millefiori
15.09.05, 22:13
Tekst opublikowany na forum e-prawnik:
e-prawnik.pl/show/forum.php/dj0xMTYmY2lkPTEwNTgmdGlkPTQ5Ng
"Każdemu autorowi (twórcy) przysługują dwa rodzaje praw: 1. prawa autorskie
majątkowe – zbywalne i ograniczone w czasie 2. prawa autorskie osobiste –
niezbywalne i nieograniczone w czasie (wieczyste) Ad 1. Pierwotnym podmiotem
autorskich praw majątkowych jest autor, jemu w związku z tym przysługuje
pełnia praw (tzw. monopol autorski). W zakresie monopolu ma prawo do
rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji utworu. Są to inaczej
sposoby korzystania z utworu. Art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach
pokrewnych wymienia przykłady owych pól eksploatacji, m. in.: - utrwalenie; -
zwielokrotnienie określoną techniką; - wprowadzenie do obrotu (internet,
wyświetlanie itp.); - publiczne wykonanie; - publiczne odtwarzanie; - najem i
dzierżawa utworu. itd. Ad 2. Autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w
czasie i nie podlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem.
Ustawa stanowi, że uprawnienia związane z autorskimi prawami osobistymi, to:
1. uprawnienie do autorstwa utworu – nikomu nie wolno pozbawiać autora prawa
do występowania jako autor w związku z danym utworem, np. publikować utwór bez
podania autora; 2. uprawnienie do oznaczania utworu swoim nazwiskiem lub
pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo; 3. uprawnienie do
nienaruszalności treści, formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania; 4.
uprawnienie do nadzoru nad sposobem korzystania z utworu. Jednak nie zawsze
twórcy przysługują obie kategorie praw autorskich (majątkowe i osobiste). Art.
12 wspomnianej już ustawy o prawach autorskich i pokrewnych wyznacza zasadę
dotyczącą własności utworów powstałych w warunkach wykonywania umowy o pracę
(np. gdzieś w agencjach reklamowych, telewizji, prasie itp.). Zgodnie z tym
przepisem, owoce (rezultaty) pracy są własnością pracodawcy. Utwory powstałe w
wyniku realizowania umowy o pracę są własnością pracodawcy. Pracodawca staje
się właścicielem praw majątkowych, prawa osobiste pozostają natomiast zawsze
przy twórcy. Oznacza to, że pracodawca może sprzedawać utwór i czerpać
korzyści z wyłączeniem twórcy, który nie ma udziału w korzyściach. On pobiera
tylko wynagrodzenie. Pracodawca wprowadzając utwór do obrotu nie może w nim
niczego zmieniać i musi szanować autorskie prawa osobiste twórcy."
