Szedlem, ale nioslem

05.10.16, 19:07
Na marginesie wątku o wyrazie szedł, chciałbym dodać coś od siebie. Otóż, jak wiadomo, zanik krótkich samogłosek, zwanych z ruska jerami, wiązał się z wzdłużeniem poprzedzających je samogłosek. Widać to na przykładzie o, które wzdłużylo się do ó, o~, które wzdłużylo się do ą oraz y, które wzdłużylo się do e:
n'osly -> ńoosl -> niósł
bodly -> boodl -> bódł
kl'o~ly -> kl'o~o~l -> klął
stanaly -> stanaal -> stanął
sz'ydly -> szyydl -> szedł
sychly -> syychl -> sechł

I teraz ciekawostka. O ile tak wyglądają imiesłowy przeszłe rodzaju meskiego, gdy stoją samodzielnie (np. żebym niósł, bódł, klął, stanął, szedł, sechł), to gdy są częściami zrostów ze słowem posiłkowym być, dzielą się na dwie grupy:
- z samogłoską wzdłużoną: kląłem, stanąłem, szedłem
- z samogłoską niewzdłużoną: niosłem, bodłem, schłem (oraz *klęłem, *stanęłem i *szłem)

Dlaczego tak?
* o~ na miejscu nosowego o
** y na miejscu jera.
    • arana Re: Szedlem, ale nioslem 06.10.16, 20:40
      randybvain napisał:

      > Na marginesie wątku o wyrazie szedł, chciałbym dodać coś od siebie.
      >
      > Dlaczego tak?
      > * o~ na miejscu nosowego o
      > ** y na miejscu jera.

      Przypadkiem trafiłam na artykuł, który podejmuje sprawy i z wątku o wyrazie szedł, i nawiązuje do Twojego pytania. Jest na samym końcu, na 390 stronie (w nawigacji - s.72) Języka Polskiego. Autorem jest Ludwik Wierzbowski, a odpowiada mu Stanisław Urbańczyk.

      Mnie samej jednak spodobała się Słowiańska fonetyka historyczna a frekwencja Witolda Mańczaka ze strony 377 (w nawigacji s. 59), która na podane przez Ciebie zjawisko też może mieć wpływ. Ale to już sam osądź.

      A przy okazji: kiedyś wymyśliłam sobie formę ta renc, a tu właśnie (str.347; w nawigacji 27) znalazłam info o podobnych formach gwarowych!
      • randybvain Re: Szedlem, ale nioslem 08.10.16, 17:14
        Dziękuję!
        A jak znalazłaś te artykuły?
        • arana Seraj plus 08.10.16, 19:40
          randybvain napisał:

          > Dziękuję!
          > A jak znalazłaś te artykuły?
          >

          Nie pamiętam już hasła, które wrzuciłam, ale wiem od dawna, że gógiel ma przedziwne mechanizmy w wyszukiwaniu. Jeden z najzabawniejszych opisałam już kiedyś. Zauważ ponadto, że w opisie jest błąd ortograficzny francuski. Gdy się go poprawi na serai plus, nie można już uzyskać spodziewanego wyniku. Gógiel działa w tym wypadku tylko "na błąd".

          Nie skarżę się zresztą na tę właściwość gógla, bo ubarwia mi wyszukiwanie. Ostatnio np. zrobił się kapryśny i nie reaguje na niektóre słowa, których użyłam w postach, a na inne tak. Czy też to zauważyłeś?
          • randybvain Re: Seraj plus 12.10.16, 22:59
            Już wszystko rozumiem. Ja korzystam z brytyjskiego Google'a po angielsku, dlatego te polskie strony mi się nie pojawiają w wynikach wyszukiwania.
Pełna wersja