- Slonsko Biblia -

[Gość: Szwager]

schlesien.nwgw.de/48x7x0.xhtml

[Gość: Szwager]

Mozno trefiou kerys kajs i jake modlitwy juz po slonsku

[ballest]

Gość portalu: Szwager napisał(a):

> Mozno trefiou kerys kajs i jake modlitwy juz po slonsku

Niy, nie trefiou uech, ale pamiyntom ze rzykali zamiast "umenczon pod ponskim
pilatem" to rzykali umenczon pod POLSKIM pilatem !

Tys miou ale roboty wpierony !

GRATULUJAM !!

[Gość: Szwager]

He, he, z tym "polskim" to mosz recht i jo za bajtla to zawsze suyszou we
kosciele. Wiysz ize i dzisiej jeszcze Slonzoki tak godajom, ino ze czynsto
ekstra.

A na koniec bouo by

Amynt!

Pomocy

[Gość: Szwager]

Sztopuo mie i szukom jednego suowa, kere juz roz kajs suyszouech. Mozno kerys
z wos wiy jak to bouo po slonsku _ziync_?
Tak by juz ta dziewiytnosto czynsc downo boua dokonczono.

[Gość: Ciupazka]

Gratulacje dla Szwagera za Ślonskom biblię! Kapitalnie sie cyto! Lepiyj jak
krymonol, hehe...Muse Ci kie nasom góralskom nabyć, moze bedzie II
nakład. A ziyńć to ziyńć, u nos ni ma inksego słowa zastępcego.
Telo. Pozdr.

[Gość: Szwager]

A jo wom zazdroszcza tyj waszyj piyknyj godki i telu ksionzkow we niyj. ale i
u nos sie durch ostatnio cosik dzieje.
Sam jedyn fragmynt:

UMIYRANI NA ŚLONSKU

Umrzył faroż Chimek. Pjyrszy z naszej piontki zza stodoły od Cichego. Drugi
umrzył Richuś. Na Ślonsku umjyrani mjyndzy sztyrdzieści pjyńć a
sześćdziesiontkom, to nic nowego.
Na bezrok Maks wyjechoł do tych lepszych Njymiec. Ożyniył sie z dziołchom z
Zabrza, a ona tam miała połowa rodziny. Załatwjyli mu robota, to pojechoł. Na
pogrzebach Chimka i Richusia był.
Matka od Richusia - Waleska - dożyła dziewjyńćdziesiontki. Ta baba powinna być
śwjynto. Przeżyła sztyrech synów. Wszyjstkich, bo wjyncy ni miała. Pjyrszy,
Reinhold, zginył na ostfroncie w drugim roku wojny. Drugi, Heinrich, zaginył;
do dzisioka go ni ma. Trzeci Wiluś, zginył w wypadku na autostradzie w
Njymcach, kaj był od końca wojny; ućjyk Rusom z transportu. Szczworty,
Richuś ... już też nie żyje.
Na jego pogrzebie matka Waleska stola pod jarzymbinom sama. Ludzi było mocka.
Połowa wyglondała na takich, co to majom za-łatwione u Pon Boczka szryrysta
lot pewnego żywota. Prziszli za-spokoić ciekawość. Nikiere baby z koszykami na
zakupy i jeszcze roztomańtymi inkszymi mjyszkami i sakami. Miały po drodze, to
zajrzały, ale nie ze współczucio.
Z naszej piontki kamratów zza stodoły od Cichego zostoł jyny Jorguś i jo.
Jorguś ożyńjył se na Sikorcu w Krziżkowicach. Mo co robić, bo jego
siostrziczka Marija wyjechała za chłopym też do tych lepszych Njymiec.
Niejpjyrw pojechoł tam jeji teść, co se tukej szwiger nazywo. Pojechoł, bo jak
se dostoł na pynzyjo to z kopalni Anna dowali mu
1800 zlotków, a w Njymcach roz tela, w markach. Jyny musioł wy-jechać. A przez
to Njymce mu tela płaćjyli, bo cołki czas - jak robjył na grubie - to
szterbykasa i te inksze składki ubezpieczyniowe opłacol w Botropp.
I tak szwiger od Maryji wyjechoł. Zostawjył chałupa, rodzina, prawie to, co se
mo w życiu niejważniejsze.
Za ojcym pojechoł syn - chłop od Marije. Ojciec potrzebowoł wele siebie
młodego, bo przeca staruszek traciył siyły. A jak już straciył na dobre i
umrzył, to zarozki syn ściongnył niejpjyrw niejstarszego syna, potym żona z
teściowom, znaczy, matkom od Jorgusia. Czamu tela o tym? Ano, Jorguś mo
terozki do wachowanio: swoja chałupa, staro chałupa po szwigrze siostry, nowo
chałupa, co se młodzi wybudowali. Wszyjstko umeblowane, jyny woda z kranów
pospuszczano, żeby w zimie szkód nie narobjyło. Jorguś musi to wszyjstko mieć
na oku i jeszcze odpowiadać na pytanio roztomańtych handlyrzy, co
przyjyżdżajom ze wschodu i zachodu, a pytajom, czy kiero z tych chałup nie je
do sprzedanio?
A nie je, bo młodzi przeca kiedyś przijadom nazod. Na swoji. Nawet jejich
dzieci w tych Njymcach uczom se w polskij szkole, a jynzyka nimieckigo uczom
se ekstra.
A jo? Jeszcze przijyżdżom dudom i jak w doma se czuja, bo jeszcze mo mi kiery
otworzić dźwjyrze nawet o drugij w nocy, jak przijda z odwjydzin u Jorgusia,
abo kieregoś inszego kolegi. 0 krewnych już nawet nie wspominom, bo je ich
tela, że w Rzuchowie przeszło dziesiyńć chałup to od kuzynów, ujców, ciotek. A
do tego jeszcze bracio w Raciborzu, w Knurowie, krewni w Pszowie, Rydułtowach.
Czamu uzaś tela o tym? Ano, pokolyni Fyrcoka, do kierego przeca i moi
staruszkowie noleżom pomału odchodzi. Nikiedy wyprzedzajom ich własne dzieci,
ale o tym już było przy okazji śmierci Chimka i Richusia.
Umrzył mój ojciec, a sztyry lata nieskorzij - matka. Przez te sztyry lata
matka ni mogła być sama. Do Warszawy za Boga nie chciała. Do Raciborza też ni.
Na Knurów jyny do nejmłodszego Staśka se zgodziyła. Nasza chałupa w Rzuchowie
przeszła w cudze rynce. Ni mom już ostoi, kaj o drugij w nocy stykło jyny
zapukać w okno, a zarozki blysknyło światło w antryju i szkyrtło kluczami we
dźwjyrzach.
Ja, tóż nie powjym: wszyndzi nas proszom i kożom se czuć jak u siebie w doma,
ale to se tak jyny godo. Jo w rodzinnych stronach nie umia być gościym, a już
jyny to mi pozostało. Gość, wiadomo, jak ryba: do trzech dni, a potym zaczyno
śmierdzieć.
Spotkanio z Fyrcokym już nie som regularne, a jyny przipadkowe. Wieści o nim i
od niego sugerujom jyny to, by jakniejwjyncyj uratować z żywota Fyrcoków.
Jak je jyny jako uroczystość, to jeszcze na niej Fyrcoka idzie spotkać. To, co
se u niego nie zmjyniyło, to je kryka. Erbnył jom po starziku, a starzik
prziwjoz jom uzaś kandyś z końca świata. Ta kryka, to historyjo. Odganioł niom
gynsi i zaczepne psy. Straszył niegrzeczne dzieci i opjyroł se na nij za
stodołom od Cichego. Dycki mioł jom pod rynkom. Nawet, jak wloz do Francika na
Mycie, żeby wypić piwo, nigdy nie wjyszoł swojij kryki na żodnym wjyszaku. Ta
kryka jakby mu pomogała w argumytowaniu tego, co mioł ludzim do
wyargumyntowanio.
Niewiela brakowało, a bych nie poznoł Fyrcoka na odpuście w Pszowie, kaj po
latach miołech okazyjo se znejść.
- Ja, tóż synek - padoł mi Fyrcok z żolym w głosie, jak my se przi piwie w
gospodzie siedli - niewielaś dlo naszego Ślońska w tej Warzawie zrobjył.
Niedowno, tożech se pogodoł z takim jed-nym Warszawiokjym i musza ci, synek,
powjedzieć, że mi se smut-no na sercu zarobjyło. Tyn Warszawiok wjy o Ślońsku
pieronym mało. On mo za Ślońzoka Gierka, nie odróżnio Czynstochowy, Sosnowca,
Będzina od Szopienic, Katowic, Mikołowa, Rybnika. Do tego samego miecha mo
postyrkane Gliwice, Opole, Racibórz. W jakich to szkołach se te Warszawioki
uczom? - chcioł wiedzieć Fyrcok i czekoł na moja odpowjydź.
- Wjycie, Karliku, co? - padołech mu jyny tela. - We Warszawie je na ulicy
Górnoślońskij tako szkoła podstawowo imjynia Powstań-ców Ślońskich. Nie chca
rechtorom tej szkoły robić gańby, bo na dodatek, to w tej szkole dostało
tymczasowo siedziba Towa-rzystwo Przyjaciół Śląska w Warszawie.
- Jest coś takigo? - zaciekawjył se Fyrcok. -'Jest.
- I co?
- I nic. Ale, miało być o tej szkole im. Powstańców Śląskich, co je na ulicy
Górnośląskiej. Jakech padoł, nie chca robić gańby nauczycielom. Przez to tela
jyny wom powjym: uczniowie ósmej klasy w tej szkole wiedzom o bergmonach jyny
tela, że mocka zarobiajom; Gierek to Ślońzok, a coki Ślońsk zaczyno se na
Czynstochowie i kończy se... ja, tóż tego już żodyn nie wiedzioł. A ci, co
uzaś trocha lepszy Ślońzoków znajom, bo służyli z takim jednym przi wojsku, to
ci już som we Warszawie ekspertami od spraw Śloń-ska i, uzaś, jakbyście
Karliku tych ekspertów se posłuchali, to wom włosy czopka ściepnom.
- No, a ty? Co na to? - dotknył mnie Fyrcok swojom krykom i czekoł na
odpowjydź. - Jyny nie godej mi: robia, co moga.
- Robia, co moga.
- No, to my se już pogodali. Trzeba prziznać, że i tak mocka żech se
dowjedzioł.
Fyrcok mo rychtyk dobro pamjyńć. Pamjynce, co nom - znaczy: Richusiowi,
Jorgusiowi, Chimkowi, Maksowi i mnie - downo tymu za stodołom od Cichego
godoł. Jak już o tym było, z pjyńciu jyny trzech zostało. Z tych trzech -
dwóch pogodziyło se z losym Ślońzoka, kierego wizerunek do publicznego
oglondanio rysujom (jak też o tym było) Poloki z cyntrum, co to znajom
Ślońzoków, bo to z takim jednym tyn znawca służył przi wojsku.
Przez to Fyrcok niejbardzij cis do palic Chimkowi i mnie te jego mondrości
wyniesione jyny z uniwersytetu życio, bo jyny nas dwóch chodziyło do szkół.
Tyn Fyrcokowy uniwersytet to: Libomio, kopalnia Anna, jedne w cołkim życiu
wczasy nad morzym, pora wycieczek autobusym do Wisły i Turawy, wyjazdy mopikym
do miejscowości odległych nie wjyncyj jak sto kilometrów od Libomi.
- Od nowości z Warszawy mom ciebie - padoł, zaglondajonc mi w oczy - i ciebie -
dołożył, kierujonc swoja kryka na Chimka. - Wiela po mnie nie erbniecie.
Kryki wom nie dom, ale dostaniecie ody mnie po giskanie (na co rychtyk Poloki
godajom „konewka"). Chodzi o to, żebyście tako giskana z czystom wodom mieli
dycki pod rynkom. Momy tukej na Slońsku pora pereł bez przerwy przez kogoś
cudzego zasrywanych. Wy moci

[Gość: Szwager]

Tyn Fyrcokowy uniwersytet to: Libomio, kopalnia Anna, jedne w cołkim życiu
wczasy nad morzym, pora wycieczek autobusym do Wisły i Turawy, wyjazdy mopikym
do miejscowości odległych nie wjyncyj jak sto kilometrów od Libomi.
- Od nowości z Warszawy mom ciebie - padoł, zaglondajonc mi w oczy - i ciebie -
dołożył, kierujonc swoja kryka na Chimka. - Wiela po mnie nie erbniecie.
Kryki wom nie dom, ale dostaniecie ody mnie po giskanie (na co rychtyk Poloki
godajom „konewka"). Chodzi o to, żebyście tako giskana z czystom wodom mieli
dycki pod rynkom. Momy tukej na Slońsku pora pereł bez przerwy przez kogoś
cudzego zasrywanych. Wy mocie te nasze perły oblywać i czyścić. Pokazować na
nowo. I nie liczcie na to, że deszcze historyje, a niechby to były i burze z
grzmotami, bydom wom pomocne.
Możno na chwila, to ja, ale jak burza ucichnie, to jyny wasze giskany pomogom.
- Nie śpjychejcie se ze żywymi. Chyba, że taki żywy już ledwo łazi i za wiela
to już nie spocho. Młody, żywy - choćby był dochtorym, a nawet profesorym -
może na waszo giskana z wodom nie zasługować. Dzisiok może wyglondać na to, że
taki utytułowany zrobi dlo Ślońzoków wszyjstko, żeby ich od losu Mazurów uchro-
nić. Ale, niech takimu otworzom jyny droga do kariery we Warsza-wie, a
przeważnie takim ślońskim mini-korfantym otwjyrajom, to zarozki zrobi se
zaprzańcym. Tych zostowcie. Nawet jak tam od czasu do czasu coś o Ślońsku z
jakiś wysokij trybuny bonknom. Tych to niech se Warszawa do swojigo albumu
wsadzi, jak se ich kupjyła, a oni dali se sprzedać.
Fyrcok prorokym u siebie nie był; jak też już o tym było. Przedstawioł sobom
wartość jyny zwyczajnego bergmona: w manszestrokach, w kolbrach na nogach, z
taszom, co to w niej nosiył chlyb, pula z kawom zbożowom, taszynlampa i tromba
starażacko. W godce był chropowaty jak tarka do kartofli. Pszoł dzieciom. Nie
gardziył ludziami. Nigdy nie prziszoł pod szyb na nieskoro. Do dochtora z bele
czym nie wloz, farożowi na kark se nie ciepoł, Pon Boczka nigdy nie obraziył.
Wesoły był i towarzyski. Jednym słowym: tu, na Ślońsku, Fyrcok był normalnym
człowiekym.
Normalny tu i normalny tam, to dwie normalności. Tam, znaczy, wszyndzji, jyny
nie na Ślońsku.
Jakech se downo tymu ożyńjył, to też z takom normalnościom „stamtąd"
przijechała do mojich rodzinnych stron symnom moja żona, Krystyna. - Tu
wszyjstko je inksze - padała mi na trzeci dziyń pobytu w moim rodzinnym domie.
- Inksze? Znaczy, jaki? - spytołech se, bo inksze może znaczyć lepsze, abo
gorsze.
- Inność uderza - odpowiedziała mi czysto po polsku, bo to była jeji pjyrszo w
życiu wizyta na Ślońsku i pjyrsze słuchani autyntycznej godki Ślońzoków. - A
wszystko, co uderza - dodała po chwili, jest bolesne. .
- Powjydz mi kochanie, czy jest to ból do zniesiynio?
1 tu mnie Krystyna zastrzelyła odpowiedziom, bo padała: - To bydzie zależało
od ciebie - próbowała wtroncać coś z akcyntu
ślońskigo. - Na razie nasłuchałam się więcej o Fyrcoku niż o twoich
najbliższych. Mój wizerunek robotnika - tłumaczyła mi - to czło-wiek niedbale
ubrany, przyklejony do budki z piwem, posługujący się nie więcej niż paroma
setkami słów cenzurowanych i taką samą ilością niecenzurowanych: Zaś ten
Fyrcok, choć tylko górnik, ma w sobie coś z chłopskiego filozofa, nauczyciela,
moralisty. To nie jest gdzie indziej normalne.
- I tu nie każdy górnik jest odbiciem Fyrcoka. Fyrcok jest oso-bowościom, jak
to padajom na takigo, co robi trocha wjyncyj od tego, za co mu jyny płacom.
- Ale tu prawie każdy robi więcej - zauważyła Krystyna.
- Ale, każdy co innego. Poznałaś moją rodzinę na tyle, żeby zauważyć, iż
polityka, która wciska się do każdej kuchni prosto w garnki, jest tutaj mocno
zagłuszana przyprawami w rodzaju: zaj-muj se robotom, choćby jyny tym
glancowaniym własnych chałup, by ci głupoty nie wlazowały do łepetyny.
- Nie wszyscy mają co glancować.
- Ale wszyscy mają szanse na robienie czegokolwiek, oby uży-tecznego.
Widziałaś Jastrzębie, zamieszkałe głównie przez zwerbo-wanych do kopalń z
całej Polski i...
W tym miejscu przerwała mi żona próba skonfrontowania jedne-go z drugim, bo i
według jeji rozumiynio rzeczy nie powiniyn se znejść na jednym talyrzu tort i
ogórek. Taki coś to można jyny skonsumować po ożyroku i potym se dziwić, skond
sraczka?
Ta ostatnio uwaga była już jyny moja, ale Krystyna padała „mosz recht" i
zarozki se spytała, czy to po ślońsku, czy z njymiecka? Według niej, to
niemieckości tu nie brakuje, a ponieważ wyra-zem polskości jest głównie
poprawny polski język, stąd - zauważyła Krystyna - brak dźwięku polskiej mowy
w poprawnym, szkolnym wydaniu rodzi dla kogoś z centralnej Polski wrażenie
bycia pośród obcych.
Uzaś wylazuje ta pieronowo nauka historyji w naszych szkołach - przeleciało mi
przez głowa. Przipomnioł mi se Fyrcok z tym arku-szym bristolu, na kierym
ponawjyszoł i naklejył te roztomańtości, co jyny przez jego żywot i jyny przez
jego szuflody w byfyju mu przelazły.
To były te roztomańte krziże i diplomy za robota. Z orłym, co mioł na głowie
korona, i takim samym, ale bez korony. Wele tego były diplomy - też przeca
jyny za robota - z kołym zymbatym a w pojstrzodku hakynkrojc. Szulcojgnise i
świadectwa szkolne. Własne i dzieci. Medale i krziże z wojny synów, co uzaś na
mjynso armatni - niejpjyrw u Hitlera, a potym nieskorzij, jak se dostali do
niewole, abo u Rusa, abo u Anglika - byli jak znejd (ginyli zaś jyny za krziże
brzozowe...). Wele tego były zdjyncio z powstań (a było ich trzi). Były
pamiontki z chóru „Lutnia" i pamiontki po działalności w Libomi HAKATA.
Stanył mi ten arkusz przed oczami. Ujrzołech go w gablocie przed urzyndym
gminnym, jak wtedy w 1947-mym. I tyn wielki nagłówek: CO Z TEGO MOM SE TEROZKI
POWIESIĆ
W HAJŹLU? W domyśle miało być: a co w klapie kabota, w kierym kożecie mi
paradować w pochodzie 1-szomajowym?
Tak doprowdy, to Krystyna odkryła przedy mnom Fyrcoka. Jo bych go nigdy nie
ujrzoł takim, jakim widza go dzisiok.
Jest już starym człowiekym. Jeździ se tym swojim mopikym po okolicy w coroz
myńszym - liczonc w kilometrach - promiyniu od Libomi. Już nie pieroni na
ludzko głupota, nie sztycho powstań-ców, co też majom tela lot, wiela on, za
to, że w tych powstaniach ciśli se na siyła ku Polsce, a Polsko miała ich
wtedy i do dzisiok mo jyny w rzici. Zacieśnio se jego promiyń objazdów
mopikym. Już jyny roz w tydniu do Pszowa na gruba, by se porzondnie pod
brałzom we warzicie wykompać, ze znajomymi se pogodać, co tak samo jak on jyny
w piontki do warzity na Anna chodzom.
Noleży do nich jeszcze Julik Szyra z Krziżkowic, co przed woj-nom mioł pjyrszy
we wsi prawo jazdy, a zdowoł egzaminy aż we Wrocławiu. Sklep wielki w
Krziżkowicach pobudowoł w 1937-mym roku. Dwa taki sklepy kolonialne już były;
jedyn noleżoł do Chytrowskigo, a drugi do Mokrego. Na sklep Chytrowskigo
godało se: idymy kupować do Wandy. Ci, co kupowali u Mokrego, godali: u Alojza
kupujymy. A od 1937-go przibył jeszcze jedyn konkurynt Wandy i Alojza - Julik.
Ja, tóż te chłopy już se jyny we warzicie w kożdy piontek mjyn-dzy sobom
pogodajom. Młodzik se tam o tym czasie, jak oni se kompiom, nie znjedzie. A,
eli se nawet znejdzie, to ku starym se nie przisiednie. Dycki tym młodym se
śpjycho, a i tak gówno z tego śpjychanio wychodzi. - Je coroz gorzij - narzyko
jedyn, a inksi mu prziznajom recht, bo go mo.
Trza prziznać, że jo se rod tych godek starzików we warzicie po-słuchom.
Somsiedzi od mojigo ojca - Kowol, Dr-ja, Stebel, Jurecki, ujec Paul - też se
wieczorami przed naszom chałupkom na ławeczce posiedzom jak je fajnie na
dworze (grechot żab z pobliskich stawów słychać, pomruk szybu wyntylacyjnego
na Agnesgliku), ale oni dycki bardzij mnie, niby tego Warszawioka, wypytujom,
co słychać, co też tyn Gierek jeszcze mondrego wymyśli, a nieskorzij, jak uzaś
Gierka wyciepali, to chcieli wiedzieć, co uzaś ta Solidarność...
M

[Gość: Szwager]

Trza prziznać, że jo se rod tych godek starzików we warzicie po-słuchom.
Somsiedzi od mojigo ojca - Kowol, Dr-ja, Stebel, Jurecki, ujec Paul - też se
wieczorami przed naszom chałupkom na ławeczce posiedzom jak je fajnie na
dworze (grechot żab z pobliskich stawów słychać, pomruk szybu wyntylacyjnego
na Agnesgliku), ale oni dycki bardzij mnie, niby tego Warszawioka, wypytujom,
co słychać, co też tyn Gierek jeszcze mondrego wymyśli, a nieskorzij, jak uzaś
Gierka wyciepali, to chcieli wiedzieć, co uzaś ta Solidarność...
Mnie interesowały starziki z warzity na Annie. Przez to czyńśćjyj ku Pszowu
mnie ciongnyło, abo ku Libomi, abo - ale to już prawie se nie zdarzało - za
stodoła od Cichego. Tam toch już jyny som chodziył od czasu do czasu, uzaś
zajrzeć na te pasma górski, co to chrubom kryskom odcinajom ziymia od nieba.
Wszystko tukej je jedyne na świecie i niejpjykniejsze.
Jak kieryś ni mo takigo swojigo miejsca za stodołom od Cichego to je - jakby
niedorobiony. Przez to, jak se poczuja takim zużytym do połowy człowiekym, to
uzaś ida za ta stodoła, żeby se dorobić do pełności.
Ni ma tam już Walka, Chimka i Richusia. Tych już nigdy nie by-dzie. Mogli by
jeszcze być Fyrcok i Jorguś, ale nie po drodze ani jednymu, ani drugimu.
Fyrcok mopikym przez pola nie przejedzie, a Jorguś nie spuści oka uzaś z tych
trzech chałup, co mu prziszło wachować i dozorować.
Za pora dni - jak co roku - uzaś przijadom właściciele do Krziż-kowic.
Urzondzom przijynci dlo przijocieli. Za trzista marek zorganizujom coś takigo,
że jakby tak kiery ze szosyje zajrzoł na ta cha-łupa i plac, to powjy: - Tam
je wesele. - Potym, na dwa dni przed odjazdym, uzaś żodnego nie bydom chcieli
widzieć. Bydom siedzieć w doma i zmjyniać rynczniki mokre od płaczków. Na
trzeci dziyń - wczas rano - jak somsiedzi jeszcze śpiom, siednom se do swojigo
Forda i... uzaś na rok ich ni ma, a jyny Jorguś bydzie mioł czego wachować i
wspominać. Przez to za stodołom od Cichego Jorgusia też już ni ma.
Zostołech som. Mnie jednymu to miejsce je potrzebne, bo - ja-kech padoł -
kiery takigo miejsca ni mo, to je bjydny i jakby niedo-robiony.
A tych niedorobionych - bez obrazy - nom na Ślońsku nie bra-kuje. Kożdy, kiery
se tu znejd na podobnej zasadzie, na jakij joch se znejd we Warszawie, odczuje
brak takigo swojigo miejsca za sto-dołom od Cichego. Eli tego braku nie
odczuje, znaczy, je takim „internacjonalistom", kierymu wszyjstko jedno kaj...
Eli do tego wszystkigo, na nieszczyńści, taki internacjonalista siedzi na
cokole - a przeważnie tukej tacy siedzom - to momy pytanio tego typu, jaki
postawjyło mi „rodzono" żona Krystyna: „skąd tutaj tyle niem-czyzny?".
Terozki, to już Krystyna wjy - skąd. Nawet synowi i nieskorzij wnuczkowi
umiała wytłumaczyć to i owo rodym ze Ślońska. Ale przeca Krystyna dostała
szkoła od Fyrcoka. Od kogo mieli jom do-stać ci z Jastrzymbio, abo ze szkoły
im. Powstańców Śląskich, kiero to szkoła znejduje se we Warszawie...

Rudolf Paciok
Z ksionżki "Fyrcok za briftryjgra"

[Gość: Szwager]

Poleku Glywicke Slonzoki sie budzom:

www.gliwice.com/article.php?story=20031128200045467

[Gość: Ciupazka]

No widzis, ze ik rusyło! Hale o to trza dbać! A fto? Przede syćkim skoły i
Ośrodki Kultury. A Ty Szwager mos nie małom role w tym tyz! Gratuluje!

[ballest]

Tyn konkurs jest chyba kazdy rok?
Szwager dwa wydania z tyj biblii zarezerwuj do mnie !

[Gość: Szwager]

Byda pamiyntou.

W dniu 13.12.2003 w Gdansku zawiazala sie Unia Jezyków Regionalnych i
Mniejszosciowych w Polsce - skrót polski UJRiMP, skrót angielski PolBLUL.
Jednym z czlonków zalozycieli PolBLUL jest Ruch Autonomii Slaska.
Powolany zostal sklad PolBLUL
przewodniczacy PolBLUL dr Tomasz Wichierkiewicz (Uniwersytet Poznanski, jezyk
kaszubski),
sekretarz Lukasz Grzedzicki (prawnik, pracownik Urzedu Marszalkowskiego w
Gdansku, jezyk kaszubski),
zarzad reprezentujacy jezyki: litewski, lemkowski, ukrainski, niemiecki)
oraz komisja rewizyjna:
przewodniczacy komisji - jezyk rosyjski,
czlonkowie komisji wg jezyków: romski, karaimski i slaski.
w przyjetym statucie PolBLUL zadeklarowal poparcie dla nastepujacych jezyków:
bialoruski, czeski, hebrajski, jidysz, karaimski, kaszubski, litewski,
lemkowski/rusinski, niemiecki, ormianski, rosyjski, slowacki, slaski,
ukrainski, wilamowicki.
PolBLUL jest pierwszym komitetem spoza krajów 15-tki, który zostal przyjety w
sklad EBLUL.
EBLUL jest organizacja pozarzadowa w 80% finansowana przez Unie Europejska,
lecz jest od UE niezalezna.
EBLUL zajmuje sie wspieraniem, propagowaniem i ochrona jezyków regionalnych i
mniejszosciowych, czyli jezyków rzadziej uzywanych.

- Biblia -

[lech_niedzielski]

Biblio, Ojczyzno moja,
Biblio, moja ziemio polska,
Galilejska
I franciszkańska,
O wy, Księgi mojego dzieciństwa,
Pisane dwujęzyczną mową,
Polską hebrajszczyzną,
Hebrajską polszczyzną,
Dwumową,
Świętą
I
Jedyną.
Gdy ma się ku zachodowi,
A z lipy przed moim domem opadają liście,
Siedzę nad Tobą,
Biblio,
I wywołuję z Twoich wersetów
Wszystkich najlepszych,
Którzy są dla mnie niedościgłym wzorem,
Wszystkich najpiękniejszych,
Których podziwiam,
Wszystkich szlachetnych,
Którym nie umiem dorównać,
Biblio,
Mówiąca do mnie głosem napomnienia
I głosem nagany,
I głosem gniewu,
I głosem kary,
I głosem potępienia,
I głosem przestrogi,
I głosem sumienia,
Biblio,
Sprawująca nade mną
Sąd.
Gdy ma się ku zachodowi,
A z lipy przed moim domem opadają liście,
Patrzysz na mnie
Oczami Ojca i Syna, i ducha Świętego,
Oczami moich praojców,
Oczami mojego dziadka,
Oczami mojej żony,
Oczami moich umiłowanych poetów,
Oczami Jana z Czarnolasu, Skargi i Anhellego,
Wołasz do mnie z głębokości
Psalmem krematoriów,
Płaczem nad ruinami walczącej Warszawy,
Lamentem nad zwłokami spalonego getta,
Pamięci Oświęcimia,
Treblinki,
Majdanka,
Jeremiaszowym językiem
Moich w dwójnasób umęczonych
Dziejów.
Wszystko jest w Tobie,
Cokolwiek kochałem.
Wszystko
Cały żywot własny
Człowieka,
Żyjącego w nawiedzonym przez szatana
Wieku.
Zaplątany w jego sprzecznościach,
W szaleństwach
I w kłamstwach,
Jak Absalon w gałęziach wisielczego dębu,
Na Tobie uczyłem się żyć
Na Tobie uczyłem się czytać
Na Tobie uczyłem się pisać
Na Tobie uczyłem się myśleć
Na Tobie uczyłem się prosić o odpuszczenie grzechów,
Na Tobie uczyłem się kochać
Na Tobie uczyłem się mądrości
Na Tobie uczyłem się przebaczenia
Na Tobie uczyłem się modlić.
Jeżeli nie nauczyłem się żyć,
Jeżeli nie nauczyłem się czytać,
Jeżeli nie nauczyłem się pisać,
Jeżeli nie nauczyłem się myśleć,
Jeżeli nie nauczyłem się prawdy,
Jeżeli nie nauczyłem się prosić o odpuszczenie grzechów,
Jeżeli nie nauczyłem się kochać,
Jeżeli nie nauczyłem się mądrości,
Jeżeli nie nauczyłem się przebaczać,
Jeżeli nie nauczyłem się pokory,
Jeżeli nie nauczyłem się modlić
Moja wina,
Moja wina,
Moja bardzo wielka wina.
Już się ma ku zachodowi,
Z lipy przed moim domem opadają liście.
Ludzie z mojego życia bezpowrotnie odchodzą.
Grobów jest więcej niż żywych przyjaciół.
Nawet spłowiał atrament na matczynych listach,
Pisanych do mnie nocą z dzielnicy pogromu.
A ja siedzę nad Tobą,
Biblio,
I uczę się śmierci.
Może tego jednego w końcu się nauczę.

- Slonsko Biblia -

[lech_niedzielski]

Biblia dzierży prymat w rankingu translatorskim. Według informacji United Bible
Societies ze stycznia 2001 roku, Biblia została przetłumaczona w całości na 383
języki świata, a w poszczególnych fragmentach na 2 262 języki, na – jak się
ogólnie przyjmuje – około 6 tysięcy istniejących jeszcze na kuli ziemskiej
języków /etnolektów/. Prace translacyjne ciągle trwają: w jednym tylko roku
2000 ukazały się tłumaczenia w 28 językach, aktualnie zaś pracuje się nad 680
przekładami, z czego 105 przypada na Europę.