie wojny abp Szeptycki organizował
pomoc dla Żydów, dzięki utworzonej przez niego siatce pomocy
uratowano kilkaset osób. Dwukrotnie podejmowano starania o jego
beatyfikację, obecnie trwa jego kolejny proces beatyfikacyjny.

Organizatorami konferencji "Metropolita Andrzej Szeptycki - człowiek
Kościoła, działacz społeczny, mąż stanu" są: Fundacja Rodu
Szeptyckich, PAU, Kolegium Europy Wschodniej, Fundacja im. św.
Włodzimierza i Katedra Ukrainoznawstwa UJ. Patronatem objęli ją
zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła greckokatolickiego kard. Lubomyr
Huzar, metropolita krakowski kard. Stanisław Dziwisz, metropolita
przemysko-warszawski Kościoła greckokatolickiego abp Jana Martyniak
oraz arcybiskup lwowski Ihor Wozniak.

PAP

[grabarz_wolynski]

tawnyroberts napisał:
... wybryki garstki skrajnych prawicowców i pseudokresowiaków pod przywództwem
"niestrudzonego" księdza Tadeusza Isakowicza- Zaleskiego.

Tak mówią o ludziach domagających się prawdy skrajni nacjonaliści ukraińscy.
A może to reakcja na niegdysiejsze a i współczesne wybryki kleru grekokatolickiego?

[piotrzr]

Swoje zdanie o ormiaszce wyrażałem już wielokrotnie i nie będę się powtarzał.
A że teraz zadziałał z bandą bojówkarzy w stylu ubeków rozbijających "latające
uniwersytety" to tez mnie nie dziwi :)
Metropolita Szeptycki był , jest i będzie Wielką Postacią i dla świadomych
Polaków i Ukraińców - a zwariowany klecha, nieszczęsny Ormianin z Krakowa
któremu się we łbie przewróciło ??
Za czasów pierwszej solidarności był Kimś - ale teraz jest i będzie nikim, zerem
które walczy by stać się no najmniej jedynką :)

[venus99]

sądząc z nagromadzenia inwetyw działalność "ormiaszki" musi
nacjonalistom ukraińskim doskwierać.prawda zawsze boli.
Szeptycki jako autor pamietnych listów do Hitlera i Stalina z całą
pewnością był,jest i będzie "Wielką Postacią" dla ukraińskich
nacjonalistów.nacjonaliści zazwyczaj lubują się w miernotach
moralnych.

[darino]

Oto i odpowiedź na istnienie kultu księży i biskupów w Polsce :)))

[venus99]

ten kult nie jest powszechny na całe szczęście.

Sekta w akcji..:)

[grabarz_wolynski]

piotrzr napisał:
Swoje zdanie o ormiaszce wyrażałem już wielokrotnie i nie będę się powtarzał.
> A że teraz zadziałał z bandą bojówkarzy w stylu ubeków rozbijających "latające
> uniwersytety" to tez mnie nie dziwi :)
> Metropolita Szeptycki był , jest i będzie Wielką Postacią i dla świadomych
> Polaków i Ukraińców ** - a zwariowany klecha, nieszczęsny Ormianin z Krakowa >
któremu się we łbie przewróciło ??

** "swidomy Ukrainiec" - potoczna nazwa członków sekty banderowskiej

www.isakowicz.pl/index.php?page=news&kid=8&nid=2408
We wczorajszym wywiadzie dr Andrzej Zięba nazwał czcicieli Szeptyckiego sektą.
Patrząc na tę wzmagającą się agresję mogę tylko poprzeć to stwierdzenie. Tak to
jest sekta, na dodatek bardzo niebezpieczna. Przypadek wręcz psychiatryczny, a
nawet i kryminalny.

[piotrzr]

I to ta właśnie sekta uczciła w Krakowie przed laty właśnie Metropolitę
Szeptyckiego w sposób materialny - jak i gdzie to Darek - jako "krakus" powinien
wiedzieć. Nie powiem na forum jak i gdzie aby nie prowokować szaleńców i idiotów
z bandy Isakowicza .
A całkiem niedawno telewizja (chyba Historia) przypomniała bardzo dobry (moim
zdaniem) film o rodzie Szeptyckich. Bardzo zacni ludzie ! Zaiste piękny to Ród
który wydał tak zacnych potomków :)

Kościół, naród, państwo

[tawnyroberts]

Za portalem "Grekokatolicy.pl" podaję informację o prezentacji książki "Kościół, naród, państwo. Działalność i dziedzictwo metropolity Andrzeja Szeptyckiego (1965-1944)", będącej pokłosiem wzmiankowanej w tym wątku krakowskiej konferencji na temat arcybiskupa. Warto zaopatrzyć się w tę pozycję, bo od nazwisk autorów referatów może zakręcić się w głowie. Szkoda tylko, że sama prezentacja odbędzie się w dalekim Wrocławiu.


PREZENTACJA KSIĄŻKI „KOŚCIÓŁ, NARÓD, PAŃSTWO. DZIAŁALNOŚĆ I DZIEDZICTWO METROPOLITY ANDRZEJA SZEPTYCKIEGO (1865–1944)" .

Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego zaprasza na prezentację książki "Kościół, naród, państwo. Działalność i dziedzictwo Metropolity Andrzeja Szeptyckiego (1865-1944)" 28 lutego 2011 roku o godzinie 17.00 w sali konferencyjnej Ossolineum, pl. Nankiera 17, Wrocław. Głos zabiorą: kard. Henryk Gulbinowicz - arcybiskup senior Archidiecezji Wrocławskiej, ks. prof. Borys Gudziak - rektor Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie, ks. dr Bohdan Prach - prorektor Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie, dr Andrzej Szeptycki - wiceprezes Zarządu Fundacji Rodu Szeptyckich.

Prowadzenie: Jan Andrzej Dąbrowski.

O książce:
Kościół, Naród, Państwo. To trzy hasła, wokół których skupiała się działalność i życie metropolity Andrzeja Szeptyckiego oraz tytuł książki złożonej z tekstów wygłoszonych na krakowskiej konferencji poświęconej jego dziedzictwu. Szeptycki to ważna i niejednoznaczna postać, która wpisuje się w historię polsko-ukraińskich relacji. Wnuk Aleksandra Fredry, brat przedwojennego ministra i generała polskiej armii, duchowy przywódca Ukraińców. Książka zawiera teksty po ukraińsku oraz po polsku. Dostępna w księgarni internetowej
www.kolegium.istore.pl.

Autorzy tekstów: Andrzej Roman Szeptycki, Piotr Kuszka, Włodzimierz Mokry, Piotr Siwicki, Jurij Awwakumow, Shimon Redlich, Liliana Hentosz, Sebastian Dmytruch, Inna Pojizdnyk, Switłana Hurkina, Grzegorz Motyka, Timothy Snyder, Igor Hałagida, Rostysław Kramar, Marek Melnyk, Łukasz Jasina, Maria Szeptycka, Myrosław Marynowycz, Stefan Batruch, Piotr Tyma, Włodzimierz Juszczak, Kurt Lewin.

Redakcja książki: Andrzej Roman Szeptycki.

Patroni spotkania:
Fundacja Rodu Szeptyckich, Nowa Europa Wschodnia, Związek Ukraińców w Polsce, Eparchia Wrocławsko-Gdańska Kościoła Grekokatolickiego.

Wstęp wolny.

grekokatolicy.pl/aktualnosci/prezentacja-ksiazki-koscio-narod-panstwo.-dziaalnosc-i-dziedzictwo-metropolity-andrzeja-szeptyckiego-1865-1944.html

"katecheza w czasach pogardy"

[krouk]

W najnowszej książce Grzegorza Motyki pt. "Od rzezi wołyńskiej do akcji Wisła" jeden z rozdziałów (kilkanaście stron) nosi tytuł: "Metropolita Andrzej Szeptycki - katecheza w czasach pogardy".

Warto przeczytać.

Nowa książka Motyki

[tawnyroberts]

Książkę nabyłem, a właściwie to dostałem w prezencie, ale jeszcze nie przeczytałem. Przeglądając ją pobieżnie, zwróciłem uwagę na dużą ilość zdjęć, co w przypadku Motyki jest raczej rzadkością i "nieekonomiczne" wykorzystanie papieru (spora czcionka i potężne marginesy), co z pewnością miało wpływ na cenę - ok. 40 złotych. Na okładce Motyka zamieścił zdjęcie wykonane po napadzie UPA na Łodzinę, o którym już kiedyś wspominałem przy okazji artykułu sanockiego historyka Andrzeja Romaniaka. Fotografia swoją wymową bije na głowę wszystkie "kresowe", szokujące okrucieństwem, publikacje razem wzięte. Może dlatego, że nie ma w niej "pornografii śmierci". Jest za to ból i rozpacz po stracie najbliższych, zamkniętych już w skleconych naprędce trumnach. Naprawdę wstrząsające!

Dzięki Krouku za rekomendację. Jak przeczytam, to "skrobnę" coś na ten temat. Pozdrawiam!

[krouk]

Książka ta, jak mówi sam autor to popularnonaukowe podsumowanie jego dotychczasowego dorobku – sądzę, że najciekawszą propozycję stanowi dla czytelników mniej zorientowanych w temacie. Praca zawiera dość dużo powtórzeń – głównie z „Ukraińskiej partyzantki…” ale jest tam też trochę nowych wątków, informacji, opinii – dlatego też może być interesująca także dla osób bardziej obeznanych w sprawach, których dotyczy.

O książce, niedawno w "Gazecie Wyborczej":
wyborcza.pl/1,76842,9202769,Motyka_niepokorny.html
Również pozdrawiam :)

Listy Andrzeja Szeptyckiego na "ukrcenter.com"

[tawnyroberts]

Na reklamowanym już na tym forum serwisie "Український Центр", będącym istną darmową kopalnią wszelakich współczesnych i historycznych tekstów, są dwie pozycje autorstwa metropolity Andrzeja Szeptyckiego: "Життя - це мистецтво" i "Листи до заробітчан". Dla zainteresowanych ciągle aktualnym przesłaniem dzieł tego wielkiego ukraińskiego duszpasterza, zamieszczam bezpośrednie linki do listów:

www.ukrcenter.com/Література/Андрей-Шептицький/25750-1/Життя-це-мистецтво
www.ukrcenter.com/Література/Андрей-Шептицький/25348-1/Листи-до-заробітчан

[venus99]

a co z wiernopoddańczymi listami tego Wielkiego Człowieka do Adolfa Hitlera a 3 lata później do Józefa Stalina?może warto je opublikować?

Listy Andrzeja Szeptyckiego do Hitlera i Stalina

[tawnyroberts]

Nie widzę żadnych przeszkód, publikuj waść, ale z dobrych źródeł. Chętnie zapoznam się z całością, bo czytałem jedynie fragmenty.

[venus99]

upublicznianie twórczości tego wielkiego człowieka nalezy do ukraińskich obowiązków.chyba się nie wstydzicie tego co ten miłosnik Hitlera,Stalina i UPA napisał?

[tawnyroberts]

Andrzej Szeptycki - moralne zero

[99venus]

sługa wielu panów.