aggulek
24.01.05, 15:04
Wprowadzenie
Zespół wielotorbielowatych jajników (polycystic ovary syndrome - PCOS)
charakteryzuje się niewystępowaniem owulacji, niepłodnością,
hiperandrogenizmem i nieregularnymi miesiączkami, nadmiernym owłosieniem oraz
trądzikiem. Z PCOS łączy się też ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-
naczyniowego, a u prawie 40% kobiet z tym zespołem do 40. roku życia rozwinie
się cukrzyca typu 2 lub upośledzona tolerancja glukozy. W dotychczasowych
przeglądach systematycznych dotyczących stosowania metforminy w leczeniu
kobiet z PCOS uwzględniono głównie badania opisowe lub badania z
nieprawidłowo przeprowadzoną randomizacją.
Randomizacja
Polega na losowym, w pełni przypadkowym przydziale chorych do dwóch grup:
badanej i kontrolnej. Grupa kontrolna otrzymuje interwencję referencyjną
(odniesienia): placebo lub lek, który był dotychczas stosowany w leczeniu
określonej choroby i którego efekty kliniczne są dobrze poznane. Pacjenci
przydzieleni losowo do grupy badanej otrzymują natomiast substancję aktywną,
której wpływ na przebieg choroby mamy zaobserwować.
Pytanie kliniczne
Czy stosowanie metforminy (samej lub w skojarzeniu z klomifenem) u kobiet z
PCOS - w porównaniu z niepodjęciem żadnego leczenia, podawaniem placebo lub
klomifenu - korzystniej wpływa na jajeczkowanie, częstość zajścia w ciążę
oraz czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych? Czy leczenie to jest
bezpieczne?
Wyniki
W grupie chorych leczonych metforminą w porównaniu z chorymi, u których nie
podejmowano żadnej interwencji lub stosowano placebo, stwierdzono:
- brak znamiennych różnic pod względem częstości zajścia w ciążę
- zwiększenie częstości jajeczkowania
- wyraźniejsze zmniejszenie stężenia insuliny na czczo
- wyraźniejsze zmniejszenie stężenia cholesterolu frakcji LDL i brak
znamiennych różnic pod względem wpływu na stężenie cholesterolu całkowitego,
cholesterolu frakcji HDL i triglicerydów;
- wyraźniejszy spadek ciśnienia tętniczego zarówno skurczowego, jak i
rozkurczowego,
- brak znamiennych różnic pod względem zmniejszenia masy ciała i wskaźnika
masy ciała (BMI)
Natomiast w grupie kobiet leczonych metforminą i klomifenem w porównaniu z
leczonymi samym klomifenem stwierdzono:
- zwiększenie częstości zajścia w ciążę
- zwiększenie częstości jajeczkowania, w tym:
- kobiety oporne na dotychczasowe leczenie klomifenem (w tej podgrupie
zwiększenie częstości jajeczkowania było znamienne ),
- kobiety, które nie były oporne na leczenie klomifenem - w tym badaniu
odsetek kobiet, u których doszło do jajeczkowania był duży.
U chorych leczonych metforminą w porównaniu z kobietami, które otrzymywały
placebo lub u których nie podejmowano żadnej interwencji, stwierdzono większe
ryzyko nudności i wymiotów oraz innych zaburzeń czynności przewodu
pokarmowego Nie opisano poważnych działań niepożądanych w żadnej z badanych
grup.
Wnioski
U kobiet z PCOS metformina stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu z
klomifenem w porównaniu z podawaniem placebo, niepodjęciem żadnej interwencji
lub leczeniem samym klomifenem zwiększa częstość jajeczkowania i wpływa
korzystnie na niektóre czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.
Stosowanie metforminy wiąże się ze zwiększeniem ryzyka zaburzeń czynności
przewodu pokarmowego.
Opracowali: dr med. Andrzej Bacz,
dr med. Wiktoria Leśniak
2004r.