GLOSOWANIE

[Gość: ;-()]

tak mi wpadlo do glowy... som zes cie za abo przeciwko Radio Maryja?

PS.
to nie je prowokacja! (trzeba w czasach dzisiejszych zawsze podkreslic ;-( ) -
tak sie zastanawim, jak to z tym zyndrym (stacjom) wlasciwie je. co sadzicie na
temat RM? jestecie za lub przeciw? wszyjscy sie (podobno) dystansujom. ale jak
to jest naprawdy? czy mozna milczenie traktowac jako odpowiedz na niewygodny
pytanie? pora razy mi sie na dinstrajzach zdarzylo... wolol jol dali niy
pytac. czi milczynie jest raczej brakiem akceptancji dla pytajacego? (jezeli
tak, to dlaczego? - prosilbym rzeczowo). jak to wlasciwie jest?...

PS.
jestem przeciw!

[Gość: !]

W moim sercu zagoscila milosc.
Kocham wszystkich, nie wylaczajac o. Rydzyka.

Wyzbadz sie kompleksow nizszosci - odpowiedz sobie na pytanie: kim jestes?
Pokochaj swiat, a i swiat pokocha Ciebie!

[Gość: ;-)]

Gość portalu: ! napisał(a):

> W moim sercu zagoscila milosc.
> Kocham wszystkich, nie wylaczajac o. Rydzyka.
>
> Wyzbadz sie kompleksow nizszosci - odpowiedz sobie na pytanie: kim jestes?
> Pokochaj swiat, a i swiat pokocha Ciebie!

heeeeeeeeee?....

[Gość: ;-)]

Gość portalu: ! napisał(a):

> W moim sercu zagoscila milosc.
> Kocham wszystkich, nie wylaczajac o. Rydzyka.
>
> Wyzbadz sie kompleksow nizszosci - odpowiedz sobie na pytanie: kim jestes?
> Pokochaj swiat, a i swiat pokocha Ciebie!


czy wy juz nie macie swojego zdanie?
;-(

[Gość: ks.prob.]

Drodzy w Chrystusie Panu, Siostry i Bracia!

Rozpoczęliśmy już nowy rok. Jesteśmy o rok starsi, o rok bardziej doświadczeni,
ale i o rok bliżej końca naszego życia. Warto więc przy takiej okazji pomyśleć,
jak przeżyliśmy ten miniony okres czasu, czy nie był on zmarnowany, czy mamy
czym pochwalić się przed Bogiem i przed bliźnimi?

Kiedyś, dawno temu na jednej z lekcji w piątej klasie nauczycielka zadała
dzieciom zadanie domowe. Miały opisać najpiękniejszy dzień swojego życia. Jedna
uczennica napisała wstrząsające słowa: "Moim najwspanialszym dniem w życiu był
dzień, kiedy to milicja zabrała do więzienia mojego tatusia. Od tamtej pory
nikt do domu nie wraca pijany, nie robi awantur, nie bije po głowie mamusi, nie
wyrywa włosów, nie krzyczy i nie używa brzydkich wyrazów. Od tego dnia nastał
spokój w naszym domu." Oto wypowiedź 12-letniego dziecka. Chyba nie potrzeba
żadnego komentarza, zwłaszcza oglądając w dzień Nowego Roku rozbite butelki i
ogromne spustoszenie na ulicach miasta po tzw. "zabawach" sylwestrowych.

Drodzy w Chrystusie Panu! Na pewno każdy z nas ma jakieś wspomnienia i mógłby
opowiedzieć swój najwspanialszy dzień, choćby jeden z wielu dni minionego roku.
Jednak chyba nikt nie przeżył większej radości jak pewna staruszka, którą
odwiedziłem z wizytą duszpasterską kilka lat temu. Nie wiem, czy ktoś może
sobie wyobrazić, jak ta starsza osoba ucieszyła się, kiedy ktoś przyszedł do
niej w odwiedziny. Przez cały rok nikt do niej nie zaglądał. Nie miała ona
żadnych dzieci ani krewnych, a sąsiedzi daleko mieszkali, aż na drugim końcu
bardzo długiego korytarza w bloku... Jedyną osobą, która weszła do jej
mieszkania i usiadła na starym, przedwojennym krześle, aby porozmawiać przez
chwilę, był ksiądz po kolędzie. Tak babcia przeżyła tę wizytę, że kilka dni
później zmarła. Miała 67 lat.

Gdyby mnie ktoś zapytał, który dzień był najwspanialszy w moim życiu, miałby
trudności z odpowiedzią, gdyż było wiele takich dni. Na pewno takim pamiętnym
dniem, nie tylko dla mnie, ale także dla rodziców i całej mojej rodziny, był
dzień święceń kapłańskich i prymicji. Ale jednak wydaje mi się, że chyba jednak
jeszcze bardziej wspominam dzień, kiedy będąc na jednej z parafii kilka lat
temu podczas rekolekcji wielkopostnych siedziałem w konfesjonale i przyszedł do
mnie penitent, który ostatni raz był do spowiedzi jeszcze przed rokiem mojego
urodzenia. Nie pamiętam już jakie miał grzechy i co mówił, ale sam fakt, że
przyszedł pojednać się z Bogiem za moim pośrednictwem po tak długim czasie,
daje wiele do zastanowienia i chyba dla tego nawróconego grzesznika ten dzień
był również bardzo pamiętny.

Drodzy w Chrystusie Panu! Na pewno wielu z obecnych na dzisiejszej Mszy św.
pojechało do Legnicy 2 czerwca ubiegłego roku i widziało na własne oczy Ojca
św. Było to dla każdego niezapomniane przeżycie. Ten, kto nie był, niech
żałuje. Wielu ludzi wspominać będzie ten dzień bardzo długo i ze wzruszeniem.
Innego rodzaju doświadczeniem była dla wielu ludzi pamiętna lipcowa powódź.
Nawet ci, którzy nie byli na zalanych terenach, ale oglądali ją w telewizji,
jeszcze przez wiele lat będą o tym opowiadać. Tak więc każdy z nas przeżył w
zakończonym już roku różne dni, dobre i złe.

Zaczęliśmy już nowy rok, mamy dziś pierwszą niedzielę roku. Jest to najlepsza
okazja, aby podjąć jakieś postanowienia, zmobilizować się do lepszego,
pełniejszego życia chrześcijańskiego, aby uporządkować wiele spraw, różnych
niedociągnięć i zaniedbań. Na przykład żyją na terenie naszej parafii pary bez
ślubu kościelnego, które nie mają żadnych przeszkód, aby zawrzeć sakrament
małżeństwa i prowadzić uczciwe życie po Bożemu. Nowy rok i wizyta duszpasterska
może być najlepszą okazją do uregulowania tego, co może było dawno temu
zaniedbane. Ponadto wielu ludzi pojednało się z Bogiem przed Świętami, przyjęli
Komunię św., przyszli do kościoła... Czy nie warto byłoby zmobilizować się, aby
jak najdłużej wytrwać bez grzechu ciężkiego i przychodzić co niedzielę do
kościoła i przystępować do Komunii św., aby umacniać się w dobrym życiu
sakramentalnym i dawać dobry przykład swoim dzieciom, wnukom i sąsiadom?

Już niedługo, na wiosnę rozpoczną się wykopy i ruszy budowa kościoła. Jest to
najlepszy moment, aby ci, którzy jeszcze do tej pory nie zaangażowali się w
działalność parafii, by zainteresowali się tym, co dzieje się dobrego na ich
osiedlu i ofiarowali chociaż godzinę swego czasu dla Pana Boga. Zwłaszcza
wypadałoby, aby to uczynili ci, którzy mają najwięcej czasu, którzy już
przeszli na zasłużoną emeryturę i - zamiast siedzieć godzinami przed
telewizorem lub z butelką na działce, pomyśleli o swoich obowiązkach
chrześcijańskich.

Nowy Rok to również okres, kiedy mogą ożywić się i rozwinąć działalność różne
wspólnoty i ruchy religijne na terenie parafii. Warto więc wspomnieć że są
takie wspólnoty wśród nas i z radością przyjęłyby nowych chętnych i pełnych
zapału - na przykład matki Żywego Różańca, stowarzyszenie rodzin katolickich,
katolickie stowarzyszenie młodzieży, wspólnota lektorów i ministrantów zarówno
młodszych, jak i ministrantów starszych, już żonatych... Do tego dochodzi
jeszcze akcja katolicka, grupa charytatywna, chórek dziecięcy, krucjata
eucharystyczna. Ponadto przydałby się jakiś kościelny lub kościelna...

Na terenie naszej prafii mieszka spora liczba młodzieży szkół średnich oraz
studentów. Gdyby było trochę chętnych, możnaby rozwinąć duszpasterstwo
akademickie lub inne zajęcia dla młodzieży, na przykład koło biblijne. Jest
wiele możliwości i propozycji. To od każdego z nas zależy, jak przeżyjemy ten
nowy rok, czy dobrze wykorzystamy czas, dany nam przez Pana Boga, czy nie
zmarnujemy żadnej godziny. A przecież któregoś dnia, któregoś roku - wcześniej
czy później - będziemy musieli przecież rozliczyć się ze wszystkiego i stanąć
przed Bogiem. Co odpowiemy, kiedy Pan Bóg zapyta nas: "Człowieku, co tak
naprawdę dobrego zrobiłeś w swoim życiu?" Amen.

[meg_s]

Gość portalu: ks.prob. napisał(a):

> Zaczęliśmy już nowy rok, mamy dziś pierwszą niedzielę roku.

hop, hop mamy już marzec

> Już niedługo, na wiosnę rozpoczną się wykopy i ruszy budowa kościoła.

a w której to gliwickiej parafii?

[Gość: !]

Szczesc Boze Ksieze Proboszczu!!! :-)))))))))

[Gość: ks.prob.]

Drodzy w Chrystusie Panu, Siostry i Bracia!

Drzewem dobrym, które złych owoców wydać nie może, jest Duch narodowy podług
Boga, to jest miłość Ojczyzny dobrze pojęta: tego, słowy Pisma Świętego
dowodzić będziemy.

Mojżesz opisując rozejście się synów Noego po świecie, powiada, iż się
rozdzielili: Każdy według języka swego i domów swych w Narodach swoich (Rdz 10,
5; 31). Zajęcie tedy pewnego obszaru, wówczas wolnego, przez ludzi zbliżonych
rodzinnym pochodzeniem i językiem wspólnym, dało początek i stanowi naród. Bóg
obiecując rozmnożyć Abrahama, obiecuje mu zarazem osobną ziemię. Uczynię Cię
Narodem wielkim i będę Ci błogosławił, i zaraz potem: Nasieniu twemu dam ziemię
tę (Rdz 12, 2; 7). Wprowadzając tam potomków jego, chwali tę ziemię, aby się do
niej przywiązali, zwąc ją zawsze: ziemią dobrą, i przestronną (Wj 3, 8). [...]
Tak więc istota społeczeństwa wymaga, aby kochać ziemię, którą się wespół
zamieszkuje. Uważamy ją za matkę i karmicielkę wspólną, przywiązujemy się do
niej, i to łączy i trzyma na miejscu ludzi. Miłość rodzinnej ziemi jest niejako
prawem ciężkości narodów; [...] Tymczasem ta rzymska charitas patrii soli, to
przywiązanie do piasków, i bagien, i śniegów w których się kto rodził, trzyma
ludzi na miejscu, i nadto łączy ich i przywiązuje do siebie. Istotnie węzeł ten
dziwnie za serce chwyta kiedy myślimy, że ta ziemia, która nas za życia nosiła,
przyjmie zwłoki nasze po śmierci. [...]

Miłość Ojczyzny nie ogranicza się do tęsknoty do ziemi samej, ale szczególniej
objawia się w miłości współobywateli. I zaprawdę, jeśliśmy winni kochać
wszystkich ludzi, tak iż właściwie, dla Chrześcijanina nie ma cudzoziemca, tym
bardziej winniśmy kochać naszych rodaków. Cała miłość, którą mamy dla nas
samych, dla naszych rodzin i przyjaciół, skupia się w miłości Ojczyzny, w
której szczęściu mieści się szczęście wszystkich. Toteż nie ma pokoju, nie ma
wesela dla dobrego obywatela, kiedy Ojczyzna jego jest pognębiona. [...]

Zbawiciel świata pokazał się nie tylko miłosiernym względem wszystkich, nie
tylko dobrym i uległym synem względem rodziców, którym był poddany (Łk 2, 51),
ale nadto dobrym obywatelem, wyznając się posłanym do zgubionych owieczek
Izraela. (Mt 15, 24). [...]

Apostołowie naśladowali Zbawiciela w tym przywiązaniu. [...] Pierwsi
chrześcijanie, pomimo najokrutniejszych prześladowań, najwierniejszymi byli
krajowi swemu; nie było waleczniejszych żołnierzy, ani lepszych obywateli i
takimi są prawdziwi chrześcijanie aż do dni naszych. Wielki Bossuet,
streszczając takie i tym podobne dowody, następujący daje wyrok: ktokolwiek nie
kocha społeczeństwa, do którego należy, to jest kraju, w którym się urodził,
nieprzyjacielem jest samego siebie i całego rodzaju ludzkiego. A ponieważ w
Polaku uczucie to jest żywsze jak w innych krajowcach, ja dodam, że Polak,
który nie kocha kraju swego, który nie ma ducha narodowego, nic i nikogo oprócz
siebie nie ukocha, żaden rząd ani prywatny człowiek pociechy z niego mieć nie
będzie: takiego człowieka ja się lękam.

Miłość tedy ojczyzny dobrze pojęta sprawiedliwa jest, wrodzona, od Boga wlana
do serc, słowami Ducha Świętego i przykładem Zbawiciela zalecona: Dobre to
drzewo złych owoców wydać nie może. Nie tu źródło nieszczęść naszych. Owszem,
nadzieja nasza w tym, że mamy sprawę dobrą. Widzieliśmy, że Bóg jest twórcą
narodów. Ziemie, które z początku posiadły różne plemiona, uważa za dane wprost
przez siebie, i nie cierpi by kto inny, bez szczególnego pozwolenia jego śmiał
je zabierać. [...]

Wprawdzie: Królestwo bywa przenoszone od narodu do narodu, dla
niesprawiedliwości i krzywd, i potwarzy, i rozmaitych zdrad. (Koh 10, 8). Nie
powiemy, że tych u nas nie było; owszem, wobec Boga zawiniliśmy; ale sąsiadom
naszym nie szkodziliśmy, czasem pomagaliśmy, bośmy się w ich sprawy jak oni w
nasze nie mieszali. Podział Polski był dopuszczeniem Boga za grzechy nasze;
niemniej przeto był winą i błędem ze strony sprawców, karą cięższą na nich za
niewiarę wówczas powszechnie panującą i wypędzenie dobrej wiary z polityki. Co
Bóg dopuszcza, niekoniecznie już w tym ma upodobanie; karząc jednego przez
drugich, niekoniecznie karze przez niewinnych, niekoniecznie karać myśli zawsze
jednego; owszem, życie narodów jest tylko doczesne, kary też tylko doczesne,
Bóg widząc pokutę i poprawę, losy przemieni; i do wszystkich stosują się te
słowa mędrca: Królestwo bywa przenoszone od narodu do narodu, dla
niesprawiedliwości i krzywd, i potwarzy, i rozmaitych zdrad.

Powiedzieliśmy, że podział Polski był winą i błędem. Winą: bo jasno rządy
pokazały, że nie ma już w polityce ani prawa, ani sprawiedliwości; że siła sama
wszystko znaczy, lekcja, której się ludy aż nadto dobrze i aż nadto prędko
nauczyły. Stąd tak częste wybuchy i tak częste triumfy ludów nad rządami: bo z
dwóch stron tylko siła walczy. Błędem: bo naprzód z upadkiem Polski znikło
bezpieczeństwo i pokój Europy, znikła równowaga, nie ta sztuczna i ludzkiego
wymysłu, ale prawdziwa i przez samego Boga postanowiona. Nie przypadkiem bowiem
ludy różnych usposobień i własności, sympatyczne między sobą lub antypatyczne,
są obok siebie położone; ale z przewidzenia mądrości Bożej, ale dla takiego
utrzymania równowagi i całości politycznej, jak siła dośrodkowa i odśrodkowa
trzyma w równowadze i całości świat planetarny. Wyrywając naród z rodziny
europejskiej, zachwiano równowagą i bezpieczeństwem jej politycznym; i odtąd
nie ma pokoju i być nie może. Błędem to było po wtóre, bo przyprowadzić do
rozpaczy lud liczny a bitny, jest to koniecznie założyć ognisko rewolucji
społecznej. To Maria Teresa przeczuwała i przewidywała, ulegając, niestety,
powodom politycznym swoich radców stanu. O tym wszyscy winni byli myśleć, to
ich dziś troska.

Sprawa nasza, powtarzam, w gruncie dobra; sprawa to całej Europy, sprawa
bezpieczeństwa i pokoju tych nawet, którzy Polskę podzielili. Sprawa nasza tym
lepsza, że naród polski był podzielony wówczas i dlatego, gdy już własnym
szlachetnym wysileniem zaczął dzieło poprawy, byłby za łaską Bożą do rychłej i
zupełnej doszedł. Sprawa nasza nadto, połączona jest ze sprawą Kościoła na
całym Wschodzie i Północy. Wszystko to powody do nadziei. Czy stąd idzie, że
mądre i godziwe było i jest zrywać się co chwila do broni? Najmilsi moi! piękne
to jest zapewne po ludzku, że w tej epoce interesów wyłącznie materialnych,
jeden naród nie wahał się nigdy dla idei, dla uczucia poświęcić majątku i
życia; że każde wzrastające pokolenie przychodziło z kolei w krwi własnej
zapisać protestację przeciw jakiemukolwiek przedawnieniu praw narodu; ale cóż,
kiedy tych poświęceń Bóg nie chciał, a chciał innych, którycheśmy mu albo
wcale, albo nie dosyć dawali. Bo najbardziej po ludzku rzecz biorąc, jeżeli
naród liczny i bitny przy wszystkich zasobach niepodległego bytu nie zdołał się
obronić przeciw napaści zewnętrznej, jakże się wydobędzie w braku tychże
wszystkich środków zewnętrznych, a bez wewnętrznej poprawy? Tego nie umieliśmy
zrozumieć, nie umieliśmy w pokucie i pracy wewnętrznej czekać chwili
miłosierdzia Bożego; i dlatego za każdym wysileniem obciążaliśmy tylko jarzmo
nad sobą, coraz zmniejszaliśmy nawet możność do tej pracy i poprawy
wewnętrznej; a przecie do niej dojść trzeba, to zadanie żywotne dla nas. Każdej
sprawie jest czas i pogoda, mówi Mędrzec Pański. Czas i odpowiedź rozumie serce
mądrego... Czas milczenia i czas mówienia... czas wojny i czas pokoju... (Koh
8). [...] Za mord nad narodem rzucił wściekły lud francuski trzem monarchom
północy, jakby rękawicę, krwawą głowę Ludwika XVI. Rewolucję francuską
wcieliwszy w siebie Napoleon, państwo, które pierwsze podało myśl podziału
Polski, w jednej bitwie rozbił, drugie zmniejszył, utrapił, poniżył, i żonę z
domu dumnego dawnością i godnością dać sobie kazał, trzeciemu stolicę spalił.
Po upadku tego połowicznego

[Gość: ks.prob.]

Po upadku tego połowicznego mściciela naszego, mocarstwa wśród balów
wiedeńskich, po połowie tylko zrozumiały rękę Bożą, po połowie tylko wymierzyły
sprawiedliwość. Łatwiej zresztą zrozumieć, jak wykonać. Łatwiej przyznać, że
nabytek był nieprawny i niebezpieczny, jak pozbyć się go; bo już stał się
potrzebnym i fałszywy punkt honoru stał na zawadzie. Wrócono nam tedy, choć
ciasny i ograniczony byt narodowy, uświęcono prawem wspomnienia i nadzieje; za
silna pokusa dla narodu tak żywego, w którym uczucie nad rozwagą przeważa. Że
mocarstwa nie oddały nam zupełnej sprawiedliwości, że wiele z obietnic nigdy w
życie wprowadzonych nie było, inne rychło skrzywione lub zagrożone zostały, to
ich wina, ich troska dotychczas i na później. Naszym było zadaniem przyjąć z
rąk Boga to pół bytu za połowę poprawy naszej i korzystać z wolności
zostawionych, względnie jeszcze dosyć wielkich. Czyśmy użyli tej wolności ku
dobremu? Czy w jakimkolwiek stanie aby jedna myśl płodna się pojawiła? Niestety
nie! Okrom ulepszeń materialnych, starsi się bawili w czcze formułki
liberalizmu zachodniego, młodsi w konspiracje. Ci ostatni wywołali powstanie
Listopadowe, a nie śmieli rzeczy rozpaczliwej sami dalej prowadzić, i oddali ją
starszym, oględniejszym, nieprzygotowanym. Starsi znowu nie mieli serca synów
swoich poświęcić, ani do Boga wołając w niebezpieczeństwie, którego nie
wywołali, wszystkich sił natężyć, by się z niego wydobyć. Tak być musiało i
będzie, ile razy młodzież radzić będzie, a starzy wykonywać. Poświęceń było bez
miary, chwały dosyć na pokrycie wielu błędów i osłodzenie długich cierpień, ale
ani rady w panach radnych choć światłych, ani u hetmanów choć bitnych, ani
sporości nie było, bo woli Bożej nie było, bo ludzie jej nie śledzili, nie
czekali, bo po ludzku Opatrzność wyprzedzać i przebojem naprzód iść chcieli.
Bóg pcha ludzi i wypadki, ale się sam pchnąć nie da. Miłosiernie okrutny!
wiedział dlaczego miał karać, karał w miłości. Już hydra rewolucyjna pełzała po
rynsztokach Warszawy. Owoce, jakie wydała na bruku paryskim, byłaby wydała choć
trochę później, i w kraju. Z daleka tylko cząstkową rozniosła zarazę; w domu, w
samych wnętrznościach narodu, zepsuwszy jego soki, objawiłaby się była
nieuleczonym rakiem w boleściach samobójczego konania.



*



Największa szkoda, jaką trzy dwory nam, sobie i Europie wyrządziły, była ta, iż
Polaków skrzywdzonych, rozżalonych przeciw władzy, rzuciły w objęcie Francji w
najgorszym jej okresie. Już w powstaniu Kościuszkowskim wyuczeni, wzięli się do
klubów i wieszania; powtórzyli to i w Listopadowym. Za pierwszym i za drugim
razem były to konwulsje śmierci. Wszystkim natychmiast ręce i serca opadły, bo
lud nasz nie ma natury rzeźniczej i krwią się brzydzi. Trzeba długiej i
umiejętnej pracy, aby go rozbestwić. Nasi do tego niezdolni, sami mistrzowie w
pół drogi przerażeni stają; niemniej jednak boleści zadadzą jak tępe żelazo,
jak ramię niewprawne. Dwie te pierwsze próby ograniczały się do samej stolicy,
mało osób w nich udział miało. Dopiero za przybyciem Emigracji do Francji duch
rewolucyjny rozwinął się w system, stał się szkołą, stał się sektą, oblókł się
w ciało. Duch ten burzący i niszczący, duch rozdwajający serca i umysły,
zagłuszony hukiem dział napoleońskich, odgrzany w pokoju jak wąż w zanadrzu,
obudził się w rodzinnym swym ognisku i rozwiewał się jak dym przed burzą w
Europie. Młodzież polska przychodziła sama grzać się i czadzić, myśląc, że się
oświeca. Przynosiła żal do rządów to nas ciemiężących, to opuszczających.
Przynosiła żal do sterników sprawy narodowej, samą ich obecnością i wzrastającą
w duszach dumą drażniona, wspólnotą cierpienia nie rozbrojona. Jedna była
jeszcze przeszkoda: ostatki wiary i uczuć rodzinnych uniesione z domów. Ale
uczucie samo bez podstawy, bez światła religijnego, niedługo się mogło oprzeć
atmosferze niedowiarstwa ogarniającej zewsząd, z rozmów przyjaciół
niebezpiecznych, a najuczynniejszych, i z czytań dziennych do umysłów
wchodzącej. Niedowiarstwo francuskie, a pod koniec i niemieckie, już się i u
nas do umysłów wkradać zaczęło. Serce się jeszcze czas niejaki broniło; głowa
coraz mocniej szalała, usta bluźnić głośniej zaczęły i głos serca przytłumiły.
Niepobożność zresztą należała do oświaty i postępu: próżność i duch systemu
pomogły do skrzywienia sumień.

Słusznie powiedziano: straszny człowiek jedną tylko znający książkę, jedną
tylko myśl mający; młodzież emigracyjna jedną tylko książkę czytała: Dzieje
rewolucji francuskiej, jedną myśl wyczytała, potrzebę rewolucji społecznej do
odbudowania Polski. Przywiązanie do Ojczyzny tak w nas jest żywe i namiętne, iż
ludzie wierzący, ludzi sumienni, jeszcze niekiedy przebiorą miarę w użyciu
środków na jej korzyść: cóż dopiero kiedy wiara w sumieniach przygaśnie? Wtedy
Ojczyzna stanie się jedynym, wyłącznym, najwyższym celem, któremu wszystko
winno być poddane, a który wszystko uświęca. Stąd wyrzuty czynione z
przerażającą dobrą wiarą: iż ludzie religijni poddają miłość Ojczyzny miłości
Boga, doczesność wieczności, środki ku służbie krajowej sumieniu. Ludzie tacy,
bez wiary, którzy naśladując rewolucję francuską, bawili się w kreskowanie, czy
jest Bóg, to święte imię zastępowali naturą, Opatrzność losem, słowami bez
znaczenia; których deizm, oderwany w praktyce równał się z ateizmem, ci ludzie
nie wahali się okrzyknąć rewolucji społecznej w Polsce! Wiem, że Bóg, umiejący
ze złego dobre wyciągać, niekiedy i tych strasznych środków ku zdrowiu
społeczeństwa dopuszcza. Wiem, że trucizny leczą, wiem, że mocne napoje i
gorączka siły na czas pewien zwiększają: ale wiem także, że takie leki
gwałtowne, chorobę gubiąc, życie zabijają; że siły sztucznie obudzone, długie
osłabienie i niemoc wywołują, niekiedy śmierć. Wiemy, jak Niemcy drogo opłaciły
wojny religijne, jak drogo Francja rewolucję społeczną opłaca. Najsilniej
uorganizowane narody reform społecznych, nawet spokojnych i prawnych, w czasach
gdy wszystkie siły na zewnątrz są wytężone, nie zaczynają: jakże u nas w stanie
gwałtownym, w stanie podboju, sił ani zewnątrz nie staje, dodać jeszcze walkę
wewnętrzną? Jak dodać rewolucję czwartą, swojską, do trzech rewolucji stałych?
bo podział Polski był aktem najwyżej rewolucyjnym, i wszystko, co rządy czynią
u nas ku wynarodowieniu, jest koniecznie rewolucją. Podkopywać wiarę, zmieniać
gwałtownie prawa, zwyczaje i obyczaje, wywracać wszystko, co było wiekami
uświęcone, nie jestże rewolucją? Tak, gdy ościenne rządy trzykrotną u nas
rewolucję odprawiają, nasi rewolucjoniści czwartą wewnątrz wzniecają i przeciw
komu? Oto przeciwko tejże samej klasie siły swoje wytężyli, która i obcym
rządom najbardziej jest nie na rękę, w której, pomimo wszystkich błędów i
niedostatków, najżywiej jeszcze wspomnienia, myśl i uczucia narodowe się
przechowują: przeciw posiadaczom ziemskim, przeciw szlachcie. Dlaczego? Bo
rewolucja francuska szlachtę zniszczyła. Ale dla Boga! Czyż szlachta nasza
przeciw sprawie narodowej się sprzysięgła, czy orężnie ją zwalczała, czy też
przeciwnie, wczas i niewczas, majątków i piersi dla Ojczyzny nie nadstawiała? A
jej przecie pogrożono ogniem i mieczem. Skądże do tego przyszło? Oto młodzież
nasza obejrzawszy się po świecie, zawstydziła się i zabolała nad stanem chłopka
polskiego: nie jeden, który potem za daleko poszedł, zrazu istotnie tym
szlachetnym uczuciem był powodowany. Nie przyznali jednak, iż tej krzywdy w
kraju albo wcale albo też żywo nie czuli, że zatem i postępowanie starszych
braci jest częściej skutkiem nie zastanowienia się, nie przewidywania, jak złej
woli. Wszakże ta szlachta polska, jedyna w świecie, umiała dla dobra Ojczyzny
przywileje swoje ograniczyć, niższym klasom praw postąpić, resztę obiecać.
Gdyby życie narodowe nie było gwałtownie przerwane, nasiona reform w ustawie
Sejmu Czteroletniego złożone, siłą

[Gość: ks.prob.]

Gdyby życie narodowe nie było gwałtownie przerwane, nasiona reform w ustawie
Sejmu Czteroletniego złożone, siłą rzeczy byłyby do zupełnego, godziwego
rozwinięcia doszły. Propaganda przeto słowa i pisma na korzyść włościan ku
szlachcie powinna się była zwracać, nie przeciw niej. Po ludzku rzecz biorąc,
nie pamiętali niebaczni, iż we Francji posiadającej liczny stan średni,
zniszczenie gwałtowne szlachty nie przerwało tradycji myśli i uczuć narodowych;
u nas, z małymi wyjątkami, kto składa stan średni? Oto naród w narodzie, naród
silnie uorganizowany, bystry, przemyślny, a cokolwiek w siebie i w niego
wmawiamy, obcy, czekający tu, na ziemi, innej ojczyzny - naród żydowski. On
tedy miał wychować lud nasz i zastąpić szlachtę w rozwijaniu myśli narodowej.
Tak na wszystkie następstwa zamykało oczy naśladownictwo obcych. Przez to samo
szkło francuskie patrzyli na lud nasz, którego nie mieli czasu poznać albo już
czas mieli zapomnieć: na lud nasz dobry, ale gruby, który pod dobrym kierunkiem
jest aniołem, pod złym staje się zwierzęciem.

Wszakże po odrzuceniu szlachty, trzeba było znaleźć w ludzie wszystkie warunki
do istnienia organicznego narodu potrzebne, trzeba było znaleźć w nim siłę do
wywalczenia bytu: i dlatego z odwagą rozpaczy ogłoszono wszechwładztwo ludu.
Najmilsi moi! Bóg jeden jest wszechwładny: bo on jeden wszechmądry.
Wszechwładzę ten tylko mieć winien i posiada, kto jest wszechwiedzący i władzy
swojej nadużyć nie może. Dlatego jakimkolwiek kanałem władza na społeczeństwo
spływa, w jakimkolwiek kształcie objawia się, z woli jest albo z dopuszczenia
Bożego, ale zawsze z Boga, źródła wszelkiej władzy. Lud może i bywa narzędziem,
środkiem, oznaczenia, wypowiedzenia woli Bożej; ale i wówczas właściwie nie
daje władzy. Albowiem zdolności i cnót, dla których wybiera kogo do rządzenia
sobą, ani światła i pomocy do dobrych rządów nie daje lud, daje tylko Bóg.
Wszechwładztwo przeto czysto ludzkie, czy to w kształcie jedynowładztwa, czy
wielo, czy gminowładztwa, nie jest pojęciem chrześcijańskim: bo człowiek, o ile
jest człowiekiem, nie ma prawa do panowania nad człowiekiem, ani tym bardziej
nad społeczeństwem. Że dla pogan, którzy stracili byli kryterium prawdy
przystanie większej liczby na jedno mogło się wydawać prawdą bezwzględną, to
rzecz prosta; ale odkąd znamy prawdę Bożą, niezależną od przyzwolenia
ludzkiego, owo starożytne: vox populi, vox Dei, nie ma już znaczenia, choć się
nałogowo po głowach plącze. Zresztą, u stóp krzyża, niezmierna większość ludu
żydowskiego skazując Chrystusa na śmierć, praktycznie niedorzeczności kryterium
pogańskiego dowiodła. Wszakże głos ludu, jak głos pojedynczego człowieka, może
być głosem Boga, jeżeli wola Boża jest wolą jego, to jest jeżeli lud czy
człowiek przyjmuje i głosi prawdę Bożą. Otóż lud nasz dopóki niezbłąkany,
trzyma się jak umie i rozumie głosu Boga; nasi tedy gminoluby musieli zaraz
zadać uroczyste kłamstwo swej zasadzie. Wyznając bowiem zasadę wszechwładztwa i
wszechwiedzy ludu, zamiast pytać jego woli i czerpać z jego światła, zaczęli go
uczyć. Stanęli więc jako mistrzowie ludu nie wybrani, ale narzucający się
przebojem, to jest rewolucyjnie; i co więcej, zaimprowizowali się na urzędowy i
nieomylny organ ludu polskiego. A że klasa wyższa, osądzona za niezdolną i
zgubną dla kraju, mogła przeszkadzać w uszczęśliwieniu ludu, stanęli jako
władza rewolucyjna, gotowa użyć wszelkich środków, by to szczęście ludowi
zabezpieczyć. I słusznie: bo jeżeli lud jest bogiem, tedy wszelki środek na
korzyść jego użyty jest święty. Mówiono głośno o potrzebie dyktatury dla
wychowania ludu, któraby się zapewne była przedłużała, bowiem postępowe
rozwijanie ludu jest nieograniczone. Chęć panowania właściwa jest wszelkiemu
fałszowi, bo nie drogą przekonania, ale gwałtu swoje przeprowadza. Szła tedy
przygotowawcza propaganda ustna i piśmienna. Pokazały się Słowa Boże a
niezbożne, Prawdy niby żywotne, a śmiertelne narodowi. Dzienniki biły na
nietolerancję, na fanatyzm, śmiały się z przesądów, a w gruncie rzeczy uczyły
obojętności w wierze i po prostu niewiary: bo trzeba było najpierw skrzywić
sumienie chrześcijańskie, aby się mogło zgodzić na środki rewolucyjne. Trzeba
było najpierw obudzić namiętności nieznane dotąd ludowi polskiemu, nienawiści,
a szczególniej chciwości. Podkopywały one wciąż prawo własności, bijąc na
tyranię wiekową szlachty, na prawa nieprzedawnione ludu; zachęcały, by się
upominał o własność swą i prawa, a tyrańską mniejszość jako raka wysysającego
zdrowe soki wyciął. Zasady te dochodziły zwykle z drugiej dopiero ręki uszu
ludu; strona ich praktyczna przynajmniej czepiła się serca, namiętności
obudzone mają swą nieprzepartą logikę: i tak zaraza niewidzialna obejmowała
lud, jak woda podziemna sączy się przez najgrubsze pokłady ziemi. Że jednak
naród nasz w ogólności przywiązuje się do mężów którzy orężem, piórem albo radą
zasłużyli się krajowi i imię swoje wsławili, a nie łatwo poddaje się ludziom
nieznanym, trzeba było najpierw te imiona skazić i niepodobnymi na przyszłość
uczynić; nad tym pracowały pisemka lżejszej broni, starannie i zbytkownie na
wygnaniu wydawane. Wysłańcy też przedzierali się do kraju z dziwnym
poświęceniem i odwagą, godną lepszej sprawy. A czyim kosztem i z czyją pomocą?
Czy ludu? - gdzie tam! lud grosza nie dał i palcem nie ruszył. Kosztem i pomocą
samej szlachty, która się we wszechwładztwo ludu bawiła już z odurzenia głowy,
już z chęci popularności i znaczenia, już ze strachu o gardło na dany
przypadek; i jak mogąc się starała, a kieszenie na wyższe cele wypróżniała.
Dziwna, ale smutna krotochwila! Ci, którzy mają paść ofiarą rewolucji, zwykle
ją przygotowują, jej służą. Dlaczego? Bo w epokach niewiary i wzburzenia
wszyscy mniej więcej przyjmują te same fałszywe zasady i dziwią się potem, że
odważniejsi i logiczniejsi nie chcą z innymi stanąć w pół drogi, ale do
ostatnich jej następstw rozwijają i wprowadzają w życie. Takie jest dziś
położenie świata. Prawda z fałszem przemieszana bije się z fałszem okraszonym
prawdą i dlatego walka tak zażarta i długa, dlatego zwycięstwa fizyczne rzeczy
nie rozstrzygają, bo fałsz zawsze mocny przeciwko prawdzie niecałej, a prawda
wtedy tylko zwycięża, kiedy całkowita. A nie chcą ludzie, skarżący się na
zgubne zasady, obrócić się do Boga, który w zakonie swoim i Kościele złożył
lekarstwo jedyne na choroby tak społeczne, jak osobiste; i dlatego kary końca
nie mają. Są prawa odwieczne, które kto zmienia podważa wszystkie podwaliny
ziemi, (Ps 81, 5). Wówczas narody się chwieją, jakoby opojone winem (Iz 19).
Duch zawrotu je porywa i przewracają się jak chory na swym łożu: płakała i
zeszła ziemia i zemdlała: ściekł świat, zemdlała wyniosłość narodu ziemi, a
ziemia splugawiona jest od obywateli swoich, iż przestąpili zakon, odmienili
prawo, złamali przymierze wieczne. (Iz 24, 55).

Dojrzewały w cieniu owoce rzuconego ziarna, ale zewnątrz jeszcze widzialne nie
były. Rządy ślepo bezpieczne na społeczne ruchy, zaczęły więcej myśleć o
stosunkach międzynarodowych. Patrzyła Anglia niespokojnie na Carogród i Indie,
po Niemcach w zamyśleniu patrzących na północ, dreszcz zimny przebiegał.
Parlamenty, dzienniki, te gęsi kapitolińskie nowszych czasów, zaczęły coraz
głośniej wywoływać imię Polski; sam Rzym tak cierpliwy, tak długomyślny, za
uciśnionymi w sumieniu Polakami się odezwał. O! gdybyśmy umieli zostawiać
wypadki rozwijaniu się naturalnemu i czekać w pogotowiu! O! gdybyśmy umieli
służyć Ojczyźnie nie ruszając się przed czasem i nie psując co czas Boży ku nam
i na korzyść naszą pędzi! A tu nam pilno naprzód się wyrywać! Pilno zmarnować
pracą i cierpieniami narodu nagromadzone zasoby, pilno przyszłość Ojczyzny na
niepewny los puścić! I jaka stąd korzyść? Dawniej jeszcze bito w dłonie
zuchwałemu gladiatorowi wolności, oliwą i winem rany opatrywano tego
S

[Gość: ks.prob.]

Dawniej jeszcze bito w dłonie zuchwałemu gladiatorowi wolności, oliwą i winem
rany opatrywano tego Samarytanina narodów: a tu nagle krzyk zdumienia, a
później śmiechu, echem niemieckim rozległ się po Europie, nie widzącej już ani
siły ani zręczności, tylko samo zuchwalstwo. [...] Tak się udało powstanie w
Poznańskiem i Galicji 1846 roku.

Nie skończyło się na klęsce zewnętrznej, już przez się bolesnej, otworzyła się
nadto głęboka rana w samym wnętrzu narodu. Rząd krakowski zapowiedział wolność,
jakiej dotychczas nie było: chłopi galicyjscy odpowiedzieli śmiechem
szatańskim, rozbijając czaszki panów. Co swoi siali w śmieci, to jest w złe
namiętności ludu, to weszło zdradą niemiecką. Trudno przebacza kto się lękał i
pokazał, że się lękał; najtrudniej przebacza obrażający. Po raz pierwszy
odkryto przed światem, rozdwojenie wewnętrzne narodu: lud polski jednej wiary i
języka, wyrzekając się pochodzenia swego, w imię obcego władcy mordował braci
swoich. Bóg miłosierny docześnie i dotykalnie ukarał morderców, ale grzech
Kaina powtórzył się na ziemi naszej. Początek cierpień naszych znaczy krwawy
słup z Humania podnoszący się ku niebu, drugi wystrzelił około Tarnowa: oby
oznaczał ich koniec!...

Czy rewolucjoniści nasi po takim doświadczeniu uderzyli się w piersi? Czy
zawołali do narodu: Bracia! wybaczcie, chcieliśmy dobrze, ale zbłądziliśmy i
ciężko zawinili?... Naród, który przebaczył zwiedzionemu chłopu, który w dwa
lata potem dawał pocałunek braterski urzędnikom austriackim i pruskim, byłby
chętnie przebaczył. Nie, tego przyznania się do winy nie było, tylko pobicie na
duchu: i dlatego poprawy być nie mogło. Pokazały to wypadki 1848 roku.

Świadczę się wszystkimi, którzy mnie słuchali i czytali, że zawsze zapowiadałem
iż wypadki zaskoczą nas nieprzygotowanych, jak złodziej. Świadczę się, że odkąd
przyszły, nie miałem chwili wesołej, ani złudzenia. Wszyscy wołali: teraz czas,
ja dodawałem: ale nie zaraz. Widziałem jacy ludzie, jakie zasady wyszły na jaw:
i byłem pewny, że pod takim pędem nic zbawiennego dla nas wypaść nie może,
chyba cudem. Zapowiedziałem tedy przejście długiej drogi krzyża i potrzebę tylu
prawie cudów ze strony Boga ilu nas jest, aby to chwilowe przemienienie mogło
nas doprowadzić do zmartwychwstania. Żalono się wówczas że ducha psuję i
osłabiam: wolę takie wyrzuty, jak wyrzut własnego sumienia, gdybym kogo naprzód
na stracone popchnął. Jak korzystaliśmy z wypadków 1848 roku? Oto, parę
demonstracji bez celu z ludem paryskim zraziło nam całą część oględną i lękliwą
narodu i samą władzę: bo rewolucjonista w opozycji i rewolucjonista u władzy,
to dwie istoty nic wspólnego nie mające. Pobiegliśmy potem ku ziemi ojczystej,
ze zwykłym poświęceniem polskim, rzucając miejsca i sposób do życia. Pojechali
jedni pojedynczo i cicho, drudzy, ludzie ruchu, głośno, zbrojno, gromadnie i z
rządem gotowym. Wyszli towarzysze ich i jednowiercy z więzień pruskich i
austriackich; wieńczeni, niesieni w triumfie, siłą rzeczy zagarnęli władzę i
kierunek sprawy narodowej. Na próżno ludzie umiarkowani prosili, aby nie iść
tak śmiało naprzód: niezorganizowani, odurzeni niespodzianym tokiem wypadków,
lękając się pomówienia u swoich o brak poświęcenia, u obcych o brak jedności,
ugięli się pod falą rewolucyjną. Powstały obozy w Poznańskiem, powstały kluby i
musztry braci Emigrantów w Krakowie i po Galicji: i wkrótce potem bombardowanie
Książa, Krakowa i później Lwowa. Dokazywał cudów męstwa pobożny lud
Wielkopolski, z kosą rzucając się na działa: na czele garstki mężnych poległ
Dąbrowski na rynku Książa. Nie mniejsi od bohaterów termopilskich, na
krzyk: "mordują naszych!" biegli Emigranci z gołą ręką na śmierć na ulicach
Krakowa: w końcu trzeba było wrócić na wygnanie, a opinia świata potępiła
pośpiech i niecierpliwość naszą. Czy przez to chcę bronić dwuznaczności,
gwałtowności w postępowaniu dwóch rządów niemieckich? Czy utrzymuję, że miano
potrzebę i powód do bombardowania Książa, Krakowa, Lwowa? Dalekie to od mego
sumienia! Ale mi żal, że bracia moi pozór do takich srogości dali, żal mi, że
nie możem cierpieć z Chrystusem bez najmniejszej winy i błędu. Do tych rządów
słowa nie mam: choćby mnie słyszały, nie usłuchają; do was się odzywam, bo i
skutku się spodziewam, i choćbym się nie spodziewał jeszcze mam obowiązek
mówienia: abym krwi bratniej, krwi zmarnowanej, ani z przeszłości, ani na
przyszłość nie miał na duszy.

Na ziemi własnej błądzić, na ziemi własnej szaleć nawet, smutne to zapewne; ale
smutniejsze daleko mieszać się w sprawy obce, ze sprawą naszą nawet styczności
nie mające. Co Polacy mieli do czynienia w Badeńskiem? Czy bronić ostatków
parlamentu frankfurckiego, który przeszedł dyplomatów wiedeńskich i ćwiartkę
Polski jeszcze na połowę przekroił? Co mieli do czynienia np. w Toskanii i
Genui? jak mogli walczyć w Rzymie z Francuzami, dawnymi przyjaciółmi, dla nie
walczenia z którymi po części powstanie Listopadowe wybuchło, których chleb od
tylu lat pożywamy i wielu z walczących jadło, i może poń znowu rękę wyciągnęło
lub wyciągnie? Jak śmiała garstka ludzi ściągnąć nieznaną dotąd w dziejach
hańbę na nasz naród, by broń podnieść przeciw Namiestnikowi Chrystusa na ziemi,
Ojcu naszemu duchownemu, który nas tak kochał!

Tu kaznodzieja słyszy szmer i stukanie kilku słuchaczów: przerywa tok mowy i
woła:

Wyjdźcie stąd niezbożni! Kto was tu przyjść przynaglał albo trzyma? Czemu
wnosicie do świątyni pańskiej klubowe, a karczemne zwyczaje wasze? Czy chcecie
nas i z kościoła wygnać? Tak się pięknie sprawujecie, że już nas i w kościołach
nie chcą i z miejsca na miejsce przenosić się musimy. Nieszczęśliwi! Nie
dowodzicież tym postępkiem, że wszystko com powiedział jak mi sumienie kazało,
potrzebnie i słusznie powiedziałem i nie dosyć może? Nie dowodzicież, że się do
ludu polskiego przyznajecie tylko na jego niesławę i nieszczęście: bo wy nic z
nim wspólnego nie macie? Znam ja ten lud i wiem, iżby on nic podobnego nie
ścierpiał. Nie, wy należycie do tych, którzy z miłości ojczyzny ciałem i duszą
Sułtanowi się oddali, turbany wdziali, Polski się wyrzekli, imię Polski
zhańbiwszy, za którymi lud Polski nie pójdzie. Dlatego mówię, dlatego tak
mówię, aby nie spadała na naród cały odpowiedzialność za grzechy zaślepieńców,
za grzechy niezmiernej mniejszości. Nie dosyć było protestacji, wołać trzeba
tak, aby świat cały słyszał, aby Bóg wysłuchał. Może was kto przysłał z tych,
którzy się cieszą z każdego zgorszenia, z każdej plamy na imię polskie
spadającej. Mnie droga chwała tego imienia, ja kocham mój naród, wie to Bóg!
Mniejsza co ludzie powiedzą; a nie taję, że gdyby Polska miała wpaść w ręce
bezbożników, gdyby miała zostać piekłem, ja nie chcę widzieć Polski. [...]

Przy tej sposobności proszę was Bracia, abyście będąc z wszelką wyrozumiałością
dla osób, stali zawsze niezachwianie przy dobrych zasadach, przy prawdzie. Bóg
nam każe kochać wszystkich, nieprzyjaciół swoich i naszych; to nam wolno, a
więc powinno być miło, a w każdym razie jest obowiązkiem. Ale ten sam Bóg,
kochający nieskończenie grzeszników, nieskończenie się brzydzi grzechem: nie
wolno nam przeto kochać złego, kochać, a przynajmniej schlebiać i wymawiać
fałszu. Nie wolno chcieć inaczej postępować, jak Bóg; nie wolno podług prawa
miłości tyczącego się osób, sądzić zasad, które się sądzą w prawdzie i
sprawiedliwości. Nie wolno, w co ludzie powszechnie wpadają wychodząc z
porządku Bożego, z fałszywej miłości bo nie opartej na prawdzie, pobłażać złym
zasadom, a podług ścisłej sprawiedliwości, i często nad sprawiedliwość, sądzić
i potępiać ludzi, choćby nie przekonanych. Skąd podobne pomieszanie wyobrażeń u
nas tak powszechne? skąd podobny brak odwagi moralnej w narodzie tak rycerskim?
Niestety! pochodzi to z braku dokładnej znajomości i przywiązania do zasad
prawdy odwiecznej. Stąd brak kryterium pewne

[Gość: ks.prob.]

Stąd brak kryterium pewnego do sądzenia twierdzeń bieżących: wszystko staje się
tylko opinią, a więc rzeczą wątpliwą; lenistwo nie pozwala śledzić ostatecznych
następstw samych opinii: i tak tanio sprzedajemy prawdę byle żyć w pokoju. Co
więcej, ludzie mający wszelką wyrozumiałość dla rozsiewaczy fałszu, surowi są
dla obrońców prawdy; dlaczego? Czy przeto, iż ci pewno nie będą szukać odwetu,
tamci mogą? Ha! byłaby to najsmutniejsza strona serca ludzkiego... Cokolwiek
bądź, złe to jest w narodzie naszym, złe zgubne, trzeba je leczyć jakimkolwiek
kosztem. Do pokazania odwagi fizycznej nie mamy zawsze sposobności, nie mamy w
tej chwili, zresztą nikt o niej nie wątpi, ćwiczmy się w odwadze moralnej,
odwadze obywatelskiej.

Za dni naszych obrona prawdy tym trudniejsza, im zaćmienie umysłów grubsze, im
namiętności w sercach gwałtowniejsze, a siła często prawem: w tym właśnie
zasługa, w tym bezpieczeństwo, że nie dla zabawy, nie na przekorę, nie z krwi,
ale z ducha i sumiennego przekonania że rzecz Bożą się czyni. Lada chwila słabe
groble towarzyskie mogą ulec parciu wzbierającej fali, może się Europa jak
morze zagotować, męty swoje z głębi na wierzch wyrzucić, może się krwią
zarumienić; pomimo tego i dlatego ufajmy Bogu, bez którego woli nikomu włos z
głowy nie spadnie, i czyńmy i mówmy co prawda, co interes narodu nakazuje.

Co do Ojczyzny naszej, raz jeszcze powtarzam: od rewolucji społecznych obcych,
a tym bardziej swoich, niczego się nie spodziewajcie, jak tylko większego zła.
Dopiero wówczas gdy Europa wytrzeźwi się z szału, gdy chłostą nauczona ukorzy
się przed Bogiem i podług prawdy jego z ludźmi i narody obchodzić się zacznie;
wówczas pod sercem Zbawiciela wybije dla nas godzina miłosierdzia, wówczas
odsłonią się nam przeznaczenia nasze i drogi którymi nas do nich prowadził,
wówczas pojmiemy dlaczego tyle, tak długo i więcej od innych ludów
cierpieliśmy. Amen.

[meg_s]

Gość portalu: farorz napisał(a):

...

starzy ludzie powiadali, pierwsze pięć minut kazania jest dla Boga, drugie pięć
dla ludzi, a reszta do diabła

[Gość: Pieron]

no a co je do Pierona ?!?

[meg_s]

Gość portalu: Pieron napisał(a):

> no a co je do Pierona ?!?

to zależy czy Pieron jest człowiek, czy szatan nie kogut

[Gość: Pieron]

Jo tam je ajnfach Pieron. I popieronia czasami, a czasami i za kokota poradza
robic. Ale te ostatnie to tak ino na ucho i ino Ciebie powiedziouch.

Pyrsk !

[Gość: ks.prob.]

meg_s napisał(a):

> Gość portalu: Pieron napisał(a):
>
> > no a co je do Pierona ?!?
>
> to zależy czy Pieron jest człowiek, czy szatan nie kogut

Upadli aniołowie - szatani

Istnienie szatanów nie jest jakimś wymysłem czy tylko przypuszczeniem, ale faktem
objawionym przez Boga, a nauka Kościoła świętego o tej prawdzie jest dogmatem.
Czy chcemy czy nie, musimy wierzyć w ich istnienie. Kto by odrzucił prawdę o
istnieniu złych duchów lub w nią powątpiewał, popadnie w herezję.

Szatan jest naszym największym wrogiem. Nikt jak on nie stara się przeszkodzić
nam w zbawieniu duszy. Praca nad tym stanowi jak gdyby jedyny jego cel. Jest
krańcowym przeciwieństwem Anioła Stróża: podczas gdy pierwszy pragnie
uszczęśliwić człowieka, a Bogu przysporzyć jak najwięcej chwały, drugi usiłuje
ściągnąć duszę ludzką w otchłań wiecznego nieszczęścia, a chwałę Stwórcy
pomniejszyć.

W pierwszych wiekach żyli heretycy zwani Manichejczykami, którzy nauczali, że
szatanów Pan Bóg stworzył. Opierali się m.in. na następujących tekstach Pisma
Świętego: "Od początku był on (diabeł) zabójcą i w prawdzie nie wytrwał" (J 8,
44) oraz "Diabeł trwa w grzechu od początku" (J 3, 8). Wystąpił przeciw temu św.
Augustyn i wyjaśnił, że Bóg stworzył tylko dobre duchy. Słowa "od początku"
należy rozumieć nie tak, że szatan jest zły od początku swego stworzenia, ale że
jest taki od początku swego istnienia jako szatana, czyli złego ducha.

Zarówno próba, jak i grzech aniołów nastąpiły zaraz po ich stworzeniu. Jak
pierwszym aktem woli dobrych aniołów był akt doskonałej miłości Boga, tak
pierwszym aktem woli złych aniołów był akt pychy. Pierwsi zasłużyli sobie na
niebo, drudzy na piekło. Nagroda i kara nastąpiły zaraz po próbie. Ojcowie
Kościoła i teologowie uczą, że Bóg upadłym aniołom nie dał czasu na pokutę, ale
strącił ich do piekła zaraz po grzechu. "Widziałem szatana spadającego z nieba
jak błyskawica" (Łk 10, 18), mówi Chrystus. Błyskawica oznacza tu szybkość z jaką
po grzechu nastąpiła kara.

Dlaczego Pan Bóg nie dał upadłym aniołom czasu na odbycie pokuty? Powodów jest
wiele. Wina szatana była bez porównania większa od winy grzesznego człowieka,
bowiem jako anioł miał rozum i świadomość doskonalsze. Miał pełne poznanie dobra,
a wybrał sprzeciw. Chrystus odkupił człowieka, bo jego upadek pochodził ze
słabości ciała, a nie odkupił szatana, który od tej słabości jest wolny. Anioł
zgrzeszył z własnej winy - człowiek z namowy. Św. Jan Damasceński mówi: "Dlatego
diabeł... wszelkiej pokuty był pozbawiony".

Św. Brygida, której Bóg w objawieniach dał poznać naturę dobrych i złych aniołów,
mówi o szatanach: "Upadek ich nie pozostawił żadnej nadziei wybawienia. Nikt ich
nie zachęcał do złego, więc nie mogli mieć i Odkupiciela". Cytuje również taką
rozmowę między Panem Jezusem i Lucyferem:

- Dlaczego nie prosisz o miłosierdzie? - powiedział Pan do Lucyfera.
- Wolałbym cierpieć raczej jeszcze więcej, aniżeli błagać Twego przebaczenia lub
zgiąć kolano przed Tobą - odpowiedział strącony anioł.

Dlaczego szatani są tak zatwardziali w złym? Teologowie sądzą, że główną
przyczyną jest to, iż nie otrzymali od Boga łaski pokuty. Łaski tej nie mają, bo
minął już dla nich czas zasługi. Nie było okresu przejściowego od grzechu do
kary. Natychmiast po jego popełnieniu znaleźli się w punkcie krańcowym. Zamiast
umiłować Boga, który był ich celem, umiłowali siebie i w tej miłości własnej,
która jest zarazem nienawiścią do Boga, trwają.

Św. Tomasz twierdzi, że dla anioła pokuta i nawrócenie są wprost niemożliwe, bo
nigdy nie odstępuje on od tego co raz wybierze i pokocha. Wynika to z
doskonałości jego poznania i rozumu. Kiedy dojdzie do nich wola, jest już
integralnie i niewzruszenie z nimi złączona. Anioł nie zna wahań, wycofywania się
i powrotów.

Źli aniołowie, jak przed upadkiem, tak i po nim tworzą pewną hierarchię. Gdy zły
duch opuści człowieka - mówi Pan Jezus - "bierze z sobą siedmiu innych duchów,
złośliwszych niż on sam" (Mt 12, 45). Hierarchia złych duchów tworzy się według
ich zdolności naturalnych, bo tych przez grzech nie utracili. Demoni niżsi są
posłuszni wyższym nie z miłości ku nim ani z zamiłowania do posłuszeństwa, lecz z
przewrotności i nienawiści do Boga i ludzi. Ludzie bezbożni, dla wykonania swych
przewrotnych planów, łączą się często z silniejszymi od siebie i im się
podporządkowują. Tak samo czynią złe duchy, bo to zwiększa ich siłę szkodzenia
ludziom i działania na rzecz umniejszania chwały Bożej (św. Tomasz).

Kara, jaka spotkała upadłych aniołów jest podwójna. Jest karą odtrącenia i karą
zmysłów. Po dokonaniu grzechu zostali strąceni z nieba, o czym mówi Pan Jezus:
"Widziałem szatana spadającego z nieba jak błyskawica" (Łk 10, 18)
- są więc odtrąceni i nie oglądają Boga. Pismo Święte mówi też wyraźnie o tym, że
cierpią i karę zmysłów: "Idźcie precz ode mnie, przeklęci, w ogień wieczny
przygotowany diabłu i jego aniołom" (Mt 25, 41); "...bowiem Bóg aniołom, którzy
zgrzeszyli, nie odpuścił, ale wydał (ich) do ciemnych lochów Tartaru" (2 P 2, 4).

Jest faktem niezaprzeczalnym, że za dopuszczeniem Bożym szatani ukazują się
ludziom. Zwykle przybierają kształty zwierząt, z wyjątkiem jagniąt i gołębi;
rzadziej przyjmują postać ludzką. Lecz bywa niekiedy, że przemieniają się w
aniołów światłości, a nawet w Matkę Boską i Pana Jezusa.

[Gość: ks.prob.]

Gość portalu: Pieron napisał(a):

> no a co je do Pierona ?!?

Drodzy w Chrystusie Panu, Siostry i Bracia!

Przypomnijmy sobie wydarzenie, które miało miejsce kilka tygodni temu. Wielki
mistrz szachowy, najlepszy szachista świata, Kasparow, wziął udział w meczu
szachowym z kompterem i - przegrał. Bezduszna maszyna okazała się lepsza od
człowieka, przegoniła go w obliczaniu wariantów pozycji na szachownicy. Wynika z
tego, że komputer może lepiej myśleć od człowieka. Pociąga to za sobą wielorakie
skutki. Otóż okazuje się, że kolejny wynalazek ludzki prześcignął człowieka,
okazał się lepszy i szybszy od niego. Sto lat temu takim niezwykłym wydarzeniem
było wynalezienie samochodu, który z początku jeźdzł bardzo powoli, ale wkrótce
zaczął coraz szybciej poruszać się i obecnie z łatwością pokonuje szybkość 100 i
więcej kilometrów na godzinę i żaden człowiek, nawet najszybszy, nie dogoni
samochodu. Podobnie inne wynalazki i odkrycia, które ułatwiają życie, poruszanie
się, zdobywanie pożywienia. Wszystkie te maszyny i urządzenia powoli zastępują
człowieka i jego pracę, ale stopniowo także zasłaniają Pana Boga. Najwięcej
szkody, zwłaszcza u dzieci, wywołują najnowsze wynalazki, którymi są telewizja,
wideo i gry komputerowe - które to wynalazki tak absorbują uwagę dzieci i
młodzieży, a nierzadko i dorosłych, że nie mają już czasu na nic więcej, ani na
naukę, na zajęcie się rodziną, ani na troskę o własną duszę.

Pomyślmy teraz, czym różni się człowiek od zwierząt, od całego świata, od tych
bezdusznych maszyn i urządzeń? Właśnie tym odróżniamy się, że posiadamy
nieśmiertelną duszę. Może ona myśleć, chociaż nie zawsze sprawnie, może wybierać
i chcieć dobro lub zło, a także - co najważniejsze - obdarzać uczuciami inne
osoby lub rzeczy. Właśnie nie tyle rozumem i wolną wolą, ale przez sferę
emocjonalną, różnimy się od całej przyrody ożywionej i nieożywionej. Człowiek
może kochać, obdarzać szacunkiem i innymi uczuciami drugiego człowieka, siebie
samego, a przede wszystkim samego Boga, swego Stwórcę. Niestety, człowiek może
też obdarzać nadmiernymi uczuciami przedmioty, narzędzia, maszyny. Może
zauważyliśmy jak ktoś, może sąsiad albo znajomy bardziej przywiązany jest do
swego samochodu niż własnej żony i więcej czasu spędza "nad" - albo może
raczej "pod" samochodem, niż we własnym domu.

Zasadniczo nie ma złych konsekwencji, jeśli ktoś kocha zwierzęta, psy, koty,
rybki i z nimi przebywa długie godziny, jeśli nie cierpi na tym rodzina. Często
ludzie którzy lubią zwierzęta, są także przyjaźnie nastawieni na innych ludzi.
Jednak jeśli ktoś przywiązuje się nieumiarkowanie do jakichś rzeczy, np. do
nadmiernego oglądania telewizora, do butelki, do kart - jeśli rzeczy materialne
przesłaniają mu cały świat - wtedy dzieje się wiele nieszczęść, wtedy cierpią
najbliżsi, czują się opuszczeni i zaniedbani. Tak więc ważną sprawą jest to, kogo
lub co - i w jaki sposób obdarzamy naszym uczuciem. Czy mamy serce otwarte dla
naszych najbliższych i innych ludzi? Czy może z biegiem czasu nasze serce
stwardniało, stało się twarde i szorstkie nawet dla dzieci, wnuków i tych, z
którymi wiele czasu spędziliśmy razem?

Całe życie uczymy się, naśladujemy rodziców, nauczycieli w szkole, ludzi których
cenimy i szanujemy. Szukamy nieustannie ludzi, których możemy naśladować, którzy
mogliby być dla nas wzorem. Z biegiem czasu okazuje się, że niektórzy z tych,
których poważaliśmy i popieraliśmy, myśleli tylko o sobie, o korzyściach dla
siebie, nie troszczyli się o wspólne dobro. Jakże niewielu jest takich ludzi,
których można szczerze szanować i naśladować. Większość z nich już odeszła do
wieczności. Są wśród nich święci i błogosławieni, są bohaterowie narodowi, mniej
lub bardziej znani dobrzy i szczerzy ludzie. Ze świecą trzeba szukać takich wśród
żyjących.

Może dlatego właśnie niezliczone tłumy ludzi przyciąga wokół siebie jedna osoba,
szanowana i obdarzana głębokim uczuciem nie tylko przez katolików, ludzi
wierzących, ale nawet i przez wielu niewierzących. Oto, na własne oczy, ci którzy
chcieli, mogli w poniedziałek, 2 czerwca spotkać się z największym autorytetem
moralnym dzisiejszego świata. Jan Paweł II jest dla wszystkich ludzi najlepszym
przewodnikiem po krętych ścieżkach tego świata. O jego zdrowie i bezpieczeństwo
modlą się miliony wiernych na całym świecie.

Zarówno dla Ojca Św. jak i dla całej rzeszy ludzi świętych i błogosławionych
wzorem postępowania i najlepszym przykładem jest sam Jezus Chrystus i Jego Matka
Najśw. To dlatego Papież jest poważanym człowiekiem przez wszystkich, za
wyjątkiem ludzi, którzy go nie znają, gdyż Papież kocha nas wszystkich, dla nas
przyjechał do Polski i wygłasza pouczenia, przypomina o Ewangelii i Przykazaniach
Bożych. Na pierwszym miejscu stawia on Pana Boga, wszystko, co robi, czyni na
Jego cześć.

Dobiega końca obecna pielgrzymka Ojca św. do Polski, jeszcze zostało dwa dni.
Pomyślmy, jak my przeżyliśmy ten czas. Mieliśmy tyle możliwości, aby zobaczyć
następcę św. Piotra Apostoła, aby posłuchać jego nauk. Są różne relacje i
transmisje w telewizji, radiu, w czasopismach. Taka okazja się może już nigdy nie
powtórzyć. Przypomnijmy sobie, co pamiętamy ze słów Ojca Św., jak przeżyliśmy
jego Mszę św. w Legnicy? Czy to ożywiło naszą wiarę, nasze życie religijne? Czy
po przeżyciu tych niezapomnianych chwil staliśmy się lepszymi ludźmi, lepszymi
katolikami, lepszymi ojcami, matkami, pracownikami, uczniami? Czy Papież będzie
mógł spokojnie odjechać do Rzymu z satysfakcją, że jego podróż nie została
zmarnowana?

Zbliżają się wakacje, czas urlopów i różnych wyjazdów. Będziemy mieć trochę
więcej czasu wolnego dla siebie. Spróbujmy wtedy jeszcze raz zastanowić się nad
tym, o czym mówił Jan Paweł II. Zostaną wydane różne książki i albumy o tym
wydarzeniu, zawierające tekst przemówień Ojca Św. Będzie można jeszcze raz wrócić
do tych wspaniałych nauk, które kierują nas ku naszemu Zbawicielowi, ku spotkaniu
z Nim w Eucharystii a także ku wieczności. Amen.

[meg_s]

Gość portalu: farorz:

> Dobiega końca obecna pielgrzymka Ojca św. do Polski, jeszcze zostało dwa dni.
> Pomyślmy, jak my przeżyliśmy ten czas.

Ojcze nie macie jakiś bardziej aktualnych tekstów?

[Gość: Pieron]

Tyn farorz to je chyba z za grobow.

Farorzyczku kajscie to som? Na kerym fridchofie to wos zasuo?

[Gość: ks.prob.]

meg_s napisał(a):

> Gość portalu: farorz:
>
> > Dobiega końca obecna pielgrzymka Ojca św. do Polski, jeszcze zostało dwa d
> ni.
> > Pomyślmy, jak my przeżyliśmy ten czas.
>
> Ojcze nie macie jakiś bardziej aktualnych tekstów?

Jasne postawienie problemu egzystencji szatana oraz niebezpieczeństwa jakie
przedstawia on dla każdego człowieka, opisane w ewangeliach, w nauczaniu samego
Boga Wcielonego, kontynuowane jest z taką samą bezkompromisowością, mocą i
jasnością przez pierwszego następcę Chrystusa, Św. Piotra: "Bądźcie trzeźwi!
Czuwajcie! Przeciwnik wasz, diabeł, jak lew ryczący krąży szukając kogo
pożreć!"."Mocni w wierze stańcie przeciwko niemu".Poddany próbie - zawiódł,
pociągnął do buntu przeciw Bogu aniołów, które razem z nim zostały skazane na
potępienie. Z ulubieńca Boga stał się szatanem. Pomimo potępienia zachował naturę
anioła i związane ze swoim przodującym stanowiskiem wielkie siły duchowe, tak, że
stanowi potężną osobowość. Bóg w swoich zamysłach pozwolił mu kusić pierwszych
rodziców w raju. Tu była ich próba. Na swoje i nasze nieszczęście również i oni
zawiedli w tej próbie. I wtedy Bóg ich nie odrzucił i pozostawił otwartą
możliwość nawrócenia. Obiecał im Odkupiciela. Dla całego rodu ludzkiego. Każdy
człowiek musi przejść próbę i od niego zależy jak przyjmie łaskę Chrystusa i jak
ją wykorzysta, przede wszystkim czy wierzy w Chrystusa, naśladuje Go i w walce
życiowej przeciwstawia się szatanowi. Niebezpieczeństwo polega na tym, żeby
potęga szatana nie została źle oszacowana.
Szatan nie posiada absolutnej mocy nad nami, gdyż jest całkowicie od Boga
zależny, bez Boga rozpłynąłby się natychmiast w nicość. Moc, którą wykonuje nie
jest jego mocą, lecz pochodzi od Boga. To jest to samo, co Chrystus powiedział do
Piłata: "Nie miałbyś żadnej władzy nade Mną, gdyby ci jej z góry nie dano".(J
19,11).
Któż nie pamięta pełnego głębokiej treści opisu trzykrotnego kuszenia Chrystusa
(Mt 4,1-11) przed rozpoczęciem Jego publicznej działalności? A następnie tych
epizodów, kiedy to szatan stara się pokrzyżować drogi Boże, jeśli nie stawiamy mu
żadnego oporu (por. Mt 12,45)?
I jak nie pamiętać, że Chrystus mówiąc trzykrotnie o szatanie jako swoim wrogu
nazywa go "księciem tego świata" (J 12,31; 14,30; 16,11)?
Bardzo wiele fragmentów Nowego Testamentu zwraca uwagę na to, że jego ciążąca
obecność przynosi śmiertelne zagrożenie. Św. Paweł nazywa szatana "bogiem tego
świata" (2 Kor 4,4) i uprzedza o walce, jaką my chrześcijanie mamy stoczyć nie z
jednym szatanem, ale z całym strasznym ich mnóstwem:"Obleczcie pełną zbroję Bożą,
byście mogli się ostać wobec podstępnych zakusów diabła. Nie toczymy bowiem walki
przeciw krwi i ciału, lecz przeciw Zwierzchnościom, przeciw Władzom, przeciw
rządcom świata tych ciemności, przeciw pierwiastkom duchowym zła na wyżynach
niebieskich" (Ef 6,11-12).
Różne teksty ewangeliczne wskazują, że nie chodzi o jednego złego ducha, lecz o
wiele (Łk 11,21;Mk 5,9) ale jeden jest główny i to jest szatan, co tłumaczy się:
nieprzyjaciel wróg. Jest z nim wielu innych - wszystko stworzenia Boskie, ale
upadli na skutek buntu i dlatego skazani na wieczne potępienie.
To, dlaczego Bóg niewiernemu, upadłemu aniołowi i niegodnemu sędziemu takiej
władzy udzielił, może niejednego bulwersować i wydawać się do końca
niezrozumiałe, pewne natomiast jest, że Bóg dopuszczając działanie szatana i
często związane z tym cierpienia duchowe i fizyczne czyni to z niezgłębionej
miłości do człowieka, chcąc aby jeśli jest to zbuntowany grzesznik wstrząsnąć nim
i oświecić jego rozum, abyśmy raz jeszcze dokonali świadomego i dobrowolnego
wyboru na całą wieczność (mimo, że po upadku Adama wszyscy zasłużyliśmy na
wieczne potępienie), abyśmy również doświadczając zła bardziej pragnęli i
pokochali Dobro i Prawdę, Czyli Boga samego, abyśmy również lepiej poznali swoją
ułomność, niedoskonałość i słabość a także nędzę i nicość, a w ten sposób
uświadomili sobie całkowitą zależność we wszystkim co dobre od Boga, aby
całkowicie i bezgranicznie zaufać Jego Miłosierdziu. Chodzi również o to, abyśmy
niczego co dobre nie przypisywali sobie, własnym siłom i zdolnościom (gdyż
wszystko to otrzymaliśmy bez żadnych zasług od Boga, dla Jego, a nie naszej
chwały: -"darmo otrzymaliście darmo dawajcie", mówi Św. Paweł Apostoł) gdyż to
wbiło by nas w pychę i wydawałoby się nam, że szczęście nasze polega na
widzialnej wielkości ziemskiej. Cierpienie moralne i fizyczne przyjęte z
całkowitym poddaniem się woli Bożej i złączone z ofiarą Chrystusa ma wartość
nieskończoną. W ten sposób składamy z siebie wraz z Chrystusem żywą ofiarę Bogu
Ojcu jako wynagrodzenie za grzechy własne i bliźnich, mając swój udział w dziele
współodkupienia świata, a przy tym oczyszczamy i uświęcamy siebie. Grzechy są tak
straszną rzeczą, że aby wykupić się z nich świadomie, każdego dnia złożyć Bogu na
wzór Jego Syna żywą ofiarę z siebie, ale żeby była skuteczna musi być złączona z
ofiarą Jezusa i trzeba być w stanie łaski uświęcającej (jako ofiarę należy tu
rozumieć także: modlitwę, pobożne uczestnictwo we Mszy Św., dobre uczynki itp.).
Dlatego szatan najbardziej nienawidzi tych, którzy pokornie i cierpliwie na wzór
Chrystusa i Matki Bożej znoszą wszelkie cierpienia duchowe i fizyczne i łączą je
z ofiarą Jezusa dla większej chwały Bożej.
Widzimy więc ,że tak jak dla grzeszników cierpienie moralne, duchowe i fizyczne
(w tym różne choroby, nagła utrata kogoś bliskiego, czy nagłe kalectwo itp.) jest
wielkim darem Miłosierdzia Bożego dla zastanowienia i opamiętania w celu
zawrócenia z błędnej drogi, tak dla będących już w stanie łaski uświęcającej może
stać się okazją do zasług i doskonaleniu się w cnotach chrześcijańskich.
Także ojciec ziemski gdy wyczerpie wszystkie środki wychowawcze w stosunku do
nieposłusznych dzieci, nie zawaha się użyć rózgi i wiadomo, że czyni to z miłości
a nie nienawiści, aby tylko sprowadzić swoje dziecko na dobrą drogę.
Przyjęcie cierpienia duchowego czy fizycznego będącego spuścizną grzechu
pierworodnego, nie oznacza akceptacji zła, ale wręcz przeciwnie, zło, które nas
spotyka mamy pokonać dobrem, nienawiść - miłością, a nie odwrotnie, bo to tylko
pomnaża zło. Wielkość czyli świętość człowieka poznajemy po jego zdolności do
przebaczania, do której nie jesteśmy zdolni bez łaski Bożej, wysłużonej nam przez
Chrystusa na Krzyżu. Obowiązkiem katolika jest również upominanie błądzących,
dawanie dobrego przykładu oraz branie w zależności od powołania i stanu w jakim
się znajduje aktywnego i czynnego udziału w budowaniu lepszych i sprawiedliwych
struktur społeczno-politycznych opartych na miłości Boga i bliźniego.

[Gość: Nu!]

Czy my tu wszyscy przypadkiem nie jesteśmy tylko bohaterami jednej z książek Philipa K. Dicka? Wpis powyżej jest jakby żywcem wyjęty działa tego autora... ?

[Gość: ;-)]

to jak w koncu? jestes za czy nie?

[meg_s]

Gość portalu: ;-() napisał(a):

> tak mi wpadlo do glowy... som zes cie za abo przeciwko Radio Maryja?

ja mam na nich silną alergię, słuchałam 1 (jeden) raz - i nie zamierzam więcej

PS

[meg_s]

wiesz już kim był Gaudi?

[meg_s]

Gość portalu: ;-() napisał(a):

> pora razy mi sie na dinstrajzach zdarzylo...

co to jest dinstrajz?

[hanys_hans]

meg_s napisał(a):

> Gość portalu: ;-() napisał(a):
>
> > pora razy mi sie na dinstrajzach zdarzylo...
>
> co to jest dinstrajz?

dinstrajza -> moge byc´wyjazd sluzbowy