cudzysłów

[deczi]

Mówi się "w cudzysłowiu" czy "w cudzysłowie"?
Ta druga forma według mnie brzmi dziwnie, ale w Wordzie to pierwsza jest
podkreślona na czerwono.

[stefan4]

deczi:
> Ta druga forma według mnie brzmi dziwnie, ale w Wordzie to pierwsza jest
> podkreślona na czerwono.

Word jest produktem komercyjnym robionym (jak to produkt komercyjny) w pośpiechu
i na termin. Na szczęście te jego bezsensowne podkreślenia nie drukują się w
gotowym dokumencie, więc można je olewać.

- Stefan

[arana]

Dlaczego sugerujesz ( bo tak zrozumialam Twój apel do suwerennego traktowania
Worda) taka brzydka forme?

Łerd.

[stefan4]

arana:
> Dlaczego sugerujesz ( bo tak zrozumialam Twój apel do suwerennego traktowania
> Worda) taka brzydka forme?

Oświadczam wszem i wobec, że nie mam zdania na temat cudzysł... tego co
wiecie, natomiast z całą stanowczością protestuję przeciwko używaniu Worda
jako argumentu na cokolwiek prócz tego, że produkty rąk ludzkich bywają
zawodne.

Niektóre nawet jeszcze bardziej niż inne.

- Stefan

[arana]

stefan4 napisał:

> Oświadczam wszem i wobec, że nie mam zdania na temat cudzysł... tego co
> wiecie, natomiast z całą stanowczością protestuję przeciwko używaniu Worda
> jako argumentu na cokolwiek prócz tego, że produkty rąk ludzkich bywają
> zawodne.
>
> Niektóre nawet jeszcze bardziej niż inne.
>
> - Stefan

Przyjmuje oswiadczenie i skladam swoje:
Ja tez jestem po stronie czlowieka! :)

[deczi]

Rozumiem, że w takim razie pierwsza forma - "w cudzysłowiu" - jest poprawna?

[arana]

deczi napisała:

> Rozumiem, że w takim razie pierwsza forma - "w cudzysłowiu" - jest poprawna?

No. prosze, Stefanie...a nie mówilam?

[deczi]

Wybacz, ale dla mnie to "w cudzysłowie" brzmi brzydko. Jeśli jednak jest
poprawne, to DLACZEGO? Czy "cudzysłów" nie odmienia się jak "ołów"?
D.

[arana]

deczi napisała:

> Wybacz, ale dla mnie to "w cudzysłowie" brzmi brzydko. Jeśli jednak jest
> poprawne, to DLACZEGO? Czy "cudzysłów" nie odmienia się jak "ołów"?
> D.

Brzydkie albo ladne, bo tak wyuczone w dziecinstwie.
A co do fachowych wyjasnien, to musisz poczekac na Jazzka albo na Stefana.
Pewnie niedlugo tu wpadna. Ja lubie tylko wariacje na temat...
Pozdrowienia.

[deczi]

arana napisała:

>
> Brzydkie albo ladne, bo tak wyuczone w dziecinstwie.
> A co do fachowych wyjasnien, to musisz poczekac na Jazzka albo na Stefana.
> Pewnie niedlugo tu wpadna. Ja lubie tylko wariacje na temat...
> Pozdrowienia.

W dzieciństwie miałam inne rzeczy do roboty niż zajmowanie sie cudzysłowiem ;-)
A tak poważnie, to dobrze pamiętam, że nauczycielki w podstawówce mówiły
różnie i wtedy też miałam wątpliwości co do tego słowa.
D.

[arana]

deczi napisała:

> Rozumiem, że w takim razie pierwsza forma - "w cudzysłowiu" - jest poprawna?

Jeszcze PS

Word ma racje,a Stefan jest po prostu za wolnoscia wypowiedzi.

[jacklosi]

Z tego co wiem, to w cudzysłowie. Dla mnie w cudzysłowiu brzmi dziwnie. Ale
dlaczego w cudzysłowie, to nie wiem. Pewnie to "w" na końcu jest twarde, jak w
parowie a nie miękkie, jak w ołowiu, np., ale dlaczego jest twarde? Gdyby było
miękkie, w liczbie mnogiej byłyby cudzysłowia, a są ewidentnie cudzysłowy.

[arana]

jacklosi napisał:

> Z tego co wiem, to w cudzysłowie. Dla mnie w cudzysłowiu brzmi dziwnie. Ale
> dlaczego w cudzysłowie, to nie wiem. Pewnie to "w" na końcu jest twarde, jak
w
> parowie a nie miękkie, jak w ołowiu, np., ale dlaczego jest twarde? Gdyby
było
> miękkie, w liczbie mnogiej byłyby cudzysłowia, a są ewidentnie cudzysłowy.

Moze to czesta w naszym jezyku niekonsekwencja albo wplyw innych deklinacji?
Alu! Co na to google?

[deczi]

jacklosi napisał:

> Z tego co wiem, to w cudzysłowie. Dla mnie w cudzysłowiu brzmi dziwnie. Ale
> dlaczego w cudzysłowie, to nie wiem. Pewnie to "w" na końcu jest twarde, jak
w
> parowie a nie miękkie, jak w ołowiu, np., ale dlaczego jest twarde? Gdyby
było
> miękkie, w liczbie mnogiej byłyby cudzysłowia, a są ewidentnie cudzysłowy.

Dziękuję, przekonał mnie ten parów. Prawie.
D.

[zbigniew_]

Gógl rejestruje formę "cudzysłówie" ponad dwa razy częściej niż "cudzysłowiu".
Pleniąca sie niewłaściwa odmiana "cudzysłowiu" bierze się moim zdaniem z
niezwykle częstym jej uzywaniem w środkach masowej komunikacji, często u ludzi
teoretycznie wykształconych.
Moją prywatna teorią jest podobieństwo i kalkowanie odmiany "przysłowia" -
"cudzysłowia" "przysłowiu"-"cudzysłowiu".

[maybeline]

"Cudzysłów" to przecież jest dla podkreślenia, że to są cudze słowa, to na mój
rozum jak "w jednym słowie" to i w "cudzysłowie". ..Hmm, ale z drugiej strony
mówi się "cudzysłowu", a nie "cudzysłowa". Eeee, zgłupiałam :p

[sunday]

> Mówi się "w cudzysłowiu" czy "w cudzysłowie"?

W cudzysłowie. Polecam Słownik Języka Polskiego:
sjp.pwn.pl/
Luki

W cudzym słowie

[kakaduo]

deczi napisała:

> Mówi się "w cudzysłowiu" czy "w cudzysłowie"?
> Ta druga forma według mnie brzmi dziwnie, ale w Wordzie to pierwsza jest
> podkreślona na czerwono.

Jedyną poprawną formą jest "w cudzysłowie". Nagminny błąd to "w cudzysłowiu".
Taka, a nie inna forma pochodzi od zlepku słów: "w cudzym słowie".
belfer od polskiego

[stefan4]

kakaduo:
> Jedyną poprawną formą jest "w cudzysłowie". Nagminny błąd to "w cudzysłowiu".
> Taka, a nie inna forma pochodzi od zlepku słów: "w cudzym słowie".

Kiepski argument. W ten sam sposób możnaby uzasadnić poprawność formy
,,dziewczyna jasnewłosy i błękitneoczy'' zamiast ,,dziewczyna jasnowłosa i
błękitnooka''. W zlepku słowa wyzbywają się własnej indywidualności i zmieniają
końcówki.

Możnaby więc argumentować za ,,nie znajdziesz prawdy w cudzym słowie'' (od
,,cudze słowo'') ale ,,umieść ten wyraz w cudzysłowiu'' (od ,,cudzysłów'', tak
jak ,,księżyc w nowiu'').

Osobiście skłaniałbym się raczej do ,,w cudzysłowie'', ale nie przez cudze
słowa, tylko przez ,,imiesłów''.

- Stefan

[kakaduo]

stefan4 napisał:

> kakaduo:
> > Jedyną poprawną formą jest "w cudzysłowie". Nagminny błąd to "w cudzysłowi
> u".
> > Taka, a nie inna forma pochodzi od zlepku słów: "w cudzym słowie".
>
> Kiepski argument. W ten sam sposób możnaby uzasadnić poprawność formy
> ,,dziewczyna jasnewłosy i błękitneoczy'' zamiast ,,dziewczyna jasnowłosa i
> błękitnooka''. W zlepku słowa wyzbywają się własnej indywidualności i
zmieniaj
> ą
> końcówki.
>
> Możnaby więc argumentować za ,,nie znajdziesz prawdy w cudzym słowie'' (od
> ,,cudze słowo'') ale ,,umieść ten wyraz w cudzysłowiu'' (od ,,cudzysłów'', tak
> jak ,,księżyc w nowiu'').
>
> Osobiście skłaniałbym się raczej do ,,w cudzysłowie'', ale nie przez cudze
> słowa, tylko przez ,,imiesłów''.
>
> - Stefan

Z jasnowłosą czy błękitnooką niezbyt to trafny przykład, ponieważ mamy tu do
czynienia z przymiotnkiem (jaka? - jasnowłosa).
Porównanie do "nowiu" też nietrafne, ponieważ to słowo jest z innej grupy
fleksyjnej ("nów" kończy się na spółgłoskę, a "słowo" na samogłoskę -
odmieniają się więc zupełnie inaczej: w nowiu, w słowie; stąd taka własnie
końcówka "w cudzysłowie" - w czym?-narzędnik-w słowie cudzym).

belfer od polskiego

[stefan4]

kakaduo:
> ("nów" kończy się na spółgłoskę, a "słowo" na samogłoskę - odmieniają się więc
> zupełnie inaczej: w nowiu, w słowie; stąd taka własnie końcówka "w
> cudzysłowie" - w czym?-narzędnik-w słowie cudzym).

Po pierwsze nie narzędnik tylko miejscownik.

Poza tym nie mówimy o odmianie rzeczownika ,,słowo'' tylko rzeczownika
,,cudzysłów''. Kończy się na głoskę ,,w'', która przynajmniej w mojej
podstawówce uchodziła za spółgłoskę, chociaż z zainteresowaniem wysłucham sądu
przeciwnego i jego uzasadnienia.

Właściwymi analogiami są inne rzeczowniki męskie kończące się na ,,-ów'' takie
jak ,,nów'', ,,parów'', ,,Kraków'', ,,ołów''. Wadą tych analogii jest ich
nadwojebabkowrózebność: czasem miejscownik kończy się na ,,-owiu'' a czsem na
,,-owie''.

Dlatego podałem przykład ,,imiesłów'' zbudowany tak samo jak inkryminowany
,,cudzysłów'' i kończący się w miejscowniku na ,,-owie''.

Konkluzję osiągnąłem więc taką samą jak Ty, ale na słuszniejszej drodze.

> belfer od polskiego

Też w pewnym sensie belfer, ale od kompletnie czego innego

- Stefan

[ja22ek]

kakaduo napisał:

> Jedyną poprawną formą jest "w cudzysłowie". Nagminny błąd to "w cudzysłowiu".
> Taka, a nie inna forma pochodzi od zlepku słów: "w cudzym słowie".

Hmm... ależ mamy porządny mianownik 'cudzysłów'! Nic zlepkiem tłumaczyć tu nie
trzeba.

Błąd (?) może wynikać z przypisania słowa 'cudzysłów' do wzorca odmiany
miękkiej:
cudzysłów - cudzysłów'
cudzysłowu - cudzysłowia
itd.

Podobna oboczność występuje w odmianie rzeczownika 'ostrów', ale jakoś nikt tu
o błędach nie mówi:
ta ostrów (mazowsze) ten ostrów' (Poznań) ten ostrów (Wrocław)
tej ostrowi ........ tego ostrowia ...... tego ostrowu

Nawiasem mówiąc, w dzisiejszej polszczyźnie omawiane słowo musiałoby zostać
utworzone jako 'cudzosłów'.

Pozzdrawiam
Jazzek

PS. Powoływanie się na słowo 'słowo' przy usprawiedliwianiu odmiany 'w
cudzysłowie' nasuwa podejrzenia o nieznajomość słowa 'cudzysłów'...

[teresa.kruszona]

Rzeczownik cudzysłów odmienia się według IV grupy deklinacyjnej właściwej dla
rzeczowników rodzaju męskiego zakończonych w mianowniku liczby pojedynczej na
spółgłoski twarde (b, d, f, ł, m, n, p, r, s, t, w, z): cudzysłowu,
cudzysłowie, cudzysłowem.

[jacklosi]

ja22ek napisał:

> Podobna oboczność występuje w odmianie rzeczownika 'ostrów', ale jakoś nikt
tu
> o błędach nie mówi:
> ta ostrów (mazowsze) ten ostrów' (Poznań) ten ostrów (Wrocław)
> tej ostrowi ........ tego ostrowia ...... tego ostrowu
>
Czy to aby nie odwrotnie? Mnie wychodzi na to, że to Ostrów' Mazowiecka jest
miękka, a Ostrów Wielkopolski twardy. Lepiej to porównać z innymi spółgłoskami,
które zachowały miękkość wszędzie, np. żeńska goleń, Ostrów', dopełniacz
goleni, Ostrowi, męski kran, Ostrów, dopełniacz kranu, Ostrowu.
Ale teraz zauważyłem, że Ostrów ma trzy przypadki: miękka żeńska Ostrów
Mazowiecka, miękki męski Ostrów Wielkopolski i ten trzeci twardy Ostrów we
Wrocławiu? To zrobiło się już zbyt skomplikowane. Czyli w miejscowniku: w
Ostrowi, w Ostrowiu, w Ostrowie.
Ale Mazowiecka jest jednak miękka! Bo chyba nie ma żeńskich twardych?
Porąbane!
Dziękuję za uwagę, co złego to nie ja.
JK

[stefan4]

jacklosi:
> Ale Mazowiecka jest jednak miękka! Bo chyba nie ma żeńskich twardych?

Twardych żeńskich czego? Rzeczowników kończących się na twardą spółgłoskę? Nie
bardzo wiem, co rozumiesz przez twardą, skoro ,,w'' nie jest twarde. Więc
,,krew'', ,,brew'' i ,,żagiew'' też kończą się miękko?

Noc, pomoc

[ja22ek]

stefan4 napisał:

> jacklosi:
> > Ale Mazowiecka jest jednak miękka! Bo chyba nie ma żeńskich twardych?
>
>Twardych żeńskich czego? Rzeczowników kończących się na twardą spółgłoskę?
>Nie bardzo wiem, co rozumiesz przez twardą, skoro ,,w'' nie jest twarde. Więc
>,,krew'', ,,brew'' i ,,żagiew'' też kończą się miękko?

Tu językoznawcy mówią o historycznie miękkich spółgłoskach, do któych zaliczają
się nie tylko cz, dż, sz, rz, ż, ale i l, b, p, w. W żeńskich rzeczownikach
rodzimych zakończonych na spółgłoskę była ona miękka. I dalej, gdyby nie była
miękka, to rzeczownik byłby rodzaju męskiego. Miękka dawniej stal należy wciąż
do rodzaju żeńskiego, a twardy obecnie nowotwór Mostostal do męskiego.

Miękkie męskie to z kolei gołąb, drop i gdzieniegdzie ostrów. Kiedyś tą
miękkość nawet zaznaczano kreseczką (jeszcze w elementarzu Komisji Edukacji
Narodowej je mamy). Teraz nie zaznaczamy i mamy za to kłopoty.

[stefan4]

ja22ek:
> Tu językoznawcy mówią o historycznie miękkich spółgłoskach, do któych
> zaliczają się nie tylko cz, dż, sz, rz, ż, ale i l, b, p, w.

A więc ,,nocy'' i ,,pomocy'' nie ma na Twojej liście. Tylko że ten język
rosyjski...

> Miękka dawniej stal należy wciąż do rodzaju żeńskiego

Podobnie ,,dal''. A ,,bal'' i ,,ból'' są twarde? Rosyjska ,,bol' '' jest za to
i miękka i żeńska. Czy dlatego bardziej boli?

- Stefan

[ja22ek]

C też. Przykładu na dz nie znajduję. No i jeszcze chyba m mogło być.

[stefan4]

ja22ek:
> C też.

No to ja już nic nie rozumiem. Chyba ucieknę z domu i zostanę zbójcą
bieszczadzkim. Jeśli końcowe ,,c'' jest historycznie miękkie, to dlaczego
dopełniacz od ,,noc'' nie brzmi ,,noci'' (tak jak od ,,nać''), albo chociaż
,,noczy''? Myślałem, że to jest właśnie to odróżnienie: ,,l'' w ,,dali'' jest
historycznie miękkie i dlatego w dopełniaczu mamy dzisiaj miękkość; a w ,,dole''
jest historycznie twarde i dlatego w dopełniaczu mamy dzisiaj twardość.

Właściwie to mam podobne zastrzeżenie do miękkości ,,kradzieży''

[ja22ek]

Zbójcy bieszczadzcy mieli niezłe życie, bo brali pracę na umowę-zlecenie. Jak
Polacy im zlecali, to rabowali Wołochów. A jak Wołosi zlecali, to łupili
Polaków. W ten sposób zawsze wychodzili na swoje. Może i dobry to sposób na
życie.

Miękkość, w tym historyczną, rozpoznaje się po wzorcu odmiany:

Twarda: noga nogi nodze nogę... nogi
Miękka: noc nocy nocy noc.... noce

Mniej wyraźna różnica jest w rodzaju męskim:
Twarda: głąb głąba głąbowi głąba... głąby
Miękka: gołąb gołębia gołębiowi gołębia... gołębie

Bartolini Bartłomiej, mamma mia, do usług!
Opsz... Ty jako beztelewizorny nie pojmujesz tego grepsu... :(

Wobec czego pozdrawiam tradycyjnie
Jazzek

[stefan4]

ja22ek:
> Zbójcy bieszczadzcy mieli niezłe życie, bo brali pracę na umowę-zlecenie. Jak
> Polacy im zlecali, to rabowali Wołochów. A jak Wołosi zlecali, to łupili
> Polaków. W ten sposób zawsze wychodzili na swoje. Może i dobry to sposób na
> życie.

Ale akwizycja zleceń niezbyt bezpieczna:
,,

[ja22ek]

stefan4 napisał:

> Ale akwizycja zleceń niezbyt bezpieczna:

A gdzie tam, przecie w pismie powiedziano, aby ręke karać, a nie ślepy miecz!

>Aha, Joasia, Joasi, Joasi