aktywo

[stefan4]

Dlaczego należy inwestować w złoto? Dlatego, że to jest bardzo dobre AKTYWO i
SEJHEWEN, zarówno jako monety BULIONOWE jak i jako EGOLD. W dodatku warto
zbierać złoto dla czystego fanu.

Po jakiemu mówił ten rozmówca Tokefemu?

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

[uyu]

Kilka jezykow znam, z wieloma jestem osluchana ale takiego nigdy nie
slyszalam!

A moze to brzydkie wyrazy?

[stefan4]

uyu:
> A moze to brzydkie wyrazy?

Bardzo brzydkie.

Jednak większość z nich jest zbudowana zgodnie z zasadami jezyka polgielskiego,
w którym np. po hajłeju się drajwuje a po sajdłoku się łoka (a może ,,łoczy''?).

Ale specjalnie zainteresowało mnie owo ,,aktywo''. Otóż ,,activa'' (łac.) to
liczba mnoga od ,,activum'' (== stosowany, czynny). Do języka polskiego
,,aktywa'' weszły jako rzeczownik bez liczby pojedynczej; a język polgielski
(jak widać) dokonał wtórnego dobudowania liczby pojedynczej. Oczywiście w
sposób niezgodny z łacińskim oryginałem, bo na co komu łacina.

Takie wtórne dobudowania zdarzają się w języku. Gdyby w wyniku jakiegoś
kataklizmu zanikł przymiotnik ,,zielony'' ale pozostał pochodny od niego
rzeczownik ,,zieloność'', to trawa zaczęłaby być ,,zielonościowa''.

Habent sua fata verba...

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

[ja22ek]

Taka historia zdarzyła się słowiańskim liczebnikom głównym od 5 do
10. Oto ich oryginały zanikły, a utworzono je wtórnie od liczebników
porządkowych. Szczególnie wyraźnie jest to widoczne w liczebnikach
sześć, dziewięć, dziesięć, gdzie końcowe 'ć' (dawniej 't') nie ma
odpowiednika w sex/sechs, novem/neun, decem/zehn.

[stefan4]

ja22ek:
> Taka historia zdarzyła się słowiańskim liczebnikom głównym od 5 do
> 10. Oto ich oryginały zanikły, a utworzono je wtórnie od
> liczebników porządkowych. Szczególnie wyraźnie jest to widoczne w
> liczebnikach sześć, dziewięć, dziesięć, gdzie końcowe 'ć' (dawniej
> 't') nie ma odpowiednika w sex/sechs, novem/neun, decem/zehn.

To ciekawe. Czy masz na myśli:
* sex (sechs) --> sextus (sechste) --> szest --> sześć;
* novem (neun) --> nonus (neunte) --> dziewięt

[jacklosi]

To może szeks - szeksty - szesty - szest - sześć?

[stefan4]

jacklosi:
> To może szeks - szeksty - szesty - szest - sześć?

W którym momencie początkowe ,,s'' w ,,sex'' przeszło w ,,sz'', to uwazam za
niezbyt istotne; ten liczebnik potwierdza słowa Ja22ka. Martwi mnie raczej
,,dziewięć'' i ,,dziesięć'', bo w łacinie nie ma tam żadnego ,,t'', ani w formie
głównej ani w porządkowej. Czyżbyśmy dziedziczyli je wprost z niemieckiego? To
by mnie dziwiło...

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

[kaj.ka]

Wszystkim dociekliwym polecam:
free.of.pl/g/grzegorj/gram/etymlicz.html
Opracowanie solidne i dowodowo pełne.

[ja22ek]

Podaję te akurat przykłady, bo są one niekontrowersyjne, a dysponuję
w tej chwili jedynie własną pamięcią. Użycie formantu z 't' do
tworzenia liczebników porządkowych wydaje się cechą wspólną języków
germańskich i słowiańskich. Przy czym w niemieckim jest to bardzo
konsekwentne (od ers-te poczynając na zwoelf-te kończąc). W
słowiańszczyźnie wyłamują się siódmy i ósmy, czego nie potrafię
uzasadnić (oprócz karkołomnej hipotezy, że -t i -m mają coś
wspólnego z imiesłowami biernymi - przeszłym i współczeznym). Ślady
tego -t są i w łacinie (może reszta miała oryginalnie -m?).

Brak podobieństwa 'dziewięć' do 'novem'/'neun' objaśnia się wpływem
liczebnika 'dziesięć'. Ładnie o historii liczebników pisze Grzegorz
J.

[pavvka]

stefan4 napisał:

> Ale specjalnie zainteresowało mnie owo ,,aktywo''. Otóż ,,activa''
(łac.) to
> liczba mnoga od ,,activum'' (== stosowany, czynny). Do języka
polskiego
> ,,aktywa'' weszły jako rzeczownik bez liczby pojedynczej; a język
polgielski
> (jak widać) dokonał wtórnego dobudowania liczby pojedynczej.
Oczywiście w
> sposób niezgodny z łacińskim oryginałem, bo na co komu łacina.

'Aktywo' to przejaw normalnej tendencji do ekonomizacji języka.
Jeśli człowiek zajmuje się na co dzień kwestiami księgowymi jak ja,
to naprawdę tej liczby pojedynczej brakuje. W formalnych pisanych
dokumentach, owszem, używam jak należy sformułowania 'składnik
aktywów' (w sensie elementu bilansu), ale w mowie bez pojedynczego
aktywa ani rusz. I niby wiem, że niepoprawne, ale mimo wszystko tak
mówię.

[stefan4]

pavvka:
> w mowie bez pojedynczego aktywa ani rusz. I niby wiem, że
> niepoprawne, ale mimo wszystko tak mówię.

Dlaczego ,,niepoprawne''? Odnotowuję zjawisko językowe i tyle. Gdybyś żył 300
lat temu, to powiedziałbyś ,,aktywum'' a teraz mówisz ,,aktywo''. Jeszcze
trochę czasu minie i na ,,ultimatum'' powiesz ,,ultimato'' a na ,,Alpha Canis
Maioris'' powiesz ,,Alfons of Major Kane''.

[ja22ek]

Ale zwróć uwagę, że w kontynuacji łaciny, jaką jest język włoski,
końcówki -um i -us z reguły przechodzą w -o. Więc my tylko
kontynuujemy łacinę w sposób zgodny z jej prawdziwą kontynuacją

[stefan4]

Ekspert TOK FM doniósł o nowym dysku TETRAbajtowym. Moje pieluszki dawno temu
były z tetry. No to chyba nic nowego w tym dysku...

Ten sam ekspert narzekał, że niektóre klawiatury są za duże, szczególnie dla
małych DZIEWCZĘĆ.

Urocze, prawda?

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/oswiadczenie_antylustracyjne.html

[kicior99]

stefan, nie strasz mnie, dla mnie TOK FM to obecnie jedyny kontakt z polszczyzną...