Dodaj do ulubionych

Ikaria - garść informacji i ciekawostek

21.09.10, 00:08
Ikaria (grecka wymowa Ikarija- Ικαρία, względnie Ικαριά a w wersji miejscowej także Νικαριά-Nikaria ) urzekła mnie od pierwszego spojrzenia. Jest z pewnością wyspą, na którą będę chciał wracać...

Sukcesywnie wpisywał tu będę praktyczne informacje i ciekawostki o tej mało znanej, "niezadeptanej" i tak wartej odwiedzenia wyspie. W wolnej chwili na Fotoforum powklejam też trochę zdjęć.

1. GORĄCE ŹRÓDŁA. To jedno z ważniejszych skojarzeń Greków na słowo "Ikaria". Na wyspie zażywać można kąpieli w leczniczej wodzie o wysokiej zawartości radonu. Ikaria posiada jedne z bardziej znanych radioaktywnych źródeł na świecie (radon ma bardzo krótki czas połowicznego rozpadu więc przebywając w pobliżu tych wód i wracając do Polski, nie będziemy "świecić" wink - ale żeby kąpać się w tej wodzie, trzeba mieć zdecydowanie zlecenie lekarza). To czyni profil turystyczny wyspy dość specyficznym: masowa turystyka niemal się tu nie rozwija, kwitnie za to turystyka uzdrowiskowa. Na Ikarię każdego roku ściągają tysiące głównie greckich kuracjuszy. Ich "stolicą" jest miejscowość Therma ( Θέρμα ), położona niedaleko stolicy wyspy Ajjos Kirikos ( Άγιος Κήρυκος ) -można do niej dojść urokliwą nadmorską drogą nad urwiskami (piękne widoki na wyspy Furni, Thimena i Samos po drugiej stronie morza), dojechać autobusem z Ajjos lub dopłynąć tzw.venziną- czyli łodzią motorową. Gorące radioaktywne źródło Asklepiosa ( ραδιοπηγή Ασκληπιού ) znajduje się też w samym Ajjos. W jednym miejscu na wyspie- na plaży Therma Lefkadas (kilka kilometrów na pd.-zach.wzdłuż południowego wybrzeża od Ajjos) parujące źródła te wybijają wprost na plaży, przyciągając dość wielu amatorów kąpieli (wody te są dość mocno zażelazione, stąd ich rudobrunatna barwa)- aby do nich dojść, trzeba przedrzeć się przez plażę z wieloma dużymi kamieniami (strome zejście z drogi przy tabliczce "Hot mineral springs"). W dużej mierze z myślą o kuracjuszach (ale nie tylko) organizowane są też wycieczki fakultatywne z Ajjos, z których oferty warto skorzystać- bilety sprzedaje np. biuro Ikariada Tours przy głównym placu- najczęściej w programie jest rejs na Furni i Patmos.
Kuracjusze (wyspa jest bardzo popularna np.wśród Kreteńczyków) przyjeżdżają na Ikarię często nawet na miesiąc a sezon uzdrowiskowy kończy się w październiku.

2. STYL ŻYCIA. Ikaria słynie w Grecji z umiłowania jej mieszkańców do wolności, stąd też Ikaryjczycy- czyli Ikariotes a po "miejscowemu" Kariotes ( Καριώτες ) nie narzucają sobie pospiesznego trybu życia ani nadmiernych przymusów. Wszystko na wyspie toczy się zwykle niespiesznie, spokojnie, bez stresu. Jednym z greckich słówek, które koniecznie trzeba utrwalić sobie i w pamięci i w mentalności przed wyprawą na Ikarię jest "chalara" ( χαλαρά )- "spokojnie, na luzie". Będąc na wyspie, podsłuchałem opowieść pewnych turystów z Krety, którzy opowiadali sobie o wyjściu na kawę do jednej z miejscowych knajpek: kelner obsługiwał ich na tyle powoli, że nie wytrzymali i zwrócili mu uwagę. W odpowiedzi usłyszeli głos zdziwienia ale i przywołania do miejscowego porządku: "Spokojnie.Tu jest Ikaria!" smile
Na Ikarii nie możemy się spieszyć ani nerwowo spoglądać na zegarek (mnie na przykład zegarek na Ikarii nagle stanął co uznałem za jak najbardziej naturalną kolej rzeczy i absolutnie go nie naprawiałem smile ). Chalara!

Mieszkańcy Ikarii żyją dziś głównie z hodowli zwierząt (przede wszystkim kozy i owce), drobnego handlu, obsługi turystyki (uzdrowiskowej w rejonie Ajjos Kirikos i trochę bardziej "międzynarodowej" ale i tak nie bardzo masowej w rejonach Jaliskari i Armenistis), uprawy oliwek (największe gaje znajdują się w rejonie Vaoni na południowym wybrzeżu) itp. Do całkiem niedawna Ikaria niemal nie miała portów (wybrzeże w wielu miejscach stromo spada do morza), przez wiele wieków była też nękana przez upiorne najazdy piratów, ludzie sprowadzili się więc z gór nad morze stosunkowo niedawno. Wyspa nie ma też tak silnych tradycji morskich jak niektóre inne, nie ma też zbyt rozwiniętego rybołówstwa, w przeciwieństwie do pobliskiej rybackiej wyspy Furni, słynącej z jednych z najlepszych i najtańszych w Grecji ryb i owoców morza.

Spokojny i zdrowy tryb życia sprzyja długowieczności mieszkańców- Ikaria ma w Grecji najwyższy współczynnik stulatków na 1000 mieszkańców (jest też pod tym względem w europejskiej czołówce). Osobiście miałem okazję spotkać robiącego zakupy dziarskiego 90-latka i poznać przesympatyczną 101-letnią babcię, wesołą i wciąż np.skorą do zabaw ze swoją prawnuczką smile Obecny rekordzista w liczącym kilkuset mieszkańców Ajjos Kirikos ma 108 lat.

W miejscowości Christos Rachon ( Χριστός Ραχών ) spokój, błogie lenistwo i odmienne poczucie czasu są już legendarne na całą Grecję- sklepy otwiera się tu wtedy gdy właściciele mają na to ochotę- najczęściej wieczorem a otwarte są wtedy do późna w nocy.

Mieszkańcy wyspy znani są z otwartości, rozmowy z Ikariotami leżą wręcz w dobrym tonie, nie należy ich unikać by nie zostać uznanym za jakiegoś odludka wink W małej społeczności szybko jest się zauważonym: gdy przechadzałem się po pięknie balkonowo położonej wiosce Mavrato, pewna pani od razu z sympatią zaciekawiła się moją osobą i ,co ciekawe, natychmiast i bezbłędnie rozpoznała którym z zaparkowanych samochodów przyjechałem smile

Mieszkańcy wyspy nie lubią przy tym gości wywyższających się i próbujących zaprowadzać jakieś swoje porządki, określając takich delikwentów pogardliwym miejscowym słówkiem "gruvali" ( γκρούβαλοι ). Jeśli dopasujemy się do miejscowego rytmu życia i mentalności, nie podpadniemy pod tę kategorię wink

c.d.n.
smile
Obserwuj wątek
    • tomaszkozlowski1 Re: Ikaria - roślinność, drogi, trakty 22.09.10, 00:08
      3. ROŚLINNOŚĆ. Ikaria zalicza się do jednych z najbardziej zielonych wysp na Morzu Egejskim. Zawdzięcza to także sporej ilości opadów, porównując przynajmniej z częścią okolicznych wysp. W wielu miejscach wyspy znajdziemy piękne i często rozległe lasy sosnowe czy dębowe- najwięcej po północnej i zachodniej stronie wyspy. Okolica Ajjos Kirikos przeżyła potężny pożar w latach 90. (kosztował niestety życie parunastu osób) i tu las dopiero się odradza. Prawdziwym unikatem na skalę egejską jest Dasos tu Randi ( Δάσος του Ράντη, Του Ράντη το Ρουμάνι ) piękny las chruścin o różowoczerwonych pniach i owocach podobnych nieco do poziomek (tzw.drzew poziomkowych- znajdziecie o nich więcej w wątku Przyroda Grecji) - rośliny te często spotyka się w formie krzewiastej ale prawdziwy ich las (przypominający dżunglę) to już niezła gratka. Udało mi się do niego dotrzeć (wspinając się kozimi, znaczy się niewidzialnymi ścieżkami po stromym zboczu) i robi to wrażenie. Las ten jest na tyle gęsty i wszędzie jednakowy, że w zeszłym roku zgubiły się w nim dwie miejscowe Ikaryjki, które wybrały się do niego zbierać grzyby. Na poszukiwania wyruszyli ludzie ze wsi i zagubione szczęśliwie się odnalazły. Jedynym sposobem by nie zgubić się w tym lesie jest zostawianie za sobą śladów. Inną ciekawostką są dorodne drzewiaste jałowce (piękne!), które spotkamy nad morzem w Jaliskari czy za starożytną wieżą w Faros.
      Ikaria to także głębokie zielone doliny, np. majestatyczna i porośnięta drzewami i krzewami na każdym skrawku dolina rzeki Aris (kryjąca też np. wśród rosłych platanów odnowiony młyn wodny).
      Poza lasami czy bujną makią spotkamy także liczne drzewa owocowe- gaje oliwne, kasztany jadalne, dorodne pigwy, figowce itp. Ikaria zachowała też niektóre z bardzo starych odmian winorośli i znana jest ze znakomitych domowej produkcji win.
      Wyspa oferuje duże bogactwo krajobrazów i w niektórych częściach jest znacznie bardziej sucha- zwłaszcza na południu i północnym wschodzie (okolice Faros)- tu miejscami rosną tylko niskie krzewy, krzewinki i byliny.
      Jedną z botanicznych ciekawostek jest endemiczny dla wyspy podgatunek dzikiej piwonii- piwonia ikaryjska, stosunkowo licznie rosnący w górach (piwonie są trujące więc nie zagrażają im kozy smile ). Podsumowując: Ikaria to botaniczny raj smile

      4. DROGI. Jeszcze do lat 90. sieć drogowa była słabo rozwinięta i w fatalnym stanie. Teraz jest znacznie lepiej, wiele dróg ma już asfalt choć jakość nawierzchni jest miejscami bardzo zła. Jedyna wygodna droga prowadzi z Ajjos Kirikos do kurorciku Faros oraz na lotnisko. Pozostałe drogi są w znakomitej większości bardzo kręte. Dość rzadko ma się okazję przekroczyć 60 km/h smile Niektóre wsie, np.Plajja mają jednak coś w rodzaju obwodnic, dzięki czemu, jeśli nie chcemy się tam zatrzymywać, w miarę wygodnie można je ominąć, nie klucząc po wąskich uliczakch wsi.
      Niektóre miejscowości przez całe stulecia były odcięte od komunikacji lądowej- z Manganitis ( Μαγγανίτης ) do stolicy wyspy podróżowano łodziami i stateczkami- dopiero wydrążenie w górze jedynego na wyspie tunelu (tzw. tunel tis Tulas)- co ciekawe- do całkiem niedawna pozbawionego oświetlenia i asfaltu smile - doprowadziło do skomunikowania tej malowniczej miejscowości z resztą wyspy. Jedną z najbardziej odciętych od świata wiosek pozostaje odległe Karkinagri ( Καρκινάγρι )na południowym zachodzie, do którego wciąż najłatwiej dostać się stateczkiem z Ajjos. Dwie główne miejscowości wyspy- Ajjos Kirikos i Evdilos
      ( Εύδηλος ), w prostej linii odległe o 10-11 km, połączone są trudną, w wielu miejscach wąską, górską drogą, której pokonanie nawet miejscowym zajmuje około godziny. Kręte i pnące się zboczmi drogi mają jednak jeden atut- rozpościerają się z nich zapierające dech w piersiach widoki! smile
      Na wyspie znaleźc można sporo punktów wynajmu samochodów- np.biura Dolichi czy Glaros- zarówno w Ajjos Kirikos, Evdilos jak i niektórych innych miejscowościach. Za wynajem Hyundaya Atosa z niskim przebiegiem płaciłem 30 euro za dobę.

      5. TRAKTY PIESZE. Ikaria stwarza znakomite warunki do wędrowania- wyspa obfituje w system ścieżek i szlaków i zwłaszcza w zachodniej części- w regionie zwanym Rachies
      ( Ράχες )- są one dobrze oznakowane! (inicjatywa lokalna). Najdogodniejszą porą roku jest oczywiście wiosna, gdy słońce nie praży jeszcze tak mocno a cała wyspa, jak przyznają miejscowi, tonie w kwiatach (teraz chciałbym odwiedzić Ikarię właśnie wiosną). Wiele szlaków wchodzi w góry a niektóre przecinają je z północy na południe.

      Trzeba jeszcze zwrócić uwagę na tzw. pories ( ποριές ) czyli spotykane na ścieżkach bramki zamykane na rygielek. Są one częścią ogrodzeń, wyznaczających terytoria pastwisk. Bramki takie można otwierać i wędrować sobie dalej ale ważna uwaga!- trzeba je koniecznie zamykać za sobą! W wielu rejonach wyspy mieszkańcy zapobiegają w ten sposób panoszeniu się kóz, które, jak wiadomo, błyskawicznie rozprawić się mogą z każdym śladem zieleni.

      c.d.n. smile
      • m.c.r Re: Ikaria - roślinność, drogi, trakty 22.09.10, 08:53
        tomaszkozlowski1 napisał:


        > Dwie główne miejscowości wyspy- Ajjos Kirikos i
        > Evdilos
        > ( Εύδηλος ), w prostej linii odległe o 10-11
        > km, połączone są trudną, w wielu miejscach wąską, górską drogą, której pokonan
        > ie nawet miejscowym zajmuje około godziny. Kręte i pnące się zboczmi drogi mają
        > jednak jeden atut- rozpościerają się z nich zapierające dech w piersiach widok
        > i! smile

        Możliwe do przejechania wyłącznie autem 4x4, czy zwykłym też się da?smile
        • bachula_gr Re: Ikaria - roślinność, drogi, trakty 22.09.10, 19:56
          m.c.r napisał:
          > Możliwe do przejechania wyłącznie autem 4x4, czy zwykłym też się da?smile

          OT: Oj Marcin, nie szukaj pretekstu tylko migiem zamieniaj to swoje zwykle na niezwykle. Zebys tez na Skiathos nie biegal pieszo z walizkami do tej mety co to wieszwink))
          • m.c.r Re: Ikaria - roślinność, drogi, trakty 22.09.10, 22:09
            Hehe, Ty wiesz na co mnie ostatnio naszło?smile Wygooglaj sobie model RCZ ze stajni lwa. Tyle tylko, że tym to z garażu bez urwania zderzaka się nie wyjedzie smile))
        • tomaszkozlowski1 Re: Ikaria - roślinność, drogi, trakty 22.09.10, 21:17
          Zwykłe samochody jeżdżą jak najbardziej, droga jest po prostu znacznie dłuższa niż odległość w prostej linii, kręta i mało wygodna ale asfalt ma smile
    • tomaszkozlowski1 Re: Ikaria - wioski i miasteczka 22.09.10, 23:39
      6. WIOSKI I MIASTECZKA. Z czasem uzupełnię tę opowieść zdjęciami na Fotoforum (obiecuję smile ).
      Poza dwoma miasteczkami, Ajjos Kirikos i Evdilos, resztę miejscowości (jeszcze poza kurorcikami Therma, Armenistis i Faros) można określić mianem wiosek. Są one jednak zupełnie inne niż większość wiosek w Grecji! Otóż ikaryjskie wioski są mocno "rozrzucone" (w znaczeniu, że budynki nie są poprzyklejane do siebie) i w większości przypadków urocze kamienne domki (proste i często kryte łupkiem) skryte są wśród zieleni. Wsie te potrafią być naprawdę rozległe (jak np. Perdiki czy Christos Rachon) i wyrażają ikaryjskie zamiłowanie do wolności: no bo i po co tak strasznie się ograniczać, skoro można mieć dom otoczony ogrodami?...Wyspa nie jest bardzo duża ale jest bardzo górzysta, przez co odkrywa się ją powoli- odwiedziłem wiele miejscowości ale i do wielu wciąż jeszcze muszę zawitać w przyszłości smile

      Z tych, które widziałem, za szczególnie atrakcyjne uważam, między innymi:
      -Manganitis ( Μαγγανίτης )- jeden z najbardziej urokliwych porcików jakie dane mi było zobaczyć w Grecji- z efektownymi skałami- przepiękne i spokojne miejsce- uwaga- zjazd do portu jest bardzo stromy i należy dobrze się zastanowić czy lepiej nie zejść na piechotę
      -Mavrato ( Μαυράτο )- wioska wysoko ponad Ajjos Kirikos, pięknie balkonowo położona na zboczach potężnej góry Atheras, tonie w zieleni a z jej tarasów rozpościerają się cudowne widoki na stolicę wyspy w dole oraz na pobliskie wyspy Furni i Thimena. Wieś zachowała wiele starych, malowniczych domków. Prowadzą stąd znane szlaki w góry.
      - Miliopo ( Μηλιωπό ) - wieś skryta przy zielonej dolinie na zboczach gór (słońce dochodzi tu dość późno), niezwykle malowniczo prezentuje się z szosy Aj.Kirikos-Evdilos, przez nią przebiegającej
      - Monokambi ( Μονοκάμπι ) - sama wieś nie wyróżnia się szczególnie ale ma parę punktów, które warto zobaczyć: dolinę rzeczki z majestatycznymi platanami, jedyny na wyspie (zasadzony, bo drzewa te nie rosną dziko w Grecji) piękny dąb korkowy i przede wszystkim maciupeńki kościółek Ajia Sofia skromnie "przycupnięty" pod widowiskową skałą (jeszcze o tym nie pisałem ale złożona historia geologiczna Ikarii zapewniła jej mnóstwo bardzo oryginalnych skał, zdobiących całą wyspę)
      -Arethusa ( Αρέθουσα )- wiele starych domów i ładny kościół, rozrzucone malowniczo na zielonym zboczu (i atrakcyjne widoki w stronę morza)
      -Jaliskari ( Γιαλισκάρι ) jest czymś w rodzaju kurorciku ale wyróżnia się pocztówkowym nadmorskim kościółkiem (faktycznie bardzo ładne miejsce) i okazałymi drzewiastymi jałowcami nad morzem (jest tu też jedna z bardziej znanych plaż)
      - Christos Rachon ( Χριστός Ραχών ) zasługuje na odwiedziny choćby ze względu na legendarny spokojny tryb życia mieszkańców (np.sklepy otwierające się dopiero wieczorem), wspaniałe zabawy panijiria (w określone dni roku) i dobrze oznaczoną sieć szlaków po przepięknej, lesistej okolicy
      - Glaredo ( Γλαρέδο ) - wieś niedaleko Ajjos z górującą nad nią wysoką skałą z uroczym kościółkiem Profitis Ilijas w cykladzkim stylu (wiele kościołów na wyspie architekturą nawiązuje do tych znanych z pobliskich Cyklad- w dni z dobrą widocznością z Ikarii łatwo wypatrzyć np. Amorgos). Działa tu też znana i niezła tawerna z fantastycznym widokiem na morze.W okolicy znajdują się znane, efektowne wychodnie granitów.

      Duży sentyment mam też do Perdiki ( Περδίκι ) oraz do nadmorskiego stopniowo rozrastającego się kurorciku Faros ( Φάρος ) z bardzo znaną i ładną plażą i dobrymi psarotawernami. Ach, to słodkie popołudnie w Faros...kiedy to już było...

      Evdilos ( Εύδηλος ) to bardzo ładne i już tym razem dość gęsto zabudowane miasteczko o śródziemnomorskim charakterze, powoli chyba zdobywające przewagę nad spokojniejszym Ajjos Kirikos. Znaleźć tu można wiele sklepów, punktów usługowych, czyli tzw. cywilizacji wink Tu też przybija część promów (mniej więcej co drugi dzień prom przybija do Evdilos a co drugi do Ajjos, zimą kursów jest mniej). Uwaga na poruszanie się po Evdilos samochodem- uliczki są wąskie i łatwo o trudne spotkania...z ciężarówkami... wink

      Ajjos Kirikos ( Άγιος Κήρυκος ) -wciąż jeszcze stolica wyspy- wita dużym napisem w porcie "Witamy na wyspie Ikara" i pomnikiem tegoż bohatera mitologii, który ponoć spadł do morza właśnie w pobliżu wyspy (ale niektórzy temu zaprzeczają smile ). Nad miejscowością góruje spory kościół z błękitną kopułą-siedziba biskupstwa. Miasteczko ma bardzo miły centralny nadmorski plac z leniwie toczącym się życiem, idealny do popijania porannej frappe i gapienia się na morze smile

      Miejscowości Ikarii nie obfitują w dużą ilość zabytków ale zachwycają prostotą, bezpretensjonalnością, serdecznością ludzi, atmosferą Grecji sprzed paru dekad...

      c.d.n. smile
    • tomaszkozlowski1 Re: Ikaria - zabawy i taniec 30.09.10, 00:40
      7. "ODPUSTY"- PANIJIRIA ( ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ )- TANIEC

      Panijiria -zabawy towarzyszące lokalnym kościelnym świętom- są w Grecji czymś normalnym i popularnym ale mało gdzie są tak energetyczne jak na Ikarii (do rywalizacji mogą jeszcze stawać panijiria z Krety i z miejscowości pontyjskich)- sława zabaw na tej wyspie niesie się szeroko przez Helladę. Miałem szczęście i zdążyłem jeszcze (sezon na te zabawy to oczywiście lato) na piękne panijiri w Kierame niedaleko Faros, tym wspanialsze, że organizowane nad samym brzegiem morza! Ikaryjskie panijiria to tańce do rana. Tańczą wszystkie pokolenia ale najbardziej szaleją młodzi. Zabawy na wyspie potrafią trwać wyjątkowo długo- często zaczynają się w południe (tzw. imerisia panijiria) ale kulminacja nadchodzi wieczorem. Najgorętsza atmosfera i najbardziej ekstatyczne tańce zaczynają się około pierwszej nocy. A Grecja ma niewiele tak porywających tańców jak...ikariotiko! Taniec ten cała Hellada poznała w latach 80. gdy jedną z melodii i piosenek do rytmu ikariotiko zaśpiewał na swojej płycie z utworami wyspiarskimi Janis Parios. Korowody ikariotiko przyciągają na ikaryjskich panijiria tak wielu chętnych, że czasami aż trzeba tańczyć w miejscu. Tańczący tłum wyzwala mnóstwo dobrej energii i aż nie chce się przestać smile
      Na wyspie tańczy się też i inne rytmy- sirto, chasaposerviko, zeibekiko, aptaliko ale ikariotiko rządzi i najłatwiej podrywa od stołów ! smile
      Panijiria na wyspie mają też zwykle jakiś wyższy cel: za zebrane pieniążki (np.z kupna jedzenia i picia, sam wstęp na zabawę nie jest płatny), wybudowano na wyspie już wiele dróg, szkół itd. Panijiri to już nawet nie tyle sensu stricto święto religijne, co święto lokalnej społeczności, która spotyka się, bawi razem i razem zbiera fundusze (zdarzają się też loterie fantowe) na własne pomysły. Na panijiria przyjść może każdy, oprócz miejscowych pojawiają się też na nich ikarioci-emigranci, którzy licznie spędzają wakacje na wyspie a także turyści- Grecy i obcokrajowcy. Mile widziani są wszyscy, trzeba mieć tylko ochotę do zabawy! smile

      A zobaczcie sami jak tańczy Ikaria:
      Monokambi- www.youtube.com/watch?v=St8arMLzIRI&feature=related
      Christos Rachon (panijiria w regionie Rachies uchodzą za najwspanialsze na wyspie)- www.youtube.com/watch?v=et76bvavoK8
      Christos Rachon - www.youtube.com/watch?v=caw1x-crr68&feature=related
      i www.youtube.com/watch?v=I9qQkRrOAdU&feature=related
      i z towarzyszeniem ludowej kobzy (tsambuny)-
      www.youtube.com/watch?v=PUh4uButml4&feature=related
      www.youtube.com/watch?v=YoCKXHN24DU&feature=related
      Langada- www.youtube.com/watch?v=_ukDqciUH7c&feature=related
      Kosikia- www.youtube.com/watch?v=uJbU-FwBsF4&feature=related
      Karavostamo- www.youtube.com/watch?v=SagkVf-LyA0&feature=related
      Kuniadi- www.youtube.com/watch?v=ssQ_Qhd6WbU&feature=related
      Tu już nie ikariotiko ale chasaposerviko na panijiri w wiosce Proespera-
      www.youtube.com/watch?vshock23Zwh_76Xs&feature=related
      Gdyby ktoś nabrał ochoty nauczenia się skocznego tańca ikariotiko, proszę bardzo, uczymy go na warsztatach (na "odcinku" wyspiarskim) smile

      c.d.n. smile

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka