Notatnik kulturalny

[jutta_t]

Samobójstwo syna skomentował słowami "dobrze się stało, jak się stało". Sześć lat po jego śmierci został zamordowany we własnym mieszkaniu. Na okładce książki "Beksińscy. Portret podwójny" widnieje napis "Zdzisław Beksiński nigdy nie uderzy swojego syna. Zdzisław Beksiński nigdy nie przytuli swojego syna". Mimo trudnych relacji i pretensji łączyła ich miłość. Dla Tomasza malarz przełamywał wstręt do dzieci, czekając, aż przestanie być "śliniącym się pulpetem".

[jutta_t]

Tomasz Beksiński był jedynym synem Zofii i Zdzisława Beksińskich. Doceniano go jako dziennikarza muzycznego. Prowadził audycje w radiowej Trójce, pisał felietony i tłumaczył dialogi filmów z serii o Bondzie
Jego relacje z ojcem były skomplikowane. Choć żyli blisko i widywali się niemal codziennie, Tomasz miał czuć się niechcianym dzieckiem. — Gdybyś dawał mi w d*pę, to ja bym wiedział, na co sobie mogę pozwolić i gdzie jest granica. Inne dzieciaki dostawały — zarzucił ojcu na jednym z nagrań
Syn malarza kilkukrotnie próbował popełnić samobójstwo. Po przeprowadzce do Warszawy zamieszkał w bliskim sąsiedztwie rodziców, którzy woleli trzymać rękę na pulsie. Mimo to odebrał sobie życie w Wigilię 1999 r. — Ukryłem dowody rzeczowe przed prokuraturą, bo zostawił kartkę z informacją, że list do mnie jest na komputerze, a nagranie w dyktafonie — napisał potem jego ojciec

[mala200333]

We wtorek 28 listopada ukazała się książka Omida Scobiego, który ma na swoim koncie już jedną książkę o royalsach. 42-latek jest współautorem „Finding Freedom” o rozstaniu Harry’ego i Meghan z Firmą, jak nazywana bywa rodzina królewska. Sam autor uznawany jest zresztą za poplecznika Sussexów, choć zaprzecza, jakoby para była jego informatorami. W rozmowie z „Time” przyznaje jednak, że ma wspólnych przyjaciół z Meghan, co „zdecydowanie pomaga w zdobywaniu informacji”
Teraz spore kontrowersje wywołało holenderskie wydanie książki. Zostało ono wycofanie z księgarń po tym, jak imię króla Karola i księżnej Walii, Kate Middleton, zostało wymienione w kontekście rozmowy na temat koloru skóry Archiego, syna Meghan Markle i księcia Harry’ego, jeszcze przed jego narodzeniem

[jutta_t]

Anouk Aimée, francuska aktorka, która zagrała m.in. w "Słodkim życiu", zafascynowała się poznanym w Cannes Danielem Olbrychskim
Początkowo nie wiedziała, że polski aktor ma żonę. "Ta niezwykła kobieta zakochała się w moim młodym, trzydziestoparoletnim mężu" — wspominała po latach Zuzanna Łapicka-Olbrychska
Aimée była nawet gotowa przenieść się do Polski. "Nie masz o co walczyć" — usłyszała od reżysera Claude'a Leloucha

[jutta_t]

Najpierw pomyślał "jestem mordowany we własnym domu", a potem zażartował z całej sytuacji, mimo że dźgnięto go ponad 40 razy nożem i mieczem. Tak napaść na jednego z członków The Beatles jest opisana w biografii Georga Harrisona, która ukazała się pod koniec października.

[jutta_t]

Festiwal w Opolu potrzebuje odświeżenia" — słyszy się powtarzane jak mantrę — w środowisku artystycznym, w mediach, wśród publiczności. Kiedyś Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej kreował gusta polskiej publiczności, a dzisiaj stał się nierzadko tematem do kpin. Raczej mało kto w branży muzycznej traktuje jego wyniki na poważnie. Kiedyś Opole nie miało prawie żadnej konkurencji, dzisiaj musi rywalizować z wieloma formatami o podobnej formule nie tylko telewizyjnymi, ale także gigantycznymi festiwalami plenerowymi, które co roku przyciągają tłumy. — Jest grudzień, mamy pół roku do festiwalu. Dlatego jedną z pierwszych decyzji nowej władzy powinno być powołanie nowego dyrektora festiwalu — mówi w rozmowie z Onetem Radek Kobiałko, były reżyser festiwalu.

[jutta_t]

"Napoleon" Ridley'a Scotta przyprawia historyków o ból głowy. To istne science fiction
Ridley Scott z dużą swobodą podszedł do faktów historycznych w najnowszym filmie "Napoleon". I wcale nie ukrywa, że wszelką krytykę akademików ma gdzieś. Niektórzy znawcy epoki szanują autorską wizję reżysera, żałując tylko, że filmowy cesarz Francuzów jest taki karykaturalny. Pojawiają się także pytania o sposób przedstawienia jego żony. Dlaczego Józefina tak bezceremonialnie rozkłada przez Napoleonem nogi?

[mala200333]

"Byk" to drugi po "Pokorze" tekst dramatyczny Szczepana Twardocha. Warto wziąć poprawkę na to, że "Pokora" jest pełnowymiarową powieścią, zaadaptowaną później na scenariusz spektaklu w Teatrze Śląskim w Katowicach. "Byk" to monodram i tekst na wskroś teatralny. Trudno odebrać go inaczej, niż wyobrażając sobie gotowy spektakl, w którym tytułowy bohater ostro zwraca się raz do siebie, raz do publiczności.

"Byk" to krwisty monodram, który kipi od emocji. Powstał nieprzypadkowo i trafił na scenę wprost z rąk nieprzypadkowych twórców. W monodramie gra Robert Talarczyk, z którym Twardoch wcześniej współreżyserował "Pokorę". W tekście dedykowanym teatrowi, Robert Talarczyk wciela się w Roberta Mamoka. Postać tyle znaną, co jak się później okaże, tyle kontrowersyjną, co rozdartą. Pięćdziesięcioletniego rozwodnika uwikłanego w poważny wizerunkowy skandal, z którego, jak sam czuje, nie ma dobrego wyjścia. Mamok zaszywa się w domu dziadka, gdzie wydawać by się mogło, zapędzony w kozi róg, prowadzi ognistą dysputę nie tyle sam ze sobą, co właśnie ze swoim dziadkiem, którego zawsze stawiał za wzór. I z pewnością z "Warszawką", którą, a jakże, zna na wylot, ale jednocześnie szczerze nienawidzi

[mala200333]

Gdy pytam, w jaki sposób wczuł się w postać umierającej kobiety, odpowiada: taka praca. Przyznaje, kogo z literackiego świata nie lubi — ale tylko dlatego, że wywiad opublikuję w Polsce. Niespecjalnie chce opowiadać o swoich doświadczeniach, ale nie ukrywa, że najbardziej interesuje go samotność. — W centrum pisania powinna być niewiadoma (...). Jest mroczna, nieuchwytna, nie do opanowania — mówi Onetowi Hernan Diaz, laureat Nagrody Pulitzera, którego nagrodzona powieść, "Zaufanie", ukazała się niedawno w polskim przekładzie

[mala200333]

Irlandczyk Paul Lynch otrzymał jedną z najbardziej prestiżowych nagród w świecie literatury za swoją piątą powieść, "Prophet Song". Zdobył nie tylko statuetkę, ale i 50 tys. funtów.

[jutta_t]

Radio Gdańsk żegna wieloletniego pracownika rozgłośni, Marka Iwanowskiego. Mężczyzna w wakacje uległ wypadkowi podczas rejsu jachtem i doznał urazu rdzenia kręgowego. W ciągu ostatnich miesięcy walczył o zdrowie, ale kilka dni temu trafił do szpitala w stanie krytycznym — informuje Radio Gdańsk. Niestety, w sobotę, 2 grudnia, Marek Iwanowski zmarł. Miał 57 lat.

[mala200333]

Herman Diaz… Hernan Diaz nie chce pisać czy mówić zbyt dużo o sobie, ale nie kryje, że jego droga do Ameryki była długa
Urodził się w Argentynie, skąd jego rodzice musieli uciekać, gdy miał dwa lata. Potem osiedlili się w Szwecji. — Nie przeżyłem żadnej tragicznej historii — twierdzi
W rozmowie z Onetem wyznaje, że jedna z części "Zaufania", powieści, za którą otrzymał Nagrodę Pulitzera, jest wręcz intymna. — Czasem czuję się zawstydzony, że to upubliczniłem — mówi
"Zaufanie" to powieść szkatułkowa. Składa się z czterech historii, które są ze sobą połączone
Powieść Hernana Diaza "Zaufanie" ukazała się nakładem Wydawnictwa W.A.B. w przekładzie Agnieszki Walulik

[mala200333]

Saga rodu Tyszkowskich to przyprawiony szczyptą zielarstwa i garścią feminizmu błyskotliwy cykl powieści o zielarce Katji, której charakterek i cięty język oraz wyprzedzające epokę wychowanie nie ułatwiają życia na pańskim dworze. Zwłaszcza, że tam pierwsze skrzypce gra zadufany, złośliwy oraz przystojny Antoni Tyszkowski. Czytelniczki cyklu, zapoczątkowanego powieścią "Aptekarka" pióra Magdy Skubisz, doczekały się właśnie trzeciego tomu losów zielarki: "Jemioła, klątwa i cholera"!

[mala200333]

Georg Trakl urodził się 3 lutego 1887 r. w Salzburgu, a zmarł 3 listopada 1914 w Krakowie
Trakl wziął udział w I wojnie światowej. Kontakt z umierającymi żołnierzami sprawił, że poeta popadł w depresję
Leczono go w Krakowie. Podczas pobytu w mieście przedawkował kokainę, podobno celowo
Do dziś wizje Trakla są wstrząsające. Pisał o katastrofach: śmierci, zniszczeniu, przemijaniu

[mala200333]

Charakterystyczna dla Trakla był poezja mroczna, w której panowała przytłaczająca atmosfera. "Nad czarny ostęp pędzą chmurą/ W południe kruki z chrapliwym krzykiem./ (…) Czasem je słychać wrzeszczące gderliwie/ Wokół padliny, którą gdzieś zwęszyły,/ I nagle ku północy wolno płyną/ I jak żałobny orszak giną/ W przestworzach, które drżą z rozkoszy"

[mala200333]

Poetę pochowano na Cmentarzu Rakowickim, ale w 1925 r. jego przyjaciele postanowili przewieźć jego zwłoki do Austrii. Dla wielu Trakl pozostanie poetą krakowskim — to miasto stało się finałowym przystankiem w jego życiu.

[mala200333]

KRUKI

(Die Raben)



Nad czarny ostęp pędzą chmurą

W południe kruki z chrapliwym krzykiem.

Cień ich przemyka koło łani dzikiej,

Czasem je widać siedzące ponuro.

O jak one ranią burą ciszę,

W której rola urzeczona trwa,

Jak kobieta, co myśl ją trapi zła,

Czasem je słychać wrzeszczące gderliwie

Wokół padliny, którą gdzieś zwęszyły,

I nagle ku północy wolno płyną

I jak żałobny orszak giną

W przestworzach, które drżą z rozkoszy.

[jutta_t]

Zimą 2022 roku prawie cała Polska czuła braterstwo z Ukrainą. Dzisiaj wiele po nim nie zostało. Jest szarość. - Straciliśmy wyjątkową szansę - mówi Gazeta.pl Zbigniew Parafianowicz, który w swojej nowej książce "Polska na wojnie" opisuje kulisy tego, jak doszliśmy od podrzucania Ukraińcom samolotów przez granicę do wzajemnej niechęci i znudzenia

[jutta_t]

To zupełnie nie to, co myślicie. Na antenę CANAL+ PREMIUM i do serwisu Canal+ Online trafił właśnie serial “Django”. I choć tytuł możecie już skądś kojarzyć, to nie dajcie się zwieść pozorom. Ten 10-odcinkowy western to wciągająca saga rodzinna, z psychologicznym i feministycznym sznytem i całkiem nowa historia, której nie znacie

[mala200333]

Akcja filmu "Saltburn" osadzona została w połowie pierwszej dekady XXI wieku i koncentruje się wokół osoby studenta uniwersytetu w Oxfrodzie Olivera Quicka (nominowany do Oscara za rolę w "Duchach Inisherin" Barry Keoghan), który zaprzyjaźnia się z pochodzącym z arystokratycznej rodziny Felixem Cattonem (znany z serialu "Euforia" Jacob Elordi). Kiedy zostaje zaproszony do jego rodzinnej posiadłości w Saltburn, obaj spędzą "wakacje, których nigdy nie zapomną".
- Coś, co miało być wakacyjną przygodą, szybko przeradza się w bezwstydne, bazujące na pierwotnych żądzach bachanalia. Zahipnotyzowani przez Saltburn płyniemy, przeświadczeni, że mamy do czynienia z czymś naprawdę wyjątkowym. To szekspirowska noc letnia, która z początkowego snu prędko zamienia się w żywy koszmar

Czytaj więcej na film.interia.pl/wiadomosci/news-saltburn-nowy-film-emerald-fennell-od-22-grudnia-w-prime-vid,nId,7191118#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=safari

[mala200333]

Rola Franka Serpico, jednego z nielicznych uczciwych funkcjonariuszy nowojorskiej policji, ugruntowała pozycję Ala Pacino jako jednej z największych gwiazd lat siedemdziesiątych. 5 grudnia 2023 roku mija pół wieku od premiery filmu Sidneya Lumeta.

Czytaj więcej na film.interia.pl/wiadomosci/news-serpico-wielka-rola-ala-pacino-50-lat-od-premiery,nId,7189009#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=safari

[mala200333]

"JUNE", bo tak nazywa się produkcja, która trafi na platformę Paramount+ 16 stycznia 2024 roku, opowiadać będzie historię June Carter Cash. Reżyserką produkcji jest Kristen Vaurio. Festiwalową premierę film miał w połowie listopada w Nowym Jorku podczas DocNyc.
Dokument opiera się na niepublikowanych dotąd archiwalnych nagraniach oraz wywiadach z June Carter Cash, jej bliski oraz gwiazdami takimi jak Dolly Parton, Reese Witherspoon i Willie Nelson. Produkcja ma celu pokazanie artystki i jej dorobku w oderwaniu od męża, Johnny'ego Casha.

Czytaj więcej na muzyka.interia.pl/wiadomosci/news-byla-jego-zona-przez-ponad-35-lat-opowiedza-nieznana-histori,nId,7191274#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=safari

[mala200333]

Johnny I June

[jutta_t]

Prowadzone przez Tomasza Lisa Wydawnictwo Tomasz Lis nie zwalnia tempa. Wiosną wydawca opublikował wywiad-rzekę z samym sobą, teraz przyszedł czas na jego dzienniki i eseje. Lis pisze w nich o Donaldzie Tusku, Jarosławie Kaczyńskim, Szymonie Hołowni. No i o Tomaszu Lisie.

[jutta_t]

"Sam, na zasadzie czystej uzurpacji, objąłem stanowisko Cheerleader in Chief. Cheerleaderzy nie zagrzewają do boju drużyny. Oni zagrzewają publiczność do dopingowania drużyny" - pisze Lis przed wyborami. Ta drużyna to jest niby opozycja, ale właściwie to tylko KO. O Hołowni Lis ma jak najgorsze zdanie (będzie i o tym). O Lewicy trudno się doszukać czegoś poza narzekaniami na lewicowy fanatyzm, który każe owładniętej nim młodzieży robić nagonki na wielkich tego świata. Poza tym autor wyznaje:
Nie mogę pozbyć się wrażenia, że poza KO i Tuskiem reszta opozycji walczy nie o wyborcze zwycięstwo, lecz o poselskie mandaty i służbowe samochody.

[jutta_t]

Do Tuska Lis ma za to same ciepłe uczucia. Współczuje mu, że jest atakowany przez PiS, analizuje jego strategie, chwali za słuszne decyzje. Nieprzychylnych uwag brak. Był taki czas, kiedy Tuska powszechnie krytykowano za grę na antyimigranckiej retoryce, bo nagrał filmik straszący wieścią, że PiS wpuszcza do Polski ludzi z Islamskiej Republiki Iranu i Islamskiej Republiki Pakistanu. Lis o tym pisze, ale pretensje ma tylko do krytyków lidera. Uważa, że Tusk "próbował się po prostu odnieść do obaw wielu obywateli", że zarzucanie mu rasizmu to idiotyzm, a jednocześnie, że on, Tomasz Lis, nie jest aż taki cnotliwy, żeby w politycznej walce chcieć zachować absolutną czystość. Czyli jednocześnie z filmem Tuska wszystko było w porządku i jednak coś nie było. Ale czy to ważne? Nie, bo "na wojnie liczy się tylko zwycięstwo".

[jutta_t]

W manichejskiej wizji świata, w której drużynę dobra prowadzi Tusk, a autor dzienników tańczy z pomponami, antagonistą jest rzecz jasna Kaczyński. Lis sugeruje, że ma on mentalność "małego człowieka i tchórza", że kupuje ludzi "kłamstwami i gotówką", że: ….

[jutta_t]

[...] bredzi potwornie, a te brednie mają charakter wybitnie tożsamościowy. Każdym słowem, zdaniem i gestem Kaczyński komunikuje w zasadzie to samo – jestem tacy jak wy, nie wywyższam się, mylę nazwy i pojęcia. Też nie znam języków i mi to nie przeszkadza. Jedna wielka manifestacja, a może i mistyfikacja? Buty dziurawe, koszula wychodzi ze spodni, marynarka wygnieciona, z uszu i nosa wychodzą włosy – czyż nie jestem swojakiem?
Jasne, przedstawiciele elit, którzy starają się udawać, że nimi nie są, to znany numer w repertuarze populistów (na przykładzie Trumpa szerzej pisał o tym np. Tomasz Markiewka w książce "Gniew", jeśli ktoś ma chęć sobie poczytać). Lis w swojej opinii o Kaczyńskim nie jest odosobniony, PiS przez dwie kadencje robił w Polsce okropne rzeczy. Ciekawsze niż oceny, są tu zaskakujące konteksty, w których autorowi w głowie pojawiają się skojarzenia z Kaczyńskim. A jest to np. piłka nożna:
W dość paskudny sposób przegraliśmy na mundialu. [...] Wszyscy narzekają na styl. To może nawet budujące, że w kraju, który dwa razy dał władzę PiS-owi i dwa razy prezydenturę Dudzie, kwestia stylu i smaku nie straciła ostatecznie znaczenia. Niezrozumiałe tylko, dlaczego wyłącznie od piłkarzy. Przecież od Kaczyńskiego nikt nie wymaga, żeby rządził mądrze, mówił z sensem i prezentował się godnie.

[jutta_t]

Tomasz Lis o Szymonie Hołowni
Teraz proszę zapiąć pasy, bo o Hołowni Lis myśli rzeczy straszne. Padają określenia: "narcyz", "domorosły zbawca", "egotyczny, rozbrykany bachor", "zdrajca", "dywersant" i "kat ojczyzny". Hołownia "chce odgrywać rolę primadonny", "de facto pomaga Kaczyńskiemu", "świadomie niszczy perspektywę (...) zdecydowanego pokonania PiS-u". Jego występ na konwencji Polski 2050 Lis ocenia tymi słowy:
Narcystyczny słowotok i szczucie sali w stylu Kaczyńskiego. Oczywiście szczucie nie przeciw Kaczyńskiemu, ale przeciw Tuskowi i opozycji.

[jutta_t]

Wszystko podporządkowane jest własnemu interesowi i własnym ambicjom. Jak zawsze u niego.
Zawsze grał wyłącznie na siebie, zawsze najważniejsze były dla niego zaspokojenie swojego ego i swych ambicji. Polska jest dla niego sceną, a nie celem.
Niechęć Lisa do Hołowni datuje się przynajmniej na 2020 rok. Jak pisze, dzisiejszy marszałek Sejmu "dał na tacy prezydenturę Dudzie, bo nie umiał poprzeć Trzaskowskiego". Szczerze: nie mam pojęcia, skąd niektórzy zwolennicy KO wzięli to przekonanie. Mamy Google, pewne rzeczy dość łatwo jest sprawdzić, sprawdzam: choć Polska 2050 nie udzieliła kandydatowi PO oficjalnego poparcia, Hołownia mówił otwarcie, że w drugiej turze zagłosuje przeciwko Dudzie, na Trzaskowskiego. Odbył też z prezydentem Warszawy przyjaznego live’a na Facebooku. Pamiętam to doskonale, bo pracowałam wtedy w portalu satyrycznym ASZdziennik i napisałam tekst o uśmiechach, jakimi podczas transmisji obdarzyli się Trzaskowski i Hołownia - aż takie były ciepłe i czułe.

[jutta_t]

Benjamin Zephaniah, brytyjski poeta, muzyk i działacz społeczny, który wystąpił w serialu "Peaky Blinders" zmarł w wieku 65 lat w środę 7 grudnia. Przyczyną jego śmierci był guz mózgu. Diagnozę Zephaniah otrzymał zaledwie dwa miesiące temu.