Zamierzchłe czasy

[kotulina]

Czy zamierzchły ma coś wspólnego z mierzeniem? Czasy zamierzchłe to dosłownie czasy tak dawne, że ich miara zatraciła się?

Tylko to "ch" nie pasuje mi.

Widzę podobieństwo ze zmierzchem. Jeśli jest zmierzch i zamierzchły, to pewnie znaczy, że "z-" i "za-" to przedrostki do "-mierzch(ły)"

Mroczne czasy

[deerzet]

Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego

s.742:
zmierzchać (...) daw. od XVI w. zmierzkać się/ smierzkać się (...) od stp. XV w. mirzkać 'ciemnieć' (...) psł. *mŕkati 'ciemnieć, ściemniać się (...).

s. 340:
mrok (...) Psł. *morkъ 'mrok, ciemność' (...) *mŕknọti 'ciemnieć' (zob. mierzchnąć) (...). Zob. zmrok (...).

[kotulina]

deerzet napisał:

> Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego
>
> s.742:
> zmierzchać (...) daw. od XVI w. zmierzkać się/ smierzkać się (...
> ) od stp. XV w. mirzkać 'ciemnieć' (...) psł. *mŕkati 'ciemnieć,
> ściemniać się (...).
>
> s. 340:
> mrok (...) Psł. *morkъ 'mrok, ciemność' (...) *mŕkn̔
> 5;ti 'ciemnieć' (zob. mierzchnąć) (...). Zob. zmrok (...).

Ach, czyli relacja podobna do tej między śmierdzieć a smród.

[stefan4]

deerzet:
> zmierzchać (...) daw. od XVI w. zmierzkać się/ smierzkać się (... )

Czy ,,śmierć'' jest z tej samej rodziny?

- Stefan
Zwalczaj biurokrację!

odp. maksi

[deerzet]

... Czy ,,śmierć'' jest z tej samej rodziny? ...

źródło jw., s. 618:

śmierć ż od XIV w. (stp. też śmierzć/ śmirzć/ śmirć) (...) ogsł.: cz. smrt, r. smert', scs. sъmrъtь.
Psł. *sъmŕtь ż 'śmierć', zapewne [podkr. d.] archaiczne złożenie, z pierwszym członem *sъ- z pie. *su- 'dobry' (zob. zdrowy), człon drugi pie. *mṛtĭ- 'śmierć' (por. w tym znaczeniu lit. mirtὶs, [...] łac. mors, mortis, awest. mәrәtay-), od pie. pierwiastka *mer- 'umrzeć' (zob. mrzeć). Pierwotne znaczenie zatem 'dobra śmierć' > 'śmierć naturalna' (...) Mniej prawdopodobne [podkr. d.], by *sъmrtь była derywatem od psł. czas przedrostkowego *sъ-merti 'umrzeć', p. zemrzeć, gdyż wzorem dla postaci z przyr. *-tь musiałby być psł. rzecz. †mŕtь (< pie. *mṛtĭ), który nie jest w słow. poświadczony samodzielnie (...).

tż., s. 316:
mary (...) Zapożyczenie ze stcz. mary (gdzie też wcześniejsza postać páry) (...) co z kolei zostało zapożyczone ze śrwniem. bāre 'lektyka; nosze' (dziś niem. Bahre 'nosze; mary'). Wtórne m- powstało na gruncie czeskim pod wpływem rodziny wyrazowej cz. mřít 'umierać'.

Andrzej Bańkowski Etymologiczny słownik języka polskiego, t. 2, s. 147:
MARTWY (...) †mŕt(ъvъ, niejasne morfologicznie, nie przekonuje stara hipoteza, że [...]; raczej derywat od hipotetycznego *mṛt-ū-s f 'śmierć' (...).

***
Niektóre powyżej czcionki są zastępcze.

odp. mini, preferowana

[deerzet]

... Czy ,,śmierć'' jest z tej samej rodziny? ...

Wynika, że nie.

[stefan4]

deerzet:
> ... Czy ,,śmierć'' jest z tej samej rodziny? ...
>
> Wynika, że nie.

Pytałem dlatego, że w języku rosyjskim te dwa słowa wyglądają na posiadające podobny rdzeń:

• смеркать = zmierzchać, gasnąć; сумерки = zmrok;
  
• смерть = śmierć.
  

Ale innych poszlak nie posiadam...

- Stefan
Zwalczaj biurokrację!

[hans.schmid]

Coś w tym jest, czasem określa się przecież śmierć jako zmierzch życia...