OPOL dzielony na trzy ;)

[syswia]

Witam Was. Od jakiegos juz czasu podczytuje Was z duzym
zainteresowaniem (glownie dzieki Kranikowi, he he he). A ze macie
duzo wieksze doswiadczenie postanowilam poprosic Was o opinie i
jakies rady.

Jestem Polka, zamezna z Kanadyjczykiem pochodzenia pundzabskiego.
Mieszkamy w Kanadzie. Mamy 4 mies synka. Ja sie plynnie posluguje
polskim i angielskim. Maz jest bilingualny: angielski i pundzabi.
Troche mowi tez po polsku, ale nie na tyle, zeby moc w domu
funkcjonowac wylacznie w tym jezyku. Ja znam w pundzabskim tylko
podstawowe zwroty. W domu rozmawiamy po angielsku i wtracamy polskie
zdania albo zwroty. W wychowanie syna bardzo sa tez zaangazowani moi
tesciowie, ktorzy sa biegli w angielskim (z przyciezkim akcentem),
pundzabi i hindi. W przyszlym roku ta opieka znacznie sie zwiekszy,
bo tesciowa zaoferowala, ze zajmie sie synem, zamiast posylac go do
zlobka. Nie mam tu "polskiej" rodziny wiec zrodlem tego jezyka
bylabym praktycznie ja, i ewentualnie maz moglby nieco kontrybuowac.

Jak to rozwiazac w mysl OPOL? Ja po polsku, maz po angielsku, a
dziadkowie w pundzabi? Czy moze ojciec powinien mowic w pundzabi, a
angielski odpuscic w ogole? Ostatecznie "same" sie naucza po
angielsku - w szkole, z tv, od znajomych dzieci... Jakie jest wasze
doswiadczenie? Czy dzieci odpuszcza sobie jezyk polski, jesli my
(rodzice) bedziemy porozumiewac sie dalej miedzy soba po angielsku?
Troche sie obawiam, ze jesli wyeliminujemy angielski, to bedzie nam
ciezko funkcjonowac tylko w polskim i pundzabi.

Bede wdzieczna za ewentualne sugestie.

[jan.kran]

Cześc Syswia))
Ja nie mam doswiadczeń z trzema językami u małego dziecka ale czytam sporo na
temat wielojęzyczności i na forum są na pewno osoby które Ci lepiej doradzą.
Zresztą właśnie zostałam zjechana ostro na matkach w Anglii , jak mi złość
przejdzie to się wypowiem na forum o tożsamości...
Ale tak z pewną nieśmialością bym podpowiedziała że chyba bym nie zmieniała
sytuacji domowej.
Wy sobie mówcie po angielsku , Ty po polsku.
Natomiast absolutnie bym wykorzystała teściów i poprosiła żeby do malego mówili
tyko w pundżabi.
Angielskiego się nauczy ...

Ściskam
K.

[ciotka_paszczaka]

Ja mam doswiadczenie troj jezyczne! I to z trzech rodzin jezykowych:
slowianskiej, germanskiej i celtyckiej.
Dzieci nie maja zadnych poroblemow z przechodzeniem z jezyka na jezyk. A jedynie
w szkole jest ten trzeci jezyk, walijski -ktorego na dobra sprawe nie zna nikt z
nas, co nam zupelnie nie przeszkadza, tzn. DZIECI nas ucza. I jest dobrze.
Ja mowie do dzieci po polsku, maz po angielsku, dzieci miedzy soba tak jakos pol
na pol, chociaz teraz cwicza do dnia Dewi Sant (Sw. Dawid, patron Walii)ktory
jest obchodzony w szkole, wylacznie po walijsku, wiec...uczymy sie!
Pozdrawiam,
Anna
P.S. walijski nie jest tu uznawany za "jezyk obcy" chociaz nie wiele osob sie
nim plynnie posluguje. Paradoksalnie, sa to czesto mlode osoby tzn. nie starsze
pokolenie (tak, jak moznaby sie spodziewac) ale ludzie w wieku 20-30 lat, ktorzy
jezyk znaja ze szkoly.

[lenkaaa]

Witam. U nas sytuacja wyglada nastepujaco: ja rozmawiam z corka (4,5 lat)po
polsku, maz po angielsku, ja z mezem po angielsku, mieszkamy w Holandii.
Niderlandzkiego corka nauczyla sie w przedszkolu i teraz w szkole. Nauczyciele
mowia, ze mowi ladnie po tubylczemu, robi bledy jezykowe ale nie wieksze niz
dzieci holenderskie w jej wieku (tez przeciez uczace sie wciaz wlasnego jezyka)
i ma lekko wyczuwalny "obcy" akcent, ale nie widza w tym problemu.
Podczas wspolnych rozmow przeskakuje z jezyka na jezyk: do mnie po polsku, maz
wtraca cos po angielsku (maz troche mowi po polsku i w wiekszosci rozumie o czym
rozmawiam z corka, wiec nie musze tlumaczyc), na co corka odpowiada mu po
angielsku. W Polsce jeszcze nikt nie powiedzial mi, ze corka mowi z obcym
akcentem, co mnie niezmiernie cieszy.

[syswia]

Dziekuje Wam i pozdrawiam serdecznie. Poki co, gryze sie po jezyku,
zeby nie mowic do malego po angielsku. Nieswiadomie to robie. Juz
sie przylapalam, ze plynnie przeskakuje co wypowiedz z jednego
jezyka na drugi. Uch! Trudne to jest.

[jan.kran]

Przemyślałam , pogadałam z Młodą i podzielę się
Moim zdaniem powinnaś wszelką cenę mówić do dziecka tylko po
polsku ,to będzie z pewnością w przyszłosci jezyk najsłabszy.
Tak że poki małe to daj Mu ile możesz.
Polski można później podciagnąć ale na razie jak piszesz jesteś jedynym źródlem
więc < o ile chcesz żeby znał polski > to zacznij teraz.
Jeżeli rozmawiacie po angielsku bym tego nie zmieniala.
Natomiast zastanowiłabym się nad tatusiem
Porozmawiaj z Nim.
Mógłby z dzieckiem rozmawiac w pendżabi wykluczając w ogóle
angielski ?
Nie mieszając angielskiego z pendżabi ?
Chodzi mi o to że Twój syn ma ogromną możliwość nauczyć się dwóch językow
dużych i trudnych.
Polski to drzwi do języków slowiańskich a pendżabi do ogromnego bogactwa
języków Indii.
Myślę że powinniście podyskutować i ustalić co jest dla Was ważne ale ja bym
jednak optowała za językami rodziców z angielskim w tle na dziś)))
Uściskaj Małego i Męża ode mnie))
Ula

A propos punjabi i wielojezycznosci :)

[olliesmum]

www.mothertonguematters.com/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=1
W ogole polecam cala strone

[syswia]

Dzieki. Troche przerazilo mnie twierdzenie tego prpfesora z Toronto
University, ze dziecko traci zdolnosc mowienia w rodzimym jezyku w 2-
3 lat po rozpoczeciu edukacji szkolnej, jesli rodzice ostro nie
pracuja nad jezykiem rodzimym w domu (lub jesli rodzinna nie zyje w
swoistym ghetto jezykowym). Przeraza mnie to dodatkowo, dlatego, ze
Kanada jest bardzo bardzo otwarta na mniejszosci/imigrantow i w
szkolach tu nie ma zadnej dyskryminacji typu zakazy porozumiewania
sie w ojczystym jezyku na przerwach itd... wrecz odwrotnie...
zacheca sie do dzielenia na forum klasy. Pracowalam kilka miesiecy
jako pomoc nauczycielska w najzwyklejszej podstawowce, wiec mam
wlasne obserwacje.
Co do punjabi, to mysle, ze moj maz mial szczescie, bo mieszkala z
nimi Babcia, ktora nie mowila po angielsku i musieli nauczyc sie
plynnie mowic w tym jezyku. Reszta kuzynostwa niestety mowi bardzo
slabo albo jest to bardzo zachwaszczony punjabi. Na tyle
zachwaszczony, ze ja moge zrozumiec, co mowia...

[spinelli]

syswia napisała:

> Ostatecznie "same" sie naucza po
> angielsku - w szkole, z tv, od znajomych dzieci... <

Ja jak zwykle zrobie za adwokata diabla, ale najpierw pogratuluje Ci synka

Po czym dodam, ze nie zrzucilabym roli nauczania jezyka angielskiego na kolegow
dziecka. Czesto w srodowisku emigranckim koledzy syna pochodza z tego samego
kregu kulturowego.

Walczymy o kulturowa tozsamosc naszych dzieci, to znaczy o zachowanie naszej
tozsamosci poprzez nasze dzieci (wiem, wiem, powtarzam sie) czyniac z nich
outsiderow w ich wlasnym kraju.

Pomijajac juz nawet kulturowa tozsamosc bardzo czesto jako argument stosuje sie
to, ze mamy mozliwosc darmowego nauczenia naszego dziecka dodatkowego jezyka.

Nie podwazam absolutnie wartosci i korzysci plynacych z plynnej znajomosci wielu
jezykow ale powtorze - nie za wszelka cene. Widze dzieci dorastajace w
rodzico-jezycznych srodowiskach, idace do szkoly i umieszczane w programach ESL
- dzieci, ktore sie tu urodzily a nie znajace jezyka swojego kraju bo rodzice
wieksza wage przykladali do wlasnego jezyka ojczystego.

Kiedy slysze "nie martw sie - w szkole sie nauczy" to mi sie cos w kieszeni
otwiera. Narazamy nasze dzieci na takie wyobcowanie jakiego my doswiadczylismy
po przyjezdzie do nowego kraju.

To jest ich kraj, tutaj przynaleza i tu powinny zyc w kulturowym kontekscie
lacznie z rymowankami, kolysankami, klasyka dziecieca.
Jezyk rodzicow to jest - jakkolwiek to dla nas jest przykre - sprawa drugorzedna.

Z bolem serca ale swiadomie ograniczylam nauke jezyka polskiego - tzn zycie
ograniczylo a ja z tym nie walczylam. Jesli mamy czytac wieczorami ksiazki (a
czas mamy ograniczony) to wole zeby czytal po angielsku. Wyeliminowalam polska
szkole sobotnia bo po pierwsze byla calkiem do kitu a po drugie uwazam, ze
sobote powinien spedzic raczej sportowo niz naukowo. Robie ile moge ale
przestalo to byc dla mnei sprawa zycia i smierci.

Moze jakos wyrosnie na ludzi

Pozdrawiam serdecznie i zycze lagodnego rozwiazania dylematow.
Spin

[syswia]

Dzieki Spin, dawno Cie na forach nie widzalam...

Ja mysle, ze mojemu synkowi ta polskosc az tak strasznie nie
zagraza, bo w zasadzie utrzymujemy kontakty tylko z jedna rodzina w
pelni polska, ktora na codzien posluguje sie w domu wylacznie
polskim. I to by bylo na tyle. Z reka na sercu.

Jesli chodzi zas o punjabi, to mamy akurat bardzo pozytywny przyklad
w rodzinie. Dwojka dzieci - swiadomie w domu wychowywana w tym
jezyku - w szkole bardzo szybko zlapala angielski a potem francuski
(bo zostaly przeniesione do French immersion). Zadnych lekow,
stresow nie bylo. Dzieci mowily w domu wylacznie w punjabi do 5 roku
zycia. Teraz mowia mieszanie - i tak - i tak, w zaleznosci od tego,
kto jest odbiorca. Rodzice sa oczywiscie bilingualni i teraz mowia
do dzieci w obu jezykach.

A tak calkiem na luzie: myslisz ze tozsamosc kulturowa to jest
wylacznie jezyk? W rodzinie mojego meza wiekszosc jego kuzynow
(czyli pierwsze pokolenie urodzone w Kanadzie) w ogole albo bardzo
slabo mowia w pundzabi. Natomiast poglady maja takie ze hej, zeby
nie powiedziec sredniowiecze wioski punjabskiej (malzenstwo
aranzowane tylko i wylacznie, kobieta do garow i dzieci i tym
podobne kwiatki, niestety). Wszystko to sa ludzie wychowani w
Kanadzie, po angielsku, po wyzszych studiach i na wysokich
stanowiskach w znanych korporacjach miedzynarodowych... Szkoda slow.

Ja mysle, ze problemy z tozsamoscia i wyobcowanie wiaza sie nie tyle
z wielojezycznoscia w domu rodzinnym, co z zamknieciem sie rodzicow
w okreslonych gettach kulturowych, ich braku otwarcia na innosc i co
tu duzo mowic: rasizm wyuczony w domu. To jest bardzo ciekawy temat.
Znowu sie odwolam do przykladu w rodzinie mojego meza. Ciekawa rzecz
jest to, ze moj maz jako nastolatek nigdy nie doswiadczyl zadnych
przykrosci z powodu swojego pochodzenia, koloru skory, czy tez
bilingualizmu. Natomiast jego kuzyni, mieszkajacy w tej samej
okolicy, do tej pory snuja opowiesci, jaka to wielka krzywda ich
spotykala w szkole, jaka nietolerancja i jak ciagle MUSIELI sie bic
z innymi (bialymi) chlopakami, zeby oduczyc ich uzywania slow typu
Paki. Bardzo mnie to uderzylo. Teraz mysle, ze po prostu rodzicom
mojego meza udalo sie perfekcyjnie wlaczyc w zycie Kanady, nie
tracac przy tym swojej tozsamosci, jezyka, kultury. Dzieciom zas
udalo sie wziac z kultury rodzicow i z otaczajacyj ich
rzeczywistosci kanadyjskiej to, co najlepsze. Wiem, troche to
patetycznie brzmi, ale w zasadzie sprowadza sie do: zyj i daj zyc
innym. Mysle, ze to jest dobry przyklad do nasladowania.

[spinelli]

syswia napisała:

>
> A tak calkiem na luzie: myslisz ze tozsamosc kulturowa to jest
> wylacznie jezyk? W rodzinie mojego meza wiekszosc jego kuzynow
> (czyli pierwsze pokolenie urodzone w Kanadzie) w ogole albo bardzo
> slabo mowia w pundzabi. Natomiast poglady maja takie ze hej, zeby
> nie powiedziec sredniowiecze wioski punjabskiej<


Wiesz co, to jest bardzo ciekawe co piszesz. Pracowalam z chlopakiem - Sikhem,
rozmawialismy wlasnie na temat tej dziwacznej(?) tozszamosci w "trzecim
wymiarze" czyli wlasnie o dzieciach imigrantow i doszlismy do wspolnego wniosku
(zauwazajac potezne podobienstwa miedzy gettowymi srodowiskami imigrantow z
Polski i z Indii) - ze ich dzieci sa produktem mieszaniny ambicji, kompleksow i
fobii.

Zaznaczam, ze nikomu tutaj nie zarzucam fobii i kompleksow.

Dodam, ze to jest dla mnei temat rzeka i moglabym dlugo na ten temat.

spin

[syswia]

Wiekszosc dzieci (nie tylko emigranckich) jest taka mieszanina

[spinelli]

syswia napisała:

> Wiekszosc dzieci (nie tylko emigranckich) jest taka mieszanina <<

Dobre))
Ale tutaj jest mieszanina z misją

[syswia]

Wlasciwie nie odnioslam sie bezposrednio do tego, co napisalas, wiec
jeszcze uscisle:

1. Zgadzam sie z Toba w calej rozciaglosci, ze zamykanie sie
emigrantow w gettach kulturowych/jezykowych jest nieszczesciem - dla
nich samych i dla otoczenia. Nie sadze jednakze, ze dazenie do
wielojezycznosci dzieci rowna sie z zamknieciem sie rodziny w
takowym getcie - a juz zwlaszcza w takim przypaku, gdy w gre wchodza
3 kultury.

2. Dazenie do wielojezycznosci dzieci w malzenstwach mieszanych nie
jest tez (moim zdaniem) walka o tozsamosc kulturowa tychze dzieci.
Jezyk jest tylko czescia kultury (i tez przyklad z gory o
sredniowieczu wioski pundzabskiej ma to ilustrowac). Byc moze tak to
wyglada w malzenstwie emigrantow o tym samym pochodzeniu, ale w
malzenstwie mieszanym po prostu nie ma na to miejsca. Inaczej
zwiazek sie po prostu wczesniej czy pozniej rozpadnie.

3. Ja postrzegam dazenie do wielojezycznosci mojego syna jako chec
otwarcia przed nim roznych mozliwosci w przyszlosci (chocby studiow
w Polsce lub w Indiach albo pracy tamze). Z drugiej strony (i jest
to dla mnie wazniejsze) chcialabym, zeby moj syn czul sie pewnie
zarowno w kulturze kanadyjskiej, polskiej jak i pundzabskiej, a
znajomosc jezyka jest pierwszym krokiem. Tak wiec, moje pragnienia
wyplywaja z kompletnie innych przeslanek niz Twoje (poniekad
sluszne) spostrzezenia.

4. Nie spodziewam sie, ze moj syn bedzie sie czul Polakiem. Nie mam
zadnego parcia na to. Co wiecej, bylabym bardzo zdziwiona, gdyby sie
okazalo, ze czuje sie albo Polakiem albo Pundzabi. Bardzo. Dlaczego?
Bo moj maz (dziecko emigrantow) czuje sie Kanadyjczykiem

5. Mnie sie noz nie otwiera, kiedy slysze "samo sie nauczy
angielskiego", bo po pierwsze widzialam na wlasne oczy jak to dziala
w rodzinie mojego meza, a po drugie, pytalam sie kilku nauczycielek
(zarowno Polek, jak i Kanadyjek) i wszystkie mowily, ze dzieci
bardzo szybko lapia angielski w szkole i nie ma z tym kompletnie
zadnych problemow. Pokrywa sie to z tym, co wyczytalam w
pamietnikach polskich emigrantow. Sama nie mam doswiadczen do
ktorych Ty sie odnosisz: moj maz jest Kanadyjczykiem, a ja
przyjechalam tu z plynna znajomoscia angielskiego. Co do polskich
rymowanek itd. - owszem uczestniczymy w playgroups i spiewamy, ale
chyba naturalne jest, ze mi blizsze sa rymowanki i wierszyki
polskie. Jedno nie wyklucza drugiego. Przeciez pisze "OPOL dzielony
na 3", wiec nie zakladam kompletnego wykluczenia angielskiego. Rzecz
w tym, ze to nie ja bede zrodlem tego angielskiego.


Pozdr,
S.

[jan.kran]

Syswio podpisuje sie obiema rekoma pod tym co napisalas

[spinelli]

Syswio, z Twoich postow na innym forum zawsze wynika madrosc i otwartosc wiec
nie bierz moich postow za zarzut. Pisze to co mysle bo pytasz jakie ludzkosc ma
zdanie

O dzieciach w ESL i dzieciach wyobcowanych pisze na przykladach bardzo mi
bliskich. Widze tez po koledze mojego syna, ktory wychowany w rodzinie
polsko-polskiej, z co-sobotnim obowiazkiem szkolnym mowi gorzej po polsku niz
moj. Bralam udzial w pewnych zajeciach, gdzie zalozeniem bylo, ze mowimy po
polsku. Ciagle musialam dzieciom przypominac, ze mowimy po polsku, moj sie
"nawracal", tamten zupelnie ignorowal polecenia. W pewnym momencie powiedzial
mi: I hate Polish, I hate Polish school, I will NOT speak Polish.

Nie pisze, ze Twoje dziecko bedzie wyalienowane, ze bedzie wytykane palcami.
Pisze o tym co widze w swoim otoczeniu. Bo istnieje jeszcze ta strona medalu. W
koncu to jest forum o wielo- a nie jedno-jezycznosci
pozdrawiam serdecznie

[jan.kran]

Napisze na razie krótko ,jak czas pozwoli to się szerzej wypowiem

Cenię sobie wypowiedx Spinelli choć moje osobiste doswiadczenia i wielu moich
znajomych są inne.
Ale cieszę sie że mogę zobaczyć problem z innej strony ...

Tozsamosc

[olliesmum]

Ja mieszkam poza Polska od 21 lat, czyli prawie polowa mojego zycia...Mieszkalam
w roznych krajach do tej pory - najdluzej w Niemczech (12 lat) i w Irlandii (8
lat) i zawsze czulam sie dobrze zintegrowana - w sensie jezyka, pracy,
znajomych, wiedzy o kraju i zwyczajach "tubyklcow" , z ktorych czesc napewno
przejelam.
Uwazam sie za Polke + Europejke + obywatelke swiata .
Taka tez tozsamosc moge przekazac mojemu dziecku (ktore urodzilo sie w Irlandii
i ma ojca Anglika).
Dla mnie przekazywanie elementow tozsamosci kulturowej odbywa sie takze ale nie
tylko przez jezyk i powinno byc naturalne i autentyczne co nie znaczy tylko
nieswiadome.
Wiem, ze moje dziecko nie bedzie tylko Polakiem, ale chce by mialo swiadomosc i
znajmosc kultury swoich rodzicow, wiec i mojej polskiej kultury.
Mysle, ze tylko w przekazywaniu tej kultury jestem ekspertem i ze jest to tak
samo dobra i wazna kultura jak i ta irlandzka i ta brytyjska.
Wierze tez, ze jest bogactwem znac dwa jezyki od dziecka .
Z powyszych przyczyn mowie do mego dziecka prawie zawsze po polsku, czytamy
ksiazki po polsku, jezdzimy do Polski na wakacje itd.
Moje dziecko chodzi do irlandzkiej szkoly - od niedawna do takiej, ktora
swiadomie podkresla waznosc roznych kultur i jezykow, celebruje interkulturowosc
itd.
Moj syn mowi w tej chwili, ze jest Irlandczykiem (tu sie urodzil i ma irlandzki
paszport), co nie przeszkadza mu mowic plynnie po polsku, znac polskie piosenki
i filmy.
Mysle, ze przekazuje mu bagaz kulturowy, z ktorym kiedys zrobi, co chce, ale ze
ja daje mu od siebie czesc mojej kultury, ktora jest po prostu czescia mojej
osobowosci i byabym nieautentyczna, gdybym pozbawiala go tej kultury i nie
pielegnowala jej.
Oczywiscie zalezy mi tez, by moje dziecko moglo komunikowac sie z moja rodzina w
Polsce i czulo sie tam swobodnie.
Dlatego dbam swiadomie o to, by rozwiajac jego umiejetnosci jezykowe i znajomosc
kraju. Moze posle go jeszcze na lekcje j.polskiego do szkoly weekendowej, bo
widze, ze ciezko nam idzie nauka czytania i pisania w domu .
W kazdym razie nie bede go to takiej nauki zmuszala, ale zachecala, mowiac mu o
korzysciach z niej plynacych na przyszlosc, bo mysle, ze wazne jest by dziecko
widzialo sens w takiej dodatkowej nauce. I zeby nie powiedzialo mi pewnego dnia,
ze nienawidzi polskiego...
Aha, jeszcze jako anegdote podam, ze gdy jest u nas jakis kolega irlandzki
mojego synka, czasem proponuje mu nauke paru polskich slowek typu prosze,
dziekuje. To drobiazg, ale bardzo pozytywnie wplywa na swiadomosc bycia
dwujezycznym u mojego dziecka
Ja wychodze poza tym z zalozenia ze integracja moze i powinna isc w dwoch
kierunkach - ze takze "tubylcy" moga cos uzyskac o emigrantow.

[ciotka_paszczaka]

olliesmum napisała:

> Ja mieszkam poza Polska od 21 lat, czyli prawie polowa mojego zycia...[...]ja bardzo podobnie.

[..]
> widze, ze ciezko nam idzie nauka czytania i pisania w domu .

Ja -ucze dzieci sama, kupilam z Polski podreczniki dla dzieci Elementarz (blekitna szkola) plus pakiet Wyd.Szk. o wdziecznej nazwie "box ucznia" do klas 1-2; i nie przerabiamy wszystkich cwiczen -bo nie daje rady; w koncu to zajecia dodatkowe;
ale czytamy i piszemy razem.
Codziennie,czasem jedynie tylko przez 5 min.

A jeszcze mozemy polecic programy do nauki literek/czytania/pisania.
Dzieci lubia
zwlaszcza "Czytam i pisze" edu rom Young Digital planet -kupilismy w Merlinie.
Starszej pociesze podobaja sie dyktanda zwlaszcza takie smieszne, typu "kura w piora sie stroila, by na bal gotowa byc, a gdy stroic sie skonczyla, rzekla wtedy chce sie zyc". Mamy rozne dyktanda, wierszyki lamiace jezyki etc.
Na pewno nie pisze (jeszcze?) tak dobrze jak polskie dzieci w tym samym wieku, ale czyta plynnie.
Staram sie wybierac cos, co i ja, i mnie zaciekawi.Mlodsza dopiero uczy sie czytac (w ogole) wiec na razie trudno to ocenic.
[...]

Polskiej szkoly w okolicy nie ma, chyba dla tego, ze nie jest to (jeszcze) obszar w ktorym mieszkaja Polacy. Nie wiem tez, jak wygladaja takie zajecia. Na stronie Polskiej Macierzy szkolnej w Anglii, nie wyglada to jakos zbyt zachecajaco z mojego -subiektywnego- punktu widzenia.

> Aha, jeszcze jako anegdote podam, ze gdy jest u nas jakis kolega irlandzki
> mojego synka, czasem proponuje mu nauke paru polskich slowek typu prosze,
> dziekuje. To drobiazg, ale bardzo pozytywnie wplywa na swiadomosc bycia
> dwujezycznym u mojego dziecka

My robimy dokladnie tak samo, ba, dzieci w szkole czesto pytaja "a jak sie mowi po polsku...?" Co prawda tu, w okolicy nie ma Polakow!

Jak przyjechalam odwiedzic -wtedy jeszcze nie rodzine -mojego przyszlego meza (...dwadziescia lat minelo...); to zaskoczyli mnie tym, iz:
poszli do biblioteki i przyniesli podrecznik polskiego z kasetami z ktorych nauczyli sie: Prosze, dzien dobry etc.!
Mile to bylo.
Jeszcze piekniejsze bylo to, jak jego australijska kuzynka,dumna z nowo zdobytej wiedzy, uczyla tubylca po polsku. Brzmialo to mniej wiecej tak: Anna mowi: jean -doh -bree!

[lenkaaa]

a propos tozsamosci, to bardzo mnie ciekawi kim bedzie sie czula moja corka gdy
podrosnie...Mama Polka, tata Walijczyk, urodzila sie i mieszka w Holandii -
zakladajac ze zostaniemy w tym kraju, myslicie, ze bedzie czula sie Holenderka
??? Obywatelstwa holenderskiego nie ma i miec na razie nie bedzie bo nie ma do
tego podstaw prawnych. Ma dopiero 4 lata. Strasznie jestem ciekawa...

Tak mi sie jeszcze przypomnialo przy okazji "Anna mowi: jean -doh -bree! ", jak
to moj maz w ciago 3 minut nauczyl znajomych (Irlandczyka, Walijczyka i
Holenderke) spiewania polskiego STO LAT:

"Sto lat, sto lat, yes Jersey, Jersey jam,
sto lat, sto lat, yes Jersey, Jersey jam,
yes giraffe, yes giraffe, yes Jersey, Jersey jam,
yes, Jersey jam !"

Wyszlo bardzo ladnie, spiewane przez 3 Polakow, mojego meza i kolegow, tak, ze
osoba, ktorej to odspiewano przez telefon nie zorientowala sie iz spiewali
rowniez cudzoziemcy

[syswia]

Cenie sobie Twoje zdanie, dlatego tak obszernie odpowiedzialam.

Nie zamierzam katowac mojego syna polskoscia Obydwoje z mezem
mamy pewien dystans zarowno do naszych kultur (w sensie pop-
kultury), jak i religii, wiec synowi nie grozi jakis system nakazowo-
rozdzielczy. Wiadomo, bedziemy zachecac.

Odnosnie Twojego przykladu - dzieci czesto przechodza bunt, a
pozniej sie "nawracaja". Fajnie, jesli maja baze, do ktorej moga
wrocic.

[ciotka_paszczaka]

A ja zgodzilabym sie z Syswia!

Spirelli, wydaje mi sie, ze musisz pamietac o jednej rzeczy, czesc z nas nie czuje sie w zadnym stopniu emigrantami (pisze o sobie, ale takze o moim mezu, ktory bedac produktem dwu kultur: irlandzkiej i brytyjskiej) mieszkajacy w trzecim, bylo nie bylo, kraju NIE jest emigrantem.

Podobnie moje dzieci urodzily sie w innym kraju, niz ten, w tym w ktorym mieszkaja, a jednak nie maja trudnosci z wlasnym okresleniem kulturowo -tozsamosciowym. I nie uwazam, ze powinnam wplywac na ich samo-okreslenie w stopniu innym, niz nauka jezyka mamy, pewne wiadomosci o kraju z ktorego mama pochodzi; tak, jak wiedza o kraju pochodzenia taty.

Skad to wiem?

Przyniosly dzieci, ze szkoly formularz, w ktorym proszono (rodzicow) o okreslenie tozsamosci dziecka.
Rubryk bylo cale mnostwo, troche moim zdaniem mieszajacych pochodzenie etniczne (niepodwazalny kolor skory) z pochodzeniem kulturowo-narodowosciowym. Bo jak oddzielic White European -od British/Irish? Albo wlasnie African od Carrabean?

Sama bylam ciekawa,co wybiora. Teoretycznie, mozna by przyjac, ze bedzie to tozsamosc kraju w ktorym sie wychowuja (i jezyka ktorym mowia -a nie mowi zadne z nas).
A okazalo sie, ze czuja sie Irlandkami, tak jak tato. I to wpisalam w kwestionariuszu.
Ich wlasna tozsamosc, moze-ale nie musi- byc zwiazana z jezykiem, ale jak na razie, gdzie tylko jestesmy (a ostatnio byly to wakacje na drugiej polkuli) reakcja na dwujezycznosc dzieci byla zawsze mniej wiecej taka sama:
"jakie wy jestescie madre,ze potraficie mowic tak dobrze w dwu jezykach!"
Albo:
"czy pani maz mowi po polsku?"-mowi"-"a...to musi byc bardzo zdolny!"
etc.
Innymi slowy, reakcje byly zawsze pozytywne!

Byc moze, wynika to stad, ze obracamy sie w pewnym okreslonym kregu kulturowym, nie mam zadnego doswiadczenia z "gettami"; tam sytuacja moze wygladac faktycznie inaczej.

Tak, ze znajomosc jezyka, moim zdaniem ma sie nijak do tozsamosci. Ja mowie biegle po niemiecku (wsrod przodkow mialam wielu Austriakow) ale w zadnym stopniu nie poczuwam sie do jakiejs austriacko-niemieckij tozsamosci (mimo iz sam jezyk bardzo lubie!).

[spinelli]

ciotka_paszczaka napisała:

> A ja zgodzilabym sie z Syswia!
>
> Spirelli, wydaje mi sie, ze musisz pamietac o jednej rzeczy, czesc z nas nie cz
> uje sie w zadnym stopniu emigrantami (pisze o sobie, ale takze o moim mezu, kto
> ry bedac produktem dwu kultur: irlandzkiej i brytyjskiej) mieszkajacy w trzecim
> , bylo nie bylo, kraju NIE jest emigrantem.

A ja pisze o tych wiecznych imigrantach, ktorzy ze swych dzieci czynia
imigrantow. Syswia ma bardzo ciekawy zlepek etniczny Syswio, kiedy slucham to
co Russel Peters mowi o swoim srodowisku to jakbym sluchala o Polonii.
Uwaga: przyznaje, ze mam alergiczny stosunek do Polonii - jej wszechwiedzy,
narzekactwa, tzw wyzszosci kulturowej, odizolowania od spoleczenstwa. Pisalam na
ten temat felietony i zdania nie zmieniam, wrecz utwierdzam sie w nim przez
kolejne lata przezyte w Kanadzie.

Poniewaz temat rozszerzyl sie na tozsamosc to pozwalam sobie dywagowac.

Wiem, ze to nie dotyczy akurat Syswii (przynajmniej z polskiej strony jej
dziecka) bo ona ma ograniczona ilosc Polakow w otoczeniu ale moj post wynikl z
tego "z angielskim sobie poradzi". Napisalam, ze mi sie scyzoryk otwiera bo to
jest nagminne w moim srodowisku a wynika z czegos glebszego. Bardzo czesto z
tego, ze rodzice kurczowo trzymaja sie swojego jezyka bo sami nie czuja sie
pewnie w angielskim. Nie biora udzialu w zyciu nowego kraju - chodza do
polskiego kosciola, na polonijne imprezy, do polskiego sklepu, polskiego banku -
praktycznie moga zycie przezyc nie nauczywszy sie angielskiego. Na moim osiedlu
mieszka 65% Polakow. Kiedy sie ich slucha np czekajac na autobus szkolny moze
sie czasem noz sprezynowy otworzyc.
Opinie wyrazane przy dzieciach na temat beznadziejnego systemu edukacyjnego,
glupiej dyrektorki szkoly, sinym(!!!) nauczycielu, brudasach Kanadyjkach, ktore
nie sprzataja, nie gotuja.

Gdyby to nie bylo nagminne nie oplacaloby mi sie o to kopii kruszyc.

Ci ludzie oczywiscie nigdy nie spedzaja weekendu, urlopu, pikniku z kim innym
jak z innymi Polakami. Ich dzieci przesiakaja ta atmosfera. Z koniecznosci
przyjaznia sie glownie z innymi polonijnymi dziecmi bo wyczuwaja podswiadomie
niechec rodzicow do "cudzoziemcow"
To jest typowe nie tylko dla Polakow.

Pracuje z chlopakiem, ktorego rodzice pochodza z Armenii, on tam nigdy nie byl.
Kiedy jego ojciec byl bardzo chory wzial urlop. Powiedzial mi wtedy - bo wiesz,
my nie jestesmy jak kanadyjskie rodziny.

Zrobilo mi sie okropnie przykro.

[ciotka_paszczaka]

spinelli napisała:

>[...]
> A ja pisze o tych wiecznych imigrantach, ktorzy ze swych dzieci czynia
> imigrantow.

Coz,nie moge nic na ten temat napisac, bo calkiem po prostu nie mam takiego doswiadczenia. Przyjechalam do Anglii znajac biegle angielski, tak jak przed przyjazdem do Niemiec, znalam niemiecki. Argument, ze jezyka (mowie o tych "glownych", bo oczywiscie inaczej ma sie sprawa z jezykami typu walijski) mozna sie nauczyc po przyjezdzie, jakos do mnie nie dociera.
W ogole staramy sie (obydwoje z mezem, i teraz z dziecmi) -jesli tylko jedziemy do jakiegos nowego kraju, nawet na kilka dni (konferencja, czy seminarium) nauczyc bodaj podstawowych zwrotow.
I nawet, jesli wymowa pozostawia troche do zyczenia, to tubylcy jakos zawsze lepiej reaguja na "prosie" niz na wykrzyczany, powiedzmy anglieski.Historia ktora przytrafila sie mojemu mezowi, kiedy pojechal do Japonii, a przed wyjazdem, ambitnie uczyl sie zupelnych podstaw mowionego japonskiego.
I opowiadal jak mu poszlo: w "bullet train" usilowal zamowic cos do picia. "Czy chcialby pan kawe, czy herbate?" -" Herbate".- "Z cukrem czy bez?" - "Bez". "Japonski zwrot,calkowicie niezrozumialy" maz: "bardzo przepraszam, ale ja nie mowie po japonsku". Odpowiedz: (po angielsku) "oh, przepraszam, pan tak dobrze mowil, ze myslalam, ze pan zna japonski. Czy chcialby pan zielona czy czarna herbate?"...

Ale wiesz, wydaje mi sie ze opisywana przez Ciebie postawa (imigrantow) nie jest czyms szczegolnie polskim.
Czytalam kiedys ksiazke, ktora chcialabym polecic. Nie dotyczy bezposrednio tematyki jezyka, ale mimo tego jest b. ciekawa.

Lost White Tribes: Journeys Amongst the Forgotten (Hardcover)
by Riccardo Orizio.
ISBN-13: 978-0436275050

Jest tam i watek polski, i to b. zaskakujacy! Moim zdaniem, jedyna wada tej ksiazki dotyczy wlasciwie wyjatkowo kiepskiego tlumaczenia (lub kiepskiej edycji?). Kiedys sobie obiecalam,ze przeczytam w oryginale.

Jesli chcialabys ja przeczytac, i podzielic sie swoja opinia -w swietle Twoich doswiadczen z Polakami w "gettcie" to bylabym na prawde bardzo ciakawa!

[byakhee]

Ja mam bardzo podobny problem (para z 2 krajow mieszka w trzecim).
Ale ja uwazam, iz przede wszystkim dziecko trzeba nauczyc jezyka z
kraju w ktorym mieszka. Nie chcesz, zeby potem mial problemy w
szkole, lub byl do tylu.
Ja mialam wizje, ze ja do corki bede mowic po polsku, ojciec po
swojemu, a jak jestesmy razem, to po angielsku. Niestety to Utopia.
Ja sama uzywam glownie angielskiego i nie potrafie sie przemodz, by
do corki mowic w "obcym" jezyku. W tym wypadku obcy znaczy, w jezyku
ktorego nie uzywam do liczenia, literowania, myslenia itd.

[kj-78]

U nas sytuacja podobna, choc corka dopiero 8 miesiecy. Ja Polka,
partner Szwed, mieszkamy w Norwegii. Ja do corki mowie po polsku, do
meza po norwesku, on do corki po szwedzku, a do mnie mieszanka
szwedzko-norweska. Jestem ciekawa, jak ona sobie z tym poradzi... O
norweski sie na razie nie martwie, w przedszkolu szybko nadgoni moim
zdaniem. I choc nie ma norweskiego paszportu, to mysle, ze bedzie
czula sie przede wszystkim Norwezka. Pozdrawiam.

[jan.kran]

Pozdrawiam
Na pewno Twój maz wie lepiej jakie sa stosunki w Skandynawii ale może lepiej by
było gdyby mówił do Ciebie tylko po szwedzku a nie mieszanką.

Ja rozumiem szwedzki z konieczności nigdy się nie uczyłam , ale widzę że wielu
Szwedów uważam że mówi po norwesku a wychodzi mieszanka z dużą przewagą szwedzkiego.
Norweskiego córka nauczy się na pewno , szwedzkiego też.

Może jak będzie starsza rozdzieli te oba języki i obydwa będzie znać dobrze.
Natomiast słusznie robisz mowiąc po polsku
Ciekawa jestem gdzie mieszkacie , ja w Oslo.
Pozdrawiam.
Ula

[jan.kran]

*** Ja rozumiem szwedzki z konieczności nigdy się nie uczyłam , ale widzę że wielu
Szwedów uważam ...

----------> Miało byćuważa