zali wżdy?

[little_vampire]

"dlaczego?" czy "dlaczego nie?"?

[stefan4]

little_vampire:
> "dlaczego?" czy "dlaczego nie?"?

Zali: sjp.pwn.pl/lista.php?begin=zali .

Słowa ,,wżdy'' nie znalazłem w słowniku. Ale (o ile pamiętam) w którymś z
poprzednich żyć używałem go w sensie ,,przecież''.

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[ard_juna]

stefan4 napisał:

> Słowa ,,wżdy'' nie znalazłem w słowniku. Ale (o ile pamiętam) w którymś z
> poprzednich żyć używałem go w sensie ,,przecież''.

A ja talże w sensie "zawsze" - i niewykluczone, żeśmy żyli w tym samym stuleciu.

[stefan4]

stefan4:
> Słowa ,,wżdy'' nie znalazłem w słowniku. Ale (o ile pamiętam) w którymś
> z poprzednich żyć używałem go w sensie ,,przecież''.

ard_juna:
> A ja talże w sensie "zawsze"

Miałem wrażenie, że ,,wżdy'' i ,,zawżdy'' to nie to samo.

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[ard_juna]

stefan4 napisał:

> Miałem wrażenie, że ,,wżdy'' i ,,zawżdy'' to nie to samo.

Brückner twierdzi, że owszem. Dużo zresztą pisze na ten temat, powołując się na
rozliczne źródła. 'Wszegdy' i 'wżdy' według niego "stoją obok siebie, jak
'kiegdy' i 'gdy', 'tegdy' i 'tedy' [...] 'wżdy', 'przecież' (pierwotnie:
'zawsze', 'zawżdy'; jest w biblji w obu znaczeniach) [...]".
A z autorytetem biblji się nie dyskutuje, zwłaszcza w obecnych czasach.

[kkokos]

niechaj narodowie wżdy postronni znają?

[stefan4]

stefan4:
> Miałem wrażenie, że ,,wżdy'' i ,,zawżdy'' to nie to samo.

ard_juna napisał:
> Brückner twierdzi, że owszem. [...] A z autorytetem biblji się nie dyskutuje,
> zwłaszcza w obecnych czasach.

Ale z Brücknerem można. Popatrzmy na konteksty:

(1) ,,[...] jednochmy my, Polacy, w swym języku prawie zadrzemali, a mało pisma
mamy, które by nas WŻDY też czasem pohamować mogło [...]'' Mikołaj Rej ,,Żywot
człowieka poćciwego'' univ.gda.pl/~literat/zywot/02.htm . Skoro obok
stoi ,,czasem'', to ,,wżdy'' nie może oznaczać ,,zawsze''. Ale ten sam Mikołaj
Rej w swojej znanej pochwale nieuctwa stwierdził ,,niechaj narodowie WŻDY
postronni znają [...]''. Tu chyba miał na myśli ,,zawsze'', chociaż rozumienia
z przecieżem też dałoby się wybronić.

(2) ,,[...]
Nie pomogą apoteki,
Przeciw mnie żadne leki -
A WŻDY umrzeć każdy musi,
Kto jich lekarstwa zakusi
[...]'' Anonim ,,Dialog mistrza Polikarpa ze śmiercią''
www.staropolska.gimnazjum.com.pl/sredniowiecze/poezja_swiecka/dialog_05.html
Tu chyba nie ma wątpliwości, że ,,przecież''.

(3) ,,Na koniec poznaliśmy, że to nie plewa, która z tegoż korzenia idzie co i
pszenica, jako są źli katolicy, co WŻDY na gruncie i korzeniu wiary siedzą; ale
kąkol z innego różnego daleko rodzaju, który nic nie ma spólnego z pszenicą''
Ks. Piotr Skarga SI ,,O kąkolu heretyckim i diabelskiej wolności religijnej''.
Teraz nie ma wątpliwości, że chodzi o ,,zawsze''.

No, czyli na dwoje babka wróżyła: czasem ,,zawsze'', czasem ,,przecież'', i to u
tego samego autora. Cóż więc może oznaczać ,,zali wżdy''?

[stefan4]

stefan4:
> (3) ,,Na koniec poznaliśmy, że to nie plewa, która z tegoż korzenia idzie co i
> pszenica, jako są źli katolicy, co WŻDY na gruncie i korzeniu wiary siedzą;
> ale kąkol z innego różnego daleko rodzaju, który nic nie ma spólnego z
> pszenicą'' Ks. Piotr Skarga SI ,,O kąkolu heretyckim i diabelskiej wolności
> religijnej''.

Nie podałem linku, przepraszam: www.ultramontes.pl/Ks_Skarga_1.htm .

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[ard_juna]

stefan4 napisał:

[...] [dzięki za ciekawe linki]

Cóż więc może oznaczać ,,zali wżdy''?

[arana]

ard_juna napisał:

> Nie mam nic przeciw znaczeniu: "czyż zawsze?", ale ciekawi mnie, jak ten
> fragment listy dialogowej wygląda w oryginalnej wersji filmu.


A mnie ciekawi kontekst i interpunkcja. Gógiel zeznaje, że słowa wypowiedziała
Fiona. Kiedy i jak?! Wyobraźcie sobie najpierw sytuację...Już? To teraz
intonację i interpunkcję: zali... wżdy?..., zali wżdy??? zali wżdy!!! (wersje
stopniowane). I co - jaśniej?