Nobliści

[zbig44]

w dziedzinie fizyki i pogranicza ;)

1/2 Nobla 2005 dla Roya Glaubera

[zbig44]

Nobel 2005 dla Roya Glaubera:
"for his contribution to the quantum theory of optical coherence"
nobelprize.org/physics/laureates/2005/index.html
www.physics.harvard.edu/people/facpages/glauber.html

L. You, M. Lewensterin, R. Glauber, and J. Cooper, "Quantum field theory of
atoms interacting with photons III." Phys. Rev. A 53, 329 (1996).


i zapewne najmodniejszy obecnie tomik Q-poezji ;)
Title: Spatial coherence and density correlations of trapped Bose gases
Authors: M. Naraschewski, R.J. Glauber
xxx.lanl.gov/PS_cache/cond-mat/pdf/9806/9806362.pdf
Abstract:

"We study first and second order coherence of trapped dilute Bose gases using
appropriate correlation functions. Special attention is given to the discussion
of second order or density correlations. Except for a small region around the
surface of a Bose-Einstein condensate the correlations can be accurately
described as those of a locally homogeneous gas with a spatially varying
chemical potential. The degrees of first and second order coherence are
therefore functions of temperature, chemical potential, and position. The
second order correlation function is governed both by the tendency of bosonic
atoms to cluster and by a strong repulsion at small distances due to atomic
interactions. In present experiments both effects are of comparable magnitude.
Below the critical temperature the range of the bosonic correlation is affected
by the presence of collective quasi-particle excitations. The results of some
recent experiments on second and third order coherence are discussed. It is
shown that the relation between the measured quantities and the correlation
functions is much weaker than previously assumed."
xxx.lanl.gov/abs/cond-mat/9806362

[robakks]

zbig44 napisał:

| Nobel 2005 dla Roya Glaubera:
| "for his contribution to the quantum theory of optical coherence"
| nobelprize.org/physics/laureates/2005/index.html
| www.physics.harvard.edu/people/facpages/glauber.html
|
| L. You, M. Lewensterin, R. Glauber, and J. Cooper, "Quantum field theory of
| atoms interacting with photons III." Phys. Rev. A 53, 329 (1996).
|
|
| i zapewne najmodniejszy obecnie tomik Q-poezji ;)
| Title: Spatial coherence and density correlations of trapped Bose gases
| Authors: M. Naraschewski, R.J. Glauber
| xxx.lanl.gov/PS_cache/cond-mat/pdf/9806/9806362.pdf
| Abstract:
|
| "We study first and second order coherence of trapped dilute Bose gases
| using appropriate correlation functions. Special attention is given to
| the discussion of second order or density correlations. Except for a small
| region around the surface of a Bose-Einstein condensate the correlations
| can be accurately described as those of a locally homogeneous gas with
| a spatially varying chemical potential. The degrees of first and second
| order coherence are therefore functions of temperature, chemical potential,
| and position. The second order correlation function is governed both by
| the tendency of bosonic atoms to cluster and by a strong repulsion at
| small distances due to atomic interactions. In present experiments both
| effects are of comparable magnitude.
| Below the critical temperature the range of the bosonic correlation
| is affected by the presence of collective quasi-particle excitations.
| The results of some recent experiments on second and third order coherence
| are discussed. It is shown that the relation between the measured quantities
| and the correlation functions is much weaker than previously assumed."
| xxx.lanl.gov/abs/cond-mat/9806362

Napiszę coś zupełnie nie związane merytorycznie z powyższą wypowiedzią
a jednak związane z dobrze pojętą nauką
otóż
osobom które słabo znają obce języki przydał by się translator do
tłumaczenia fachowych tekstów. Sądzę, że taki translator finansowany
przez reaktywowane 5 maja 2006 Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN)
przyczynił by się w sposób znaczący do edukacji narodowej.
PS. Oczywiście translator powinien być ogólniedostępny i bezpłatny. :)

Matematyczne "Noble" 2006

[bonobo44]

<<Matematyczne Noble przyznane
Piotr Wołowik2006-08-23, ostatnia aktualizacja 2006-08-22 18:21
Wczoraj na Międzynarodowym Kongresie Matematyków w Madrycie przyznane zostały
Medale Fieldsa. Jeden z laureatów odmówił przyjęcia nagrody. Nauka go
rozczarowała

Fot. AP: Grigorij Perelman, rosyjski matematyk, który unika zaszczytów
bi.gazeta.pl/im/2/3565/z3565802N.jpg
aliasy/mod/super_zoom.jsp?xx=3565802',575,660

Z rąk króla Hiszpanii Juana Carlosa medale otrzymali trzej matematycy: Andriej
Okounkow z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkley za odkrycie powiązań między
geometrią algebraiczną a mechaniką statystyczną; Terence Tao z Uniwersytetu
Kalifornijskiego w Los Angeles za osiągnięcia w teorii liczb i matematycznym
modelowaniu mechaniki kwantowej; Wendelin Werner z Uniwersytetu Paris-Sud we
Francji za wniesienie matematycznego wkładu w opis fenomenu procesu przejścia
fazowego substancji fizycznych. Czwartym z laureatów jest Grigorij Perelman z
Rosji, którego nagrodzono za matematyczny model procesu przepływu Ricciego
mającego znaczenie w badaniu przepływu ciepła. Perelman nie przyjął jednak
nagrody.

Zazdrosny Nobel?

Medal Fieldsa jest matematycznym odpowiednikiem Nagrody Nobla. Przyznaje się go
co cztery lata najwyżej czterem młodym naukowcom (poniżej 40 lat), których
teorie i odkrycia dobrze rokują pod względem przyszłego rozwoju zarówno samej
matematyki, jak i każdej innej nauki, której stanowi ona fundament (ekonomia,
fizyka). Nagrodę ufundował w 1932 r. kanadyjski matematyk John Charles Fields.
Oprócz medalu laureaci otrzymują także skromny czek na 9,5 tys. dol.

Dlaczego wyróżnienie w dziedzinie uważanej za królową nauk nie jest przyznawane
przez Komitet Noblowski? Alfred Nobel zastrzegł, że nagroda, którą ustanowił,
będzie wyróżniała twórców za ich osiągnięcia w znaczących dla rozwoju ludzkości
dziedzinach, takich jak medycyna, chemia, fizyka czy literatura. Dlaczego
pominął zajmujących się teorią matematyków, których odkrycia wydają się
stanowić podstawę wszystkich nauk ścisłych?

Krąży anegdota, że Noblowi wcale nie chodziło o rzekomą wyższość praktyki nad
teorią (sam Nobel jako wynalazca należał do praktyków), ale o coś bardziej
prozaicznego. Fundator nagrody miał podobno odczuwać animozję do matematyków,
gdyż jeden z nich odebrał mu ukochaną. Nie wiadomo, ile jest prawdy w tej
historii. Faktem jednak jest, iż wielkie umysły matematyczne sięgają po Nagrody
Nobla tylko w naukach ekonomicznych, fizycznych lub chemicznych.

Czy można spolonizować donuta?

W środowisku matematyków od dawna huczało, że tegoroczny Medal Fieldsa należy
się przede wszystkim Perelmanowi. Sławę zdobył on w 2002 r., przedstawiając
rozwiązanie problemu matematycznego zwanego hipotezą Poincarégo.

Rosyjski matematyk to wielki oryginał. I to nie tylko dlatego, że - co jest
dość rzadko spotykane - nie wykazał zainteresowania nagrodą. Na początku roku
porzucił on stanowisko naukowe w petersburskim oddziale Instytutu
Matematycznego im. Stiekłowa i... zniknął. Mówi się, że matematyka go
rozczarowała i wycofał się z życia naukowego.

Jego decyzja o zlekceważeniu Medalu Fieldsa to drugi taki przypadek w historii.
W 1966 r. w Moskwie tej prestiżowej nagrody nie przyjął niemiecki matematyk
Aleksander Grothendieck. Zaprotestował w ten sposób przeciwko radzieckiej
dominacji w Europie Środkowo-Wschodniej. Po pewnym czasie jednak zmienił zdanie
i odebrał swój medal.

Swoją pracę opublikował w internecie, a nie w czasopiśmie matematycznym, jak
zgodnie z regułami nagrody powinien był zrobić.

Czym jest sam problem Poincarégo, na którym od momentu postawienia go przez
francuskiego matematyka Henriego Poincarégo w 1904 r., połamało sobie zęby
wielu ambitnych matematyków? Dotyczy on przekształceń geometrycznych. Obrazowo
mówiąc, związany jest z szukaniem odpowiedzi na pytanie: czy możliwe jest
przekształcenie amerykańskiego donuta (pączka z dziurą) w polski pączek o
kształcie kulistym tylko za pomocą rozciągania i zginania jego powierzchni,
unikając przecięć.

Naukowiec, który nie chce zaszczytów

Problem dotyczący hipotezy Poincarégo jest nie tylko zagadnieniem czysto
teoretycznym, nad którego rozwiązaniem - wydawałoby się hobbistycznie - pracują
wybitne umysły matematyczne. Należy on do siedmiu wielkich
matematycznych "Problemów Nagrody Tysiąclecia". Za rozwiązanie każdego z nich
Instytut Matematyczny Claya z Massachusetts w USA oferuje milion dolarów.
Wydaje się, że Perelman nie jest zainteresowany przyjęciem również tego
wyróżnienia.

Wielu matematyków uważa rosyjskiego naukowca za dziwaka geniusza, który
traktuje swoją pracę przede wszystkim ideowo i nie jest zainteresowany
zaszczytami, sławą ani pieniędzmi.

Piotr Wołowik*

*Autor jest doktorantem na Wydziale Elektrycznym Politechniki Poznańskiej.
Zajmuje się teorią matematycznych procesów losowych w zagadnieniach cyfrowego
przetwarzania sygnałów EEG generowanych przez mózg.>>
serwisy.gazeta.pl/nauka/1,34148,3565848.html

polecam wraz z dyskusją pod artykułem

Nobel 2006 z fizyki - za badanie Wszechświata

[bonobo44]

<<pioc, PAP2006-10-03, ostatnia aktualizacja 2006-10-03 15:00
Nagrodę Nobla z fizyki otrzymali amerykańscy astrofizycy - John C. Mather i
George F. Smoot, za badanie, jak powstawał Wszechświat.

Mather był autorem pomysłu budowy satelity COBE do pomiarów tzw. kosmicznego
promieniowania tła, pozostałości po Wielkim Wybuchu, w którym wyłonić się miał
Wszechświat.

Zaś Smoot był szefem zespołu, który potem analizował te pomiary, i wykrył w
promieniowaniu tła ślady (fluktuacje temperatury) - pierwsze zarodki przyszłych
galaktyk.

Niemowlęce lata Wszechświata

Nobla przyznano za prace, które pozwoliły obserwować "niemowlęce lata"
Wszechświata i przynajmniej częściowo zrozumieć pochodzenie gwiazd oraz
galaktyk. Prace Mathera i Smoota są oparte na pomiarach dokonanych przez
satelitę COBE, wystrzelonego przez NASA 18 listopada roku 1989. Już po
dziewięciu minutach od startu przekazał on informacje niezwykle ważne dla
naszej wiedzy o dziejach Wszechświata.

COBE dostarczył dodatkowych argumentów za teorią Wielkiego Wybuchu (Big Bang),
od którego zaczęły się liczone w miliardach lat dzieje Wszechświata. Tylko
Wielkim Wybuchem można wytłumaczyć kosmiczne promieniowanie mikrofalowego tła,
jakie zarejestrował COBE. Dzięki tym pomiarom kosmologia nabrała precyzji.
Wkrótce potem satelita WMAP (2001) dostarczył jeszcze dokładniejszych obrazów
promieniowania. W styczniu 2008 r. ma trafić na orbitę europejski satelita
Planck - jego zadaniem będzie wykonanie dokładnej mapy niejednorodności
mikrofalowego promieniowania tła.

Mikrofale to zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fal od 3
milimetrów do 30 centymetrów - pomiędzy falami radiowymi a promieniowaniem
podczerwonym.

Wielki Wybuch i chwile tuż po nim

Zgodnie z teorią Wielkiego Wybuchu, kosmiczne promieniowanie mikrofalowe tła
jest reliktem najwcześniejszej fazy istnienia Wszechświata. Tuż po Wielkim
Wybuchu Wszechświat można było porównać do żarzącego się ciała emitującego
promieniowanie, którego długość fali ("kolor") zależy wyłącznie od temperatury.
Ciało o takich właściwościach - które emituje szerokie spektrum promieniowania -
o maksimum natężenia przypadającym na częstotliwość zależną od temperatury -
nazywamy doskonale czarnym. Im wyższa temperatura, tym wyższa częstotliwość i
mniejsza długość emitowanych fal. Spotykane na co dzień obiekty zachowują się
podobnie do ciała doskonale czarnego - na przykład żarzący się węgielek emituje
głównie podczerwień i światło widzialne - przeważnie koloru czerwono-
pomarańczowego, Słońce zaś, którego powierzchnia ma temperaturę 6000 kelvinów,
świeci głównie światłem żółtozielonym.

Wszechświat stygnie

Odkryte przez noblistów - Penziasa i Wilsona - w roku 1964 reliktowe
promieniowanie tła wypełnia cały obserwowany Wszechświat. Pochodzi ono z okresu
około 380 000 lat od Wielkiego Wybuchu, gdy temperatura młodego Wszechświata
wynosiła średnio około 3000 kelvinów. Od tego czasu rozszerzający się
Wszechświat mocno już "wystygł" i teraz ma średnio 2,7 stopnia powyżej zera
absolutnego.

Tegorocznym noblistom udało się dokładnie obliczyć tę temperaturę dzięki
pomiarom promieniowania ciała doskonale czarnego dokonanym przez sondę COBE.
COBE wykazała także bardzo małe (mierzone w stutysięcznych częściach stopnia),
ale istotne różnice temperatury poszczególnych regionów Wszechświata na
podstawie dochodzącego stamtąd promieniowania. Właśnie ta niejednorodność (od
2,751 do 2,7249 kelvinów) określana jest z grecka jako "anizotropia".

Małe fluktuacje temperatury promieniowania wykryte przez COBE są
odzwierciedleniem pierwszych skupisk materii - zalążków przyszłych gromad
galaktyk i galaktyk. Gdyby Wszechświat był jednorodny, bez gwiazd i planet,
nigdy nie powstałoby w nim życie.>>
wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,3660202.html

[bonobo44]

promieniowania reliktowego tła:
lambda.gsfc.nasa.gov/product/cobe/cobe_images/cmb_fluctuations_big.gif

Reaktywacja: Nobliści

[bonobo44]

wystarczyło napisać w tym wątku nowy post, żeby go na
powrót "aktywować" (nie trzeba było go powielać)

każdy to może zrobić, kto wyszuka taki ukryty przez automat forum
wątek będący jeszcze w fazie "niebieskiej", a nie "brązowej"

Nobliści 2008 - Spontaniczne łamanie symetrii

[bonobo44]

<<Wszechświat jest bardzo symetrycznym miejscem. Mógłby być jeszcze
bardziej, ale niektóre jego symetrie są złamane. Tegoroczną Nagrodę
Nobla przyznano właśnie za te fundamentalne odkrycia w dziedzinie
cząstek elementarnych. Prestiżowe wyróżnienie otrzymali Yoichiro
Nambu (USA) oraz Makoto Kobayashi i Toshide Maskawa (Japonia).
Laureaci Nagrody Nobla z fizyki 2008 (od góry z lewej): Yoichiro
Nambu, Makoto Kobayashi i Toshihide Maskawa /fot.
physics.uchicago.edu / High Energy Accelerator Research
Organization, KEK / Kyoto University
m.onet.pl/_m/0288b48695bbeaea45c57974c51d8a95,29,1.jpg

Cała współczesna fizyka opiera się na symetriach. To one dyktują
rodzaje cząstek elementarnych oraz ich oddziaływania. Okazuje się
jednak, że równie ważne jest łamanie tych symetrii. Symetria może
być złamana zarówno spontanicznie jak i explicite. Książkowym
przykładem łamania symetrii jest tak zwany stan podstawowy układu
spinów (strzałki w górę i w dół). Okazuje się, że oddziaływania
między spinami nie preferują żadnego kierunku. Jednak stan o
najniższej energii to wszystkie spiny skierowane do góry albo w dół -
układ "spontanicznie" wybiera orientację. Takie zjawisko nazwane
zostało spontanicznym łamaniem symetrii. Symetrię układu można
złamać też explicite wprowadzając wyróżniony kierunek, w tym
przypadku włączając pole magnetyczne.

Model Standardowy cząstek elementarnych przewiduje istnienie materii
jak i antymaterii. Materia i antymateria nie mogą istnieć razem -
anihilują. Gdyby Wszechświat posiadał tak zwaną symetrię CP, w
Wielkim Wybuchu powstałoby tyle samo materii ile antymaterii. Stało
się jednak inaczej, nasz Wszechświat wypełnia materia (nie
antymateria). Symetria CP musi być więc złamana i to w bardzo
subtelny sposób: na każde 10 miliardów par cząstka-antycząstka
musiała istnieć dodatkowa cząstka materii. Makoto Kobayashi i
Toshide Maskawa zaproponowali w 1974 roku mechanizm łamania symetrii
CP w Modelu Standardowym. Ich pomysł wymagał istnienia co najmniej 6
kwarków - wtedy znano ich tylko 3. Dopiero w latach 90-tych odkryto
6-ty kwark nazwany TOP.

Nagrodzona praca Yoichiro Nambo dotyczy spontanicznego łamania
symetrii w fizyce cząstek elementarnych. Okazuje się, że próżnia -
stan podstawowy o najniższej energii nie jest najbardziej
symetryczny. Takie podejście pozwala wytłumaczyć mechanizm
generowania masy w Modelu Standardowym za pomocą tzw. pola Higgsa.
Zaraz po Wielkim Wybuchu pole to było zerowe i wszystkie cząstki nie
miały masy. Okazuje się, że taka sytuacja jest niestabilna,
korzystniejsza energetycznie jest skończona wartość pola Higgsa.
Zmiana nastąpiła wraz z ochładzaniem się Wszechświata i dzieki temu
niektóre cząstki stały się masywne. Polu Higgsa odpowiada cząstka -
bozon Higgsa na którą w przyszłym roku zapoluje LHC. Czyżby szykował
się kolejny Nobel za spontaniczne łamanie symetrii, tym razem dla
Petera Higgsa?>>


Więcej wyjaśnień? znajdziesz je na naukowym blogu "TP": ŚWIAT - JAK
TO DZIAŁA?
swiat-jaktodziala.blog.onet.pl/2,ID345247397,index.html

[bonobo44]

autor powyższego tekstu: Michał P. Heller / 07.10.2008
i link:
tygodnik.onet.pl/36,0,15583,nobel_z_fizyki_spontaniczne_lamanie_symetrii,artykul.html