arana
08.02.18, 11:16
Dziś tłusty czwartek, więc opowiem o poszukiwaniu krepli (czyli pączków) u Reja.
Wydawałoby się – rzecz najprostsza w świecie, skoro w Wiki są zapisane jako cytat z „Żywota człowieka poczciwego” słowa ujęte w cudzysłów: "Mniejsi stanowie pieką kreple, więksi torty" op. cit. Mikołaj Rey "Żywota człowieka poczciwego" [w:] Słownik języka polskiego. Samuel Bogumił Linde, s. 1237 Wszyscy wierzą zapisowi w Wiki - wszak powołuje się na samego Lindego! – i powtarzają cytat. Na szczęście góglowe książki mają inne zdanie w tej materii i stanowczo twierdzą: Nic takiego Rej nie napisał. Co robić? Czyżby Wiki tak bezczelnie kłamała? Postanowiłam ją sprawdzić – i oto proszę, wyniki: w słowniku Lindego nie ma cytatu, tylko jego omówienie.
Zatem – rzekłam do gógla – słowo musi występować w formie zależnej, ale nie narzekaj, nie będę sprawdzać wszystkich po kolei, spróbuję trafić po charakterystycznym wyrazie stanowie. No i bingo! Na 128 stronie widnieje pożądany zestaw: stanowie kreplów, a całe zdanie brzmi: Albowiem gdy już sobie tych tortów napieką, nasmażą, albo też mniejszy stanowie kreplów, aleć i pieczenia z cebulą po prostu, wierz mi iż też to niezła pomocnica do tego, to już klękają, a czasem i krzyżem padają, a po ziemi się jako bydło walają lejąc sobie w gardło.
Piecznie z cebulą niezłą pomocnicą do pączków? To chyba dowód na wiadomość, że:
Etnografowie dowiedli, że pierwsze pączki na polskich ziemiach były przygotowywane z ciasta chlebowego i nadziewane... słoniną – mówi Krystyna Maciejewska, rolniczka ekologiczna z Małopolski, która interesuje się tradycjami wsi polskiej. – Łatwo się domyśleć, że musiały inaczej smakować niż te współczesne. Podobno moda na słodkie pączki przyszła do nas z krajów arabskich dopiero w XVI wieku. Wcześniejsze, te staropolskie to ciasto drożdżowe ze słoniną w środku.
A więc Rejowe kreple to drożdżówki z mięsem, słoniną i cebulą. Hm, chyba na przekąski.