miejsca związane

[Gość: Nemo]

Czy możecie podpowiedzić gdzie na Żoliborzu znajdę miejsca związane
z Powstaniem Warszawskim? Tablice, pomniki, miejsca gdzie działo się
coś ważnego? Co Waszym zdaniem warto pokazać komuś spoza Warszawy?
Z góry dziękuję za informacje.

[hlebowicz]

Proszę bardzo.
Zastrzegam, że są to miejsca które moim zdaniem godne odwiedzenia.

Osobiście polecam sześć miejsc.
Oczywiście jest ich duuuuzo więcej - patrz
www.zoliborz.org.pl/page/index.php?str=151
1. Pomnik przy ul. Mickiewicza róg gen. Zajączka

Pomnik jest hołdem dla żołnierzy walczących o Dworzec Gdański,
szczególnie zaś dla żołnierzy Grupy Kampinos. Stoczyli oni na dworcu
(21 i 22 sierpnia 1944 r.) "najcięższy bój, atakując silne
umocnienia odgradzające Żoliborz od Starego Miasta. Poległo prawie
450 partyzantów, a ok. 100 zostało rannych. Połowę z poległych
stanowili "leśni chłopcy" z Wileńszczyzny i Nowogródczyzny."

Napis na pomniku: "W hołdzie bohaterskim żołnierzom Armii Krajowej
oddziałów powstańczych z Żoliborza i Starówki oraz partyzanckich z
Puszczy Kampinoskiej i Nalibockiej poległym w natarciu na Dworzec
Gdański w dniach 20 i 22 VIII 1944".

Mnie szczególnie zajmują ci z walczących o Dworzec Gdański, którzy
wcześniej los swój związali z "Górą"- (Adolf Pilch)
cichociemnym, „Ślązakiem z urodzenia, Kresowiakiem z cichociemności”
Sam „Góra” w ataku na gdański nie uczestniczył, ale jego ludzie,
którzy wcześniej pod jego dowództwem zawarłszy taktyczny sojusz z
okupantem niemieckim, walczyli przeciwko kilkunastotysięcznym
zgrupowaniem sowieckim (w tym z rozsławionym przez Hollywood
Otriadem Bielskich), tu za żoliborskiej ziemi ginęli!


2. Pomnik przy ul. Krasińskiego róg Popiełuszki potocznie, często
określany jako „wyjście z kanału”
"W trzy dni po wybuchu Powstania barykady i rowy zamknęły ulicę
Stołeczną blokując wylot ul.Krasińskiego. (...) W bezpośrednim
sąsiedztwie klasztoru powstała linia obrony, którą tworzyły trzy
kompanie Zgrupowania "Żyrafa", utworzone z sześciu plutonów dawnego
IV Rejonu AK Powązki. (...) Natomiast drużyna z plutonu 206
Zgrupowania "Żaglowiec" zajęła pl. Dionizego Henkla i
ul.S.Wyspiańskiego do rogu ul. Wojska Polskiego.

Napis na pomniku: "MIEJSCE WALKI POLAKÓW O WOLNOŚĆ OJCZYZNY. W tym
rejonie oddziały żoliborskie AL i AK toczyły wspólnie krwawe boje z
najeźdźcą hitlerowskim w sierpniu i wrześniu 1944 r. w czasie
Powstania Warszawskiego".

2a obok pomnika tablica umieszczona na budynku klasztoru ss.
Zmartwychwstanek ul.Krasińskiego 31, zawiera informację: "Ten
klasztor mieścił do 18 VIII 1944 szpital powstańczy, a od 18 VIII do
29 IX 1944 był redutą Żoliborza "Twierdzą Zmartwychwstanek".
Zmartwychwstanki prowadziły również kuchnię dla powstańców i
ludności cywilnej. Na skutek ostrzału gmachu budynku przez Niemców,
szpital został przeniesiony na ul. Krechowiecką 6. Klasztoru broniło
zgrupowanie "Żyrafa".
Z tego okresu pochodzi określenie "twierdza Zmartwychwstanek".



3 ul. Lutosławskiego 9
Napis na tablicy: "MIEJSCE UŚWIĘCONE KRWIĄ POLAKÓW POLEGŁYCH ZA
WOLNOŚĆ OJCZYZNY. Na tej ulicy w dniach od 15 do 30 września 1944
hitlerowcy rozstrzelali ponad 100 osób cywilnych".

4 ul. Paska róg ul. Gdańskiej Napis na tablicy: "MIEJSCE
UŚWIĘCONE KRWIĄ POLAKÓW POLEGŁYCH ZA WOLNOŚĆ OJCZYZNY. Na podwórzu
tego domu 15 września 1944 r. hitlerowcy rozstrzelali 100
mieszkańców okolicznych domów bestialsko mordując dzieci".

5. ul. Bieniewicka 2B
"Z informacji podanych w "Rejestrze miejsc i faktów zbrodni
popełnionych przez okupanta hitlerowskiego na ziemiach polskich w
latach 1939-1945. Powstanie Warszawskie 1 VIII-2 X 1944", a
opracowanym przez pracowników Głównej Komisji Badania Zbrodni
Przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytut Pamięci wynika, iż około 13
września 1944 r. Niemcy rozstrzelali w tych okolicach około 18 osób.
Pośród zabitych były kobiety i dzieci. Zwłoki mordu zostały spalone,
a szczątki pogrzebane w miejscu kaźni." - Warszawskie Termopile 1944

"Powstańcom udało się odbić niektóre domy przy ul.Gdańskiej i
Bieniewickiej oraz na Dolnym Marymoncie; znaleziono tam stosy
trupów, w tym często rodziny żołnierzy powstańczych." - "Na
Żoliborzu 1939-1945" prof. Krzysztof Dunin-Wąsowicz

Napis tablicy: "W tym miejscu w dniu 16 września 1944 r. zostało
rozstrzelanych przez zbrodniarzy hitlerowskich z korpusu von dem
Bacha 33 Polaków walczących o wolność".

Napis na drugiej tablicy: "W tym miejscu pod ścianą tzw. "Pałacyku"
podczas Powstania Warszawskiego 14 września 1944 r., żołnierze
niemieccy rozstrzelali kilkadziesiąt osób - mieszkańców okolicznych
domów".

6. ul. Dymińska 10
"W myśl założonego planu inne oddziały powstańcze dokonały o
godzinie 17.00 zaplanowanego natarcia. Zaatakowano jednocześnie
wszystkie punkty obsadzone przez Niemców, a mające być przedmiotem
natarcia Zgrupowania "Żaglowiec". Liczono na czynnik zaskoczenia,
który nie nastąpił, współdziałanie z sąsiadami było dość luźne.

Napis na tablicy: "Żołnierzom Armii Krajowej zgrupowania "Żaglowiec"
21 Warszawskiego Pułku Piechoty "Dzieci Warszawy", którzy 1 sierpnia
1944 r. ruszyli z tych bloków do natarcia na pozycje niemieckie.
Sierpnień 1986 Towarzysze Broni".

Z poważaniem
Grzegorz Hlebowicz

[santakasia]

może oprócz tablic upmiętniających wydarzenia z Powstania warto też
pokazać budynek szkoły na Czarnieckiego, na którym bardzo wyraźnie
widać ślady pocisków

[wilson05]

No i na pierwszym miejscu takiego zestawienia powinno byc oczywiscie miejsce
pierwszej walki Powstania - kotlownia na rogu Suzina i Próchnika

[donkej]

> No i na pierwszym miejscu takiego zestawienia powinno byc oczywiscie miejsce
> pierwszej walki Powstania - kotlownia na rogu Suzina i Próchnika

No tak, rzeczywiście lista jest długa i to jest fajne, ale trochę brakuje tu
hierarchii...
Kiedyś pisaliśmy już o miejscach pamięci w wątku:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=296&w=27088519&a=27088519

[hlebowicz]

ale trochę brakuje tu hierarchii...

Nie tyle brak hierarchii ile jest to moja subiektywna waga miejsc,
wynikająca z wielu czynników, sentymentów

[donkej]

To jest spis po prostu, nie przewodnik.
Moim zdaniem raczej absolutnie obiektywny, nie subiektywny.
Można by się pokusić raczej o kalendarium.

A jeśli chodzi o Kotłownię to nic nie poradzę, że Powstanie Warszawskie jako
takie właśnie tu wybuchło.
Ona jest symbolicznie pierwsza. Np. przy ogólnowarszawskich uroczystościach mało
się o niej pamięta.

[donkej]

No i jest też sporo książek o powstańczym Żoliborzu.
Też było o nich sporo na forum - taki był kiedyś wątek "lektury obowiązkowe" czy
coś.
Niedawno wyszedł też "Żoliborz 1944" Grzegorza Jasińskiego.
Dużo się tu działo, same miejsca zwiedzać niewystarczy :-)

[hlebowicz]

Pozwolę sobie nie zgodzić się z gospodarzem forum
W pierwszym zdaniu mojego wpisu zastrzegłem, że „są to miejsca
które moim zdaniem godne odwiedzenia”.

Osobiście poleciłem tych 6 miejsc i w takiej subiektywnej
hierarchii.
Tablica na rogu Suzina i Próchnika - miejsce
pierwszej ‘przypadkowej” wymiany ognia, która miała miejsce dużo
przed godzina „W” nie znalazło się w tym zestawieniu -
nieprzypadkowo.

Choć, właśnie tam oraz przy pomniku Żywiciela, przedstawiciele władz
samorządowych Żoliborza rokrocznie święcimy i obchodziliśmy rocznicę
Powstania.

Poświątecznie pozdrawiam
Grzegorz Hlebowicz

[rrj]

Może wybierz inną dzielnicę. Wola? Bo na Żoli to cienkie było to powstanie.
Siedzieli w ogródkach i jedli śliwki.

[Gość: jota-40]

Człowieku, to co prawda forum dyskusyjne, ale pomyśl choć trochę, zanim coś
napiszesz. To nie boli.