syrenka23
06.03.03, 23:37
PODSTAWOWE GRUPY ŻYWNOŚCI, KTÓRE ZAPEWNIAJĄ WŁAŚCIWĄ DIETĘ
KASZE - np. jęczmienne, ryż, kukurydza, pszenica (chleb), owies.
ROŚLINY STRĄCZKOWE - np. fasola, groch, soczewica, soja (ugotowane lub w
postaci kiełków)
ORZECHY I ZIARNA - np. wszystkie typy orzechów, masło orzechowe, dynia,
słonecznik, ziarna sezamowe.
WARZYWA - (ugotowane lub surowe)
OWOCE - (świeże, suszone lub konserwowane).
NIEKTÓRE Z WEGAŃSKICH GŁÓWNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH
BIAŁKO
Podstawową rolą spożywanego białka jest dostarczenie organizmowi odpowiedniej
ilości aminokwasów. Służyć one będą budowie nowych tkanek u organizmów
rosnących tj, niemowląt, dzieci i młodzieży, oraz wymianie białek tkankowych
u ludzi dorosłych. Białka są odpowiedzialne za prawidłową aktywność enzymów,
utrzymują właściwy odczyn płynów ustrojowych, a także treści przewodu
pokarmowego. Spełniają również ważną rolę nośnika niektórych witamin i
składników mineralnych.
ŹRÓDŁA BIAŁKA W POŻYWIENIU: Pełne ziarna (np. pełnoziarnista mąka pszenna i
chleb, brązowy ryż), orzechy (np. laskowe, migdały), słonecznik i inne
ziarna, rośliny strączkowe (np. groch, fasola, soczewica, soja, bób), mąka
sojowa, mleko sojowe, tofu, ziemniaki.
WĘGLOWODANY
Węglowodany przyswajalne są dla naszego organizmu głównym źródłem dostępnej i
taniej energii wykorzystywanej do utrzymania stałej temperatury ciała i
wykonywania pracy związanej z czynnościami całego organizmu. Węglowodany
stanowią również materiał budulcowy komórek lub substancji biologicznie
czynnych.
ŹRÓDŁA WĘGLOWODANÓW W POŻYWIENIU: Pełne ziarna (np, pszenica, owies,
jęczmień, ryż) pełnoziarnisty chleb i inne mączne produkty, soczewica,
fasola, ziemniaki, suszone i świeże owoce.
TŁUSZCZE
Tłuszcze są skoncentrowanym źródłem energii. Energia ta jest niezbędna do
pracy mięśni, utrzymanie stałej temperatury ciała oraz do prawidłowego
przebiegu różnych reakcji zachodzących w żywym organizmie. Tłuszcze są
nośnikami niektórych witamin A, D, E, K, a także dostarczają niezbędnych
nienasyconych kwasów tłuszczowych.
ŹRÓDŁA TŁUSZCZU W POŻYWIENIU: Orzechy i ziarna, oleje z orzechów i nasion
(np. sojowy) słonecznik, kukurydza, siemię lniane, nasiona dyni, olej
rzepakowy, margaryna wegańska, awokado.
WITAMINY
Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu i muszą być
człowiekowi dostarczone, ponieważ nie są przez organizm syntetyzowane. Pełnią
one w ustroju funkcje regulacyjne, umożliwiają wiele różnych przemian
biochemicznych zachodzących w organizmie
WITAMINY ROZPUSZCZALNE W WODZIE
Witamina B1 (tiamina): Tiamina jest koenzymem różnych enzymów biorących
udział w przemianie pośredniej węglowodanów.
ŹRÓDŁA: Drożdże, orzechy, pieczywo ciemne- razowe, produkty zbożowe, nasiona
strączkowe jak: groch, fasola. Oprócz tego dobrym źródłem tej witaminy jest
nie polerowany ryż, kasze.
Witamina B2 (ryboflawina): Bierze udział w końcowym procesie utleniania
komórkowego a więc w jednym z procesów dostarcza do tkanek energii. Witamina
ta jest również niezbędna do prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku.
ŹRÓDŁA: Drożdże, warzywa, produkty zbożowe i rośliny strączkowe(groch,
fasola, soja itp.)
Witamina PP (niacyna): Enzymy tej witaminy biorą udział w przemianie
pośredniej białek, tłuszczów i węglowodanów.
ŹRÓDŁA: Głownie ziemniaki i kukurydza.
Witamina B6 (pirodoksyna): Jest potrzebna do wytwarzania dwóch hormonów:
adrenaliny i serotoniny, które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania
układu nerwowego.
ŹRÓDŁA: Produkty zborzowe, ziemniaki, rośliny strączkowe.
Witamina M (falacyna): Bierze udział w wielu procesach zachodzących w
komórkach.
ŹRÓDŁA: Zielone warzywa liściaste (np. jarmuż, szpinak, sałata, nać
pietruszki, drożdże, produkty zbożowe.
Witamina B 12 (kobalamina): Witamina B 12 jest niezbędna do prawidłowego
funkcjonowania wszystkich komórek wraz z falacyną pełni ważną rolę w
procesach syntezy kwasów nukleinowych.
ŹRÓDŁA: Wzbogacone ekstrakty drożdżowe, mleko sojowe, niektóre kasze. U
człowieka w dostarczeniu tej witaminy istotną rolę odgrywa flora bakteryjna
jelita grubego.
Kwas penatenowy: Pełni bardzo ważną rolę, ponieważ wchodzi w skład koenzymu
A, który bierze udział w wielu ważnych reakcjach związanych z przemianą
energetyczną.
Witamina C (kwas askorbinowy): Witamina ta pełni wiele funkeji w organiźmie.
Ma duże znaczenie w budowie i odbudowie tkanki łącznej. Sprzyja ona
wytwarzania ciał odpornościowych i wykazuje przez to działanie bakteriobójeze
i bakteriostatyczne. Ponadto, uczestnicząc w przemianach falacyny, a także
podwyższając przyswajalnośe żelaza, odgrywa ważną rolę w zapobieganiu
niedokrwistości.
ŹRÓDŁA: Głównym źródłem witaminy C są świeże owoce i warzywa. Z warzyw:
papryka, pomidory, warzywa kapustne (brukselka, kapusta biała, jarmuż,
brokuły), ziemniaki. Z owoców: porzeczki ezarne, truskawki, owoce dzikiej
róży, jagody, cytrusowe (pomarańeza, cytryna, grapefruit).
Witamina A (rentiol): Spełnia różne ważne i niezależne od siebie funkcje w
organizmie. Jest ona niezbędna w procesie widzenia, w procesie rozmnażania
komórek i ich regeneracji, jest też potrzebna do wzrostu młodych organizmów.
ŹRÓDŁA: Marchew, sałata zielona, szpinak, pomidory, dynia, zielone warzywa
liściaste, morele, wiśnie, śliwki, pomarańcze, wegańska margaryna.
Witamina D (kalciferol): Jest ona potrzebna do prawidłowego rozwoju kośćca.
ŹRÓDŁA wit. D2: Niektóre mleka sojowe i wegańskie margaryny.
ŹRÓDŁA wit D3: Promienic ultrafioletowe uaktywniają tę witaminę w organizmie.
Witamina E (tokoferol): Witamina E (podobnie jak wit. C) pełni w organizmie
rolę biologicznego przeciwutleniacza. Współdziała ona z selenem. Metabolizm
wit. E jest ściśle związany z przemianą niezbędnych nienasyconych kwasów
tłuszczowych.
ŹRÓDŁA: Głównym jej źródłem są oleje roślinne(zwłaszcza słonecznikowy) ciemne
pieczywo i inne mało oczyszczone produkty zbożowe, warzywa liściaste (np.
sałata, szpinak, kapusta), orzechy.
Witamina K (filochinon): Jako wit. K działa wiele związków, które są
niezbędne do prawidłowego krzepnięcia krwi i charakteryzują się działaniem
przeciwkrwotocznym.
ŹRÓDŁA wit K1: Zielone części roślin, niektóre oleje np. sojowy, orzechy
włoskie.
ŹRÓDłA wit K2: Witaminę tę produkują drobnoustroje przewodu pokarmowego.