zdania

[kol5]

Czy mogę prosić o napisanie prostego zdania we wszystkich czasach oraz
dodanie krótkiego komentarza odnośnie stosowania czasów.

Pozdrawiam

[marba1]

Gebrauch der Tempusformen

Die deutsche Sprache leistet sich
* eine Tempusform zur Darstellung von gegenwärtigen Ereignissen oder
Zuständen.
* zwei Tempusformen zur Darstellung von zukünftigen Ereignissen oder
Zuständen.
* drei Tempusformen zur Darstellung von vergangenen Ereignissen oder
Zuständen.

Die Frage ist: Bei welcher Gelegenheit muß man welche Tempusform benutzen ?



Präsens (Gegenwart)

* wird benutzt, um zum Ausdruck zu bringen, dass etwas jetzt, in diesem
Augenblick ist oder geschieht.
(Die tatsächliche Gegenwart)

Beispiel: Die Sonne scheint; der Lehrer ist fleißig, Heiner bohrt in
der Nase und die anderen Schüler schlafen.
* wird benutzt, um zum Ausdruck zu bringen, dass etwas allgemeine
Gültigkeit hat.
(Was an keine besondere Zeit gebunden ist, sondern immer gilt.)

Beispiel: Der Mensch gehört zu den Säugetieren. Der Mond ist 384000
km von der Erde entfernt.
* wird benutzt, wenn es um sich ständig wiederholende Vorgänge geht.
(Was immer wieder geschieht und nicht an die Gegenwart gebunden ist.)

Beispiel: Jeden Morgen geht die Sonne auf. Ute putzt sich täglich
zweimal die Zähne.
* wird benutzt, als literarisches (dramatisches) Präsens:
wenn etwas besonders spannend und unmittelbar dargestellt werden soll.

Beispiel: Plötzlich steht der Einbrecher vor mir und bedroht mich mit
der Pistole.


* wird benutzt als historisches Präsens:
für große geschichtliche Ereignisse.

Beispiel: Im Jahre 375 fallen die Hunnen in Europa ein.
Am 12. Oktober 1492 landet Kolumbus auf der Insel San
Salvador.


* wird in der Umgangssprache auch benutzt für Aussagen über künftige (!)
Ereignisse oder Zustände:
die Zukunft wird durch bestimmte Zeitangaben ( morgen, nächste Woche
usw.) verdeutlicht.

Beispiel: Morgen schreiben wir eine Mathe-Klausur.
Nächstes Jahr besuche ich meine Schwiegermutter.


Perfekt (vollendete Gegenwart)

* wird benutzt für alle Vorgänge, die in der Vergangenheit begonnen haben
u n d noch bis in die Gegenwart andauern
o d e r deren Auswirkungen noch bis in die Gegenwart andauern.

Beispiel: Jesus ist von den Toten auferstanden.
Im Religionsunterricht haben wir von seinen Wundern
erfahren.
* wird benutzt, um vom Präsens aus auf ein Ereignis hinzuweisen,
das zeitlich vorher stattgefunden hat (Vorzeitigkeit bei Texten im
Präsens).
Wenn ein Ereignis in der Präsensform dargestellt wird, und es soll auf
ein anderes Ereignis,
das zeitlich v o r h e r stattgefunden hat, verwiesen werden, müssen
die Formen des Perfekts
benutzt werden.
Das Perfekt verdeutlicht also Vorzeitigkeit bei Texten, die im Präsens
stehen.

Beispiel: Ich weiß, wie man das Gerät bedient, weil ich vorher die
Gebrauchsanleitung
gelesen habe.
Heiner hat fleißig gespart und kauft sich heute ein neues
Fahrrad.


* übernimmt in der Alltagssprache oft die Funktion des Präteritums.

Beispiel: Voriges Jahr ist unser Urgroßvater gestorben.
Bis ins hohe Alter hat er jeden Tag die Zeitung
gelesen.


Präteritum (=Imperfekt / Erzähl-Vergangenheit)

* wird benutzt für alle Vorgänge, die in der Vergangenheit begonnen haben
u n d auch in der Vergangenheit abgeschlossen worden sind.

Beispiel: Der Mond verbarg sich hinter Wolken, ein Käutzchen schrie -
da fiel ein Schuss.
* ist die typische Tempusform für Erzählungen (Märchen, Kurzgeschichten,
Romane etc.)

Beispiel: Es war einmal eine wunderschöne Prinzessin. Die lebte in
einem märchenhaften Schloß. /.../




Plusquamperfekt (vollendete Vergangenheit)

wird benutzt, um vom Präteritum aus auf ein Ereignis hinzuweisen,
das zeitlich vorher stattgefunden hat (Vorzeitigkeit bei Texten im
Präteritum).
Wenn ein Ereignis in der Präteritumsform dargestellt wird, und es soll
auf ein anderes Ereignis,
das zeitlich v o r h e r stattgefunden hat, verwiesen werden,
müssen die Formen des Plusquamperfekts benutzt werden.
Das Plusquamperfekt verdeutlicht also Vorzeitigkeit bei Texten, die im
Präteritum stehen.

Beispiel: Die Astronauten unternahmen heute einen
Weltraumspaziergang,
vorher hatten sie sich gründlich ausgeschlafen.

Obwohl sie wochenlang fleißig geübt hatte, fiel sie
durch die Prüfung.


Futur I (Zukunft)

* macht deutlich, dass ein Ereignis in der Zukunft stattfindet.

Beispiel: Wir werden einen wunderschönen Urlaub verbringen.
Am Wochenende wird die Sonne wieder scheinen.
Wenn Heiner das Regal selbst zusammenbaut, wird es wohl
nicht lange halten.

* macht deutlich, dass es sich um eine Vermutung oder Hoffnung handelt.

Beispiel: Ich vermute, Peter wird gerade in der Fahrschule sein.
Ich hoffe, er wird seine Fahrprüfung bestehen.

* macht deutlich, dass es sich um eine Aufforderung oder ein Verbot handelt.

Beispiel: Du wirst jetzt sofort deinen Spinat aufessen!
Das wirst du sofort unterlassen!

* wird benutzt, um vom Präsens aus auf ein Ereignis hinzuweisen,
das zeitlich s p ä t e r stattfinden wird (Nachzeitigkeit bei Texten
im Präsens).
Wenn ein Ereignis in der Präsensform dargestellt wird, und es soll auf
ein anderes Ereignis,
das zeitlich s p ä t e r stattfinden wird, verwiesen werden, müssen
die Formen des Futur I
benutzt werden.
Das Futur I verdeutlicht also Nachzeitigkeit bei Texten, die im Präsens
stehen.

Beispiel: Wenn du mich ganz lieb darum bittest, werde ich dir dein
Lieblingsessen zubereiten.
Jessica ist eine gute Schülerin, und sie wird auch
später im Beruf Erfolg haben.



Futur II (vollendete Zukunft)

* wird benutzt, um deutlich zu machen, dass zu einem bestimmten Zeitpunkt
in der Zukunft
ein Ereignis bereits stattgefunden hat u n d beendet ist.

Beispiel: Morgen um diese Zeit werde ich meine Prüfung überstanden
haben.
Bis Weihnachten wird das alles vergessen sein.


* wird benutzt, um eine Vermutung über Vergangenes (!) zum Ausdruck zu
bringen.

Beispiel: Deine Verletzung wird schon nicht so schlimm gewesen sein.
Christiane wird eure Verabredung schon nicht vergessen
haben.


* wird benutzt, um die Vorzeitigkeit bei einem Geschehen in der Zukunft zum
Ausdruck zu bringen.

Beispiel: Wenn sie mich morgen um die gleiche Zeit noch einmal
anrufen,
wird die Entscheidung über ihren Antrag bereits
gefallen sein.

[kol5]

Bardzo dziękuję za odpowiedzi. Uczyłam się niemieckiego dosyć długo, ale w
którymś momencie powstał mur. Klarowność nauczania, głównie na konkretnych
przykładach, jest dla mnie motywacją do przełamania muru.
Raz jeszcze dziękuję i pozdrawiam.

[malgorzata.sobolewska]

Osoby bardzo mocno zaawansowane na pewno skorzystały już z odpowiedzi marba1.
Dla pozostałych moja odpowiedź.

Wprowadźmy najpierw pojęcia
a/ czas wypowiedzi / kiedy mówimy konkretne zdanie
b/ czas zdarzenia / kiedy coś się dzieje – godzina, data, miesiąc, rok itp.
c/ czas obserwacji perspektywa / odległość w czasie zdarzenia

Przykład: Do 5 września zakończę pracę nad projektem.
Czas wypowiedzi to dziś, poniedziałek, godz. 14.30.
Czas zdarzenia to okres od dziś (pracuję nad projektem) do 5 września (wtedy go
zakończę). Zdarzenie „praca” będzie tyle trwać.
perspektywa to jest 5 września – odległość w czasie.

A.Czas teraźniejszy Praesens (zamiast ae jest Umlaut, ale zmieniałam
oprogramowanie i jeszcze nie mam niemieckich literek. Przepraszam)

A1. Pierwsze znaczenie to jest opis teraźniejszości. To, że czyta Pan teraz
moją odpowiedź, to, co się dzieje za oknem , dziecko biegnie, ktoś krzyczy,
motylek leci lotem koszącym nad trawnikiem.

Das Kind spielt im Schlafzimmer.

czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia teraz
perspektywa teraz

A2. Drugie znaczenie to jest czas przyszły. Jak w j.polskim – we wakacje jadę w
góry. Czas jest naprawdę teraźniejszy, ale wyraża Pan przyszłość.

In einem Monat haben die Kinder Ferien.

czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia przyszłość
perspektywa przyszłość

A3. Trzecie znaczenie to przeszłość. Jak w j.polskim – siedzę sobie na kanapie,
czytam książkę a tu nagle jak nie huknie.

Hanibal maszeruje przez góry.

1939 beginnt der zweite Weltkrieg.

czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia dawniej
perspektywa dawniej

B.Czas przeszły Praeteritum (znowu Umlaut)

B1. Pierwsze znaczenie przeszłość. Jest to czas określający zdarzenie z
przeszłości, które zakończyło się w przeszłości i nie ma żadnych skutków dla
chwili obecnej. Używany jest najczęściej w języku pisanym – książki, prasa –.
Mam niemieckie podróżne wydanie „Przeminęło z wiatrem”. Ma 1038 stron i jest
napisane w Praeteritum, wyobraża Pan sobie tę książkę napisanę w Perfekcie?
Pewnie 1400.

Najczęściej w języku pisanym ale oczywiście również w j. mówionym, szczególnie
przy:
czasownikach haben, sein, modalnych, przy stammen/angehen/muenden
(Umlaut)/sprieBen (nie mam scharfes S)/ verlauten.

W języku mówionym jest używany zamiennie z Perfektem w pierwszym znaczeniu
(później).
Dialektalnie często używany na północy Niemiec. Stylistycznie wskazuje na osobę
bardziej dbającą o język. Ale jeśli będzie Pan używał tylko Praeteritum,
Niemiec zorientuje się , że jest Pan obcokrajowcem.
Niektóre czasownik głupio by brzmiały fonetycznie w Praeteritum, np. du
badetest. Wtedy używamy Du hast gebadet.


Er arbeitete den ganzen Tag.


czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia dawniej
perspektywa dawniej

B2. Drugie znaczenie teraźniejszość. W kilku stałych formułach oznacza czas
teraźniejszy.

pytanie kelnera: Wer erhielt das Kompott? Kto zamawia kompot a nie kto otrzymał.
gość do kelnera: Ich bekam noch eine Cola. Zamawiam Colę a nie otrzymałem Colę.
Teściowa Donalda do Donalda w historyjce, kiedy Donald zasnął u Daisy i śniło
mu się życie po ślubie: Wie war der Name? Jak się nazywasz, a nie jakie było
nazwisko.


C.Czas przeszły Perfekt

C1. Pierwsze znaczenie przeszłość, tak jak w czasie Praeteritum. Czyli czynność
z przeszłości, , która zakończyło się w przeszłości i nie ma żadnych skutków
dla chwili obecnej.

Ich habe in Berlin gewohnt.

czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia dawniej
perspektywa dawniej

I ten Perfekt jest wymienialny z Praeteritum

C2. Drugie znaczenie przeszłość ale której skutki są widoczne w chwili
obecnej, Perfekt o charakterze skutku.

Peter ist vor einigen Stunden eingeschlafen.
Peter zasnął przed kilkoma godzinami. Jaki jest skutek dla chwili obecnej? Że
jeszcze śpi.

czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia dawniej
perspektywa teraz , bo jeszcze śpi

C3. Trzecie znaczenie to przyszłość. Na siłę można by to porównać z
polskim „Mamo, czy mogę iść się pobawić? Jak zjadłeś, to pójdziesz”. Ale tylko
na siłę, chodzi ogólnie o typ myślenia, do soboty mam kupioną książkę (jestem
zdecydowany na zakup i w sobotę będę mieć ją już na pewno).

To znaczenie jest podobne nieco do znaczenia Futur II trzecie znaczenie.
Er hat sich das Buch bis Samstag gekauft.

czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia przyszłość do soboty
perspektywa przyszłość sobota


D.Czas przeszły Plusquamperfekt. Mamy z nim najwięcej kłopotów, ponieważ
zaniknął w języku polskim. Gdyby był powszechnie używany, rozumielibyśmy jego
użycie.
Postawiła na schodach świecę, z którą była weszła do pokoju. I to była weszła
to jest właśnie polski Plusquamperfekt.
Niektórzy specjalnie dbają o użycie Plusq., ja też często używam, z racji
zawodu.

Oznacza czas przeszły. W pojedynczych zdaniach ma funkcję czasu Praeteritum i
Perfektu. Drapieżności nabiera dopiero w zdaniach pobocznych przy względnym
użyciu czasów ( więcej na ten temat w odpowiedzi 42 i 27). Wtedy oznacza
czynność wcześniejszą niż przeszłość. Proszę wstawić godzinę do tego zdania ze
świecą. Wtedy widać, która czynność była przeszłościa a która jeszcze jeszcze
wcześniej.

W takim zdaniu „ Sprowadził samochód z Niemiec a po 5 latach go sprzedał”
trzeba użyć właśnie Plusq. przy sprowadzić.

Der erste Weltkrieg war 1914 ausgebrochen.


E.Czas przyszły Futur I.

E1. Pierwsze znaczenie przypuszczalne zdarzenie w teraźniejszości. A gdzie
tata? Chyba jeszcze w pracy.

Der Vater wird im Buero (Umlaut) sein.
czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia teraz
perspektywa teraz

E2. Drugie znaczenie przyszłość.
Sie werden morgen ins Kino gehen. Oni pójdą jutro do kina.

czas wypowiedzi teraz
czas zdarzenia jutro
perspektywa jutro


F. Futur II dla osób bardzo mocno zaawansowanych. Ja pojęłam znaczenie Futur
II dopiero na studiach. Takie osoby zrozumieją odpowiedź marba1 i tam znajdą
informację.