Gleiwitz mein Gleiwitz

[Gość: !]

ostani bylem dobry tydzien w Gleiwitz, zalokowalem sie w jakims smiesznym
hotelu przy dworcowej jest tam przynamniej parking strzezony dla samochodow.
Debilki wyburzyli wpierw fajna zabudowe a po dwudziestu latach namyslu
postawli betonowy klocek naprwde jestem pelem podziwu.
Postwili tez pomnik gliwiczanom ofiaraom totalitaryzmow, gryzie sumienie co
nie!!!!!!!! bali sie ale napisac cos po niemiecku, pomnik niezly; bagnet
wbity w kamien przypomina mi dzisiejsze Gleiwitz krwawiace po okupacja
tak pozatym powstalo troche knajpek co jest bardzo pozytywne, co poniektore
domy z zewnatrz pomalowali ale to bylo na tyle podworka wala jak zawsze za
Polski, pojebane tablice o jakis powrotach do macierzy itp. dalej wszedzie
wisza. tak wiele sie w samym miescie nie zmienilo.
na karncach i w Hindenburgu postawili pare duzych skelpow wygladaja dosc
normalnie
byly dwie rzeczy ktore mni zaskoczyly:
odnowili palmiarnie i park miejski czesciowo ogrodzili,
po dwuch popoludniowych piwkach mialem potrzebe, do Mc Danalda nie chcialo mi
sie leciec przypomnialy mi sie kible kolo urzedu skarbowego, mowie przezyje i
to nim weszlem nabralem powietrza w pluca, otwieram dzwi a tam elegankie
pachnace kible i dwie babcie klozetowe zalatwilem potrzebe dalem babcia po
dyszce bo sie nalezalo. to bylo na tyle tych pozytwow

jak sie na ulicy mowi po niemiecku dalej sie wszysc obracaja, za spiwanie po
niemiecku na wilhemstrasie po 22 chcieli mi wrabac mandat za naruszane
porzadku, ale na koncu dali sobie spokoj.

Cmentarz hutniczy troce kurnik posprzatal, chwala im za to,wiele lepiej
jednak nie wyglada, hute zamkneli, Hultschinsky Werke rozbieraja, zydowski
dom pogrzebowy przy lipowym sie wali; kumpel z ktorym bylem szarpal sie za
brodke, ze tak nie moze byc byc moze ze teraz troche wiecej poswieci czysu
senoswnm rzecza a nie gieldzie.
rejon chorzowskiej i zatorza to dalej katastrofa

[Gość: ADOLF]

jak sie na ulicy mowi po niemiecku dalej sie wszysc obracaja, za spiwanie po
niemiecku na wilhemstrasie po 22 chcieli mi wrabac mandat za naruszane
porzadku, ale na koncu dali sobie spokoj

TY gebelsie spiewaj po POLSKU w niemczech idz do ubikacji miejskiej w KÖLNIE
to sie obalisz ze smrodu

[Gość: !]

to widzisz ladnie szwargotaj bo nie pozyjesz dlugo:-))))))))))))
mesio ty wiesz, uzywaj zycia jak dlugo mozesz!!!!!!!!!
ach jak dalej siedzisz w leipzig, skleciles w koncu jakis bezbledny
bewerbung???:-)))))))

[Gość: ADOLF]

jak sie na ulicy mowi po niemiecku dalej sie wszysc obracaja, za spiwanie po
niemiecku na wilhemstrasie po 22 chcieli mi wrabac mandat za naruszane
porzadku, ale na koncu dali sobie spokoj

TY gebelsie spiewaj po POLSKU w niemczech idz do ubikacji miejskiej w KÖLNIE
to sie obalisz ze smrodu
A w niemczecz za to ze sie gada w innym jezyku moga cie zabic , byly juz takie
przypadki

[Gość: niemiec]

TAK WYGLADAJA UBIKACJE W NIEMCZECH


www.palehorse.de/Kack.htm

[Gość: ADOLF]

A w niemczech zabija cie za to ze nie umiesz po niemiecku
oto dowod


Was zählt das Leben eines Flüchtlings in Deutschland?
Von Helmut Arens
8. Juni 1999
Am Freitag den 28. Mai ist der 30jährige Aamir Omer
Mohamed Ahmed Ageeb aus dem Sudan während seiner
Abschiebung aus Deutschland an Bord einer Lufthansa-
Maschine ums Leben gekommen. Der 30 Jahre junge Mann
sollte von Frankfurt/Main über Kairo nach Khartum
abgeschoben werden.

Weil Ageeb sich verzweifelt wehrte, wurde er von
Bundesgrenzschutzbeamten an den Sitz gefesselt. Sie
setzten ihm einen Motorradhelm auf und drückten seinen
Kopf gewaltsam nach unten, während die Maschine
startete. Später, als sie ihn endlich losließen, gab
Ageeb kein Lebenszeichen mehr von sich. Als darauf drei
Ärzte, die zufällig als Passagiere an Bord waren, ihn
wiederzubeleben versuchten, konnten sie nur noch den Tod
des jungen Mannes feststellen. Die Maschine landete
außerplanmäßig in München, und die meisten der 190
Mitreisenden (Passagiere und Besatzung) reagierten, wie
der Flughafen-Pfarrer Leipold berichtete, schockiert und
erschüttert.

Zwei Tage nach Ageebs Tod, am 30. Mai, gab
Bundesinnenminister Otto Schily (SPD) bekannt, daß alle
Abschiebungen per Flugzeug, "bei denen mit Widerstand
des Betroffenen zu rechnen ist", so lange ausgesetzt
würden, bis der Tod Ageebs geklärt sei. Dieser wird
schon seit Freitag in der Rechtsmedizin von München
obduziert. Ein vorläufiger Bericht der
Staatsanwaltschaft Landshut lautet lapidar,
eine "anatomisch eindeutig nachweisbare Todesursache"
sei bisher nicht festgestellt worden. Die weiteren
Ermittlungen werden von der Staatsanwaltschaft Frankfurt
geführt. Es könne Monate dauern, bis ein endgültiges
Ergebnis vorliege, erklärte der Sprecher der
Staatsanwaltschaft Job Tilmann.

Vergeblich hatte Ageeb in der BRD um Asyl nachgesucht.
Nachdem sein Gesuch abgelehnt worden war, tauchte er
unter. Wie es heißt, sei er vom Amtsgericht Karlsruhe
zur Abschiebehaft verurteilt worden, nachdem man ihn
wegen Nötigung, Diebstahl, Hausfriedensbruch und anderer
Delikte festgenommen hatte. Man muß annehmen, daß er zu
dem Heer der Unglücklichen gehörte, die nach Ablehnung
ihres Asylantrags untertauchen und sich im fremden Land
ohne Papiere durchzuschlagen versuchen. Zuletzt saß er
im Abschiebegefängnis Mannheim.

Der Tod Aamir O. Ageebs ist alles andere als ein
Einzelfall. Nur vier Wochen zuvor ereignete sich am 1.
Mai ein fast identischer Fall in Österreich, als der
25jährige Markus Omafuma aus Nigeria bei seiner
Abschiebung von Wien über Sofia nach Lagos qualvoll
erstickte. Er war an Händen und Füßen gefesselt, den
Mund dick mit Klebeband verschlossen, "verschnürt wie
eine Mumie", wie Augenzeugen berichteten, so daß er
keine Luft mehr bekam.

Auch der Nigerianer Kola Bankole erlitt dasselbe
Schicksal, als er 1994 gefesselt und geknebelt am
Frankfurter Rhein-Main-Flughafen in eine Maschine
verfrachtet und mit einer Spritze "ruhiggestellt" wurde -
worauf er einen tödlichen Kollaps erlitt. Erst vor
kurzem ist der Arzt, der Bankole auf Anordnung des BGS
die Beruhigungsspritze verabreicht hatte, vom Vorwurf
der fahrlässigen Tötung freigesprochen worden, während
ein Verfahren gegen die BGS-Beamten schon kurz nach dem
Fall eingestellt worden war.

Ein weiterer für die Abschiebepraxis in Europa
bezeichnender Fall war der von Joy Gardener in
Großbritannien. Sie sollte im Sommer 1993 deportiert
werden, als fünf Polizisten und ein Beamter der
Einwanderungsbehörde sie in ihrer Wohnung vor den Augen
ihres 5jährigen Sohnes zu Boden warfen, fesselten und
mit Klebeband verschnürten, worauf sie ins Koma fiel und
wenige Tage später starb.

Seit 1993 sind nach Angaben der Antirassistischen
Initiative Berlin allein in Deutschland vier Todesfälle
während der Abschiebung bekannt geworden. 58 Menschen
seien verletzt worden. Die Initiative berichtet über die
unmenschliche Behandlung der Flüchtlinge durch den BGS.
So bekämen die Menschen stundenlang vor ihrer
Abschiebung nichts mehr zu trinken oder zu essen, damit
sie während des Fluges nicht zur Toilette müßten. Joseph
Gyimah aus Ghana sei während seiner Abschiebung aus
Berlin-Schönefeld im April 1998 so brutal mit Ketten um
Beine und Bauch an seinen Sitz gefesselt worden, daß die
ihn begleitenden BGS-Beamten in Dhaka erst einmal unter
dem Vorwurf der Mißhandlung inhaftiert worden seien.

Außer den vier Fällen von 1993 bis 1998, bei denen
Menschen während der Abschiebung zu Tode kamen, seien
weitere 90 Flüchtlinge während ihres Fluchtversuchs in
die BRD hinein umgekommen, von denen 67 bei der
Überquerung der deutschen Ostgrenze gestorben - zumeist
ertrunken - und neun infolge nackter Polizeigewalt ums
Leben gekommen seien. Außerdem hätten 64 Flüchtlinge den
Freitod einer Abschiebung in ihr Herkunftsland
vorgezogen. Von weiteren sechs ist bekannt, daß sie
unmittelbar nach ihrer Abschiebung in ihr Heimatland
Selbstmord begingen. Das widerspricht auch dem von den
Behörden verbreiteten Klischee des Asylmißbrauchs und
des Wirtschaftsflüchtlings. Ein solcher würde bei der
Rückkehr in seine Heimat wohl kaum Selbstmord begehen.

Der Sprecher der Flüchtlingshilfsorganisation "Pro
Asyl", Heiko Kaufmann, kommentierte den jüngsten Fall
als "die tödliche Folge einer organisierten
Unmenschlichkeit". Die PDS-Abgeordnete Petra Pau
forderte Schilys Rücktritt. 1998 hatte der belgische
Innenminister Louis Tobback zurücktreten müssen, nachdem
Polizeibeamte während einer Abschiebung die 20jährige
Semira Adamu aus Nigeria mit einem Kissen erstickt
hatten. Otto Schily jedoch erklärte pathetisch, er
wolle "zu hundert Prozent gewährleisten, daß bei
Abschiebungen niemand mehr zu Tode kommt", - ein
durchsichtiger Versuch, von seiner eigenen Verantwortung
abzulenken.

Die rot-grüne Koalition hat bereits kurz nach ihrem
Wahlsieg im vergangenen September unzweideutig klar
gemacht, daß sie an der restriktiven Flüchtlings- und
Asylpolitik der Kohl-Regierung festhält. Otto Schily
setzt nicht nur den Kurs seines CDU-Vorgängers im
Innenministerium, Manfred Kanther, fort, sondern
verschärft ihn noch. Unmittelbar nach seinem Amtsantritt
erklärte er öffentlich, er werde sich dafür einsetzen,
den Flüchtlingsstrom nach Deutschland einzuschränken.

Wie im Fall des Kosovo bekannt wurde, ist es gängige
Praxis des Außenministeriums, Lageberichte über die
Situation in den Herkunftsländern der Flüchtlinge soweit
zu schönen, daß die Bundesrepublik möglichst wenige
Flüchtlinge aufnehmen muß. Die verzweifelten Menschen,
denen - wie sie glauben - die Flucht in die sichere BRD
gelungen ist, werden in den meisten Fällen postwendend
wieder in ihre Heimat zurückgeschickt und oft genug
unmittelbar an ihre Henker ausgeliefert.

Unter dem neuen Innenminister ist die
Flüchtlingsunterkunft im Transitbereich des Frankfurter
Flughafens in einen mit NATO-Stacheldraht gesicherten
Hochsicherheitstrakt mit Fenstern aus Panzerglas
umgebaut worden, vor dessen Tür ständig ein Panzer des
Bundesgrenzschutzes stationiert ist. Seither ist der
Bundesgrenzschutz dabei, eine neue Abteilung
einzurichten, in der speziell Flüchtlingskinder
untergebracht werden sollen. Kinder durften bisher am
Flughafen nicht festgehalten werden.

Von Frankfurt aus werden mittlerweile ca. 10.000
Abschiebungen jährlich per Flugzeug durchgeführt. Dabei,
so teilte das Innenministerium mit, sei es durchaus
normal, daß sich Helme, Fesseln und Klebeband im Gepäck
der Bundesgrenzschützer befinden, mit denen
angeblich "gewaltbereite Abschiebehäftlinge
ruhiggestellt" werden sollen.

Der Fall Aamir O. Ageeb ist eine deutliche Warnung an
all diejenigen, die den Beteuerungen der SPD-Grünen-
Bundesregierung Glauben schenken, sie kämpfe - zum
Beispiel in Jugoslawien - für die Menschenrec

[Gość: Ochab]

Gość portalu: ADOLF napisał(a):

> A w niemczech zabija cie za to ze nie umiesz po niemiecku
> oto dowod

Osobnika mowiacego
publicznie po niemiecku
nalezy zatrzymac



Dokument przechowywany jest w Archiwum Akt Nowych
(mikrofilm 2152/ 5. sygn. 295/X - 40. k 26.27). Wojewódzki
Komitet PPR Katowice, dnia 2 sierpnia 47 r. Wydział Adm.
Samorządowy



Poufne! Do Wszystkich
Powiatowych i Miejskich (miast
wydziel.) Komitetów PPR na terenie
Woj. Śl.-Dąbrowskiego



Akcja wysiedleńcza niemców wchodzi w końcową fazę. Masa
niemiecka została zasadniczo rozładowana - wysiedlona, jednak
dość poważna liczba niemców zakonspirowawszy się, udając
Polaków, uzyskała dowody przynależności do narodowości
polskiej. Aby tych niemców ujawnić i wydalić z granic Państwa
Polskiego konieczne jest współdziałanie całego społeczeństwa
z władzami administracyjnymi.

W celu zlikwidowania resztek zakonspirowanych niemców
musimy zmobilizować aktywistów partyjnych i przystąpić z nimi
do natychmiastowego działania według następujących
wytycznych:



1/ Posługiwanie się językiem niemieckim, poza jakąś wyjątkowo
usprawiedliwioną potrzebą, musi być uważane za jeden z
dowodów niemieckiej przynależności narodowej.

Nie chcemy likwidować języka niemieckiego przez stosowanie
kar, ponieważ w konsekwencji zepchnęlibyśmy niemczyznę do
głębszej konspiracji.

Musimy natomiast ustalić i ująć w ewidencję jednostki
posługujące się publicznie lub prywatnie językiem niemieckim, i
jako niemców wyeliminować ze społeczeństwa polskiego - to
jest wydalić z granic Rzeczpospolitej.



2/ Jednostki, które bądź to jako niemcy przyjeżdżający do Polski
na prawach polskich repatriantów bądź też jako wysiedleni w
latach 1945-1946 przez wprowadzenie w blad polskich Misji
Repatriacyjnych przenikneli do kraju i

niemców ukrywających się przed wysiedleniem należy z
obowiązku obywatelskiego ujawnić.



3/ Należy także ujawnić osoby darzące współczuciem
niemieckich jeńców wojennych i udzielające im opieki i pomocy
materialnej. Szczególnie należy się zająć osobami, które
umożliwiają względnie ułatwiają jeńcom ucieczkę.



4/ Należy zainteresować się objawami sympatii dla niemców i
duchem rodzin i jednostek pozostających pod wpływem
niemieckiego podziemia. Sympatia ta wyraża się używaniem
języka niemieckiego, czytaniem książek niemieckich w
miejscach publicznych, pielęgnowaniem grobów niemieckich
żołnierzy, zachowaniem napisów niemieckich w mieszkaniach
prywatnych, na obrazach, makatkach, ozdóbkach, naczyniach
kuchennych itp.

Przykrym jest także fakt, że polskie rodziny tolerują niemieckie
napisy na nagrobkach cmentarnych swoich bliskich zmarłych.

Faktycznie mymy do czynienia ze szczątkami niemczyzny i
one właśnie kompromitują nas i świadczą o niezrozumiałej a
szkodliwej bierności naszego społeczeństwa.

W wypadku wyżej przedstawionych każdy obywatel ma nie
tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek
natychmiastowego reagowania. Osobnika mówiącego w miejscu
publicznym po niemiecku należy z obowiązku zatrzymać i
odprowadzić do najbliższego posterunku MO lub UB lub władz
administracji ogólnej (starostwa. Zarządy Miejskie).

W stosunku do przejawów określonych w pkc. 4 należy
rozwinąć akcję uświadamiającą, z wyraźnym podkreśleniem, że
tego rodzaju postępowanie, względnie zachowanie się uwłacza
godności Polaka.

Całość akcji należy tak zorganizować, aby bez rozgłosu, bez
masowych zebrań i echa na łamach prasy, osiągnąć największe
efekty.

Wiadomość jednak o tej akcji winna dotrzeć przez aktywnych
członków organizacji, społecznych, zawodowych, rad
zakładowych itd. do każdego domu polskiego i do każdego
obywatela.

W sprawie tej MO i UB i władze administracji ogólnej otrzymały
specjalne zarządzenia i instrukcje.

W akcji tej jest poważny wysiłek całego społeczeństwa, a
szczególnie naszej Partii, która jest partią przodującą i
przewodniczy we wszystkich pracach społecznych. KW PPR
jest przekonany, że cel przez członków naszej Partii zostanie w
100% zrealizowany, dla dobra naszej Ojczyzny. Każdy aktywny
PPR-owiec musi być kontrolerem w tej akcji - przy Powiatowych
Komitetach PPR należy powołać do życia Komisje, które będą
odpowiedzialne za wykonanie powyższego zadania.

W terminie do dnia 30 września br. należy nam przesłać
szczegółowe informacje o odbytych poufnych zebraniach z
podpisem projektowanych metod działania.

l. Sekretarzy Powiatowych Komitetów czynię odpowiedzialnymi
za wykonanie wyżej podanego obowiązku.

Niechaj hasło nasze: Nie oddamy ani jednej duszy polskiej i nie
pozostawimy ani jednego niemca w Polsce, będzie przewodnią
wytyczną w tej pracy.

Niechaj zlikwidowanie resztek niemczyzny będzie
ukoronowaniem dzieła powstańca śląskiego, będzie satysfakcją
dla wszystkich Polaków, którzy za polskość Śląska cierpieli,
walczyli i umierali.



I. Sekretarz KW PPR /-/ Ochab

[lech_niedzielski]

Gość portalu: Ochab napisał(a):

) Gość portalu: ADOLF napisał(a):
)
) ) A w niemczech zabija cie za to ze nie umiesz po niemiecku
) ) oto dowod
)
) Osobnika mowiacego
) publicznie po niemiecku
) nalezy zatrzymac


Językowy obraz świata jako podstawa tożsamości narodowej

1. Problemy i pytania
Miejsce języka w budowaniu tożsamości grupowej najzwięźlej oddaje formuła
Sapira: "Kto mówi tak jak my, jest jednym z nas", z której wynika także
implikacja wykluczająca: "Kto nie mówi tak jak my, nie należy do nas" . Tak
formułowana zasada włączania / wyłączania działa z całą bezwzględnością na
poziomie subkultur środowiskowych (zwłaszcza młodzieżowych), które wytwarzają
językowe znaki przynależności w postaci żargonów, działa też do pewnego
stopnia na poziomie wspólnot zawodowych i regionalnych - znakami
przynależności są socjolekty i dialekty ludowe, ale kryteria przynależności do
grupy są już jednak bardziej złożone. A w jakim stopniu język wyznacznikiem
jest przynależności [ZT1]do grupy etnicznej i narodowej? Czy ją tylko
wyróżnia, czy może - konstytuuje? Jak to się dzieje w kulturze narodowej
korzystającej ze wsparcia instytucji państwowych, a jak w warunkach
mniejszości narodowych, emigracji, diaspory? ? Jakie elementy języka budują
ponadinstytucjonalną narodową tożsamość, pozostając w najgłębszym związku z
kulturą narodową? Oto niektóre pytania postawione przez organizatorów
konferencji "Kultura wobec kręgów tożsamości" i zawarte w tytułowej formule
mojego referatu.
Podstawowa teza brzmi: Polska tożsamość wspólnotowa oparta jest na języku
rozumianym nie "emblematycznie", lecz jako skarbnica wartości kulturowych
dziedziczonych z tradycji i wpływających na aspiracje współczesnej generacji.
Są to wartości ogólnokulturowe (ogólnoludzkie) oraz wartości historycznie
określone: indoeuropejsko - słowiańskie, łacińskie, chrześcijańskie, szlachecko-
ziemiańskie, chłopskie, zachodnioeuropejskie, które razem wzięte składają się
na fenomen polskiej mentalności utrwalony w polskim języku, w polskim językowym
obrazie świata.

2. Miejsce języka w definicji narodu: ujęcie obiektywne
Definicje narodu i etnosu (pojęcia szerszego) podawane w słownikach i
encyklopediach odwołują się niemal bez wyjątku do języka. David Crystal
zastanawiając się nad definiowaniem więzi narodowej stwierdza, że
wprawdzie "bardzo ważne są pod tym względem praktyki religijne, trwałe
instytucje, tradycyjne zwyczaje, ale najszerzej spotykanym symbolem
wyłaniającej się narodowości jest język" [Crystal 1993, s.34].
W poznańskim "Praktycznym słowniku współczesnej polszczyzny" pod red. H.
Zgółkowej (t. 23, 1999) czytamy, że naród, to "trwała wspólnota ludzi
utworzona historycznie, wyróżniająca się wspólną świadomością narodową;
zbiorowość ludzi mówiących tym samym językiem, mająca tę samą historię, kulturę
oraz wspólną gospodarkę i politykę". Język jest wymieniany na miejscu
uprzywilejowanym, ale - jak widać - nie jest wyróżnikiem jedynym. Jadwiga
Puzynina, która niedawno przeanalizowała strukturę semantyczną narodu w różnych
słownikach, do cech "aktywnych" zaliczyła obok języka - wspólnotę terytorium,
kultury, dziejów, pochodzenia oraz "poczucie przynależności do danego narodu"
[Puzynina 1998, s. 269]. Rzeczowa i obiektywna analiza naukowa historycznych
oraz współczesnych danych dotyczących relacji "język - naród" dowodzi, że
wspólnota językowa i wspólnota narodowa wcale nie muszą do siebie przystawać.
Język, choć zwykle ma w tworzeniu poczucia narodowego udział bardzo znaczący i
praktycznie służy jako znak rozpoznawczy narodowości w kontaktach
międzyetnicznych i międzynarodowych, nie jest warunkiem sine qua non powstania
narodu i nie jest elementem absolutnie koniecznym identyfikacji narodowej
jednostek. I jest to zrozumiałe, o ile bowiem predyspozycje do komunikowania
się słownego są ludziom wrodzone, to samo przyswajanie konkretnego języka nie
podlega determinizmowi. Język nie jest dziedziczony biologicznie, jest
nabywany tak, jak cała kultura, poprzez wychowanie, w procesie socjalizacji, a
w dorosłym życiu jednostki bywa przedmiotem świadomego wyboru. Wybór języka
nie jest - nie musi być - tożsamy z wyborem narodowości. Polacy na emigracji
wiedzą o tym lepiej niż Polacy w kraju.
Parę koniecznych przypomnień ważnych dla zarysowania tła dla
rozważań nad rolą języka w określaniu tożsamości etnicznej.
Po pierwsze - języki światowe, języki dawnych państw imperialnych, jak
hiszpański, angielski czy rosyjski, obsługują dziś różne wspólnoty narodowe.
Odzyskiwanie niepodległości przez ujarzmione narody południowej Ameryki, Azji
czy Europy (Irlandia, Białoruś) niekoniecznie oznaczało odrzucenie języka
dawnej metropolii. Język angielski, używany dziś przez 450 milionów ludzi w
USA, W. Brytanii, Kanadzie, Australii i in. - a wg liczebności krajów, gdzie
jest w użyciu jako język urzędowy - nawet przez ok. 1 400 milionów ludzi -
podczas gdy Anglicy jako naród liczą tylko 46 milionów. Sytuacja u naszych
wschodnich sąsiadów po rozpadzie ZSRR wygląda poniekąd podobnie: znaczna część
narodu ukraińskiego i białoruskiego wciąż używa języka rosyjskiego jako
pierwszego, domowego (często jest to mieszanka językowa, zwana na Białorusi
trasjanką na Ukrainie - surżykiem). W ankiecie na temat pojęcia ojczyzny
mieszkańcy Charkowa deklarowali się jako patrioci ukraińscy, ale wypowiadali w
języku - rosyjskim. [Ludmiła Antypenko, Halina Karnauszenko, 1993].
W Jugosławii dwa odrębne narody, Chorwaci i Serbowie, rozwinęły jeden język
(zapisywany dwoma alfabetami, w Chorwacji łacińskim, w Serbii cerkiewnym) na
bazie dialektu sztokawskiego, ale to nie przeszkodziło im w rozwijaniu własnej
tożsamości narodowej, opartej na wyznacznikach historycznych, kulturowych,
religijnych. Dopiero na naszych oczach po wojnie bałkańskiej niejako wtórnie
podjęto intensywne prace (zwłaszcza po stronie chorwackiej) nad jego
rozpodobnieniem i wyrobieniem języków odrębnych , chorwackiego i serbskiego.
Stąd - idąc za dokonanymi w toku wojny bałkańskiej zmianami samoświadomości
Serbów i Chorwatów wydano w Opolu w ramach serii "Najnowsze dzieje języków
słowiańskich" dwa osobne tomy: "Język serbski" pod red. Milorada Radovanovicia
w 1996 i "Język chorwacki" pod red. Mijo Lončaricia w 1998.

Po drugie - nierzadko jeden naród mówi dwoma lub nawet więcej niż dwoma
językami. W Szwajcarii w użyciu są 4 języki: francuski, niemiecki, włoski i
retoromański; w Belgii dwa (francuski i flamandzki); w Hiszpanii 4
(kastylijski czyli hiszpański, kataloński, baskijski i galicyjski) itd.
[Tortosa 1986].

Brak jedno-jednoznacznej relacji między językiem a narodem potwierdza także
historia, w tym może zwłaszcza historia naszego regionu Europy, Europy
Środkowej [por. Dąbek-Wirgowa, Makowiecki 1993].

W Czechach używanie języka niemieckiego przez długie wieki nie przekreśliło
czeskiego poczucia narodowego i dopiero XIX-wieczne czeskie odrodzenie
przyniosło radykalne powiązanie czeskiego poczucia narodowego z używaniem
języka czeskiego.

Na Chorwacji, gdzie od renesansu panował poliglotyzm, "tylko
uniwersalny język łaciński scalał naród, podczas gdy posługiwanie się językiem
narodowym zaczęło go dzielić" i jeszcze w XIX wieku tworzono literaturę
narodową po łacinie; zmienił to dopiero wzbierający w XIX wieku ruch narodowy.

W historii Polski nie było inaczej.
Polska świadomość narodowa ukształtowała się już w średniowieczu, w
okresie dominacji łaciny, która też - po powstaniu piśmiennictwa w języku
narodowym - pozostawała przez cały okres Rzeczypospolitej szlacheckiej językiem
używanym przez Polaków równolegle do języka ojczystego. W XVI wieku, złotym
wieku kultury polskiej, wykształcony Polak posługiwał się dwoma językami,
polskim i łacińskim i dot

[lech_niedzielski]

W historii Polski nie było inaczej.
Polska świadomość narodowa ukształtowała się już w średniowieczu, w
okresie dominacji łaciny, która też - po powstaniu piśmiennictwa w języku
narodowym - pozostawała przez cały okres Rzeczypospolitej szlacheckiej językiem
używanym przez Polaków równolegle do języka ojczystego. W XVI wieku, złotym
wieku kultury polskiej, wykształcony Polak posługiwał się dwoma językami,
polskim i łacińskim i dotyczyło to także pisarzy najbardziej zasłużonych dla
polszczyzny XVI wieku, jak Kochanowski, Orzechowski, Kromer, Klonowic. Tak samo
było w wieku XVII, a także w wieku XVIII, kiedy to obok łaciny pojawiła się
francuszczyzna. W okresie największej potęgi wielonarodowego państwa językiem
polskim posługiwało się także wiele grup innonarodowych, jak Litwini,
Białorusini, Ukraińcy ("Rusini"), Żydzi, Niemcy; była staropolszczyzna językiem
międzynarodowym w stopniu wyższym niż jest dzisiaj.

Tak więc dopóki XIX-wieczny nacjonalizm i odrodzenie narodowe Słowian nie
wysunęły postulatu operowania językiem narodowym, relacja język - naród była
swobodna. To, że inteligencja czeska posługiwała się językiem niemieckim,
chorwacka łaciną i niemieckim, polska - łaciną i francuskim, słowacka -
węgierskim, rosyjska - francuskim, a dalmatyńska - włoskim, nie świadczyło
jeszcze bynajmniej, iż była ona wynarodowiona, że nie miała albo że utraciła
świadomość narodową. Wielokulturowość i wielojęzyczność były czymś
dopuszczalnym w granicach wspólnot państwowych i narodowych.

Ma to swoje przedłużenie we współczesności. Polityka językowa przyjęta w
krajach UE zawiera postulat harmonijnego łączenia znajomości i szacunku dla
języków ojczystych z dobra (czynną) znajomością języków obcych. Współczesny
Europejczyk chce być i zwykle jest poliglotą. Oczywiście równy status prawny
języków narodowych nie oznacza rzeczywistej równorzędności wszystkich języków.
Wyróżniane są - co oczywiste - języki konferencyjne, a niezależnie od tego
wszystkie języki są różnicowane ze względu na ich "moc naturalną" (jak ją
opisał W.Miodunka 1990), o czym dalej.

3. Język wyznacznikiem narodowości - koncepcja romantyczna

Program łączenia języka z aspiracjami narodowymi - kulturalnymi i
politycznymi, pojawia się w Europie i w Polsce regularnie w ramach XIX -
wiecznej europejskiej ideologii narodowej (nacjonalizmu).

Regułą jest, że język zyskuje pozycję podwyższoną w sytuacji zagrożenia bytu
narodowego. Żywa do dziś w Polsce tradycja romantyczna kształtowała się w
atmosferze przekonania, że los podbitego narodu zależy od utrzymania wspólnoty
kulturowej, a jej filarem jest język narodowy. Wydanie w latach 1807 -
1814 "Słownika języka polskiego" Samuela Bogumiła Lindego, uznano za
wydarzenie polityczne, za doniosły fakt uwiecznienia historycznych wartości
polskiej kultury i utrwalenia bytu narodowego. W "Odzie z okoliczności
ukończenia ((Słownika)) Lindego" K. Brodziński pisał w duchu epoki, że " język
jest granicą świętą", a tę samą ideę wyraził Mickiewicz, stwierdzając,
że "języka człowiek nie uczy się, ale go w siebie wszczepia" [za: Kępiński
1990, s.132]. Karol Libelt, żarliwy głosiciel i kodyfikator ideologii
narodowej, stwierdzał - w rozprawie O miłości ojczyzny z roku 1844 - że "bez
języka narodowego nie ma narodu", bo "język jest krwią ojczyste ciało narodu
opływającą", jest "świętą krwią matki-ojczyzny", jest - razem z literaturą i
obyczajami - "duchową ojczyzną, duszą ojczyzny materialnej".

Historycy potwierdzają doniosłą rolę języka w utrzymaniu polskiego
ducha narodowego.

"Kotwicą narodowego bytu" nazwał język polski historyk Stanisław
Smolka analizując sytuację Polaków w końcu XIX wieku, a Janusz Żarnowski w
książce "Ojczyzną był język i mowa" napisał: "Język i mowa [.], które wedle
Słowackiego były Ojczyzną moralną, gdy zabrakło Ojczyzny politycznej, okazały
się nie tylko spoiwem łączącym poszczególne dzielnice oddzielone od siebie
kordonami zaborczymi. ))Język i mowa((, więc kultura narodowa, stała się także
łącznikiem między różnymi klasami i warstwami narodu" [Żarnowski 1978, s.264].
O wieku XX napisał J. Iwaszkiewicz w 1978 roku, że "kult języka jest tym
spoiwem, które łączy w jedno naszą tradycję i naszą współczesność" [za:
Suchodolski, 1981, s.227].

Pogłosy tej romantycznej koncepcji zachowały się w myśleniu potocznym Polaków
do czasów współczesnych, m.in. na skutek doświadczeń wojennych, kiedy to
następowało utożsamianie obcego narodu z jego językiem i projekcja na język
charakterystycznego stereotypu narodowego. W okresie okupacji niemieckiej ostro
przeciwstawiano język "nasz" i język "wroga". Niechęć Polaków do języka
rosyjskiego miała podobne podłoże, narastała w miarę politycznego
podporządkowywania Polski imperium rosyjskiemu, zaczęła zaś maleć współcześnie,
po odzyskaniu politycznej suwerenności.

4. Osłabienie pozycji języka polskiego?
Obserwatorzy aktualnej sytuacji języka polskiego sygnalizują osłabienie jego
pozycji tak w kraju jak poza jego granicami. Nie chodzi tylko o budzący
zrozumiały społeczny opór zalew angielszczyzny, ale przede wszystkim
o "cofanie się obecności polszczyzny w komunikacji publicznej" [W. Pisarek
1999, s. 9] - zwłaszcza naukowej, ale nie tylko. "Dowodów, że jest to problem
rzeczywisty dostarczają szyldy, tablice i ogłoszenia w miejscach publicznych,
firmowy papier i okolicznościowe druki niektórych państwowych instytucji,
przesyłanie wyłącznie obcojęzycznych życzeń świątecznych przez polskie
instytucje polskim instytucjom, a także wyniki inspekcji w sprawach
przestrzegania ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" [Pisarek 1999, s.
5].

Czy osłabienie pozycji języka polskiego jest oznaką zagrożenia tożsamości
narodowej?

Językiem polskim mówi dziś ok. 50 milionów ludzi, z czego ok. 10 milionów,
tj. ok. . 20% poza granicami państwa polskiego, w 80 krajach. Wprawdzie te
liczby sytuują język polski nienajgorzej na liście ok. 6 i pół tysiąca
języków (i dialektów) świata [Majewicz, 1989], bo w trzeciej dziesiątce -
obok takich języków jak tamilski czy koreański, a tuż za ukraińskim, to
jednak tendencja rozwojowa wyraźnie idzie w kierunku zmniejszania liczby jego
użytkowników. W kraju w wielu dziedzina życia (nauka, technika, informatyka,
turystyka) polszczyznę wypiera język angielski. Niezależnie od tego liczne
osoby znające polszczyznę biegle deklarują się dziś często jako obcy narodowo
(dotyczy to np. Niemców, ale i rodowitych Ślązaków na Śląsku Opolskim po roku
1989).

W niewielkim tylko stopniu poprawia sytuację fakt, że dla celów handlowych i
kulturowych uczy się j. polskiego pewna liczba obcokrajowców, bo w sumie jest
to liczba niewielka. Polonistyka na uniwersytetach zagranicznych z niewielkimi
wyjątkami przeżywa okres zastoju.

Na Wschodzie zarówno autochtoniczna ludność polska na Litwie, Białorusi i
Ukrainie, która pozostała poza granicami państwa po przesunięciu granicy w roku
1945, jak przesiedleńcy i zesłańcy w Kazachstanie i na Syberii (okolice
Irkucka) mówią już dziś zwykle po rosyjsku, niekiedy po ukraińsku. Podejmowane
próby odbudowania po roku 1989 polskiego szkolnictwa na Ukrainie, Litwie i
Białorusi (działania m.in. stowarzyszeń i związków Polaków w odnośnych krajach
oraz Wspólnoty Polskiej), dają efekty niewspółmierne do nakładu środków.

W 1979 wg oficjalnego spisu 1 mln 150 tys. obywateli ZSRR deklarowało podało
polską narodowość, ale tylko ok. 30% traktowało język polski jako ojczysty
[Kurzowa, 1990, s. 127]. Polacy na Ukrainie - których według oficjalnego
spisu z roku 1989 było 219 tysięcy, tylko w swojej dziesiątej części mówią po
polsku [Hlebowicz, 1994), nie przeszkadzało im to jednak czuć się Polakami; w
USA - na około 8 mln Polaków z pochodzenia wg spisu z r. 1980, tylko ok. 2 mln
450 tys. używało

[lech_niedzielski]

W 1979 wg oficjalnego spisu 1 mln 150 tys. obywateli ZSRR deklarowało podało
polską narodowość, ale tylko ok. 30% traktowało język polski jako ojczysty
[Kurzowa, 1990, s. 127]. Polacy na Ukrainie - których według oficjalnego
spisu z roku 1989 było 219 tysięcy, tylko w swojej dziesiątej części mówią po
polsku [Hlebowicz, 1994), nie przeszkadzało im to jednak czuć się Polakami; w
USA - na około 8 mln Polaków z pochodzenia wg spisu z r. 1980, tylko ok. 2 mln
450 tys. używało jeszcze języka polskiego, a więc także ok. 30 % [Brożek
1990, s. 55]. Polskie skupiska we Francji, Niemczech, Brazylii, Australii - są
już przeważnie dwujęzyczne. W II i III pokoleniu emigrantów polszczyzna
zdecydowanie przegrywa w konfrontacji z silniejszymi językami krajów
zamieszkania.

Trzeba przy tym dodać, że potoczny język Polonii - tam, gdzie się jeszcze
utrzymuje - ulega bardzo silnym wpływom obcym i mało niekiedy przypomina mowę
ojców. To, że Polacy w USA tworzą zdania typu "Parkuję karę i idę do storu"
czy "Stoi kara na kornerze stryty" dało powód, by mówić raczej o języku
polonijnym niż polskim.

5. Język w sytuacji pluralizmu kulturowego.
Fakt, że język polski jest w odwrocie niewątpliwie wymaga przemyślanego
przeciwdziałania, nb. do którego dobrą podstawę stwarza Ustawa o języku polskim
z 7 października 1999 roku, jednak nie musi (choć może) oznaczać, że Polacy
(niektórzy Polacy) tracą swoją tożsamość narodową. Może bowiem być tak, że
zmienia się tylko rola języka w samookreślaniu się indywidualnym i grupowym.
Pozycja języka narodowego w warunkach intensywnych kontaktów poprzez media
elektroniczne, migracji i wynikającej z niej wielokulturowości społeczeństw,
powstawania wspólnot ponadnarodowych, europeizacji i globalizacji wielu
dziedzin życia, podlega siłą rzeczy nowemu zdefiniowaniu. Sytuacja, z jaką ma
do czynienia przeciętny wykształcony Polak (zwłaszcza żyjący za granicą albo w
środowisku otwartym na kontakty ponadnarodowe) sprzyja powstawaniu świadomości,
którą Antonina Kłoskowska (Kultury narodowe u korzeni, 1996) określiła mianem
poliwalecji kulturowej. Jeśli - jak pisze Kłoskowska - "walencja czyli
przyswojona i uznana za własną kultura i identyfikacja narodowa stanowią część
i czynnik globalnej osobowości i tożsamości, która jest całością i jednią, ale
złożoną z wielości, zmienną i czasem pełną napięć" [Kłoskowska 1996, s. 112],
to określenie własnej tożsamości nie może polegać tylko na kurczowym
trzymaniu się jednego języka i jednej tradycji i na zamykaniu się przed
innymi, izolowaniu od nich. Wybór opcji dopuszczającej równoczesna
przynależność do dwu kultur, mówienie dwoma i więcej językami, z odpowiednim
ich zróżnicowaniem zakresowym i zhierarchizowaniem funkcjonalnym jest faktem
coraz częściej spotykanym i kulturowo sankcjonowanym, choć zarazem stanowiącym
wyzwanie dla obrońców języka polskiego, jego prestiżu i mocy.

Stanowisko - akceptujące funkcjonalną wielojęzyczność przy równoczesnym
uprzywilejowaniu jednego języka (angielskiego) w roli praktycznego środka
kontaktów międzynarodowych (w nauce, technice, sporcie, turystyce) i zarazem
akceptujące i popierające rozwój języków narodowych prezentuje dziś Unia
Europejska [Weber 1995]. Równocześnie w Traktacie ustanawiającym wspólnotę
Europejską (wersja amsterdamska, z roku 1997) jednym tchem mówi się o
respektowaniu różnorodności kulturowej i językowej w krajach UE i o
popieraniu rozwoju i rozpowszechniania języków Państw Członkowskich
[Dokumenty Europejskie 1999, s. 223].

6. Co zapewnia językowi "moc"?
W nowej sytuacji intensywnych kontaktów międzykulturowych o roli języka
polskiego we współczesnym życiu i w kulturze Polaków ostatecznie zdecyduje
jego "wrodzona moc". Rozumie się przez nią - idę tu do pewnego stopnia za
Władysławem Miodunką [Miodunka 1990] - prestiż społeczny języka w kraju i na
forum międzynarodowym, ale przede wszystkim jego wewnętrzne wartości
kulturowe.
Na "moc" języka w skali społecznej wpływa oczywiście liczba osób
posługujących się nim jako ojczystym i liczba użytkowników "wyuczonych";
wpływa polityczna i społeczna mobilność nosicieli języka, sytuacja polityczna
narodu i kraju (język państwowy ma status silniejszy niż język niepaństwowy),
także czynniki ideologiczne i związek z religią (wspiera polszczyznę Kościół
Katolicki podtrzymując go w licznych polskich parafiach za granicą)
najważniejsza jednak - na co chcemy tu położyć szczególny nacisk - jest moc
wypływająca z bogactwa utrwalonych doświadczeń, z trafności obserwacji i
treści poznawczych, zawartych w słowach i ich znaczeniach, z lotności i
dowcipu znajdującego swój akceptowany społecznie wyraz językowy, a także z
wartości tekstów (w tym dzieł literackich) tworzonych w danym języku. "Nie
miecz, nie tarcz bronią języka, lecz - arcydzieła" - jak napisał Norwid.
Które z wymienionych czynników mogą dzisiaj stanowić podporę pozycji języka
polskiego, źródło jego "mocy"? Źródłem tym jest kultura narodowa. Doświadczenia
polskiej emigracji, zarówno zarobkowej, która szybciej się wynaradawia, jak
politycznej, wojennej i solidarnościowej, potwierdzają znaczącą rolę Kościoła i
literatury. Silne środowiska kulturowe i literackie, podtrzymujące twórczość
artystyczną w j. polskim, jak paryska "Kultura", pozwoliły wielu Polakom
czerpać satysfakcję z przynależności do języka narodu, który wydał Papieża i
noblistów literackich. Czytelnicy krajowi nieraz przy tym zwracali uwagę na
zdumiewający fakt, że polska literatura emigracyjna jest w dziełach najlepszych
twórców językowo bardzo czysta, poprawna: Miłosz, Gombrowicz, Herling-
Grudziński, Marian Pankowski - to mistrzowie polskiego języka. Dlaczego ci
pisarze pozostają przy języku ojczystym? Bardzo znamienne jest stanowisko
Czesława Miłosza, który w "Ogrodzie nauk" tyle krytycznych słów powiedział o
polszczyźnie i jej użytkownikach, a równocześnie wyznał, że będąc za granicą
pisze po polsku, bo tylko w tym języku czuje się pewnie: "Jego tylko rytmy [tj.
rytmy języka polskiego, JB] brzmiały w moim uchu, i bez nich nie miałbym
nadziei, że to, co robię, jest dobre" [Abecadło Miłosza, 1997, s. 203].
Inny aspekt pozytywnego stosunku do języka ojczystego uświadomiła nam nieobecna
w Polsce od 30 lat Anna Wierzbicka. W jej domu w Australii mówi się po polsku
i po angielsku, sama zaś prof. Wierzbicka czyni z polskiego języka temat analiz
porównawczych pokazując niepowtarzalność, swoistość takich polskich pojęć jak
ojczyzna, tęsknota i los, czy takich nazw gatunkowych jak kawał i podanie.
Z tym stwierdzeniem przechodzę do tytułowego pojęcia tożsamości i roli w jej
odkrywaniu tego, co określa się mianem językowego obrazu świata.

7. Tożsamość przez kontrast czy przez afirmację?

Tożsamość zbiorowa jest pojęciem złożonym, może być rozpatrywana w aspekcie
politycznym, klasowo- społecznym czy językowym i kulturowym. Najważniejszy z
nich aspekt kulturowy "1/ elementy dziedzictwa, nawet całkowicie lub częściowo
zdezaktualizowane, 2/ rodzaj, proporcje i ustrukturowanie składowych elementów
danej kultury {zarówno ze względu na odrębności wyróżników, jak i na osiągnięty
poziom powszechników społeczno - ekonomicznych i cywilizacyjnych wewnątrz danej
kultury}, 3/ kontekst zewnętrzny równorzędnych czy nierównorzędnych kontaktów z
innymi kulturami [...]" [Kwaśniewski 1987, s. 352]. Tożsamość jest pojęciem
dynamicznym uwikłanym w antynomie. "Tożsamość - pisał P. Tap - jest skazana
definitywnie na wpisanie w obszar pośredni pomiędzy tym, co pojedyncze i tym,
co zbiorowe, tym co wewnętrzne i tym co zewnętrzne, bytem i działaniem, ego i
alter, defensywą i ofensywą, zakorzenieniem i migracją, asymilacją i
dyskryminacją, wrośnięciem i marginalnością". [Cyt. za Kwaśniewskim, 1987, s.
352]. Ustanawianie tożsamości może by

[lech_niedzielski]

7. Tożsamość przez kontrast czy przez afirmację?

Tożsamość zbiorowa jest pojęciem złożonym, może być rozpatrywana w aspekcie
politycznym, klasowo- społecznym czy językowym i kulturowym. Najważniejszy z
nich aspekt kulturowy "1/ elementy dziedzictwa, nawet całkowicie lub częściowo
zdezaktualizowane, 2/ rodzaj, proporcje i ustrukturowanie składowych elementów
danej kultury {zarówno ze względu na odrębności wyróżników, jak i na osiągnięty
poziom powszechników społeczno - ekonomicznych i cywilizacyjnych wewnątrz danej
kultury}, 3/ kontekst zewnętrzny równorzędnych czy nierównorzędnych kontaktów z
innymi kulturami [...]" [Kwaśniewski 1987, s. 352]. Tożsamość jest pojęciem
dynamicznym uwikłanym w antynomie. "Tożsamość - pisał P. Tap - jest skazana
definitywnie na wpisanie w obszar pośredni pomiędzy tym, co pojedyncze i tym,
co zbiorowe, tym co wewnętrzne i tym co zewnętrzne, bytem i działaniem, ego i
alter, defensywą i ofensywą, zakorzenieniem i migracją, asymilacją i
dyskryminacją, wrośnięciem i marginalnością". [Cyt. za Kwaśniewskim, 1987, s.
352]. Ustanawianie tożsamości może być najogólniej interpretowane jako
procedura afirmacji bądź kontrastowania. Druga jest wtórna wobec pierwszej.
Zatrzymajmy się przy najczęściej spotykanej interpretacji kontrastowej, tj.
przeciwstawianiu tego, co nasze, temu, co innych, co jest obce czy wrogie.
Przeciwstawienie tak pomyślane odwołuje się do pewnego wybranego zespołu cech
łatwo obserwowalnych, które wydobyte z całego bogactwa cech przyjmują na siebie
funkcje sygnałów odmienności, stają się sui generis cechami dystynktywnymi. Z
natury społecznego postrzegania wynika, że są to raczej cechy zewnętrzne niż
wewnętrzne, raczej fonetyczne, niż semantyczne.
W warunkach pluralizmu językowego i wielokulturowości, kiedy górę bierze
rozumienie tożsamości opartej na kontrastowaniu, obserwujemy mechanizmy
silnej schematyzacji i wręcz stereotypizacji obrazu języka, eksponowanie
jego cech zewnętrznych, czysto fonetycznych, które zaczynają funkcjonować by
tak rzec "emblematycznie".

8. Przykłady tożsamości emblematycznej
Etnonimy są często tworzone od drobnych, ale uderzających cech wymowy: Bylaki
na Kaszubach (od wymowy byl zamiast był); "Chmaki" na Podlasiu od wymowy
robilichmo zam. robliśmy ew. robiliśmo: "Przeki" na Białorusi - przydomek
Polaków od wymowy przez, przed itp. zam. perez, pered itp.
"Emblematyczne" sposoby uzewnętrzniania tożsamości regionalnej na forum
szerszym, ogólnonarodowym, obserwujemy w tekstach literackich stosujących
stylizację językową, czy współcześnie np. na festiwalach folkloru, gdzie
spotykają się reprezentanci różnych stron Polski, różnych regionów. Np. na
Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu wykonawcy poddają teksty
silnej dialektyzacji dla zamanifestowania odrębności nawet kosztem
komunikatywności (mazurzą nawet tam, gdzie gwara nie zna mazurzenia, np. Psy
jeziorze, bystry wodzie, płace dziewce po urodzie. (śpiewaczka z Lututowa
sieradzkiego) itp.

Interesujących obserwacje dostarczają dzieje dialektyzacji literackiej w jej
dwu kontrastowych dziedzinach: w literaturze ogólnonarodowej i w
rozkwitającej literaturze regionalnej. Toczy się tu Bachtinowski dialog
tekstów, dialog dwu języków i dwu kultur - ludowej i ogólnej - w ramach
jednej wspólnoty narodowej, na gruncie piśmiennictwa. Techniki określania
tożsamości podmiotów mówiących są różne, raz bardziej ukryte i semantyczne,
raz - jaskrawe, formalne.

"W literaturze ogólnonarodowej od W.Bogusławskiego, poprzez A. Dygasińskiego,
W. Orkana, W. Reymonta, K. Tetmajera i innych, po twórczość T. Nowaka, J.
Kawalca, B. Ożoga, J. Harasymowicza obserwujemy postępującą zmianę
zainteresowań: od fascynacji gwarowym brzmieniem słowa i jego
osobliwą, "egzotyczną" morfologią ku ludowemu słownictwu, ku znaczeniom i
sposobom łączenia wyrazów, ku większej obrazowości i pełnej głębszych sensów
frazeologii, ku symbolice prostych motywów. Wreszcie u współczesnych
pisarzy "nurtu wiejskiego" zainteresowania skupiają się niemal wyłącznie na
ludowym modelu świata, leżącym u podstaw ludowego języka i poprzez ten język
najlepiej wyrażanym i poznawanym, choć dającym się zdaniem autorów odtworzyć i
bez pomocy gwary. W literaturze [narodowej] obserwujemy ogólną tendencję do
przechodzenia od dźwięku do znaczenia, do coraz wyższej semantyzacji
dialektyzmów" [Bartmiński 1990, s. 106].

Z odwrotnym zjawiskiem - eksponowania jaskrawych gwarowych cech fonetycznych
przy zachowaniu słownictwa ogólnopolskiego, literackiego - mamy do czynienia
na gruncie regionalnej literatury chłopskiej. Intencję tego typu stylizacji
językowej najdobitniej wyraziła podhalańska poetka Hanka Nowobielska
pisząc: "Gwara to mego dzieciństwa język, to moja z ludźmi ze wsi wspólnota"
[Bartmiński 1990, s. 118]. Identyfikacja z grupą dokonuje się wtedy
emblematycznie, jak w dawnej literaturze dialektyzującej, wydobywającej przede
wszystkim kontrasty dające podstawę do akcentowania inności. Tak właśnie po
zewnętrznych, kontrastowych cechach wymowy od dawna rozpoznawano tożsamość
etniczną np. w warunkach walki. Poświadcza to kilkakrotnie Biblia. Np. w
Księdze Sędziów (12, 1-7) czytamy: "Jefte zebrał wszystkich mężów z Gileadu i
rozpoczął walkę z Efraimitami. [...] Gdy zbiegowie z Efraima mówili: ((Pozwól
mi przejść)), Gileadczycy zadawali pytanie: ((Czy jesteś Efraimitą?)) _ A kiedy
odpowiadał: ((Nie)), wówczas nakazywali mu: ((Wymówże więc Szibbolet)). Jeśli
rzekł: Sibbolet* - a inaczej nie mógł wymówić - zabierali go do niewoli i
zabijali u brodu Jordanu. Tak zginęło przy tej sposobności czterdzieści dwa
tysiące Efraimitów."

Podsumujmy: O ile emblematyczne (prezentacyjne) użycie języka prowadzi do
wyostrzenia kontrastów, użycie semantyczne - kontrasty te tonuje, a tożsamość
jest osiągana przez akceptację pożądanych wartości (w szerokim rozumieniu tego
słowa), a więc poprzez cechy pozytywne w całym ich trudnym do ogarnięcia
bogactwie. Istotną rolę odgrywa wtedy semantyka, odgrywa podobne rozumienie
kluczowych pojęć i podobne zasady porządkowania świata.

W tym momencie stajemy przed podstawowym problemem językowego obrazu świata
jako podstawy tożsamości narodowej (etnicznej) i przechodzimy do podstawowej
tezy, która - przypomnę - brzmi: Polska tożsamość wspólnotowa ma charakter
kulturowy, jest rozpoznawalna poprzez język pojmowany jednak
nie "emblematycznie", lecz jako skarbnica wartości tworzonych i dziedziczonych
z tradycji, wśród których są zarówno wartości ogólnokulturowe, jak też
słowiańskie, nabyte łacińskie i chrześcijańskie, szlachecko-ziemiańskie,
chłopskie, nowsze zachodnioeuropejskie. Wszystkie one składają się na fenomen
wielowymiarowej i wielowarstwowej polskiej mentalności, do której dostęp
otwiera analiza języka z punktu widzenia utrwalonego w nim językowego obrazu
świata.

9. Jezyk a obraz świata.
Pojęcie językowego obrazu świata funkcjonuje we współczesnym językoznawstwie
jako narzędzie syntezy wiedzy o języku, o jego budowie i funkcjach. Językowy
obraz świata to obraz mentalny oparty na potocznej (tzw. "naiwnej" w sensie
upowszechnionym przez J.Apresjana) wiedzy o świecie, o przedmiotach, zjawiskach
i relacjach; obraz utrwalony w języku i dostępny poprzez język, poprzez jego
strukturę gramatyczną, a zwłaszcza poprzez jego słownictwo z całym bogactwem
znaczeń.

Współczesna lingwistyka antropologiczna przyjmuje, że język, który jest
narzędziem przekazu informacji, niejako mechanicznym i zmiennym środkiem
komunikowania się ludzi, równocześnie należy do sfery kultury, jest
klasyfikatorem i interpretantem świata. Zarówno słownictwo powiązane w pola
semantyczne, jak i system gramatyczny z kategoriami czasu, aspektu, rodzaju,
liczby itd. stanowią efekt swoistej konceptualizacji rzeczywistości, czyli jej

[lech_niedzielski]

9. Jezyk a obraz świata.
Pojęcie językowego obrazu świata funkcjonuje we współczesnym językoznawstwie
jako narzędzie syntezy wiedzy o języku, o jego budowie i funkcjach. Językowy
obraz świata to obraz mentalny oparty na potocznej (tzw. "naiwnej" w sensie
upowszechnionym przez J.Apresjana) wiedzy o świecie, o przedmiotach, zjawiskach
i relacjach; obraz utrwalony w języku i dostępny poprzez język, poprzez jego
strukturę gramatyczną, a zwłaszcza poprzez jego słownictwo z całym bogactwem
znaczeń.

Współczesna lingwistyka antropologiczna przyjmuje, że język, który jest
narzędziem przekazu informacji, niejako mechanicznym i zmiennym środkiem
komunikowania się ludzi, równocześnie należy do sfery kultury, jest
klasyfikatorem i interpretantem świata. Zarówno słownictwo powiązane w pola
semantyczne, jak i system gramatyczny z kategoriami czasu, aspektu, rodzaju,
liczby itd. stanowią efekt swoistej konceptualizacji rzeczywistości, czyli jej
kategoryzacji, charakterystyki i wartościowania. Podkreśla się przy tym
(Burner), że kategoryzacja nie jest odkrywana, lecz "wynajdywana" przez
mówiących i utrwalana kulturowo (Maćkiewicz 1990, s. 52).

Jakkolwiek można mówić o obrazach świata właściwych poszczególnym stylom czy
gatunkom mowy, a nawet obrazach zawartych w jednostkowych tekstach
("tekstowych"), a więc "autorskich", to obraz "językowy" jest najważniejszy,
bo jest własnością wspólnotową, zawiera w sobie system wartości wynikających
z doświadczeń historycznych całej wspólnoty językowej - narodowej, etnicznej,
regionalnej, czy zawodowej. Język, który w sposób nieunikniony niesie z sobą
pewne stereotypy (w sensie neutralnym, nie wartościującym, jak się przyjęło o
stereotypach mówić w socjologii), wytwarza pewną wspólnotę myślenia i
odczuwania, a w dalszej kolejności wpływa poniekąd także na nasze zachowania.

W języku są zmagazynowane takie wytwory działań kulturowo -
językowych, od najprostszych formuł etykiety grzecznościowej (waszmość,
dobrodzieju, obywatelu, towarzyszu, pani/ panie, kolego, stary, ty,
człowieku), poprzez tzw. skrzydlate słowa po całe wzorce wypowiedzi (gatunki
mowy) przystosowane do okoliczności i odpowiadające różnym intencjom nadawcy
(toast, kondolencje, skarga, donos, podanie, plotka, klątwa; przysłowia,
sentencje, modlitwy, pieśni, bajki itp.). Dzięki temu język funkcjonuje także
jako "zwierciadło" i archiwum kultury, który utrwala pamięć o tym, co było, i
przekazuje tradycję następnym pokoleniom.

10. Język a wartości.
Język jest powiązany z wyznawanym przez nas systemem wartości, rdzeniem naszej
kultury. Język jest narzędziem wartościowania i źródłem informacji o
wartościach, jest też nosicielem wartości (mówimy wtedy o języku bogatym,
giętkim, dostojnym lub wulgarnym itp.) W słownictwie, zwłaszcza w
znaczeniach słów zawiera się system aksjologiczny wyznawany przez wspólnotę
użytkowników języka, wartości uczymy się kiedy przyswajamy sobie nasz język.
Uwikłany w wartościowanie jest cały słownik. Użycie w relacji ze zdarzeń
wojennych takich słów jak bojownicy, żołnierze, partyzanci, powstańcy,
rebelianci, buntownicy, nie mówiąc już o obrońcach i bohaterach - czy z drugiej
strony - żołdakach, najemnikach, bandytach, mordercach, siepaczach, oprawcach
itd. - pociąga wymierne oceny, jest równoznaczne z "zajęciem stanowiska" wobec
relacjonowanych zdarzeń, z opowiedzeniem się po stronie jakichś wartości,
przyjęciem pewnego modelu interpretacji zdarzeń.

Każdy język narodowy ma swoje wielkie słowa, opisywane jako "słowa kluczowe"
(Anna Wierzbicka), "słowa sztandarowe" (Walery Pisarek), "symbole kolektywne
(Michael Fleischer), czy "nazwy wartości" (Jerzy Bartmiński). Są to słowa-idee,
które niekiedy dla podkreślenia respektu jakim się je obdarza pisze się dużą
literą - jak Wiara, Nadzieja i Miłość; Prawda, Piękno i Dobro; w polskiej
tradycji narodowej Bóg, Honor, Ojczyzna, w tradycji wychodzącej od Rewolucji
Francuskiej - Wolność, Równość, Braterstwo. W sferze dyskursu politycznego
wokół "słów sztandarowych" toczone są zarówno boje, jak i zabiegi
manipulacyjne nastawione na ich przywłaszczenie dla siebie, bowiem bez takich
słów-haseł trudno pozyskać uznanie i poparcie innych, mobilizować do
społecznego działania. Przeinaczanie sensu i manipulowanie "słowami
sztandarowymi" opisane przez Orwella w 1984, nie zanikło z upadkiem
komunistycznej nowomowy.

Studiowanie nazw wartości od strony ich pochodzenia, statusu kulturowego,
semantyki i funkcjonowania w dyskursie publicznym stanowi dziś jedno z
najważniejszych społecznych i naukowych zadań humanistyki, zwłaszcza
językoznawstwa zorientowanego antropologicznie i kulturowo..

[lech_niedzielski]

11. Źródła polskiej tożsamości kulturowej w świetle danych językowych
Polska tożsamość kulturowa dająca się odkryć poprzez język
ma źródła: A. ogólnosłowiańskie, B. chrześcijańskie, C. antyczne (grecko-
rzymskie), D. zachodnioeuropejskie, E. szlachecko-ziemiańskie, w niewielkim
tylko stopniu E. chłopskie. Inspiracje płynące z nich krzyżują się z sobą,
łączą się w konfiguracje warunkowane historycznie i nakładające się na
fundament ogólnokulturowy, uniwersalny, po prostu ludzki. Do takiego
fundamentalnego ogólnokulturowego zasobu wydają się należeć takie wartości jak
życie i zdrowie, miłość i rodzina, piękno, dobro, poczucie bezpieczeństwa czy
międzyludzka solidarność. Ich uniwersalizmu nie przekreśla fakt, że otrzymują w
kulturze narodowej (i jej różnych odmianach) swoiste piętno i nieco odmienne
interpretacje. W tym miejscu możemy jedynie zasygnalizować przykładowo
niektóre fakty z ogromnego bogactwa, przed jakim stajemy.

A. Polszczyzna w rodzinie słowiańskiej (i indoeuropejskiej)
Dziedzictwo słowiańskie w polszczyźnie współczesnej - a głębiej w przeszłość
idąc - także indoeuropejskie jest realnością, która nie podlega wahaniom ze
względu na "wolę dziedziczenia" (Szacki) lub jej brak, bo nie jest przedmiotem
świadomego pielęgnowania, ochrony czy kształtowania, jest dane. Współtworzy
polski językowy i kulturowy obraz świata, ale nie skupia na sobie specjalnej
uwagi. Rozmiary tego "dziedzictwa prasłowiańskiego" w dzisiejszej polszczyźnie
T.Lehr-Spławiński szacował na około 1700 słów podstawowych, a František Kopečný
(1981) nawet na 1990 słów. Ciekawy jest ich charakter semantyczny. Są to
m.in. nazwy religijne (bóg, czart, wina, grzech, prawda, kłam, raj i piekło,
modły, cud, mara); egzystencjalne (życie, śmierć, czas, stan) i odnoszące się
do życia psychicznego i duchowego (pamięć, rozum, myśl, chęć, czucie, wola,
wiedza, niewiedza, nadzieja, miłość, mądrość, radość, wstyd), rodzinnego i
społecznego (ojciec, matka, brat siostra, teść, macocha; sąsiad, przyjaciel,
ród i plemię, starosta, sejm, wróg), oczywiście wiele nazw konkretnych (ręka,
noga, serce; rola, radło, sierp; żyto, pszenica,, dąb, brzoza,, wilk, wrona,
deszcz i wiatr; rzeka i kamień; wczoraj, jutro, dzień i noc itd.), nazwy
przestrzenne (lewy - prawy, góra - dół) itd. Rzecz jasna, nie można mówić o
przechowaniu tego dziedzictwa w postaci niezmiennej, przeciwnie, uległo ono
wielorakiemu przetworzeniu. Np. słowiański obraz Boga jako dawcy bogactwa
(wywodzony dalej przez etymologów ze źródeł wschodnich, irańskich) tkwi u
podłoża - czy może lepiej: współistnieje z naszej kulturze z obrazem
judeochrześcijańskim, Boga jako światła. Podobnie na słowiańskie
zmitologizowane obrazy ognia, słońca czy ziemi jako aktywnych czujących i
przeżywających żywiołów nakładały się wyobrażenia nowsze i symbolika
chrześcijańska.

Szczególnie ważnym bo trwałym elementem jest dziedziczony (a zarazem w dużej
części - uniwersalny) system opozycji semiotycznych, oparty na
przeciwstawieniach ogólnych typu dola - niedola, przestrzenno-czasowych typu
prawy - lewy, niebo - ziemia, wschód - zachód, dzień - noc; kolorystycznych
typu biały - czarny, społecznych jak swój - obcy, bliski - daleki, stary -
młody, męski - żeński, dom - las; wszystkie one funkcjonują w ramach
nadrzędnej opozycji typu sakralny - świecki [Iwanow, Toporow, 1965].

Rola najstarszego słownictwa słowiańskiego jest wybitna także dlatego, że jest
bardzo aktywne słowotwórczo: woda, ręka, głos itp. dają podstawę do tworzenia
dziesiątków wyrazów pochodnych [Jadacka, 1995]; słownictwo to jest zarazem
bogate semantycznie, wieloznaczne, ma rozległe konotacje kulturowe.

Dalej idąc historyczne korzenie polskiej tożsamości językowo - kulturowej
sięgają wspólnoty indoeuropejskiej. Język polski wykazuje pokrewieństwo z całą
ogromną rodziną językową rozciągającą się od Indii po Europę zachodnią i
Amerykę, z którą dzieli liczne cechy zarówno w fonetyce i gramatyce (np. 5
samogłosek: i e a o u ; spółgłoski właściwe p t k, b d g i sonorne r l m n;
we fleksji czasowniki odmieniane przez osoby i liczby oraz imiona tj.
rzeczowniki i przymiotniki odmieniane przez przypadki), jak w słownictwie.
Indoeurop. z pochodzenia są w jp liczebniki 1 - 10 i sto; zaimki osobowe ja,
ty, wskazujące ten, ta, to. W kontekście naszych rozważań godne podkreślenia
jest to, że dziedzictwo indoeuropejskie - które tak obszernie i wnikliwie
opisywali E. Benveniste (1993/1969) a ostatnio Gamkrelidze i Iwanow (1984) -
w języku polskim obejmuje nie tylko przekazane za pośrednictwem słowiańskim
nazwy zjawisk przyrody, drzew, zwierząt dzikich i domowych, części ciała,
metali (złoto), ale i nazwy, pojęcia i nadbudowane nad nimi
całe "koncepty" dotyczące instytuacji społecznych i kulturowych od rodziny
(pol. matka, macierz, stp. i gwarowe mać = gr. meter, łac. mater, niem. Mutter,
ang. mothe, ukr. maty; pol. brat = gr. frater, łac. frater, niem. Bruder, ang.
brother, ukr. brat), po handel i państwo [Benveniste 1993/1969].

B. Polszczyzna w europejskiej lidze językowej

Dziedzictwo chrześcijańskie, antyczne (grecko-rzymskie), i
zachodnioeuropejskie stanowią temat do osobnego omówienia, który w tym miejscu
syntetycznie może zostać jedynie zamarkowany. Elementy te można ująć razem
pod zbiorczym hasłem ligi językowej. W przeciwieństwie do genetycznych
związków, które łączą polszczyzną z rodziną językową słowiańską i
indoeuropejską, przynależność do ligi jest analogiczna do związków
powinowactwa, ustanawianych na zasadzie wyboru.

Elementy wspólne są efektem zapożyczenia z języków obcych, łaciny i greki, a
w kolejności z j. niemieckiego, francuskiego i angielskiego. Także z języków
wschodnich: zwłaszcza ukraińskiego, tatarskiego, tureckiego. Wynik dwu - i
wielostronnych kontaktów. Wedle obliczeń Jolanty Maćkiewicz wyrazy
międzynarodowe (internacjonalizmy) we współczesnym języku polskim zajmują ok.
7% słownictwa naszego języka [Maćkiewicz 1993, s. 525-532]. Internacjonalizm
wyznaczają ponadnarodowe kręgi kulturowe, pokazują kierunki historycznych
nawiązań i aspiracji, drogi transmisji i zasięgi idei filozoficznych,
politycznych, społecznych. Generalnie biorąc internacjonalizmy potwierdzają
przynależność języka polskiego do europejskiej ligi językowej. Dowodzą też, że
polszczyzna w Europie ma pograniczny charakter, jest zawieszona między
Wschodem a Zachodem [Maćkiewicz, 1993, s. 529], przy czym jednak związki z
Zachodem (okcydentalizacja) naszego języka są zdecydowanie silniejsze niż
jego związki ze Wschodem Europy (orientalizacja) [Bartmiński 1996, s. 57].

Paneuropeizmy stanowią "językowe narzędzie myślenia" [Wandruszka 1990], sa
związane z "myśleniem po europejsku". Obejmują - przypomnijmy przykładowo:

pojęcia abstrakcyjne, zwłaszcza pojęcia geometryczne i logiczne jak punkt,
linia, figura, komponent, motyw, fragment; forma, organ i reguła, program,
projekt, problem, metoda;

wyrazy ze sfery szeroko rozumianej polityki, kultury i nauki, a więc służące
konceptualizacji zjawisk społecznych - jak polityka, kryzys, konflikt,
skandal, katastrofa, azylant, cywilizacja;

kulturowych (idea, eksponat, unikat, pop, fan, dyskoteka),

nazywające postawy i zjawiska psychiczne (talent, charakter, entuzjazm,
inteligencja), operacje mentalne (projekt, metoda, problem, rezultat

wyrazy, które mają ścisły związek z ogrodnictwem, budownictwem, handlem,
administracją (mur, furta, wino, moneta),

związane z życiem religijnym i duchowym (anioł, apostoł, chór, krzyż).

Zasięg międzynarodowy mają nie tylko proste wyrazy i pojęcia, ale też całe
konstrukcje slowne, np frazeologizmy typu zakazany owoc, rzeź niewiniątek,
ziemia obiecana; iść do Canossy, rzucić komuś rękawicę; dzielny jak lew, chy

[Gość: GEORG]

Cytujesz przepisy z 1946r
Zobacz co dzisiaj robi sie z ludzmi w niemczech

www.drehscheibe.org/leitfaden_reizthemen.html
www.deflei.info/Auslaend.htm
www.dw-world.de/german/0,3367,1454_A_501687_2_A,00.html
home.t-online.de/home/boa-kuenstlerkooperative/anmerk1.h

[Gość: PAUL]

Gość portalu: GEORG napisał(a):

> Cytujesz przepisy z 1946r
> Zobacz co dzisiaj robi sie z ludzmi w niemczech
>
> www.drehscheibe.org/leitfaden_reizthemen.html

Intergracja obcokrajowcow jest problemem w kazdym kraju
na swiecie, gdzie pojawiaja sie imigranci. Niemcy nie sa
tu wyjatkiem. Polska bez imigrantow tez ma swoich skinow
i LPR z kilkunastoprocentowym poparciem wyborcow.

>
> www.deflei.info/Auslaend.htm
>

Nie wiem, co ten link ma udowodnic. Jest tylko glos
pastora ewangelickiego w dyskusji na temat o
obcokrajowcach, oparty na cytatach z Pisma Swietego.

>
>www.dw-world.de/german/0,3367,1454_A_501687_2_A,00.html
>

Ten artykul dotyczy wylacznie skrajnej prawicy i
faszystow we wspolczesnej Rosji. O Niemczech nie ma ani
slowa.

>
> <a href="home.t-online.de/home/boa-
kuenstlerkooperative/anmerk1.h
>

Pod tym linkiem w ogole nic nie ma.

GEORG vel ADOLF vel niemiec, jestes po prostu zwyklym
tepym, przyglupem.

[Gość: adolf]

www.trend.partisan.net/trd1000/t041000.htm

[hanys_hans]

www.linkhitlist.com/cgi/LHL_D.exe?G2L&LinkNo=755386&ListNo=11064

[Gość: PAUL]

Gość portalu: adolf napisał(a):

> www.trend.partisan.net/trd1000/t041000.htm


Chcesz sie przyglupie licytowac ???
No to prosze :


free.ngo.pl/nw/katalog/1995.html
www.liceum16.krakow.pl/dudgas/konkurs/krajem.htm
www.ids.edu.pl/bielsko/users/niki/skinhead.html
www.republika.pl/antinazi2/1987-1995.htm

[Gość: adolf]

www.republikasilesia.com/Hindenburg/bilder_einzel/RydzSmigly.htm