tlumaczenia

[soniasonia]

Witam drodzy Forumowicze.
Z tego, co wyczytalam w Waszych postach jestescie, w przeciwienstwie do mnie,
doswiadczonymi tlumaczami, wiec moze oswiecicie mnie w nastepujacej sprawie:
Jak wyglada proponowanie wydawnictwom ksiazek do tlumacenia? Czy takie cos
wogole sie praktykuje? Co w takiej sytuacji z prawami autorskimi?
Z gory dziekuje za odpowiedz.
I pozdrawiam Wszystkich serdecznie.
Sonia

[baloo1]

Witaj, Podwojna Soniu ;o)

Hehehe, co do mnie, to w mylnym tkwisz bledzie - w tym caly urok Netu - ja na
przyklad tlumaczeniem zajmowalem sie od przypadku do przypadku, na marginesie
dzialalnosci zawodowej, czasem dla przyjemnosci, czasem z musu.
Troche sie tego uzbieralo przez lata, ale bez przesady... poniewaz wydawnictwa
i teksty byly takie bardziej , no powiedzmy "niszowe", to sprawy praw
autorskich nie byly zbyt wazne, wiadomo bylo, ze naklad niezbyt wielki i
raczej na pewno wznawiane toto nie bedzie. Wiec liczylo sie tylko to, aby nie
oszwabili przy wyplacie i zeby nazwisko , jak nalezy , na odpowiedniej stronie
umiescili ;o). No i w pewnym stopniu, zeby tekst byl w miare ciekawy... Piekne
lata ;o)... A jedyne moje zetkniecie z "prawdziwym rynkiem wydawniczym"
opisalem na sasiednim watku , hahahaha ... i tyle mojego "doswiadczenia".
Natomiast tematyka ta interesuje mnie ze wzgledow rodzinnych , no i moze
blizszej lub dalszej przyszlosci (kto wie, co czlowiekowi przyjdzie w zyciu
robic ?). Mysle, ze na tym millefiorowym forumie bede raczej czytelnikiem ,
niz TFUrcą.
Aha, co do glownego pytania : sam nigdy nie biegalem z propozycjanmi do
wydawnictw. "Same" sie zglaszaly, tzn. autorzy lub inni znajomi kroliczka
przychodzili, gdy odczuwali taka palaca potrzebe ;o)
Mimo totalnego braku doswiadczenia w tej dziedzinie, mam niejasne przeczucie,
ze gdy sie przychodzi do jakiegos Wielce Szanownego Wydawnictwa z "propozycja"
tlumaczenia , czyli po prosbie, to juz sie jest w gorszej pozycji - petenta.
Czyli juz na wejsciu trzymaja Cie za jadra, bo to Tobie zalezy, a nie im. A
juz nie dak Boze zdradzic sie, ze sie juz jakis duzy kawal przetlumaczylo "dla
zachety". Gdybym byl wydawca, bezwzglednie bym takie sytuacje
wykorzystywal ;oD

Klaniam nisko

B.

[soniasonia]

Bardzo dziekuje za odpowiedz, mimo ze niezbyt ona optymistyczna.
Domyslam sie, ze bieganie z propozycjami po wydawnictwach stawia nas juz "na
wejscie" w pozycji tego, ktoremu zalezy - ale czy poczatkujacy tlumacz ma
jakies inne wyjscie? Jak na razie moge pochwalic sie "wspol-tlumaczeniem"
jednej ksiazki, wiec nie moge liczyc na to, ze wydawnictwo zrobi pierwszy krok.
A pomysl biegania po wydawnictwach zrodzil sie poniewaz mieszkam ( mam
nadzieje, ze juz niedlugo) poza granicami kraju, wiec mam dostep do ksiazek,
ktore (jeszcze) nie zostaly u nas wydane i chcialabym skorzystac z sytuacji.
Pytajac o prawa autorskie, mialam na mysli "dzielo oryginalne", tzn. czy zeby
zaproponawac polskiemu wydawcy tlumaczenie musze miec zgode autora? pierwszego
wydawcy? czy tez takie sprawy zalatwia polskie wydawnictwo?
Pozdrawiam serdecznie
Sonia

[millefiori]

soniasonia napisała:

> Bardzo dziekuje za odpowiedz, mimo ze niezbyt ona optymistyczna.
> Domyslam sie, ze bieganie z propozycjami po wydawnictwach stawia nas juz "na
> wejscie" w pozycji tego, ktoremu zalezy - ale czy poczatkujacy tlumacz ma
> jakies inne wyjscie? Jak na razie moge pochwalic sie "wspol-tlumaczeniem"
> jednej ksiazki, wiec nie moge liczyc na to, ze wydawnictwo zrobi pierwszy
krok.

Nie wyglada to rozowo. Jesli Ty zrobisz pierwszy krok, moze sie zdarzyc, ze
wydawnictwo owszem, ksiazke "chwyci", ale to nie Ty ja bedziesz tlumaczyc...
Mozesz tez zostac odeslana z kwitkiem i informacja (prawdziwa lub nie), ze kto
inny (wydawnictwo czy okreslony tlumacz) ma umowe z danym autorem czy
wydawnictwem na publikacje w Polsce, ze ksiazka w obecnej sytuacji rynkowej
sie nie sprzeda, bo "nie jest na czasie", itp, itd.

> A pomysl biegania po wydawnictwach zrodzil sie poniewaz mieszkam ( mam
> nadzieje, ze juz niedlugo) poza granicami kraju, wiec mam dostep do ksiazek,
> ktore (jeszcze) nie zostaly u nas wydane i chcialabym skorzystac z sytuacji.

Nie Ty jedna wpadlas na ten pomysl. Moj znajomy (dane z konca lat 90.) zyl
bardzo przyzwoicie z przkladow, tyle, ze tlumaczyl i wspolpracowal z
wydawnictwami od konca lat 70. a, z powodu dostepu do zagranicznych
nowosci, "podrzucal" wydawcom tytuly. Wyrobil sobie marke i nazwisko, a po
roku 89. gdy wydawnictwa w Polsce zaczely sie mnozyc jak kroliki, to on,
legitymujac sie swym dorobkiem stanowil rekomendacje dla kilku nowopowstalych
wydawnictw. Tyle, ze byly to wydawnictwa, zalozone przez ludzi, z ktorymi juz
wczesniej wspolpracowal.

Jak to pokrotce wygladalo w latach 90 - ponizej. Czy cos sie od tej pory
zmienilo - nie wiem.

Musialabys trafic na ksiazke:
- ktorej autor/wydawca nie ma podpisanych umow na wylacznosc publikacji w
Polsce przez okreslonego wydawce/tlumacza (takie dane ma ZAiKS),
- negocjowac z autorem i wydawca oryginalu albo, co najbardziej prawdopodobne,
z ich agentami.
- Zeby takie negojacje rozpoczac, musisz miec w reku atuty - Twoje juz
opublikowane tlumaczenia, ew. recenzje z nich, czy mozliwosc wylegitymowania
sie stala wspolpraca z wydawca publikujacym ksiazki o zblizonym profilu. To
tez jeszcze nie przesadza sprawy, gdyz posiadacz praw autorskich czy tez
prawnik/agent sprawdza, jak wyglada sytuacja potencjalnego partnera w
interesach, chodzi przeciez o pieniadze z tantiemow.
- Jesli wydawca/autor wyrazi zgode na pismie, czym predzej zglosic tytul z
uprawnieniem do przekladu i "zaklepac" ksiazke dla siebie w ZAiKSie.


> Pytajac o prawa autorskie, mialam na mysli "dzielo oryginalne", tzn. czy
zeby
> zaproponawac polskiemu wydawcy tlumaczenie musze miec zgode autora?
pierwszego
> wydawcy?

Najprawdopodobniej i wlasciciela praw autorskich, autora - jesli zyje - lub
jego spadkobiercow do praw i wydawcy oryginalu. Niekiedy sam autor wybiera
tlumacza z danego jezyka - np. przypadek Cortazara i jego znakomitej tlumaczki
na polski, Zofii Chadzynskiej.


czy tez takie sprawy zalatwia polskie wydawnictwo?

Owszem, dla siebie.

> Pozdrawiam serdecznie
> Sonia
>
Serdecznosci,
M.

[soniasonia]

Bardzo dziekuje za tak wyczerpujaca odpowiedz.
No coz, chyba pora wrocic do nauczania!
Pozdrawiam i zycze powodzenia w pracy.
Sonia

[millefiori]

soniasonia napisała:

> Bardzo dziekuje za tak wyczerpujaca odpowiedz.
> No coz, chyba pora wrocic do nauczania!
> Pozdrawiam i zycze powodzenia w pracy.
> Sonia

Soniu, zalozeniem tego forum nie jest krakanie i przedstawianie sytuacji rynku
wydawniczego w jak najczarniejszych barwach. Zbiegiem okolicznosci w
okreslonym miejscu i czasie kilku osobom wspolpracujacym z wydawnictwami i
odwiedzajacym forum GW zdarzyly sie podobne historie, z czego mniej wiecej
polowie w kontekscie tego samego wydawnictwa.
Soniu, nie pisze tego po to, zeby Cie odstraszyc czy odwiesc od zamiarow, ani
tez w celu obrony grupy juz zaistnialych tlumaczy przed naplywem nowych kadr.
Zawsze musi byc ten pierwszy raz - z publikacjami jest tak samo- wiec nie
zrazaj sie i probuj.
Zycze Ci serdecznie powodzenia,
millefiori

[baloo1]

No wlasnie to samo chcialem napisac, Millefiori.

Ale swoja droga, czy znacie kogos, kto od razu z marszu byl w stanie sie
utrzymac z samych tlumaczen ? Pytanie jest tylko czesciowo retoryczne (moze
rzeczywiscie komus sie udalo?)

Tak, ze z tym nauczaniem (czy innym zajeciem) "w okresie przejsciowym" to nie
jest taki glupi pomysl ;o)

[millefiori]

baloo1 napisał:

> No wlasnie to samo chcialem napisac, Millefiori.
>
> Ale swoja droga, czy znacie kogos, kto od razu z marszu byl w stanie sie
> utrzymac z samych tlumaczen ? Pytanie jest tylko czesciowo retoryczne (moze
> rzeczywiscie komus sie udalo?)

Niestety, nie znam ani nie slyszalam... Moze udaje sie to tumaczom
A/ etatowym
b/kabinowym, a zwlaszcza symultanicznym?

>
> Tak, ze z tym nauczaniem (czy innym zajeciem) "w okresie przejsciowym" to
nie
> jest taki glupi pomysl ;o)

Zgadzam sie z Toba, Baloo!
Soniu, powodzenia:-)
millefiori

[isanda]

owszem, utrzymuje sie z samych tlumaczen,i to niezle. Jednakze nie sa to
tlumaczenia literackie, nad czym bardzo ubolewam. Jestem tlumaczka przysiegla
o profilu prawnym, hiszpanski i angielski. Kocham swoj zawod i wciaz nie moge
sie nadziwic, ze ludzie chca mi placic za to, zebym mowila swoim ojczystym
jezykiem. Prowadze tez dosc dynamiczna agencje tlumaczy, ale w Anglii. Kiedy
czytam komentarze tlumaczy z Polski na temat stawek za tlumaczenia to po
prostu dziwie, ze sobie pozwalacie na taka eksploatacje waszych talentow.

do Millefiori i Baloo1

[soniasonia]

Dziekuje za slowa otuchy.
Wcale nie pomyslalam, ze chcecie mnie zniechecic, czy bronicie swoich
interesow, wrecz przeciwnie jestem wdzieczna za jasne przedstawienie sytuacji.
Do tej pory mialam dosc naiwne wyobrazenie o rynku wydawniczym, dzieki Wam
wiem, ze trzeba byc ostroznym.
Nie zamierzam rezygnowac, wiem, ze poczatki zawsze sa trudne i trzeba
tlumaczenie potraktowac jako zajecie dodatkowe.
Zeby zakonczyc pozytywnym akcentem wspomne, ze moj jak do tej pory jedyny
kontakt z wydawnictwem (Santorski) byl bardzo przyjemny - naiwnie myslalam, ze
zawsze tak bedzie.
Jeszcz raz dziekuje za cenne informacje.
I zycze powodzenia ... nam wszystkim
Sonia

[millefiori]

Dziekuje w imieniu wlasnym i Ballo.
Wcale nie myslalas naiwnie, tylko jak kazdy normalny czlowiek!
Dziekuje Ci takze za pozytywna ocene - na podstawie doswiadczen - dla
Wydawnictwa Jacka Santorskiego i ciesze sie, ze zaczynaja sie na tym forum
pojawiac plusy dla wydawcow.

Jeszcze raz wszystkiego dobrego,
zapraszam Cie do dalszego odwiedzania forum,
millefiori

Tlumaczenia, tlumacze, translatory i stawki

[millefiori]

isanda napisała:

> owszem, utrzymuje sie z samych tlumaczen,i to niezle. Jednakze nie sa to
> tlumaczenia literackie, nad czym bardzo ubolewam. Jestem tlumaczka
przysiegla
> o profilu prawnym, hiszpanski i angielski. Kocham swoj zawod i wciaz nie
moge
> sie nadziwic, ze ludzie chca mi placic za to, zebym mowila swoim ojczystym
> jezykiem. Prowadze tez dosc dynamiczna agencje tlumaczy, ale w Anglii. Kiedy
> czytam komentarze tlumaczy z Polski na temat stawek za tlumaczenia to po
> prostu dziwie, ze sobie pozwalacie na taka eksploatacje waszych talentow.
>

Sadze, ze obecna sytuacja na polskim rynku tlumaczen jest spowodowana stara
regula, ze gorszy pieniadz wypiera lepszy. Nie mowie tu o niewielkiej grupie
zawodowych, profesjonalnych tlumaczy stale wspolpracujacych z PORZADNYMI - co
nalezy podkreslic - wydawnictwami czy biurami tlumaczen.
Problem jest bardzo zlozony.
Po pierwsze - obecna sytuacja na rynku pracy - podaz przewyzszyla popyt.
Po drugie, wiele osob parajacych sie tlumaczeniami niestety nie zna dobrze
ani jezyka ojczystego, ani, tym bardziej obcego, nie mowiac juz o slownictwie
fachowym czy wykazuje sie powaznymi brakami w wyksztalceniu ogolnym i
logicznym mysleniu.
Po trzecie, wynikajace z pierwszego, dumpingowe ceny oferowane przez - z
jednej strony - potencjalnych zleceniodawcow, ktorzy wybieraja najtansza
oferte (zawsze sie znajda desperaci, ktorzy sie za to chwyca), a z drugiej
strony nie tylko przez same osoby starajace sie wyzyc z lub dorobic
tlumaczeniami, ale tez przez biura tlumaczen starajace sie zaistniec,
przyciagnac klientow badz utrzymac na rynku. Na forum Tlumaczenia pojawialy
sie w ostatnich miesiacach pytania, czy stawka 12 zl brutto za przeklad strony
mszp. znormalizowanego z jezyka grupy 1 (np. angielskiego) jest do przyjecia.
Moim zdaniem jest to skandaliczna oferta.
Pozwole sobie wkleic tu – jako przyklad dla potwierdzenia moich slow link do
Tlumaczen

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=10100&w=7007077
i fragment z prywatnej korespondencji z matka chrzestna i inspiratorka tego
forum, Mary-Ann. Mary Ann zawdzieczamy dyskusje na temat nieuczciwego
postepowania wobec tlumaczy na przykladzie firmy wydawniczej podpisujacej sie
jako Larousse-Polska.
Mysle, ze Mary Ann nie bedzie miala nic przeciwko temu? Tym razem moj kawalek
(z czerwca br):

„...Chodzi za mna ta magiczna kwota 25 zl brutto za strone [pojawiajaca sie w
oferatch wydawniczych, przyp. M.]. Pewnie nie odkryje
Ameryki, ale z przeprowadzonych kalkulacji wyszlo mi niezbicie, ze gdy
przyjmiemy te stawke pomnozona przez norme dzienna 4 stron, z zalozeniem 8
godzin pracy (za 100 zl dziennie) przez 20-22 dni w miesiacu, 80-90
stron/mies to, po oplaceniu podatku od kosztow uzyskania 50% wychodzi
ponizej 2000 zl. czyli przecietna stawka redaktorska w wydawnictwach
ksiazkowych. To samo wychodzi mi przy zatrudnieniu tlumacza na etacie - ze
stawka 50 zl od strony, przemnozone jw, po odjeciu ZUS, innych drobiazgow i
podatku dochodowego przy 20 % kosztach uzysku. Srednia za godzine....
uuuuuuu....
Czyli podejscie jest w stylu komunistycznej urawnilowki. Tlumaczy
pracujacych na etatach jest niewielu, a ci, ktorzy dostaja umowy-zlecenia
czy o dzielo, wpadaja cichcem w normy stawek siatki plac etatowych, tyle, ze
redaktorzy sa na etacie, a tlumacz szuka nastepnego zlecenia, ktore
dostanie, albo nie. Byc moze tez zaklada sie, ze nikt z samych tlumaczen nie
zyje ( co jest w duzej mierze prawda) i traktuje sie to jako prace
dodatkowa, hojnie, bo w wys. sredniej krajowej, oplacana. I tak sie chyba
generalnie na rynku wydawcow pzredstawia sytuacja -poza paroma przyzwoitymi
wydawnictwami, ktore maja "swoich" tlumaczy - a sa to rzeczywiscie i firmy,
i nazwiska.
Mam wrazenia, ze wyd. L. juz u swego zarania traktuje tlumaczy jako cos w
rodzaju wspomagania, tak jak ja traktuje program Babelfish do tlumaczenia
qad – bardzo zgrubnego – stron internetowych z jezykow bardziej obcych na
znane . Za takie pieniadze, powiedzmy szczerze, jakosc produktu bedzie
odpowiadala jego cenie; albo ten przyciosany na polski tekst ktos jeszcze
oszlifuje – albo nie, z czego wyjdzie nie powiem co, ale ludzie,
przyciagnieci marka Larousse – kupia. Chyba, ze jakis przytomny recenzent
wczesniej przeczyta i opisze. Moze sie tez zdarzyc, ze trafi sie mlody
ambitny tlumacz z nozem na gardle, ktory sie przylozy do pracy liczac na
dalsza owocna wspolprace. Zeby sie wkupic, tyle, ze sie (obym ja sie
mylila) bardzo rozczaruje.
25 zl za strone mozna od biedy przyjac przy tlumaczeniu romansidel i
pokrewnych , kiedy czlowiekowi sam tekst splywa na klawiature i wlasciwie
liczba stron przekladu dziennie zalezy tylko od predkosci bezwrokowego
klepania w klawiature, zeby nie dostac zeza rozbieznego od jednoczesnego
patrzenia w tekst. Co wprawniejsi maja przy tej ambitnej literaturze 20
stron i wiecej "udoju dziennego" , ale tez dzielnie klepia po min. 6 godz.
Wtedy stawka robi sie interesujaca. Na marginesie, bardzo przydaje sie przy
takim przekladzie skan oryginalu, zaladowany do komputera, wowczas wszystko,
ze tak powiem,, rozgrywa sie na jednej plaszczyznie (monitora).
Tyle, ze przeklad tekstu fachowego, a tym bardziej slownika czy
encyklopedii nie ma nic wspolnego z tlumaczeniem literatury dla kucharek,
czego wydawcy nie chca przyjac do wiadomosci.
Jesli zas chodzi o stawki, to w pracy nad slownikami i encyklopediami
kiedys (i mam nadzieje, ze jeszcze to istnieje w porzadnych wydawnictwach )
obowiazywaly stawki od hasla. A redaktorzy jezykowi i merytoryczni byli w
stalym kontakcie z tlumaczami i autorami.”



No i jeszcze jedna sprawa – TRANSLATORY AUTOMATYCZNE. W ogolnym pojeciu,
szalenie przeceniane - jesli chodzi o ich mozliwosci. Wspomnialam w cytowanej
wyzej korespondencji do Mary-Ann o Babelfish, a teraz wklejam cytat z
otrzymanej kilka dni temu korespndencji:

„...Zeby Ci sie nie nudzilo, wysylam sciagniety z sieci plik z reklama pewnego
hotelu w
naszym lokalnym narzeczu. Tu to teraz taka moda na dlugie, jesienne
wieczory. Bo na swiecie ludzie zaczeli uzywac Translatorow do tlumaczenia
prawie wszystkiego i dzieki temu inni maja kupe uciechy z efektow tych
"tlumaczen".Najsmieszniejsze jest to, ze postepuja w ten sposob nawet
nobliwe i powazne firmy i organizacje. W celu zrobienia sobie uciechy
najlepiej wpisac w okienko dowolnej wyszukiwarki tekst: "puszka metalowa" i
wybrac z wynikow nie polskie strony. Polecam, zwlaszcza ludziom nie wiedziec
czemu parajacych sie tlumaczeniami.
Jakbys nie wiedziala, to komputer tlumaczy "We can" na polski "My
puszka metalowa".”

www.hungaryapartment.com/
Dla maksimum satysfakcji i zerwania bokow ze smiechu kliknij w info, na dole
strony, na jezyk polski.
CD o translatorach jutro.
Serdecznosci,
Millefiori

automatyczne translatory i stawki

[millefiori]

Jak wspomnialam w powyzszym poscie, rozpowszechnia sie opinia, ze automatyczne
translatory moga z powodzeniem zastapic tlumacza. Byc moze to mniemanie,
redukujace tlumacza do osoby, ktora wie, ktory klawisz wcisnac, aby uzykac
przeklad, ma takze wplyw na obecne stawki. Bo przeciez maszyna przetlumaczy,
tlumacz przeczyta i ewentualnie poprawi slowko (5 min.max. na strone) to po co
placic wiecej niz 12 zl od strony, skoro to komputer odrabia zadana prace, a
wklad ludzki ogranicza sie tylko do lekkiego oszlifowania gotowego juz
produktu?