O agresji

[isma]

Rozmawialam kiedys ze znajomym ojcem trzylatka. Skarzyl sie, ze dziadkowie,
pod ktorych opieka zostaje maly, namawiaja go do "oddawania" innym dzieciom.
Nic szczegolnego, takie dzieciece przepychanki, ale jednak. Oni z zona sa
przeciwni uczeniu dziecka bicia, sami zreszta nie stosuja kar fizycznych.

Co Wy sadzicie (takze rodzice dziewczynek, bo nas chyba rzecz tez dotyczy)?
Moj malzonek ma wyrosla ze wschodniej duchowosci zasade niesprzeciwiania sie
zlu, ale jak to moze funkcjonowac w odniesieniu do dziecka?

[mumin_ek]

Ciezka sprawa... Bo dziecko musi sie nauczyc samo sobie radzic w grupie
rowiesniczej, a przemocy nie pochwalam w zadnej postaci.

Mysle, ze nie namawialabym do oddania, ale jak trzylatka nauczyc negocjowac.
Planuje obserwowac, a jak by sie krzywda Muminkowi dziala, to bede
interweniowac. Nie planuje uczyc Muminka oddawac.

A moze to zle podejscie? Pewni zycie je zweryfikuje.

Pozdrawiam,
Kasia

[marzek2]

No my tez nie uczymy Zuzi oddawac za cos. Inna rzecz, ze ja mam problemy jak
wytlumaczyc dziecku, ze tak sie nie robi (choc pewnie niedlugo zobaczy - w
przedszkolu np - ze wiele dzieci tak robi i ma sie dobrze (. Bo jestem
przekonana, ze trzeba tlumaczyc, zdania typu "bo ja tak mowie" albo "Bo Pan
Jezus tak mowi" uzywam w ostatcznosci kiedy albo nie mam sily, albo nic lepszego
nie przychodzi mi do glowy. Watek porusza tez inny ciekawy problem, opieki
dziadkow nad wnukami, stary jak swiat... A co do stosowania kar fizycznych to
tutaj wyjde moze na okrutnice, ale my je stosujemy. Nie widze powodu zeby tego
nie robic skoro jest wiele wersetow w Biblii ktore jasno o tym mowia. Inna rzecz
dlaczego, kiedy i najwazniejsze w jaki sposob. Pewnie sie na mnie rzucicie, ale
tutaj raczej zdania nie zmienie. Nasze coreczki wiedza, ze sa kochane ale tez,
ze rodzice jakos musza je wychowywac. Wiem, ze mozna mowic NIE, ale to zalezy od
charakteru dziecka, jednemu wystarczy krotkie "nie" inne to calkowicie oleje i
zastanowi sie dopiero, jak zaboli. Nie uwazam, ze z powodu przypadkow przemocy w
rodzinie (ktore sa oczywiscie naduzyciem i nalezy to karac) nalezy dac sobie
zupelnie spokoj z karami fizycznymi, jakos z powodu wielu rozwodow nikomu nie
przyjdzie do glowy zabronic malzenstw, albo z powodu wypadkow drogowych
ograniczyc wydawanie praw jazdy...

[mamamonika]

Oj, Marzek, aż się za głowę złapałam... Z jednej strony uczysz małą, że ma siły
używać w ostateczności, z drugiej - z wyrachowaniem stosujesz kary fizyczne. Co
Ty jej właściwie chcesz przekazać?
Moim zdaniem bicie dziecka to manifestacja słabości rodziców, tego, że nie
umieją swojego autorytetu zbudować na porozumieniu i rozmowie. Naprawdę można,
uwierz mi - mój starszy synek ociera się z temperamentem o nadpobudliwość, a
nam jakoś do głowy by nie przyszło, żeby jego zachowanie poprawiać biciem. Jest
jeszcze cała gama innych sposobów przekazania dziecku, że coś uważasz za złe.
A co do reakcji na agresję, chcę, żeby moje dzieci miały poczucie własnej
wartości i w razie potrzeby umiały się przed napastliwością bronić. A jedną z
najważniejszych rzeczy, jakie dziecko może wynieść z domu, jest właśnie takie
mocne przekonanie o własnej wartości. Pozwala to później reagować po prostu
odpowiednio - bez niepotrzebnej agresji czy ucieczki.
Marzek - bijąc krzywdzisz, kiedyś dzieci ci to powiedzą. Zostaw tu Biblię w
spokoju.

Monika

[isma]

O, mamo Moniko, lejesz miod na moje serce. Poczucie wartosci, tak, tak.

[marzek2]

Mysle, ze wyrazilam sie jasno, jezeli Biblia, ktora uwazam za Slowo Boze o tych
sprawach akurat mowi jasno, dlaczego niby mialabym byc wybiorcza w jej
stosowaniu w zyciu na codzien? Jesli ja daje klapsa to tylko w ostatecznosci, to
tez napisalam. Klaps jest konsekwencja nieposlusznego zachowania, wcale nie
robie tego z przyjemnoscia. TO tyle na razie, moze faktyczni zaczniemy watek
wychowania po chrzesijansku jak pisze ponizej kramla? A co do Biblii, wybacz nie
mam odwagi duchowej "zostawic Biblii w spokoju".

[mamamonika]

Co do Biblii - moim zdaniem nie ma sie Nią co zasłaniać w tym przypadku. Tak
wiele tam o karaniu, ale jeszcze więcej o miłości, zrozumieniu i przebaczeniu.
Ciekawe, gdyby Jezus przyszedł do nas dzisiaj, czy też użyłby tych samych słów,
co wtedy do prymitywnego i bardzo patriarchalnego ludu, dla którego kobieta,
dziecko i 4 krowy miały tę samą wartość (mniej więcej)? Zauważ, że to co tak
naprawdę zmieniło świat to nie te kary i surowe zasady (nie wiem czy znasz
trochę historię i pamiętasz, jak się fajnie żyło w purytańskim raju, gdzie
nakazy Biblii były interpretowane dosłownie wręcz do granic absurdu - jk
chcesz, moge parę przykładów podać np. z dawnych kolonii angielskich), a
właśnie miłość, szacunek dla drugiego i dobroć.
Co do bicia - zdania nie zmienię - jest złe, krzywdzi głębiej niż się wydaje.
Wiem, że Ty na pewno nie przesadzasz, ale taka postawa daje przyzwolenie innym,
którzy robią to mocniej i brutalniej. A ich dzieci robia to samo swoim. Tak jak
mówię - uderzenie to oznaka bezsilnosci, braku odpowiednich słów. Nie-bicia
wcale nie uważam za sztandar wychowania bezstresowego, zaślepienia prawami
dzieci. A konsekwencją złego zachowania może być milion różnych innych rzeczy...

Pozdrawiam
Monika

[isma]

No, wlasnie, kluczowe jest chyba slowo "konsekwencja zlego zachowania" - czyli
zachowanie zwiazku przyczynowo-skutkowego miedzy przewinieniem a kara, bo chyba
tylko wtedy to daje jakis trwaly efekt wychowawczy. Nie zje obiadu, nie
dostanie deseru. Zniszczy zabawke - nie kupujesz nowej. Trudno znalezc
przewinienie, ktorego konsekwencja mogloby byc bicie.
Aha - Marzek, ja szanuje Twoje podejscie, chociaz go nie podzielam. Ale Biblia
np. mowi o kamieniowaniu cudzoloznic. I, jak rozumiem, w dzisiejszych czasach
wtedy "zostawia sia ja w spokoju"?

[marzek2]

Tu sie zgadzam isma, dokladnie kluczowe. I zgadzam sie tez, ze czasami lanie
jest latwa i za szybko podejmowana droga wyjscia. Ale... przeciez dzieci nie od
razu rozumieja tez zwiazek przyczynowo-skutkowy. Dlatego tez takie konsekwencje
stosuje czesciej u Zuzi, np nie zjesz obiadu, nie bedzie slodyczy, ale mlodsza
Mika chyba tego jeszcze nie kapuje. Kapuje natomiast prosto zasade - jesli
zrobie to, dostane w pupe - i decyduje co sie bardziej oplaca. I zgadzam sie
rowniez z twierdzeniem, ze sa rzeczy w Biblii, ktore mialy zastosowanie tylko w
czasach gdy byla pisana, ze wzgledu na kontekst historyczny i kulturowy, tylko
niby dlaczego nasze dzieci maja roznic sie w swej naturze od dzieci pokolenia
Salomona, Jezusa, czy Pawla?
A zdanie o zostawianiu Biblii w spokoju po prostu troche mnie wzburzylo, bo
zrozumialam to jako zachete do traktowania Biblii jako nieczasowej i
przestarzalej w swoich zasadach. Dla mnie jest to Slowo Boze i jakos trzeba sie
do niego ustosunkowac, a zostawienie w spokoju ma pejoratywny sens (dla mnie)

[kramla]

Cóż Marzenko, po raz kolejny widzę jak wiele mamy wspólnych zapatrywań np. w
sprawie wychowywania dzieci i zapatrzenia się w tym wypadku w Biblię i szacunku
należnego rodzicom (dzieciom jak najbardziej, ale o tym i tak trąbi się
wszedzie).
Natomiast jeśli chodzi o nasze dziecko w grupie rówieśniczej, uważam że ma
ono zawsze prawo do obrony.Czasami jest to konieczne.Na nadstawianie policzka
przyjdzie czas później.Tłumaczenie, że tak nie wolno, że tak nie należy czynić
(dokuczać, wyśmiewać, bić jako agresor, obmawiać, i w ogóle sprawiać
zamierzonej przykrości) zawsze należy, i to zawsze powtarzam mojej 5,5 letniej
Marcie, która w przedszkolu jest uważana jako ta od pokrzywdzonych i
odrzuconych
dzieci (zawsze je biertze pod kuratelę) Jednocześnie uczę Martusi obrony
własnej, słownej (nie pozwól żeby tak się do ciebie odnoszono),lub w przypadku
konfliktów z młodszą siostrą, która wypróbowywuje wyrzymałość Marty i to ona-
Dominika jest głównym agresorem- pozwalam na obronę (oczywiście w miarę
rozsądku, ale Marta i tak nastawiona jest aż nazbyt pacyfistycznie) wmyśl oko
za oko.To znaczy, gdy dwulatka zaczynała ją ostentacyjnie gryżć (tłumaczenie i
ciągła interwecja nie pomagały), pozwoliłam Marcie również
się "odgryźć".Poskutkowało.Z gryzieniem koniec.I z innymi zachowaniami
agresywnymi też w moim domu coraz lepiej.W ogóle mam zasadę wkraczania do
akcji dopiero w ostateczności.Nawet jeśli czasami dochodzi do rękoczynów
(wydzieranie sobie zabawek, szarpanie itp.)lepszy rezultat daje niewtrącanie.
Lepiej żeby dziewczynki nauczyły się same rozwiązywać konflikty niż miały by
być zyciowo nieporadne skazane wyłącznie na mamę, skarżenie i wzajemne
oskarżanie.
A temat wychowania po chrześcijańsku jest mi bardzo bliski.Może czas na nowy
wątek?

[marzek2]

Dzieki kramla, sa wiec jeszcze jacys "kosmici" patrzacy na Biblie a nie na
wszechobecne prawa dziecka. Co do spraw "przedszkolnych" dzieki za rady, i tak
pewnie bede Cie meczyc, kiedy nasza Zuza pojdzie do przedszlola.

[mumin_ek]

A gdzie nietykalnosc osobista? Powaznie, jestem wstrzasnieta, ze nie uczac
dziecka agresji stosujecie kary fizyczne. To nie sa kary, to jest tresura. Nie
rozumiem, nie zrozumiem i wiedziec nie chce.

W Biblii jest wiele roznych fragmentow i nie wszystkie trzeba doslownie
wprowadzac w zycie. Wez pod uwage, ze starozytnosc, to byly duzo okrytniejsze
czasy od obecnych. Inne realia. Polecam watek na Wychowaniu 'Same tak
wychowujecie swoje dzieci'.

Kasia

[mamamonika]

Swoje zdanie już wczesniej dobitnie wyraziłam Dodam, że jest baardzo duża
szansa, że taką metodą wychowa się człowieka POTULNEGO albo nerotyka. Czy o to
chodzi?

Monika

[mumin_ek]

Ja nie tluke i nie daje klapsow.

Nie da sie u bitego (nawet klapsem) dziecka wyksztalcic poczucia wlasnej
wartosci.

[svistak]

>Skarzyl sie, ze dziadkowie, > pod ktorych opieka zostaje maly, namawiaja go
do "oddawania" innym dzieciom. >Oni z zona sa > przeciwni uczeniu dziecka
bicia, sami zreszta nie stosuja kar fizycznych.

Należy ustalić jednolite zasady, które przekazują WSZYSTKIE osoby mające wpływ
na wychowanie dziecka. Zdanie RODZICÓW (a nie dziadków) jest najwazniejsze i
decydujące. Dzieci ucza sie przez nasladownictwo.

> Moj malzonek ma wyrosla ze wschodniej duchowosci zasade niesprzeciwiania sie
> zlu, ale jak to moze funkcjonowac w odniesieniu do dziecka?

1. Jestem najstarsza z rodzeństwa.Mam 4 braci i 3 siostry.
Chłopcy walczą ze sobą o władzę. Dziewczynki walczą ze sobą o względy rodziców.
Chłopcy i dziewczęta walczą o swoje terytorium. Potrafią stosowac bardzo różne
metody (pokojowe negocjacje, manipulacja faktami i uczuciami, plotki i
pomówienia, agresja słowna i czynna).Nie byłam bita, ale nie pozwalałam siebie
bić (i choć jestem "drobnej kości" jakoś przeżyłam dzieciństwo i młodośc bez
złamań i zszywań).

2. Pracowałam 12 lat w przedszkolu i od kilku lat pracuję w szkole.
Są dzieci, które należy uczyć wyrażać gniew, swoje racje, zakreślac granice
poprzez słowa, bo nadużywają siły fizycznej.Dlaczego? Bo wtedy zobacza, że nie
trzeba stosować CAŁEJ siły i CAŁEGO gniewu przy błahych okazjach. Są jednak i
dzieci, które stają sie notorycznymi ofiarami różnych form agresji- tych
należy uczyć asertywności: kategorycznego mówienia:"Nie!", tupnięcia nogą,
odepchniecia, czy "dania w pysk". Dlaczego? Bo wtedy agresorzy ucza sie, że
innych coś boli (jak sami poczują), ze mogą sprawić przykrość słowami...

3. BIBLIA jest świetnym poradnikiem dotyczącym wychowania dzieci- tylko nie
można czytać jej wybiórczo. Jedni wyszukują wersety dot. karcenia i katują
dzieci, inni wybierają o przebaczeniu i miłosierdziu i pobłazają dzieciom. Ja
uwazam, ze w wychowaniu dzieci "jedną rekę trzeba trzymać na sercu, a drugą na
pupie" ( i to jest przenośnia! Nie będę tłuc pyskatej trzynastoletniej
dziewczynki-są inne sposoby dyscyplinowania , ale i dwulatka, gdy czegoś
zapomniał. Jednocześnie wzmocnię przekaz słowny u małego dziecka, które kpi ze
mnie w żywe oczy i jedenasty raz rozrzuca pozbierane przez bratra mozołem
zabawki . Jednak gdy moje dziecko zostanie pobite przez bandziora nad którym
nikt nie panuje w szkole nie przejde obok ze słowami: nalezy nadstawić pokornie
drugi policzek,ani nie oddam mu pięknym za nadobne, tylko złoże doniesienie do
prokuratury).
Bóg dał nam rozum i trzeba go używać również w miłości.
svistak
PS.Jana 18:23

[marzek2]

Svistak napisała:
> 3. BIBLIA jest świetnym poradnikiem dotyczącym wychowania dzieci- tylko nie
> można czytać jej wybiórczo. Jedni wyszukują wersety dot. karcenia i katują
> dzieci, inni wybierają o przebaczeniu i miłosierdziu i pobłazają dzieciom.

Tak tak i jeszcze raz tak! Nie udało mi się tego wyraźić dokładnie, a o to
właśnie mi chodziło.


Ja > uwazam, ze w wychowaniu dzieci "jedną rekę trzeba trzymać na sercu, a
drugą na
> pupie" ( i to jest przenośnia! Nie będę tłuc pyskatej trzynastoletniej
> dziewczynki-są inne sposoby dyscyplinowania ,

Ja również uważam, że kiedyś lanie nie będzie po prostu mieć sensu - chodzi o
wiek dziecka


ale i dwulatka, gdy czegoś > zapomniał.

I tu sie zgadzam, nie karajmy dzieci za to, że są dziećmi ale za świadome
nieposłuszeństwo i bunt. Czym innym jest rozlane przez nieuwagę mleko albo
właśnie zapomnienie o czymś, a czym innym po usłyszeniu "nie rób tego" z
milutkim uśmiechem na twarzy odmaszerowanie w celu wykonania dokładnie tego, co
zabroniono. To jest świadomy bunt i uważam że dwulatek jest do tego zdolny.

> Jednak gdy moje dziecko zostanie pobite przez bandziora nad którym
> nikt nie panuje w szkole nie przejde obok ze słowami: nalezy nadstawić pokorni
> drugi policzek,ani nie oddam mu pięknym za nadobne, tylko złoże doniesienie do
> prokuratury).

NO właśnie, czy innym jest bunt, czym innym obrona własna czy stawanie w czyjejś
obronie.


> Bóg dał nam rozum i trzeba go używać również w miłości.

Po raz kolejny - właśnie tak.

Marzek

[kramla]

Swistaku i Marzenko(a zwłaszcza Swistaku, gdyż tak rzadko mam okazje się z Tobą
zgodzić)podaję Wam rękę.W zupełności.A teraz wspólnie poczekajmy na "lanie" od
forumowiczek.Tylko miłosiernie!!! ))

Też się zgadzam ze świstakiem...

[addria]

...ale nie zauważyłam w jej poście słowa mówiącego o tym, że NALEŻY bić dzieci,
a wręcz przeciwnie Cóż, widać każdy odczytuje słowa innych według własnych
oczekiwań/przekonań A najbardziej zgadzam się ze stwierdzeniem, że Pan Bóg
dał nam rozum, po to aby z niego korzystać i to jest od dawna moje motto
życiowe ))

Nie potępiam nikogo, kto da czasem z wyrachowaniem klapsa (pod warunkiem, że
będzie to tylko klaps, a nie metodyczne lanie pasem na goły tyłek z "miłością",
brrr), wierząc, że to świetna metoda wychowawcza, choć jeśli ja kiedykolwiek
uderzę swoje dziecko, to uznam to za swoją porażkę. Mamomoniko, ukłon w Twoją
stronę, bo z Tobą też się zgadzam ))
Znam dziecko wychowane bez bicia, ma w tej chwili prawie 10 lat i
bardziej "grzecznego", zdyscyplinowanego, acz posiadającego swój charakter i
zdanie dziecka - nie widziałam, czyli jednak można Nie przeszkadzajmy sobie
wzajemnie i wychowujmy dzieci, tak jak uznajemy za słuszne. I proszę tylko nie
piszcie, że Biblia nakazuje bicie dzieci i że ten co ich nie bije, niechybnie
się sprzeciwia woli Bożej, please...

Pozdrawiam wszystkich nielejących i lejących (wodę też ))

Nigdy w zyciu

[adzia_a]

Nie wyobrażam sobie uczenia trzylatka, żeby "oddawał" gdy ktoś go bije. macie
przecież dzieci i wiecie jak jest - potraficie przekazać takiemu dziecięciu, co
jest obroną konieczną, a co już przekracza jej granice? jesteście w stanie
wziąć odpowiedzialność za to, co "broniący się " trzy latek może zrobić
rówiesnikowi? Jeśli ktoś odpowie "tak" to gratuluję rozważnego dziecka - moja
prawie-czterolatka jest osóbką naprawdę ostrożną i dość odpowiedzialną, ale nie
sądzę, aby potrafiła tak po prostu się obronić, bez przypadkowego wyrządzania
krzywdy innemu dziecku.

A tak w ogóle, to nie widzę problemu. Przecież takie dzieci przebywają stale
(czy też przebywać powinny) w obecności osób dorosłych , więc można uciec od
agresora i poprosić o interwencję mamę, tatę, babcię, panią w przedszkolu. tego
uczę mojej córeczki.

[isma]

No, wlasnie Adziu, klopot moich znajomych polega na tym, ze jak ich syn idzie
do dziadka z haslem "Antos wyrywa mi zabawki", to dziadek odpowiada "To daj mu
w ucho", a nie interweniuje ;-((((

[addria]

Czy aby na pewno ten dziadek nie ma za grosz racji? Na ile my dorośli
powinniśmy ingerować w "życie towarzyskie" naszych dzieci? Co będzie jesli
za każdym razem w sytuacji konfiktowej będziemy biec dziecku na pomoc? Czy
jednak życie czasem nie wymaga od nas-ludzi uruchomienia pewnych mechanizmów
obronnych (w końcu "life is brutal" ? Czy tzw. działanie w samoobronie (nie
mylić z Samoobroną zawsze musi być złe?

[isma]

To chyba jest jeszcze bardziej skomplikowane. Byc moze dziadek ma racje, nie
interweniujac (jesli nie chcemy wychowac malego skarzypyty), ale czy ma racje
co do proponowanego dziecieciu sposobu poradzenia sobie w tej sytuacji?

[adzia_a]

A to, myślę, zalezy od wieku dziecka.
Nigdy nie proponowałabym trzylatkowi samoobrony, bo po pierwsze - to moje
zadanie uchronić go przed przemocą, po drugie zaś - takie oddawanie może się
naprawdę źle skończyć, bo wtedy napastnik może zacząć się bronić i sprawa
eskaluje - no i wtedy i tak muszą interweniować dorośli, więc czemu nie zrobić
tego na samym początku, kiedy jeszcze dzieci nie nagromadziły w sobie złych
emocji.

Co innego starsze dziecko, ale tu się nie wypowiadam - nie mam takich
doświadczeń.

Ktoś może mieć argumenty, że jeśli Jaś nie nauczy się bronić, to Jan nie będzie
tego umiał - i z tym się nie zgodzę, bo w końcu przez całe dzieciństwo i
młodość naszych dzieci stopniowo ograniczamy swoją władzę nad nimi i zakres
swojej interwencji w ich sprawy. To samo dotyczy przecież i innych tematów - w
końcu nikt przy zdrowych zmysłach nie puści trzylatka samego na ulicę po to,
zeby w przyszłości nie miał problemów z chodzeniem do szkoły, no nie? ))

[addria]

> Nigdy nie proponowałabym trzylatkowi samoobrony, bo po pierwsze - to moje
> zadanie uchronić go przed przemocą, po drugie zaś - takie oddawanie może się
> naprawdę źle skończyć, bo wtedy napastnik może zacząć się bronić i sprawa
> eskaluje - no i wtedy i tak muszą interweniować dorośli, więc czemu nie
zrobić
> tego na samym początku, kiedy jeszcze dzieci nie nagromadziły w sobie złych
> emocji.

Może, ale nie musi się źle skończyć. Może właśnie czasem lepiej pozostawić
sprawy własnemu biegowi i właśnie interweniować w ostateczności, niż
intereniować "na zapas"?

Poza tym ta samoobrona niekoniecznie od razu musi oznaczać walenie łopatką po
głowie, to po prostu nabywanie umiejętności samodzielnego radzenia sobie w
sytuacjach trudnych, również poprzez np. negocjacje i pokojowe załatwienie
sprawy.
Ale uważam, że trzylatek, który idzie do przedszkola i siłą rzczy nie zostanie
tam tak dopilnowany jak byśmy chcieli, ma prawo "walczyć o swoje" i znowu nie
mam na mysli tłuczenia kolegi, ale np. jeśli kolega wyszarpuje mu jego zabawkę,
to powiem dziecku, że ma prawo ją "siłą" przytrzymać i powiedzieć NIE, a jak
kolega zaczyna bić, to powinien natychmiast głośno zawołać Panią.

Ja bardzo nie lubię popadania w skrajności i dlatego też arystotelesowska
zasada "złotego środka" jest mi bardzo bliska

[adzia_a]

Oczywiście, zgadazam się z tym wyrywaniem łopatki, zresztą sama przerabiam
problem od kiedy moja młoda chodzi do przedszkola - mają tam takiego jednego,
który bije. Mówię jej, że kiedy kolega W. zacznie robić jakieś cyrki, powinna
od niego odejść, powiedzieć, że się z nim nie chce bawić, ewentualnie
powiedzieć pani (to nie jest wg mnie skarżenie. Podobnie jak sytuacja, w której
dzwonimy na policję, bo ktoś nas pobił czy okradł).

Chodzi mi o uczenie dzieci "oddawania" - tego nie kupuję, sądzę, że kolega W.
mógłby mojej córeczce zrobić krzywdę, gdyby próbowała wdawać sie z nim w
bijatykę..

[alinaw1]

Mój mały ma dopiero 2 lata.Na piaskownicy dzieciaki (jak to zwykle bywa) biorą
jego zabawki. On nic. Stoi. Albo siada w piasku z płaczliwą miną. Na początku
byłam dumna, że mam tak miłe i nieagresywne dziecko, a potem pomyślałam, że to
jego zachowanie jest dziwne. W końcu dzieci zabierają sobie (powiedzmy-
zamieniają się) zabawki i to jest naturalne. Zaczęłam się martwić, że wyrośnie
z niego jakaś ciapa i zakompleksiony facet, który ędzie się mazał po każdej
porażce. Mój mąż stwierdził, że należy obserwować dziecko (był przeciwny wobec
proponowania np. Stasiu, to weź sobie łopatkę tamtego chłopca, skoro on wziął
Twoją!"). Teraz chodzimy raz w tygodniu do przedszkola. Mały już nie jest taki
skryty, ale potrafi sam zabierać innym maluchom i to w sposób bardzo
egoistyczny. I znów się martwię. W skrajności w skrajność!