Cudzoziemiec robiący doktorat w Polsce

[flamengista]

Ostatnie wydarzenie (o którym napiszę poniżej) skłoniły mnie do rozpoczęcia
tego wątku.

Otóż nie jest chyba niczym rewolucyjnym, gdy stwierdzę że Polska nie jest
potentatem naukowym. Równocześnie nasz kraj chyba nie może narzekać na nadmiar
przyjaciół i osób chętnych, by z naszym krajem współpracować: czy to
kulturalnie, czy ekonomicznie czy jeszcze w inny sposób.

Dlatego teoretycznie każdą osobę, która przyjechała do nas z innego kraju,
mającą wyższe wykształcenie i chcącą u nas zrobić doktorat powinniśmy
traktować ze szczególną atencją. W końcu jeśli ten doktorat obroni, to może
zostać u nas, albo też nawet po powrocie do swojego kraju Polska może mieć z
niej spore korzyści.

A już szczególnie powinno się traktować stypendystów rządu polskiego. Są to
cudzoziemcy, najczęściej polskiego pochodzenia, a więc związani z naszym
krajem emocjonalnie. Którym na dodatek polski podatnik finansuje studia w kraju.

Jak jest w praktyce? No, to również pytanie do Szanownych Forumowiczów - liczę
na jakiś odzew. W następnym poście opisuję moje doświadczenia. Jest to pewien
wycinek rzeczywistości, moim zdaniem dosyć reprezentatywny.

[rootka]

Nie rozumiem dlaczego oczekujesz specjalnej atencji dla obcokrajowca. Jesli w
ogole specjalna atencja, to dla geniuszy i bez wzgledu na pochodzenie.

[vela]

Chciałam właśnie zadać pytanie z podobnej beczki ;-) Czy
obcokrajowiec chcąc robić doktorat na polskiej uczelni musi
zaliczyć egzamin z j.polskiego? np na filozofii

cały kurs!

[flamengista]

Obcokrajowiec nie mogący się wykazać certyfikatem znajomości języka polskiego,
musi zrobić specjalny kurs języka polskiego.

Najczęściej trwa on cały rok i odbywa się w Łodzi.

Często ten kurs przechodzą nie tylko studenci studiów doktoranckich, ale i
magisterskich.

[vela]

Dzieki za odpowiedź... Zastanawiałam się co by było na wydziale
gdzie są zajęcia w języku angielskim? Oczywiście nie chodzi o
anglistyke ;-))))
a po drugie czy jeśli ta osoba zna już język to czy może zdać jakiś
egzamin potwierdzający znajomośc polskiego?

może

[flamengista]

Wystarczy poszukać w ośrodkach zajmujących się takimi kursami, są tam informacje
n/t wcześniejszego egzaminu dla osób, które już znają język polski.

Np.
www.uj.edu.pl/Polonia/pl/oferta/zagranica/staze/

chyba to wyjaśniłem:-)

[flamengista]

1. Zainteresowanie światem i czymś nowym, co powinno być cechą każdego dobrego
naukowca i promotora;
2. Korzyści z późniejszej współpracy i kontaktów;
3. Dobry PR Polski za granicą.

[rootka]

> 1. Zainteresowanie światem i czymś nowym, co powinno być cechą każdego dobrego
> naukowca i promotora;

to warunek konieczny, ale nie dostateczny.

> 2. Korzyści z późniejszej współpracy i kontaktów;
> 3. Dobry PR Polski za granicą.

jaka to bedzie wspolpraca i jaki PR, skoro doktor nie bedzie spelnial
najwyzszych polskich standardow? moze jednak lepiej nawiazywac wspolprace po
prostu z ludzmi dowolnego obywatelstwa, ktorzy sa dobrzy w swoim fachu i od
ktorych mozemy sie czegos nauczyc?

[flamengista]

jaka to bedzie wspolpraca i jaki PR, skoro doktor nie bedzie spelnial
> najwyzszych polskich standardow? moze jednak lepiej nawiazywac wspolprace po
> prostu z ludzmi dowolnego obywatelstwa, ktorzy sa dobrzy w swoim fachu i od
> ktorych mozemy sie czegos nauczyc?

Jeśli materiał ludzki jest zbyt słaby, to trzeba to jasno powiedzieć max. po
roku. A nie podpisywać kolejnych papierków, dających jakimś przeciętnym ludziom
szanse na dalsze pobieranie stypendium.

Nie ma powodu, żeby ciągnąć tą fikcję przez kolejne 3 lata, bo zakończenie jest
już znane wcześniej.

Natomiast tu chodzi o coś innego. O nie wykorzystanie potencjały tych, co
przyjeżdżają. Ale żeby wykorzystać ten potencjał, trzeba tym ludziom poświęcić
sporo własnego czasu.

I to jest największy kłopot.

moje przykłady

[flamengista]

Poniżej opiszę przypadek 3 osób, które robiły doktorat w Polsce. Łączy ich to,
że są to osoby polskiego pochodzenia, bardzo z naszym krajem związane i
pochodzące z tego samego kraju. Studiowały również na tej samej, Wielkiej
Uczelni. Przeżyły bardzo podobne problemy, choć wynik ich starań naukowych był
różny.

Przypadek A
Pani X, znającą przed przyjazdem język polski jedynie w mowie. Bardzo związana z
Polską, wywodząca się z rodziny polonijnej o dużych tradycjach. Uformowana na
peryferyjnej szkole wyższej, mająca ambicję zrobienie jakiegokolwiek doktoratu.
Panią X wbrew jej woli urzędnicy ministerstwa skierowali do Wielkiej Uczelni
(chciała gdzie indziej, do mniejszej jednostki). Co gorsza, władze Wielkiej
Uczelni skierowali ją na wydział i do promotora który nic wspólnego z jej
zainteresowaniami naukowymi nie miał.
Promotor dla Pani X nie miał zbyt wiele czasu, była zdana sama na siebie. Na
szczęście byłą na tyle mądra, by o pomoc prosić przyjaciół. Jakoś napisała
pracę. Tuż przed obroną - bomba. Stwierdzono, że w ogóle studiów doktoranckich
nie powinna zaczynać, bo nie uznaje się jej dyplomu. Po długich mediacjach pracę
jednak udało się złożyć. Kolejna bomba - druzgoczące recenzje. Czytałem je, coś
niesamowitego. Nie zdarza się, by ktoś w recenzji mógł tak zjechać promotora za
nieróbstwo. Tu jednak było ono ewidentne. Promotor chyba nie czytał pracy, były
w nim ewidentne rażące błędy ortograficzne (rażące dla Polaka, nie cudzoziemca
uczącego się polskiego!).
Po kolejnych mediacjach na najwyższym szczeblu obronę mimo wielkich bóli
popchnięto. Pani X przypłaciła to całe wydarzenie załamaniem nerwowym, szybko
wyjechała z Polski i praktycznie nie utrzymuje z naszym krajem żadnego kontaktu.
W sumie nic dziwnego, skoro ją tak potraktowano.

Przypadek B
Pan Y, na pierwszy rzut oka absolutnie przypadek beznadziejny. Polonofil, autor
książki o Polsce wydanej własnym sumptem za granicą. Ale dziennikarz z zawodu,
zupełnie nie mając zdolności do pracy naukowej.
Przydzielony przez ministerstwo na Wielką Uczelnię - jemu było wszystko jedno.
Pierwsze 4 lata studiów - zero postępów, ale i zero presji ze strony promotora.
Stypendium spływa, Y znalazł sobie zyskowne zajęcie dodatkowe, wszystko gra...
Nagle bomba - delikwent okazuje się nie mieć tytułu magistra (bagatela). Po
mediacjach przeniesiony na studia magisterskie (sam zainteresowany jest bardzo z
tego faktu zadowolony, bo i tak mu średnio na tytule zależy). Sprawa nadal w toku.

Przypadek C
Potencjalnie najlepszy kandydat. Ma zacięcie naukowe, doświadczenie (kilka
publikacji za granicą). Skończył przyzwoitą uczelnię. Pan Z jest miłośnikiem
Polski, ale i polskich kobiet i imprez. Trochę charakter zabawowy, ale nie jest
to beznadziejny przypadek. Gdyby przydzielić mu solidnego promotora, z pewnością
pracę by napisał. Bo przyciśnięty do muru pokazuje, co potrafi. Popełnia kilka
publikacji w Polsce, szereg naukowych wystąpień na konferencjach, ma zacięcie do
pracy naukowej. W dodatku ma arcyciekawy temat i co ważne - oryginalne materiały.
Co więcej, u siebie Z jest wielkim propagatorem Polskości i Polski. Działa
aktywnie w organizacjach polonijnych, urządza prelekcje i występy o naszym kraju.
Niestety, przydzielono go (znowu - na Wielkiej Uczelni) na wydział, gdzie o
tematyce którą się zajmuje nie mają pojęcia. Mało tego, jego promotor okazuje
się najgorszy spośród przypadków A, B i C. Daje plamę na całego, w ogóle nie ma
z nim kontaktu przez ponad rok, wreszcie udaje się tego promotora zmienić. Ale
mleko się wylało. Z jest tym wszystkim zmęczony, dochodzą problemy rodzinne i
tęsknota za krajem. Przerywa studia, wraca do siebie. Następnie powiadamia
(mnie) o swojej rezygnacji.
Jestem przekonany, że zawalono sprawę. Owszem, Z też mógł się bardziej starać.
Ale odpowiednio prowadzony, ten człowiek zrobiłby doktorat i bardzo by się
przydał na miejscu, w swojej ojczyźnie.

Szkoda przede wszystkim straconych szans, wysiłków i czasu tych ludzi. Żal też
naszych pieniędzy, które po części zostały zmarnowane.

Pytanie podstawowe: czemu tych ludzi pcha się na Wielką Uczelnię, gdzie
wymagania są szczególnie wysokie? Ci ludzie robiąc doktorat na innej, może
słabszej uczelni być może trafili by przynajmniej na przyjaznego im promotora (w
końcu na mniejszych uczelniach cudzoziemiec-doktorant to wyjątek!). Na pewno też
nie kładziono by im ciągle tylu kłód pod nogi (chodzi o skalę zjawiska, bo
niestety sam system szkolnictwa wyższego jest nieprzyjazny cudzoziemcom).

Tymczasem na owej Wielkiej Uczelni ludziom tym robi się wielką łaskę, że ich
przyjęto. Traktuje się ich jako zło konieczne. Po co więc ich przyjmują?

[rootka]

promowanie doktorantow - obokrajowcow poprzez stawianie im niewielkich wymagan,
co jesli dobrze rozumiem sugerujesz, nie jest w niczyim interesie. moim zdaniem
bohaterzy wszystkich przypadkow ktore opisales sami sa sobie winni. jedynie
problemy proceduralne typu informowanie o nieuznaniu dyplomu przy zlozeniu
doktoratu to sprawa ktorej mozna sie wstydzic. od promocji Polski za granica
jest PAIZ i POT a nie latwe doktoraty.

ja sama jestem teraz obcokrakowcem. nikt mi pisania nie utrudnia, ale tez nie
ulatwia. promotora mam takiego jakiego sobie wybralam, temat rowniez. nie widze
powodu dla ktorego mialabym winic panstwo Niemcy za to ze moj promotor ostatnio
sie nie pojawia w instytucie i nie odpisuje na mejle.

chwila

[flamengista]

1. Ktoś selekcję robi. I w ich przypadku ten ktoś zawalił. Powinien był
sprawdzić papiery, żeby nie było bydła na sam koniec w stylu: "a Pan to nie ma
magistra? jakim cudem Pan tu studiuje?"
2. Nie wierzę, żeby w Niemczech zostawiono Cię samej sobie, bez stawiania
wymagań ale również bez pomocy przy badaniach. Tymczasem w przypadku ludzi, o
których pisałem NIC NIKOGO nie interesowało, co się z nimi działo. Wystarczyło
raz na semestr przynieść zaświadczenie od promotora, ze jest ok, co każdy
promotor skwapliwie robił
3. Nie porównuj promotora, który nie odpisuje chwilę na maile z promotorem,
który bombardzowany telefonami, mailami przez ponad rok się nie odzywa, na
uczelni nic nie wiedzą, nie czyta twoich tekstów ani części pracy. A potem jak
gdyby nigdy nic szef instytutu stwierdza, że właściwie ten facet u nich już nie
pracuje. I to dopiero przyparty przeze mnie do muru, bo cudzoziemcowi zawsze
można kit wcisnąć, odpowiedzieć półsłowkiem - to nie zrozumie i będzie siedział
cicho
4. Nawet jeśli wszędzie jest taki chaos jak u nas i wszędzie traktuje się
cudzoziemców jako zło konieczne (w co absolutnie nie wierzę), to naszego
biednego kraju nie stać na takie ekstrawagancje, jak płacenie cudzoziemcom by
marnowali nasze pieniądze i swoje życie na nic nie robieniu w Polsce.

[rootka]

> cudzoziemców jako zło konieczne (w co absolutnie nie wierzę), to naszego
> biednego kraju nie stać na takie ekstrawagancje, jak płacenie cudzoziemcom by
> marnowali nasze pieniądze i swoje życie na nic nie robieniu w Polsce.

dokladnie! tylko ze obywatelstwo nie ma tu zadnego znaczenia. naszego kraju nie
stac tez na to, zeby Polacy marnowali nasze pieniądze i swoje życie na nic nie
robieniu :)

racja

[flamengista]

Dlatego należy zacząć wreszcie rozliczać pracowników naukowych z funkcji tzw.
opiekuna naukowego.

Bo teraz jest tak, że potencjalny promotor woli trzymać stajnię doktorantów, w
nadziei że któryś sam się postara i napisze doktorat, który jemu się przyda do
profesury. I podpisuje różne papierki, w których stoi jakie to wielkie postępy
robi doktorant.

A do obrony przystępuje góra 30% tych studentów.

Wolałbym, żeby promotorzy brali mniejszą ilość doktorantów ale rzetelnie z nimi
pracowali, co było by odpowiednio monitorowane.

Bo za nie zrobienie doktoratu nie można winić tylko i wyłącznie studenta.

[abhijeet]

wielkie sorry, ale ta pani A to wyghlada jakby sie z choinki
urwala... przyjezdza na studia doktoranckie i nie nostryfikuje
dyplomu? pewnie nawet nie zapytala czy jej dyplom sie u nas liczy,
bo po co...
decyduje sie napisac prace po polsku a zna tylko potoczny jezyk
mowiony... dlaczego nie napisala podania do rady o zgode na pisanie
pracy w innym jezyku? jeden papierek i po sprawie.
a ze ja rzucono na szerokie wody do Wielkiej Uczelni - najlepszej w
mniemaniu urzednikow - to tylko powinna byc im tylko wdzieczna. no
sorry, ale kto normalny, chcacy napisac doktorat mialby pretensje o
to, ze przydzielono go do bardziej prestizwej uczelni a nie
pipidowy...

ale tak to jest w wypadku polonijnych studentow - czesto po prostu
chca sobie pobyc w kraju przodkow i pobimbac sobie na stypendium niz
napisac dobry doktorat.

Tacy na przyklad Wietnamczycy bez polskich korzeni przyjezdzaja tu,
ucza sie polskiego w mig, pisza bardzo dobre prae (bo im zalezy na
doktoracie a nie na wspominkach babcinych) i potem pracuja jako
adiunkci w polskich politechnikach (np warszawskiej).
mozna? a no mozna!

[flamengista]

Tą panią przyjęła specjalna komisja, która przecież miała przed sobą jej
papiery. Ktoś uznał, że spełnia kryteria. A po latach ktoś inny stwierdził, że
nie spełnia. Wbrew pozorom uznawalność dyplomów to nie jest sprawa prosta i
jasna, często decyduje uznaniowość jakiegoś iksińskiego.

Ta pani przeszła potem specjalny, roczny kurs intensywnej nauki języka
polskiego. Tak więc nauczyła się pisać w miarę sprawnie po polsku, a od tego
jest promotor, by jej błędy wyłapać.

Ta pani wyraźnie chciała do innej uczelni, o profilu odpowiadającym tym, czym
się ona zajmowała. W tym przypadku wyższy prestiż uczelni wiązał się z większym
bałaganem, powolnym działaniem administracji i promotorem, który na promotora
się nie nadawał.

Ta pani akurat nie była w wieku do bimbania sobie i przyjechała z silną wolną
zrobienia doktoratu. Zauważ, że mimo tych wszystkich perypetii swój cel jednak
osiągnęła.

[niewyspany77]

flamengista napisał:

> a od tego
> jest promotor, by jej błędy wyłapać.

Ja w kwestii formalnej - nie. Promotor ma sprawdzic czesc merytoryczna. Cala
warstwa gramatyczna etc to problem doktoranta. Oczywiscie, w pewnych wyjatkowych
sytuacjach taka pomoc jest bardzo milym i bardzo waznym gestem, jednak
traktowanie tego jak jakakolwiek forma obowiazku to troche przegiecie.

A Ty fla to swoim magistrantom za te 5 lat bedziesz poprawial przecinki,
ortografy i dopisywal ogonki w pl literkach czy spuscisz delikwenta na drzewo?

[flamengista]

Sorry, ale jeśli promotor nie widzi koszmarnych błenduf ortograficznych , które
pojawiają się dosłownie wszędzie - również we wstępie pracy - to znaczy, że
pracy nie czytał.

Moim skromnym zdaniem promotor ma obowiązek pracę przeczytać, może się mylę?

Mój promotor czyta moją pracę i poprawia mi błędy. Może nie jest nadmiernie
szczegółowy, ale to robi. I wiem, że pracę czyta co daje pewien komfort psychiczny.

W sytuacji, gdy błędów w przypadku A było zbyt dużo, promotor mógł jej polecić,
żeby pracę przed oddaniem jemu do korekty przeczytał jakiś znajomy Polak i
poprawił ewidentne błędy.

Facet zawalił na całej linii i nie ma co go usprawiedliwiać. Szczególnie że
można było być pewnym, że w przypadku cudzoziemca mogą być problemy z pisownią.

[rootka]

> można było być pewnym, że w przypadku cudzoziemca mogą być problemy z pisownią.
a doktorantka oddala prace bez sprawdzania bledow ortograficzynch? pewnie taka
byla z niej "doktorantka" ze promotor zamiast z nia pracowac wolal czas spedzac
bardziej produktywnie.. promotor nie jest nianka. szkoda tylko ze nie powiedzial
jej tego wprost.

promotor to nie niańka

[flamengista]

Ale bądźmy uczciwi. Jeśli facet widzi ewidentne błędy ortograficznie i nie mówi:
"Szanowna Pani, widzę że w pracy są ewidentne błędy ortograficzne, które ją
dyskwalifikują. Proszę dać je do poprawienia jakiemuś znajomemu, ja nie mam
czasu na korekty językowe a tylko na uwagi merytoryczne"
To jest to d.pa, a nie promotor.

To był jego psi obowiązek, by przeczytać pracę swojej doktorantki. Obowiązek,
którego nie dopełnił należycie. Kropka.

[niewyspany77]

Ej stary a to nie jest tak ze tych cudziziemcow to sie wpycha ludziom na chama?
No to w takim wypadku moze to nieeleganckie, ale ja tez mozliwe ze bym sie
wypial. "Odgorni" doktoranci? A pocalujcie mnie gdzies.

Inna historia, jesli ci kolesie swiadomie sie zgodzili a potem dali ciala.

Jednak bardzo mi sie podoba pomysl oceny promotora - fajnie by bylo, by byl
mechanizm w stylu: po nadaniu stopnia doktornt wystawia promotorowi opinie,
ktora idzie w jego akta. Tyle ze to tez nie ma szans, w sumie kazdy wie czemu.

Ja na przyklad z promotora zadowolony jestem i nie jestem. Jestem, bo mialem
bardzo duzo luzi i swobody, pisalem po swojemu. Niezadowolony, bo w ostatnich 3
miesiacach "szlifowania" tekstu promotor nie byl dostepny tak jak chcialem, ale
to w sumie okres sesji, magisterek etc, wiec moze sam sobie jestem winien.

jest akurat odwrotnie

[flamengista]

To cudzoziemcom narzuca się odgórnie uczelnię, a najczęściej i promotora.

W dodatku bardzo często sprawa jest jasna: np. przypadek C dostał za promotora
"wschodzącą gwiazdę" instytutu, która na gwałt potrzebowała wypromowanego
doktoranta do profesury belwederskiej.

[niewyspany77]

No ok. Dziwne to.

Dodam tylko, ze co do znajomosci jezyka polskiego przez doktoranta, to moim
zdniem niespecjalnie logiczny pomysl. No, chyba ze to filologia. Chyba ze gramy
na temat "patriotyzm i tradycje".

Ale w sumie wymyslasz. w PL masz 3 drogi zrobienia doktoratu, no w porywach 4. i
w co najmniej jednej nie masz prawa do tego, by mowic, ze studiujesz :D