austriacyzmy

[freemason]

Ogłaszam konkurs, kto zna najwięcej austriacyzmów? Ja wymienię kilka:
Karfiol, Erdapfel, Kren, Powidl, Marele, Paradieser, Matura, heuer (Wein),
Beisel, Obmann, Palatschinke, Bratrohr...
PS. Może jeszcze jakieś inne regionalizmy???

[liloom]

freemason napisał:

> Ogłaszam konkurs, kto zna najwięcej austriacyzmów? Ja wymienię kilka:
> Karfiol, Erdapfel, Kren, Powidl, Marele, Paradieser, Matura, heuer (Wein),
> Beisel, Obmann, Palatschinke, Bratrohr...
> PS. Może jeszcze jakieś inne regionalizmy???

Griss Di Kollege, guat, gemma weiter: Zwetschken, Galoschen itd itp.
w Polsce ludzie tego nie znaja, bo skad?
pozdrawiam

[sabba]

czesc
Wlasnie pisze prace na temat austriacyzmow i helvetyzmow i smiem twierdzic ze
Zwetschken to nie austriacyzm...a regionalizmy i austriacyzmy to diw rozne
rzeczy:)
Wg definicji austriacyzmow wcale tak wiele nie ma...
madralinska

witam madralinska:)

[liloom]

czesc madralinska, tak naprawde to pewnie trzeba pogrzebac tak jak ty
filologocznie, a ja tego nie robilam, tylko wierze austriakom na slowo:)))))
i pewnie zle robie.
a wiesz ze oni jeszcze zwetschgen albo zwutschken pisza?:)))
dostalam taka ksiazke jak pracowalam w poprzedniej firmie tzn slownik
etymologiczny austriacko-niemiecki i niezla to zabawa:)
wyobraz sobie ze pochodzenie slo jest czesto... zydowskie tzn hebrajskie
(sic!), wegierskie, czeskie itd itp.
Istnieje slowo "lepschy" ktore znaczy jednak zupelnie co innego niz po polsku.
Madralinska trzymam kciuki, ciekawa praca!

[sabba]

Tak, praca jest ciekawa ale nie powiem ze nie latwa. Temat jest (jesli Cie to
interesuje:) Helwetyzmy i austryjacyzmy (nie wiem czy dobrze napisalam, nien
zanm polskiego slownictwa filologicznego niestety...), mozna sie duzo ciekawych
rzeczy dowiedziec, o tych hebrajskich pochodzeniach nie slyszalam. NMatomiast
co do definicji, na podstawie ktorej pisze prace, austriacyzmy sa za takowe
uwazane, jesli przynajmniej jeden kodex jezykowy go za takiego uwaza...problem
jest w tym, ze przynjamniej jeden...ale im wiecej tym lepiej...i tu nasuwa sie
pytanie ile wiecej...no dobra, to jest wlasnie moj problem i zaglebianie sie w
szczegoly....
ale ja tez wrzuce cos na ruszt (jezykowy):
Fauteuil (fotel), Seiher (sitko), Sessel (krzeslo), Sackerl (woreczek)
A z Helwetyzmow:
Güggeli, Nüsslisalat
Czy znasz moze jakas polska publikacje na powyzsze tematy?

Pozdrowienia
Madralinska
tez w niezlym humorze

[liloom]

sabba napisała:

> Tak, praca jest ciekawa ale nie powiem ze nie latwa. Temat jest (jesli Cie to
> interesuje:) Helwetyzmy i austryjacyzmy (nie wiem czy dobrze napisalam, nien
> zanm polskiego slownictwa filologicznego niestety...), mozna sie duzo
ciekawych
>
> rzeczy dowiedziec, o tych hebrajskich pochodzeniach nie slyszalam. NMatomiast
> co do definicji, na podstawie ktorej pisze prace, austriacyzmy sa za takowe
> uwazane, jesli przynajmniej jeden kodex jezykowy go za takiego
uwaza...problem
> jest w tym, ze przynjamniej jeden...ale im wiecej tym lepiej...i tu nasuwa
sie
> pytanie ile wiecej...no dobra, to jest wlasnie moj problem i zaglebianie sie
w
> szczegoly....
> ale ja tez wrzuce cos na ruszt (jezykowy):
> Fauteuil (fotel), Seiher (sitko), Sessel (krzeslo), Sackerl (woreczek)
> A z Helwetyzmow:
> Güggeli, Nüsslisalat
> Czy znasz moze jakas polska publikacje na powyzsze tematy?

Nie znam, nie jestem po filologii, to tylko moj konik.
Helwetyzmy nawet tutaj w Austrii sa znane (koncowki slow tak jak pisalas "li") -
np. Nuddeli - od Nuddeln, mozesz tak przerobic prawie kazde slowo.
a koncowka "rl" to takze zdrobnienia (!)
Istnieja takze typowe przeglosy, ktore slysze na codzien w radio np. TUNNDEL
zamiast Tunnel.
Pochodzenie francuskie typu Fauteuil jest czeste - Plateau, Niveau.
Jak moge Ci jakos pomoc, to sie polecam, ale mieszkam w Austrii i niemam
polskich ksiazek. Zaraz musze konczyc, bo jade do Polski, ale w pon. jestem
spowrotem w sieci.
Lepiej przyjedzdo Austrii i nie pisz tak "na sucho".


>
> Pozdrowienia
> Madralinska
> tez w niezlym humorze

[sabba]

to znowu ja oczywicie czytajac po raz drugi zrozumialam o co chodzi w tych
pochodzeniach, no jasne, tak samo w austr. jak i w hekv. slowa maja rozne
pochodzenia (od tzw. jezykow kontaktowych: ang, franc...itd)zwlaszcza w slowach
pochodzenia francuskiego istnieja podobienstoa do polskiego jak np w Bijouterie
(skleb z bizuteria w Szwajcarii)
No dobra koniec tego wymadrzania:) Ja nawet specjalistka w tej dziedzinie nie
jestem ale byla bym ciekawa zdania pani Jezykoznawcy...
pozdrawiam

[kaschka]

Grüezi;)

wiem, to watek o austriacyzmach traktujacy, ale poruszona juz Helvetia sercu
memu blizsza:)).

Chuchichäschtli (kredens kuchenny)- poslichac tego w dialekcie zuryskim... bol
zebow gwarantowany; jedno z najlepszych cwiczen, ja Szczebrzeszyn..
Töff (Motocykl)- ponoc wyrazenie rowniez w poludniowych Niemczech znane
(Schwaben)
Anke (Maslo)- nie mylic z Anke z Hamburga;)
Gipfeli (Rogalik); Schutzstein (Zlewozmywak); Stube (Pokoj goscinny); Ross (Kon-
Pferd); Ferien (Urlop); Eierschwämli (Kurka-Pfifferling); Bölle (Cebula) -
podsluchane u mieszkanca Brna.... to tak teraz nic wiecej mi do glowy nie
przychodzi, chyba dyktafon do torby zapakuje;)
velo, tram, billet, trottoir... ale tak jak juz sabba Bijouterie wymienila,
moze pojde do coiffeur... etc. etc...

machets guet un ade;)
K.

[malgorzata.sobolewska]

Myślę,że największą wiedzę teoretyczną na poruszony temat ma wśród nas Pani
sabba, ponieważ pisze pracę magisterską, czyta literaturę zum Thema i
konsultuje się na seminariach ze swoimi promotorem.
Wiedzę praktyczną natomiast Panie mieszkające w A i CH.

Regionalizm jest to np. słowo charakterystyczne dla danego regionu i tamże
pielęgnowane, aby nie zaginęło /np. w Krakowie ‘se’ zamiast ‘sobie’/.

Helwetyzmy występują tylko na terenie Szwajcarii, austriacyzmy w Austrii. Słowa
typowo austriackie są nam lepiej znane niż wariant szwajcarski, to one weszły w
dużych ilościach do j.polskiego, np. matura, maturzysta.

Z helwetyzmów polecam uwadze:

Velo fahren jechać na rowerze

hirnen główkować

Mesmer , natomiast regionalizmem w Szwajcarii jest Messmer

Hornuß absolutny wyjątek helwetyzm z niemiecką pisownią /Szwajcaria zniosła
literę ß w 1938 /

degustieren

parkieren



W razie wątpliwości – jak przy Zwetschke – niezastąpiony jest Duden. Duden
podaje: Zwetschke austr., Zwetschge szwajc.

Na szczęście również my, Słowianie, ofiarowaliśmy coś językowi niemieckiemu,
np. granica, ogórek. Oglądałam reportaż w niemieckiej TV o handlu w rejonie
przygranicznym Niemcy/Polska. Podobno Niemcy już zaadaptowali polskie słowa,
np. kupują die Bulken. Być może za 100 lat w Dudenie będzie das Chleb!


Oto krótki referat :
www.bloeff.de/pluizentrisches_Thesenpapier2.htm

[kk.kk]

Topfen [i Topfengulatsche], Marillen, Lift, Exit [na autostradzie, choc wiem ze
to nie do konca austriacki wynalazek..], Mitbrings'l

kk znam inna pisownie

[liloom]

na ...Topfenkolasche, skad jestes?

[kk.kk]

generalnie.. z Polski, jesli o to Ci chodzi

[liloom]

gdzie teraz jestes

[kk.kk]

jestem.. w dalszym ciagu w polsce :)

[mozart]

Niestety nie mieszkam w Austrii, lecz w Baden-Baden. U nas mowi sie zamiast er
ist, kommst du, hast du; er iszt, kommste, haste. Niektore slowa zrozumialem
dopiero po uwaznym osluchaniu sie. Troche mi to przypomina reklamowke landu
Baden-Würtemberg, gdzie mowiono, ze potrafia wszystko poza hochdeutschem. Cos
wtym musi byc.
Pozdrawiam
M.

[wernerek]

...a takie austriackie "Palatschinken" - pochodza od... plackow - placki ,
placuszki , placinki = Palatschinnken...Voila !

[giles]

.. a guzik!!! palatschinken pochodza od wegierskiego "palacsinta"

[kaschka]

[kaschka]

przepraszam za ta gafe:))

a tak przy okazji pare helvetyzmow:
s'Guetzli (Ciasteczko); Fudi (Pupa); blut (nagi, bosy, nieodziany)

en schöne Dinstiig
K.

[liloom]

ale fajnie bzmia te twoje helvetyzmy, nie znalam :)

[kaschka]

tak mi sie przy kawie przypomnialo:

s'Kacheli - Kubek do kawy, herbaty; die Schale - kawa z mlekiem (Milchkaffee)

i ha hutt Fiiretag;)

ade
K.

[jazzek62]

ale węgierskie palacsinta jest jednakowoż słowiańskiego pochodzenia :)

[jazzek62]

Najbardziej rzucającymi się w oczy (i pewnie dlatego nikt ich nie wymienił:)
są: Kassa i Jaenner.
Z helwetyzmów przypomniała mi się taka postać Schmuetzli - diabełek
towarzyszący świętemu Mikołajowi i rozdający rózgi.

[kz___]

jazzek62 napisał:

> Najbardziej rzucającymi się w oczy (i pewnie dlatego nikt ich nie wymienił:)
> są: Kassa i Jaenner.
Jak Jaenner to jeszcze Feber

[krauza]

Nie wiem czy to austriacyzmy, ale w coraz rzadziej spotykanym niemieckim na
Górnym Sląsku, spotyka się wyrazy występujące częściej na południu strefy
języka niemieckiego (np. Bawaria) :

Semmel - Brötchen (na półnpcy) - bułka
geriebne Semmel - Paniermehl - tarta bułka
Blaukraut - Rotkohl - niebieska kapusta
Krause - Glas - słoik, szklane naczynie
Mohrübe - Möhre - marchew
Oberrübe - Kohlrabi - kalarepa
Kreppel - (berliner) Pfankuchen - pączek

[kz___]

Schwammerl - grzyby, Schwammerl suchen - zbierać grzyby, Schwammerlsauce - sos
grzybowy (uwaga w Austrii nie pisze sie Sosse, a Sauce)

pzdr kz

[kaschka]

przygotowywalam Eintopf ostatnio:
Rüebli - Marchewka
d' Rüebli klii schneffle - Marchewke pociac (posiekac?) na drobno

i do tego
güegelle - wypic z przyjemnoscia kieliszeczek dobrego winka
eis go ziehe - wypic cos w restauracji (najczesciej umawiajac sie ze znajomymi)
ne Stange - specjalna miara szklanki na piwo (viel kleiner als eine Mass;))

en Guete, zum Wohl un bisch zum nächschte Mal:)

pozdr
K.

[goscha]

Polecam strone www.neuss.netsurf.de/~seffcheq/Kl_Seff.html. Teoretycznie
z dialektem styryjskim, ale spora czesc jest ogolnoaustriacka.

I schleich mi jetzt, servas!