randybvain
05.10.16, 19:07
Na marginesie wątku o wyrazie szedł, chciałbym dodać coś od siebie. Otóż, jak wiadomo, zanik krótkich samogłosek, zwanych z ruska jerami, wiązał się z wzdłużeniem poprzedzających je samogłosek. Widać to na przykładzie o, które wzdłużylo się do ó, o~, które wzdłużylo się do ą oraz y, które wzdłużylo się do e:
n'osly -> ńoosl -> niósł
bodly -> boodl -> bódł
kl'o~ly -> kl'o~o~l -> klął
stanaly -> stanaal -> stanął
sz'ydly -> szyydl -> szedł
sychly -> syychl -> sechł
I teraz ciekawostka. O ile tak wyglądają imiesłowy przeszłe rodzaju meskiego, gdy stoją samodzielnie (np. żebym niósł, bódł, klął, stanął, szedł, sechł), to gdy są częściami zrostów ze słowem posiłkowym być, dzielą się na dwie grupy:
- z samogłoską wzdłużoną: kląłem, stanąłem, szedłem
- z samogłoską niewzdłużoną: niosłem, bodłem, schłem (oraz *klęłem, *stanęłem i *szłem)
Dlaczego tak?
* o~ na miejscu nosowego o
** y na miejscu jera.