Furda

[aard]

To słówko mnie zafascynowało - "furda". Cóż ono właściwie znaczy? Tego
jeszcze można się domyślać (zaraz zacytuję fragment), ale jaką jest częścią
mowy? Tu już nie mam pojęcia. Może to jakiś archaiczny rzeczownik, który
funkcjonuje już tylko w tym jedynym kontekście?
Proszę o objaśnienia.

A oto cytat z tekstu W. Młynarskiego "Ballada o dwóch koniach"
"[...]
Za to drugi koń był hardy,
nieposłuszny pędziwiatr
w biegu szybki, w pysku twardy,
Furda lejce, furda bat!"

Pozdrawiam z Łodzi,
aA
Rd

[_jazzek_]

Część mowy to najprawdopodobniej wykrzyknik. Hipoteza, że 'furda' było kiedyś
rzeczownikiem, nie jest zupełnie od rzeczy, bo często zdarza się, że wychodzący
z użycia wyraz zachowuje się (nierzadko zniekształcony) jako inna część mowy
(na ogół przysłówek). Np. nienacek ;)

[kz___]

Podejrzewam pochodzenie od niemieckiego "fort", czyli przedrostka oznaczajacego
dalej lub precz. "Furda lejce, furda bat!" - do poganiania koni nadaje sie
swietnie.
Jest jeszcze taka kolęda z refrenem "Hej kolęda, kolęda!" - w mojej rodzinie
ostatnia zwrotka brzmiała zawsze tak:
"Furda, furda, furda, to ta ryczyburda.
Hej kolęda, kolęda !"
Słyszeliście kiedyś coś takiego ? W dzieciństwie była to dla mnie jedna z
bardziej enigmatycznych kwestii w religii, co najmniej na równi z "jakoimami".
(jakoimy odpuszczamy...)

pzdr kz :-)

[_jazzek_]

A znaczenie... Dla mnie oznacza to samo co fraza „co mi tam (coś)", „mam to
(coś) w nosie", ale wygląda na to, że dla wielu znaczy to samo co "precz z
(czymś)" (?)

To może ja zacytuję jeszcze

[aard]

płód własny, czy li me ryki:

Ministrowi raz przyszła ochota
by nowego se kupić Peugeota
607! - zakrzyknął - on będzie,
takim godzien na moim urzędzie
jeździć jestem - i furda robota!

Ale od razu przyznaję, że przewodnikiem ku użyciu tego słowa był mi właśnie
Młynarski.

A swoją drogą, nie słyszałem o części mowy "wykrzyknik". Czy aby na pewno jest
coś takiego?

Do kolekcji słów, nad którymi należałoby się w tym kontekście zastanowić mój
kolega dorzucił "wara".

Pozdrawiam.

Mała poprawka

[ala100]

aard napisał:

> płód własny, czy li me ryki:
>
> Ministrowi raz przyszła ochota
> by nowego se kupić Peugeota
> 607! - zakrzyknął - on będzie,
> takim godzien na moim urzędzie
> jeździć jestem - i furda robota!

Proponuję:

Ministrowi raz przyszła ochota
by nowego se kupić Peugeota
607! - zakrzyknął - on będzie,
takim godzien na moim urzędzie
jeździć jezdem - i furda robota!

>
> Do kolekcji słów, nad którymi należałoby się w tym kontekście zastanowić mój
> kolega dorzucił "wara".

Wara - to: precz, furda - to: co tam. Jacek ma rację. Ala

[aard]

ala100 napisała:

> Wara - to: precz, furda - to: co tam. Jacek ma rację. Ala
Nieprecyzyjnie się wyraziłem - nie twierdzę, ze te słowa są semantycznie
zbieżne. Chodziło mi o to, że mogą mieć podobną genezę. Jeśli chodzi o "wara",
to przypuszczam, że pochodzi od "warować" i że początkowo oznaczała coś w
rodzaju warty, pilnowania. A w kwestii obecnego znaczenia, zgadzam się z Tobą.

[teresa.kruszona]

Furda to fraszka, bagatelka, drobnostka, głupstwo.
Prof. Brückner wywodzi pochodzenie tego słowa (furda - fraszka) od czeskiego
hurdyburdy, churdalek, 'chrząstka'(?).

Więc mam rozumieć, że to rzeczownik? :-)

[aard]

teresa.kruszona napisała:

> Furda to fraszka, bagatelka, drobnostka, głupstwo.

Czy to wiążące?
Pozdrawiam,
aA
Rd

[_jazzek_]

Tylko o tyle wiążące o ile mogą być słowniki opisujace zapomniane znaczenia
zapomnianego słowa.
Z pewnością słowo 'furda' kiedyś znaczyło tyle co 'bagatela', co potwierdza
wielki słownik polsko-niemiecki. Jednak zakresy ich użycia bez wątpienia się
nie pokrywają. Weźmy 'bagatela lejce, bagatela bat!' - tutaj to pasuje, i w
zasadzie przekazuje taką samą myśl jak 'co mi tam lejce, co mi bat!'. Natomiast
jeśli powiemy 'Piesek ważył - furda - 225 kilo', to z pewnością nie zostaniemy
zrozumiani :)
A poza tym na Młynarskim bym nie polegał. "My mieszkamy na parterze, babcia w
oficynce" - oficynka będąca tu synonimem poddasza, w reczywistości jest
dobudówką, posiadającą z pewnością własny parter.

[sze]

> A poza tym na Młynarskim bym nie polegał. "My mieszkamy na parterze

???

Mi po głowie chodzi "na przygórku".

[aard]

_jazzek_ napisał:

> jeśli powiemy 'Piesek ważył - furda - 225 kilo', to z pewnością nie
zostaniemy
> zrozumiani :)
No cóż, archaizm nie zawsze się sprawdzi.

> A poza tym na Młynarskim bym nie polegał. "My mieszkamy na parterze, babcia w
> oficynce" - oficynka będąca tu synonimem poddasza, w rzeczywistości jest
> dobudówką, posiadającą z pewnością własny parter.

?? Niby dlaczego? A nie może być rodzaj kondygnacji lekko wpuszczonej pod
ziemię? Ja tak bym to rozumiał. Ale nawet jeśli jest dobudówką, to nadal nie
widzę w piosence jednoznacznego sformułowania, które wykluczałoby przez podmiot
liryczny (hehe) użycie tego słowa w znaczeniu właśnie dobudówki.

[_jazzek_]

Może jednoznacznie nie jest to napisane, ale mocne poszlaki są :)
Opozycja do 'parter' to I piętro czy poddasze, albo piwnica. Piwnicę wyklucza
to co wspomina Sze: "na przygórku" (rym do "jak po sznurku") - stamtąd dobiega
głos babci. O pierwszym piętrze raczej nie napiszemy 'przygórek'. Z drugiej
strony kontrastowanie parteru w budynku głównym z przygórkiem w oficynie nie
bardzo ma sens, bo kto wtedy mieszka na pięterku nad nami, i na parterku pod
babcią? 'Urocze mieszkanko' świadczy, że parter i przygórek to całość. Zatem
oficynka oznacza tu poddasze (w najgorszym przypadku I piętro), podstaw do
innych stwierdzeń brak. QED.