Do luccio1

[trajlajlaj]

Kiedyś miałam sympatię w Krakowie.Mieszkał on na ul.Boh.Stalingradu.Mam
pytanie, jak ta ulica się teraz nazywa?

[luccio1]

Tak samo, jak przed zmianą wprowadzoną w r. 1948:
STAROWIŚLNA

[trajlajlaj]

Dziękuję za szybką odpowiedż.Starej nazwy nie znałam bo jestem urodzona po 1948.

[a_weasley]

luccio1 napisał:

> Tak samo, jak przed zmianą wprowadzoną w r. 1948:
> STAROWIŚLNA

Ale na jednym domu jeszcze się zachowała tabliczka z nazwą "Bohaterów Stalingradu".

[luccio1]

Mnie Tato nauczył wszystkich nazw ulic takich, jakie powinny być.

[trajlajlaj]

Fajnego masz Tatę.Ja w Warszawie też za komuny znałam poprzednie nazwy ulic.W
domu moim nie mówiło się plac Dzierżyńskiego tylko Bankowy itd.

[luccio1]

Tato jest od 35 lat po tamtej stronie.

[trajlajlaj]

To współczuję.Mój od 33 lat.

[woman-in-love]

w Warszawie też nikt nie powiedział Plac Komuny (Paryskiej) ale Plac Wilsona

[luccio1]

Jest rzeczą o wiele trudniejszą pamiętać np. we Lwowie:
"Prospekt Swobody", dawniej "Prospekt Lenina" -
po polsku jezdnia bliższa dawnemu miastu w obrębie murów Kazimierza Wielkiego to
ul. Hetmańska,
jezdnia po stronie dawnych przedmieść to ul. Legionów;

"prospekt Szewczenka" - to ul. Akademicka,
"wułycia Szewczenka" - to ul. Janowska
(obie dość odległe od siebie nawzajem);

"wułycia Iwana Franka" - wspólna nazwa dla ulic (kolejno jedna za drugą, gdy iść
stale naprzód): Piłsudskiego, Zyblikiewicza, św. Zofii
[przy czym "Iwana Franka" i numer powyżej 100 oznacza, że chodzi o ulicę św.
Zofii] -

- żeby sięgnąć do pierwszych nasuwających się przykładów.

Ułatwia sprawę częściowo okoliczność, że większość ulic w szeroko rozumianym
śródmieściu biegnie tak samo, jak biegła dawniej, większość domów stoi, jak
stała dawniej...
(no i - istnieje "Dowidnyk perejmenuwań wułyć ta płoszcz Lwowa", zawierający
konkordancję nazw polskich wg stanu z 22 września 1939 ze stanem ± 1970 [brak
tam niestety zmian wprowadzonych po rozpadzie ZSRR, które następują jedna po
drugiej]).

Kiedy byłem we Lwowie w r. 1996, miałem ze sobą dwa plany: polski, i ukraiński
(pierwszy w miarę dokładny plan powszechnego użytku, wydany w r. 1992 - po
przerwie od r. 1939);
przed wyjściem robiłem zgadzanie obu planów pod kątem: dokąd chcę pójść, po
powrocie pod kątem: gdzie naprawdę byłem.

[yanga]

A może wiesz, jak się nazywa dawna Tarnowskiego?

[luccio1]

Też Tarnowskiego - tyle że dziś czci zupełnie innego człowieka.

W czasach polskich patronem ulicy był hetman wielki koronny Jan Tarnowski.
Dziś jest nim Miron Tarnowski (Tarnawski), jeden z generałów dowodzących w l.
1918-19 "Ukraińską Armią Galicyjską" (UHA - Ukrainśka Hałyćka Armia), poprzednio
oficer austriacki.

[luccio1]

Warszawski problem z ulicami jest inny.
Ulice, które przestały istnieć w ogóle (pamiętam narożnik mosiężny wtopiony w
bruk przed Pałacem Kultury: "Tu był narożnik ulic Siennej i Wielkiej");
ulice, które wytyczono po wojnie na przełaj przez gruzy, a które przed wojną nie
istniały (Aleja Marchlewskiego - obecnie Jana Pawła II - przedłużająca ciąg Al.
Niepodległości-Chałubińskiego ku północy poza Aleje Jerozolimskie aż na Żoliborz);
w końcu- ulice pocięte na kawałki (Złota - istniejąca pod swą nazwą nadal w
części zachodniej, tam, gdzie przecina się z Żelazną;
w części wschodniej, tuż przy połączeniu z Bracką, nazywała się przez lata
Hibnera[?]; w części środkowej biegnie wirtualnie w sam raz poprzez główny
westybul Pałacu Kultury - tam gdzie pamiętam napis z liter mosiężnych osadzonych
w marmurze: "Pałac Kultury i Nauki [imienia Józefa Stalina] jest symbolem
niewzruszonej przyjaźni narodów Polski i ZSRR").

[luccio1]

Dla porządku: w Krakowie też zdarzało się po wojnie, że jedna czy druga ulica
zniknęła bez śladu.

Tak się stało z ulicami: Warzywną i Świstackiego na starej Krowodrzy. Obie
łączyły Mazowiecką i Litewską. Zniknęły, gdy wyburzono stare domki i wycięto
sady pod budowę osiedla "Wrocławska" (r. 1967 i nast.).

["Stach" Świstacki: sąsiad Bartosza Głowackiego z tej samej wsi, jego
współtowarzysz pod Racławicami i później].

[horpyna4]

Złota nazywała się Kniewskiego, Hibnera to była Zgoda (biegnąca
ukośnie w stosunku do Złotej). No i jeszcze do kompletu: Rutkowskiego
- Chmielna.
A w Warszawie był jeszcze inny problem z ulicami: znikały, żeby za
kilka lat pojawić się z innej dzielnicy...
To było związane z całkowitym wyburzeniem resztek starej zabudowy
(często zresztą slumsów) i likwidacją siatki ulic w jednym miejscu,
oraz późniejszym wybudowaniem jakieś nowego osiedla w zupełnie innym.

[woman-in-love]

A w Warszawie poszło w druga stronę, np. na Żoliborzu Stołeczną zmieniono na
Popiełuszki; serdecznie wątpię, czy byłby się na to zgodził za życia. To była
stara, 'zasiedziała' nazwa.

[ewa9717]

A najfajniejsze, że rodowici warszawiacy te nazwy ignorowali. Kiedyś
miałam załatwić coś na Chmielnej/Rutkowskiego, a ze Warszawę znałam
słabo, ojczym (przedwojenny warszawiak) zrobił mi objaśnienie z
nowymi nazwami. Jako żem guła topograficzna, oczywiście zabłądziłam,
pytałam więc tabuny tubylców o tę nieszczęsną Rutkowskiego i wszyscy
odpowiadali, że takiej ulicy nie ma, choć (jak się wkrótce okazało)
byłam o kilka kroków od tabliczki z jej nazwą :-)))

[horpyna4]

Oczywiście, że ignorowali. Tym bardziej, że łatwiej było powiedzieć
krótko "plac Wilsona", niż "plac Komuny Paryskiej".

[a_weasley]

horpyna4 napisała:

> łatwiej było powiedzieć
> krótko "plac Wilsona", niż "plac Komuny Paryskiej".

Przy czym rdzennego warszawiaka poznaje się po tym, że wymawia literowo, a nie
"Łilsona". Nawet w metrze megafon wymawia literowo.

[horpyna4]

Konkretnie Ksawery Jasieński. Urodzony w Radomiu.