Schematy fantasy

[Gość: IQ 0]

Po jednej stronie dobrzy i piękni, po drugiej żli i brzydcy. Obowiązkowo
jednorożec po stronie dobrych i smok po stronie złych.
Każdy stwór z jednej rasy np. elf ma ten sam dokładnie charakter i osobowość,
jest piękny, narcystyczny itp.
Z kolei każdy np. ork jest zły i w ogóle ma same negatywne cechy.
Dla mnie niedaleko tu do rasizmu.
Oczywiście na okładkach kolejne wariacje kiczowatych malowideł z obowiązkowym
zamkiem na wysokiej górze.
I oczywiście niesamowicie głębokie i odkrywcze przesłanie: dobro zwycięża zło.

[Gość: digan]

Zapewne chciałeś się przejechać po fantazy, a szczególnie po władcy
pierścieni, bo innych lektur w twoim wywodzie nie dostrzegam. Przeczytaj chćby
Sapka.

[Gość: Pradera]

Proponuję w ogóle przeczytać trochę fantasy, a nie kierować się tym co jest
napisane z tyłu okładki.
Złe smoki? Gdzie?
Zresztą, po co ja piszę. To i tak tylko kolejna prowokacja...

[mikolaj7]

Gość portalu: Pradera napisał(a):

> Proponuję w ogóle przeczytać trochę fantasy, a nie kierować się tym co jest
> napisane z tyłu okładki.
> Złe smoki? Gdzie?
> Zresztą, po co ja piszę. To i tak tylko kolejna prowokacja...

zenujaca prowokacja. chyba liczyl, ze go zaraz obrzucimy
blotem i bedzie mogl rozprawiac, ze czytelnicy fanasy to
prymitywy :(

co do smokow... przeciez nie w kazdej fantasy sa w ogole a i
niekoniecznie zle...

[spiralarchitect]

Gość portalu: Pradera napisał(a):


To i tak tylko kolejna prowokacja...


Jesli masz mnie na mysli to ja Cie nie prowokowalem. Napisalem Ci krotko i
dosadnie: paszol won. A ze specjalnie nie miales pojecia jak sie ustosunkowac do
tego co napisalem ? Coz Twoj problem bracie i Twojej "zabojczej" inteligencji.
Nawiasem mowiac to dobra wymowka zeby kazdy podobny post traktowac teraz
jak "prowokacje".

[Gość: Pradera]

Jedną z oznak inteligencji jest poczucie humoru.

[spiralarchitect]

Gość portalu: Pradera napisał(a):

> Jedną z oznak inteligencji jest poczucie humoru.

Niezaprzeczalnie. Jednak w tym przypadku:
po 1: radzilbym zejsc czasmi na ziemie
po 2: poszukac w samym sobie pewnych nieswiadomych mechanizmow obronnych.

One never gets a second chance to make a first impression.

[Gość: Pradera]

Jeśli ta ziemia ma być zamieszkana przez podobnych ci frustratów, to nie,
dziękuję. Wolę pozostać w chmurach.

[spiralarchitect]

Gość portalu: Pradera napisał(a):

> Jeśli ta ziemia ma być zamieszkana przez podobnych ci frustratów, to nie,
> dziękuję. Wolę pozostać w chmurach.

Notorycznie mnie z kims mylisz. Tak wiec do zobaczenia w oczy cztery i wiecej w
wiadomym otoczeniu i tonacji.
po 3: odetchnij od Tolkiena i zajmij sie przez chwile, geneza, znaczeniami i
powszechnoscia slowa frustracja.

[Gość: Pradera]

Do zobaczenia? gdzie? kiedy?
(swoją drogą, zastanawiam się w takim razie kto w końcu chodzi na te konwenty,
skoro ty ich unikasz żeby nie spotkać takich jak ja, a mi się już znudziły z
powodu takich jak ty...)

[spiralarchitect]

Gość portalu: Pradera napisał(a):

> Do zobaczenia? gdzie? kiedy?


Widzisz, to jest wlasnie to co Jack London nazwal Nieoczekiwanym w jednym ze
swoich opowiadan. Ty tego nie wiesz, ja rowniez nie, prawidlowa odpowiedz kryje
sie w przyszlosci. Ja ja poznam, Ty raczej nie...

> (swoją drogą, zastanawiam się w takim razie kto w końcu chodzi na te konwenty,
> skoro ty ich unikasz żeby nie spotkać takich jak ja, a mi się już znudziły z
> powodu takich jak ty...)

Ja ich nie unikam, po prostu mam w zyciu i wazniejsze, i ciekawsze, i nawet
bardziej przyjemne sprawy. Zasadnicza roznica miedzy nami jest taka my boy: dla
mnie jestes pozer i gnojek (to ze masz jakas tam wiedze na pewne tematy niewiele
tutaj zmienia bo epitety ktorymi Cie obdarzylem wiedzy tej akurat nie dotycza) bo
to przede wsszystkim pokazujesz na tym forum. I teraz clou: jak juz Ci napisalem
mozesz byc dla swoich rodzicow, rodzenstwa, dziewczyny i znajomych kims
niepowtarzalnym i wyjatkowym; zdaje sobie z tego sprawe, ale to rowniez niewiele
zmienia. Ty zapewne w Swj Wielkosci nawet nie pomyslales o czyms podobnym. Tym
lepiej mi to odpowiada. tak wiec moj obiekcie katektyczny, calkiem blednie
kwalifikujesz moja osobe, ale na razie przynajmniej nie zamierzam Ci w tym
przeszkadzac. Trwaj sobie w bledzie, Twoja wola tym bardziej ze dla Ciebie jestem
nikim innym niz nikim (mam teraz ochote spytac skad pochodzi ten zwrot, ale
byloby to niebezpiecznie blisko Twojego dosc zalosnego stylu). Coz, jak to
powiedzial Giordano Bruno: maly blad na poczatku moze stac sie ogromnym na koncu-
to oczywiscie przesada bowiem brzmi tak jakbym Ci grozil lub straszyl, nic z tych
rzeczy, wszystko potoczy sie troche inaczej.

See ya.

[an-nah]

Widząc wątek miałam nadzieję na ciekawa dyskusję o
archetypach postaci i wątków, a co znalazłam? Autorowi
przydało by się posiedzieć kilka miesięcy nad książkami.
Proponuję inne schematy, mniej krzywdzące, a bardziej
prawdziwe:
1) Pradawne zło wracające po tysiącach lat 2) Odważny
młodzeieniec z przeznaczeniem (ewentualnie potomek króla)
3) Zły czarownik albo zła (i demoniczna) czarodziejka4)
Dobry mędrzec
5) Naiwna księżniczka do uratowania
6) Odważna dziewczyna (też księżniczka) wbrew zwyczajom
i woli rodziców ucząca się władać mieczem7) Żły smok
strzegący skarbu
8) Dobry smok, obowiązkowo starożytny i mądry
9) Młody mag lub uczeń czarodzieja10) Zdrajca, który
nawraca się i ginie w obronie dobra11) Wojownik (albo
wielki, silny barbarzyńca ;))
12) Sprytny złodziejaszek (tzw. trickster)
13) Mądry władca

Wymyślcie coś jeszcze

[Gość: pirat]

> Wymyślcie coś jeszcze


14) Zlo drzemie w kazdym z nas
15) Dla milosci oddam swe najwieksze skarby (vide Arwena)
16) Nawet najmniejszy trybik jest wazny w wielkiej
machinie -
(przypomina mi sie pewien plakat: "Nie pytaj co kraj
zrobil dla Ciebie, zapytaj co Ty mozesz zrobic dla kraju !")

[an-nah]

Acha, nie przejmujcei się autorem wątku. Wystarczy
spojrzeć na jego nicka, żeby wiedzieć, jaki jest poziom
jego inteligencji.

[Gość: Pradera]

Tak sobie myślę, że jak na 'schematy' to wymieniłaś tego strasznie dużo a i to
na pewno nie jest wszystko. Co tylko dowodzi że fantasy nie jest wcale taka
schematyczna jak ją malują :)

[Gość: Ginny]

W "Rękopisie znalezionym w smoczej jaskini" Sapkowski dośc klarownie wysmiewa
schematy fantasy, dzieląc ją na 3 podgrupy:
1.Schemat amerykański-czyli osiłek wymachujący Mocą,
2. Schemat europejski:
a)Persival- czyli coś jak Frodo czy Luke Skywalker
b)Artur- czyli dobry król(lub jego potomstwo) w tarapatach.
A oprócz tego Mądry czarodziej, Wierny Sługa i parę innych spraw.

[mikolaj7]

szkoda (choc na dluzsza mete dobrze), ze go nie cztam bo
poszukalbym tego, co wysmiewa w jego ksiazkach.

[an-nah]

Raczej chyba nie wyśmiewa. Podchodzi do tego
ironicznie, ale nie szydzi. Bardziej wyśmiewa schematy
postaci kobiecych (Dziewica Zagrożona, Ciepła Domowa
Żona, Zła Konkubina Jeszcze Gorszego Imperatora Planety
Mongo itd.)

[Gość: mihal]

Gość portalu: Ginny napisał(a):

> W "Rękopisie znalezionym w smoczej jaskini" Sapkowski dośc klarownie wysmiewa
> schematy fantasy, dzieląc ją na 3 podgrupy:
> 1.Schemat amerykański-czyli osiłek wymachujący Mocą,
> 2. Schemat europejski:
> a)Persival- czyli coś jak Frodo czy Luke Skywalker
> b)Artur- czyli dobry król(lub jego potomstwo) w tarapatach.
> A oprócz tego Mądry czarodziej, Wierny Sługa i parę innych spraw.

Sapkowski od jakiegos czasu chce zetrzec z siebie etykiete zwyczajowego pisarza
fantasy ostatnio przez dawanie do zrozumienia ze gatunek ten traktuje jako zabawe
literacka i hobby. Ma typowy dla wielu twórców fantastyki kompleks nizszosci
wobec innych artystów. Czytaliscie ostatni wywiad z Sapkiem w GW? Jak dla mnie
troche za duzo sprzecznosci w jego wypowiedziach (nie tylko w tym wywiadzie).
Niech sie wrezcie pogodzi z miejscem w szeregu gatunków literackich, bo fakty sa
takie ze na innym polu na razie nie iodniosl sukcesów. Nie zebym mu bronil
podsmiewania sie ale on puszcza podwójne oczko - do czytelnikiów fantasy: pisze
ironicznie, dla was, inteigentnych odbiorców i do pozostalych: pisze dla imbecyli
i zdaje sobie z tego sprawe; stac mnie na wiecej ale mi sie niec chce. Wydaje mu
sie ze w ten sposób bedzie ponad tym i na zarzuty zawsze odpowie: to tylko
zabawa, i zródlo utrzymania. W sumie tez traktuje fantasy jako gat. rozrywkowy,
ale od niektych odpowiedzi w tym wywiadzie i sposobów jakimi próbowal sie
wykrecac i lawirowac smiac mi sie chcialo. Jak sie cos uwaza za glupie to sie
tego nie robi. A atak, Sapkowski w jednym miejscu okresla Wiedzmina jako parodie
fantasy a w innym reklamuje jako jej kwintesencje...

[Gość: Anna M]

W ogóle twórcy róznych gatunków tak ostatnio robią. Najpierw dają do
zrozumienia, że konwencja jest im doskonale znana. Dlatego rozumie się samo
przez się, że sztampa, którą nam później serwują (mówię ogólnie i NIE usiłuję
powiedzieć, że Sapkowski pisze sztampowo) to inteligentna gra schematami dla
widzów inteligentnych. Patrz film "Showtime".

[Gość: Makonar]

Schematy fantasy... a czy S-F, czy inny dowolny gatunek nie ma swoich własnych
stereotypów? Wszystko jest schematyczne, przecież im więcej książek tym ciężej
wymyślic coś oryginalnego, bo prawie wszystko już kiedyś było. Nie ważne czy
bohaterem przygody będzie bystrooki elfi łucznik, który nie potrafi rozmawiać
kobietami i nie znosi smaku truskawek, czy po prostu wielki półprzytomny-
półpijany barbarzyńca. Liczy się klimat, a nie to czy pomysł jest oryginalny.
Oczywiście łatwo jest wytypować pewne podstawowe zachowania. Np: takie orki czy
inne gobliny. Przedmówca twierdzi, że fakt iż są one (zapewne niesłusznie)
utożsamiane z esencją zła, jest krótko mówiąc podyktowane rasizmem, a ja się z
nim niezgodzę. Za złe usposobienie dobrodusznych goblinoidów winię ich
środowisko, w końcu nie każdy może pisać wiersze i wąchać kwiatki, podczas gdy
rodzice składają krwawe ofiary i wznoszą modły na cześć boga wojny. Zapewne
wśród kibiców legii, skinów czy mieszkańców warszawskiej pragi, mnóstwo jest
przemiłyh osób, które pragną miłości i pokoju na świecie, lecz we mnie wszyscy
budzą lęk i niemiłe skojarzenia. Tak więc, zaszufladkowanie jest oczywistym
aspektem "z życia wziętym" a nie próbą zemsty z płonącym krzyżem w dłoni,
pochodzącą z zakamarków mrocznego umysły twórcy.
Smoki? Czyż nie są one tak różne jak sami ludzie różnią się między sobą?
Literatura i film dają nam mnóstwo przykładów, na to, że wśród smoków mamy złe,
dobre i neutralne smoki. Młode i stare, wszystkie żyją, uczą się na własnych
błędach i kują swój los. Kto twierdzi, że smok zawsze przedstawiany jest jako
zło, lub występuje tylko jako starożytny mędrzęc, jest w błędzie.

[spiralarchitect]

Staje po stronie frakcji "schematycznej" Pomijajac to co napisal Sapkowski w
eseju "Pirog, czyli..." z trescia ktorego sie generalnie zgadzam to np. to co
wyroznila an-nah uwazam za pewne wariacje dwoch, trzech glownych tematow.
Przypomina mi sie skadinad bardzo dobry cykl "Kolo czasu" Jordana-o ile jeszcze
pamietam to jeden lub dwa pierwsze tomy byly wrecz kalka "Wladcy". Nie znaczy
to ze nie ma w fantasy rzeczy dobrych, a nawet znakomitych. Ale sa tez rzeczy
ktore bardzo trudno jednoznacznie zakwalifikowac. Dajmy na to taka trylogia
Helikonii Aldissa, moim zdaniem jedno z doskonalszych dokonan szeroko pojetej
fantastyki-nie jest ani czysta hard SF, ani tym bardziej fantasy-raczej epopeja
losow odleglego swiata.

[Gość: Anna M]

Są teorie mówiące, że wszystko już napisano i pozostaje tylko
przestawianie "klocków" (czyli tematów).
To chyba jest norma w literaturze w ogóle, nie tylko w fantasy. Ci najlepsi
tworzą nowe rzeczy (albo tak twórczo przerabiają stare schematy, że nikt się
nie orientuje :)), "rzemieślnicy" powielają schematy w miarę twórczo i
interesująco, więc ich ksiązki mają wzięcie, a trzeciorzędni autorzy produkują
kolejne tomiszcze o nieświadomym i prostym młodzieńcu, który nagle zmuszony
jest udac się w eilka podróż żeby coś zdobyć/zniszczyć, ratując tym samym świat
od zagłady. A młodzieniec oczywiście został przepowiedziany w przepowiedni,
jest zapomnianym potomkiem królewskiego rodu bądź też nosi w sobie niezwykła
moc...
Podobnie jest w kryminałach. Szczególnie nieznośne sa takie, gdzie występuje
cyniczny detektyw mówiący w pierwszej osobie. Nie ma siły, zaraz pojawia się
elegancka i wytworna dama, która daje mu niby proste zlecenie (i udaje, że jest
nim zainteresowana), ale tak naprawde usiłuje go wrobić w jakąś podejrzaną
aferę. Natomiast jej mąż-milioner, robi podejrzane interesy i ma bande zbirów...
A w filmach jeżeli kumpel głównego bohatera-policjanta ma żonę i dzieci albo
parę dni do emerytury, to wiadomo, że nie dożyje napisów końcowych...

[spiralarchitect]

> Oczywiście na okładkach kolejne wariacje kiczowatych malowideł z obowiązkowym
> zamkiem na wysokiej górze.

Okladki to temat na zupelnie osobna dyskusje. Zastanawiam sie czy ktokolwiek
wzialby do reki "Hyperiona" widzac okladke.


> I oczywiście niesamowicie głębokie i odkrywcze przesłanie: dobro zwycięża zło.


Osobiscie rowniez zaluje, powinno czasem byc odwrotnie (albo jeszcze inaczej),
ale taki pisarz narazilby sie sie tym samym na to, ze juz nic wiecej nie
sprzeda :)))))))))))))

[Gość: J.tar]

Gość portalu: IQ 0 napisał(a):

> Po jednej stronie dobrzy i piękni, po drugiej żli i brzydcy

To nie jest tylko schemat fantasy. 99.999% bajek i
filmów klas B, C itp jest według tego samego schematu.
Na pocieszenie można sobie oglądnąć Shrek'a. Lubię ten
film m.in. za złamanie tego schematu.

SHREK RULES!!!!!! ;)))))))))

[an-nah]

Shrek rules.

Pozdrawiam, Fiona ;))))))))

[grisznak]

Swoją drogą jest to też ten sam schemat w którym konflikt występuje na linii
ładni dobrzy-brzydcy, źli. Przeca Shrekowy książe (baron, diuk jak tam go
zwali) jest wizualnie sześć razy mniej przyjemny niż główny bohater (o Fionie
nie wspominając :)) Hmm, może lepej byłoby powiedzieć sympatyczny dobry -
antypatyczny zły, ale i tak wiadomo o co chodzi.