Dodaj do ulubionych

Rej - przygoda z kreplami

08.02.18, 11:16
Dziś tłusty czwartek, więc opowiem o poszukiwaniu krepli (czyli pączków) u Reja.

Wydawałoby się – rzecz najprostsza w świecie, skoro w Wiki są zapisane jako cytat z „Żywota człowieka poczciwego” słowa ujęte w cudzysłów: "Mniejsi stanowie pieką kreple, więksi torty" op. cit. Mikołaj Rey "Żywota człowieka poczciwego" [w:] Słownik języka polskiego. Samuel Bogumił Linde, s. 1237 Wszyscy wierzą zapisowi w Wiki - wszak powołuje się na samego Lindego! – i powtarzają cytat. Na szczęście góglowe książki mają inne zdanie w tej materii i stanowczo twierdzą: Nic takiego Rej nie napisał. Co robić? Czyżby Wiki tak bezczelnie kłamała? Postanowiłam ją sprawdzić – i oto proszę, wyniki: w słowniku Lindego nie ma cytatu, tylko jego omówienie.

Zatem – rzekłam do gógla – słowo musi występować w formie zależnej, ale nie narzekaj, nie będę sprawdzać wszystkich po kolei, spróbuję trafić po charakterystycznym wyrazie stanowie. No i bingo! Na 128 stronie widnieje pożądany zestaw: stanowie kreplów, a całe zdanie brzmi: Albowiem gdy już sobie tych tortów napieką, nasmażą, albo też mniejszy stanowie kreplów, aleć i pieczenia z cebulą po prostu, wierz mi iż też to niezła pomocnica do tego, to już klękają, a czasem i krzyżem padają, a po ziemi się jako bydło walają lejąc sobie w gardło.

Piecznie z cebulą niezłą pomocnicą do pączków? To chyba dowód na wiadomość, że:

Etnografowie dowiedli, że pierwsze pączki na polskich ziemiach były przygotowywane z ciasta chlebowego i nadziewane... słoniną – mówi Krystyna Maciejewska, rolniczka ekologiczna z Małopolski, która interesuje się tradycjami wsi polskiej. – Łatwo się domyśleć, że musiały inaczej smakować niż te współczesne. Podobno moda na słodkie pączki przyszła do nas z krajów arabskich dopiero w XVI wieku. Wcześniejsze, te staropolskie to ciasto drożdżowe ze słoniną w środku.

A więc Rejowe kreple to drożdżówki z mięsem, słoniną i cebulą. Hm, chyba na przekąski.
Obserwuj wątek
    • al.1 Re: Rej - przygoda z kreplami 08.02.18, 17:46
      Dygresja
      Przypomniało mi się powiedzenie "wygląda jak pączek w maśle". Natomiast mój znajomy miał alternatywne określenie: "wygląda jak gruszka w oleju". Cechą wspólną jest tłuszcz.
      • apersona Re: Rej - przygoda z kreplami 08.02.18, 21:33
        i krągłość i lśnienie
      • arana Skojarzenia - etymologia przywatna 09.02.18, 07:21
        al.1 napisał:

        > Dygresja
        > Przypomniało mi się powiedzenie "wygląda jak pączek w maśle". Natomiast mój znajomy miał alternatywne określenie: "wygląda jak gruszka w oleju". Cechą wspólną jest tłuszcz.

        apersona napisała:

        >...lśnienie

        W obu wypadkach mam skojarzenia horrorowe skojarzenia:

        1. męczenie pączków w gorącym oleju jak niektórych świętych z dziecięcych lektur, brr!
        2. lśnienie, czyli szalona twarz Nicholsona.

        Te obrazy z dawnych lat sprawiają, że nigdy nie używam powiedzenia żyć jak pączek w maśle, choć od dawna zdaję sobie sprawę z roli tłustości w dawnym, często rzadkim jedzeniu (życiodajne kalorie) i sylwetce (naturalna obrona przed chłodem - tak się ponoć przed nim bronił przed klasztornym zimnem Tomasz z Akwinu)

        Swoja drogą, ciekawe jest połączenie w tym powiedzeniu pączka z masłem, bo przecież wiadomo z praktyki, że masło do smażenia pączków się nie nadaje. Zatem skąd zwrot żyć jak pączek w maśle. Wie ktoś?
        • arana Etymologia 09.02.18, 08:34
          Przejrzałam trochę sieć i przeczytałam, że wszędzie kojarzą pączek i masło z dobrobytem. Jeśli tak, to dlaczego Rej łączył jedzenie pączków z mniejszymi stanami? Wszak w Żywocie człowieka poczciwego napisał:

          Albowiem gdy już sobie tych tortów napieką, nasmażą, albo też mniejszy stanowie kreplów...




        • al.1 Re: Skojarzenia - etymologia przywatna 09.02.18, 11:43
          arana napisała:

          >... od dawna zdaję sobie sprawę z roli tłustości w dawnym, często rzadkim jedzeniu
          > (życiodajne kalorie) i sylwetce (naturalna obrona przed chłodem - tak się ponoć przed nim
          > bronił przed klasztornym zimnem Tomasz z Akwinu)

          Czy uważasz, że w dzisiejszej diecie tłuste jedzenie szkodzi? Właśnie odwrotnie. Dużo tłuszów zwierzęcych nasyconych, mniej białek, a najmniej węglowodanów.
          • arana Zanim odpowiem... 09.02.18, 14:01
            al.1 napisał:

            > Czy uważasz, że w dzisiejszej diecie tłuste jedzenie szkodzi? Właśnie odwrotnie. Dużo tłuszów zwierzęcych nasyconych, mniej białek, a najmniej węglowodanów.

            najpierw przeprosiny, że nie odsłuchałam pliku dźwiękowego, który mi podałeś, ale to dlatego, że nie potrafię przyspieszać słuchania, tak jak przyspieszam czytanie. Poza tym brak mi cierpliwości na wszystkie yyy... i inne naturszczykowe maniery głosowe. Jeśli podasz mi jakiś link do tekstu, to nie tylko przeczytam, ale też będę umiała ocenić wiarygodność publikacji - oczywiście pod warunkiem, że nie będzie naszpikowana przede wszystkim zapisami reakcji chemicznych.
            • al.1 Re: Zanim odpowiem... 09.02.18, 14:57
              arana napisała:

              > najpierw przeprosiny, że nie odsłuchałam pliku dźwiękowego, który mi podałeś, ale to
              > dlatego, że nie potrafię przyspieszać słuchania, tak jak przyspieszam czytanie.

              Nie kojarzę jaki plik podesłałem. Dyskutuję w wielu wątkach.

              > Poza tym brak mi cierpliwości na wszystkie yyy... i inne naturszczykowe
              > maniery głosowe. Jeśli podasz mi jakiś link do tekstu, to nie tylko przeczytam,
              > ale też będę umiała ocenić wiarygodność publikacji - oczywiście pod warunkiem,
              > że nie będzie naszpikowana przede wszystkim zapisami reakcji chemicznych.

              A czego to dotyczy arano?
              • arana Re: Zanim odpowiem... 09.02.18, 15:05
                al.1 napisał:

                > A czego to dotyczy arano?

                A tego: www.youtube.com/watch?v=3CA8pJ11rxQ
                • al.1 Re: Zanim odpowiem... 09.02.18, 15:30
                  Ach, to stopkowa wiadomostka. Źródłem zebranych informacji nauki i to nie głównego ścieku, a więc nieżaleznych od Pig Farmy & consortes, są dwie cześci książki "Ukryte terapie"

                  • arana Re: Zanim odpowiem... 09.02.18, 15:45
                    al.1 napisał:

                    > Ach, to stopkowa wiadomostka. Źródłem zebranych informacji nauki i to nie głównego ścieku, a więc nieżaleznych od Pig Farmy & consortes, są dwie cześci książki "Ukryte terapie"
                    >

                    Liczyłam na jakąś bezpłatną notatkę tego pana.
                    • al.1 Re: Zanim odpowiem... 09.02.18, 15:53
                      Mnóstwo wiadomosci m.in. na youtube. Wystarczy wpisac jego nazwisko (opcjonalnie + temat), albo zaprenumerowac jego biuletyn z wczesniej podanej strony. Jezeli fejsbuczysz, to on tam tez jest obecny - po ukosniku -> ukryteterapie
                      • arana Re: Zanim odpowiem... 09.02.18, 16:58
                        al.1 napisał:

                        > Mnóstwo wiadomosci m.in. na youtube.

                        Tę, którą mi podałeś, musiałam wyłączyć po pierwszym yyy. Jeśli do tego w całym necie nie ma spójnego pod względem treści i dobrego pod względem formy a jednocześnie BEZPŁATNEGO tekstu jego lub o nim, to nie jestem go ciekawa.
                        • al.1 Re: Zanim odpowiem... 09.02.18, 20:03
                          arana napisała:


                          > Tę, którą mi podałeś, musiałam wyłączyć po pierwszym yyy.

                          ???

                          > Jeśli do tego w całym necie nie ma spójnego pod względem treści i dobrego pod względem
                          > formy a jednocześnie BEZPŁATNEGO tekstu jego lub o nim, to nie jestem go ciekawa.

                          Nie wiem, nie szukalem. Nie ma problemu. Nie mam interesu aby go polecac.
    • arana Poprawka 09.02.18, 09:36
      arana napisała:


      > A więc Rejowe kreple to drożdżówki z mięsem, słoniną i cebulą. Hm, chyba na przekąski.


      Nie drożdżówki, bo drożdże zaczęto dodawać później, gdzieś w XVIII w. Kreple były z ciasta chlebowego.

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka