Alfabet filozoficzny

[scand]

Ostatnio natrafiłem na ciekawą audycję w Programie II Polskiego Radia
śr. 22.15

www.polskieradio.pl/dwojka/publicystyka/artykul37126.html

W zeszłym tygodniu była audycja poświęcona samowiedzy.
Zaprezentowano tam interesujący paradoks pokazujący próżność
ludzkiego wysiłku poznania samego siebie.
Bo oto załóżmy, że ktoś już poznał część siebie ale jest oczywiste,
że aby poznał całość musiałby poznać też dogłębnie proces poznawania
samego siebie, który byłby przecież też częścią niego samego. Gdyby
uznał że to także poznał musiałby jeszcze poznać proces za pomocą,
którego poznał proces poznawania siebie itd. itd.
Cokolwiek by człowiek nie robił zawsze pewna część jego samego umyka
mu i wymaga dodatkowego rozpatrzenia !
Nigdy zatem nie poznamy całkowicie samego siebie - c.b.d.o.

[zettrzy]

Heisenberg?
ale on to chyba o kwantach...

[scand]

Heisenberg ? No nie wiem, nic o nim chyba wtedy nie wspominano.
Z samowiedzą (wiedzą o samym sobie) jest przede wszystkim taki
problem iż poznanie jest z reguły poznaniem czegoś zewnetrznego a
więc jeśli chcemy poznać coś z siebie musimy uczynić to zewnętrznym
co oczywiście jest czymś innym od wewnętrznego które chrakteryzuje
nasza Ja. Nie można usunąć całkowicie wewnętrzności z procesu
poznania, bo nie można usunąc siebie z tego procesu a więc gra
nie może osiągnąc nigdy wyniku końcowego z samej swojej natury.

**

Wczoraj natomiast tematem tej cyklicznej audycji była "ironia".
I .. wstyd powiedzieć .. zasnąłem niemal na początku programu .
Nie sądzę żeby był aż tak nieciekawy - po prostu byłem dość mocno
fizycznie zmęczony po pracy - w każdym razie jeśli ktoś słuchał
niech się podzieli wrażeniami ..
podobno we śnie też dociera do człowieka mowa - istotnie miałem w
środku nocy wrażenie jakbym śnił o tym, że słucham wykładu o ..
ironii

[zettrzy]

wlasnie Heisenberg sformulowal ten problem, slusznie i naukowo,
jako "zasade niepewnosci" - tlumaczenie moje
oczywiscie ze nie sposob usunac subiektywnosci z procesu poznania,
bo fakt ze my to my przesadza z gory to co wiemy; oczywiscie, z
kontekscie kwantowym to jest wyrazone przy pomocy rownan

mnie sie pare razy snilo ze spalam i cos mi sie snilo, a potem sie
obudzilam (we snie) - i w koncu obudzilam sie ze swiadomoscia, ze mi
sie snilo... nie chce powtarzac

swiadomosc i sen, czyli tzw. podswiadomosc, to zupelnie oddzielny
temat...

[scand]

Heisenberg twierdził, zdaje się że obserwacja zmienia stan obiektu
obserwacji wprowadzając do tej obserwacji pewną niepewność.
Jest tu pewne podobieństwo. Każdy bowiem proces poznania
przedmiotowy musi poprzedzać nowy proces podmiotowy, który nie może
być jednocześnie przedmiotem obserwacji. Stąd można by powiedzieć że
niepewność generowana jest tu na skutek każdego nowego zaangażowania.
Z tym że jest to relacja zwrotna, u Heisenberga relacja zewnętrzna.
Nie można siebie zatem poznać z tego choćby powodu.
Są oczywiście i inne bardziej istotne w gruncie rzeczy powody dla
którego takie poznanie może być tylko częściowe a jest nim przede
wszystkim liczba relacji w jakie może być uwikłany dany człowiek.
Choćbyśmy nie wiem jak się starali intelektualnie nie będziemy
wiedzieli jak zareagujemy w sytuacji, która jest niestandardowa.
Takich sytuacji są miliony, miliardy ,a może nieskończoność ?
Jedynym testem poznawczym jest tu nie dedukcja, a doświadczenie...

[zettrzy]

o wlasnie... doswiadczenie, jakze czesto spychane na plan dalszy,
jako mniej "naukowe" i nie dajace sie poprzec "dowodami"... ale
chyba nawet doswiadczenie nie pozwoli nam poznac prawdy o sobie, bo
zgodnie z zasada Heisenberga, to co bylo prawda o nas minute temu w
obecnej minucie moze sie stac nieprawdziwe, czyli, gnoti seauton ale
nie trac z oczu niepewnosci

[scand]

Zmienność. To następny problem. Jak mierzyć rzeczy zmienne linijką o
zmieniającej się długości ? ..

[maly.ksiaze]

> Heisenberg twierdził, zdaje się że obserwacja zmienia stan obiektu
> obserwacji wprowadzając do tej obserwacji pewną niepewność.

Tak, ale... Efekt obserwatora i zasada nieoznaczonosci to nie jest to samo, choc
takie jest rozumienie potoczne. Niemoznosc jednoczesnego oznaczenia pedu i
polozenia czastki nie wynika z tego, ze pomiar wplywa na jej zachowanie.

pl.wikipedia.org/wiki/Zasada_nieoznaczono%C5%9Bci
Pozdrawiam,

mk.

[scand]

Nieusuwalna losowość dziejów świata.

"Istnienie elementu losowego powoduje jednak, że ogromna ilość
zjawisk wokół nas jest bardzo nieprzewidywalna. Niektóre wytwory
natury są bardzo podatne na efekt motyla."

[maly.ksiaze]

Masz racje wyciagajac ten fragment. Notatka w wikipedii jest zle
napisana i nie powinienem byl jej przytaczac. Mam nauczke na
przyszlosc.
Co do reszty - obstaje przy swoim. Nie zeby mialo to jakiekolwiek
znaczenie dla dyskusji...

Pozdrawiam,

mk.

[scand]

Ciekawa audycja zapowiada się dzisiaj

Środa, 20 lutego 2008
W Alfabecie filozoficznym Robert Piłat rozważa pojęcie egzystencji i
opowiada o powstaniu kierunku zwanego egzystencjalizmem.

www.polskieradio.pl/dwojka/literatura/artykul38230.html

[scand]

Tym razem wysłuchałem audycji (oglądając jednocześnie z wyciszonym
głosem mecz Celtic-Barcelona .
Ogólnie:
"egzystencja poprzedza esencję".

[scand]

Tym razem - Krzywda i zadośćuczynienie.

www.polskieradio.pl/dwojka/literatura/artykul39032.html

Ciekawy temat, można by powiedzieć życiowy.
Sa jednak jak się wydaje także krzywdy bez zadośćuczynienia...

Alfabet filozoficzny - krzywda i zadośćuczynienie

[scand]

Wybrane myśli z audycji:

"""Krzywda tworzy specjalną osobową relację między krzywdzonym a
krzywdzicielem, jako taka ma tendencję do lokowania się we własnej
przestrzeni czasowej w tym sensie, że zamyka przyszłość i trwa a
nawet może z czasem narastać zasilana nie z zewnątrz a od wewnątrz.
Krzywdzenie wiąże się z arogancją, która cechuje krzywdzącego w
stosunku do krzywdzonego , krzywda może być wyrządzona również
nieświadomie"""
..
Powstaje tu pytanie czy tego typu nieświadomość też nie jest pewnego
typu arogancją ??

[zettrzy]

a odwrotnie - dobrodziejstwo i wdziecznosc?
czy taka relacja osobowa tez nie zamyka przyszlosci i powoduje
niechec do rewidowania naszej postawy wobec dobrodzieja, nawet jesli
sie okaze ze wobec innych to bardzo tani dran?

[scand]

Dobrodziejstwo, tak sądzę, nie jest podobne do krzywdy.
Krzywda bardziej przypomina ból który wciąż mimowoli zwraca na
siebie uwagę. Dobrodziejstwo natomiast zostaje szybko włączone do
tła i staje się niewidoczne. W tym sensie krzywda ogranicza,
natomiast dobrodziejstwo nie.

> nawet jesli
> sie okaze ze wobec innych to bardzo tani dran?

To, że relacje ludzkie są zróżnicowane i nie istnieje jedna miara
oceny człowieka ( jeśli taka powstaje to jest ona oczywistym
konstraktem) jest chyba podstawowym faktem społecznym.

Krzywda i zadośćuczynie - tekst

[scand]

Właściwie powinien być w bibliotece ale ponieważ dotyczy podwątku


wiedzaiedukacja.pl/archives/214

[scand]

www.polskieradio.pl/dwojka/ramowka/print.aspx?type=w
środa 22:15Alfabet filozoficzny
Alfabet filozoficzny prof. Jerzego Kochana: Wolność – audycja
Andrzeja Skrendy

[scand]

www.polskieradio.pl/dwojka/audycje/artykul39372.html
Niewiele powiedziano nowego o wolności jak w linku który jest
powyżej ( może kiedyś coś tam dopiszą .. ? )
Ciekawą informacją było że ponoć Kant uczył m.in. pożarnictwa.
A jeśli chodzi o samą wolność stwierdzono przede wszystkim że żyjemy
w definitywnym wieku wolnośći i nigdy w naszej kulturze nie było tak
wielkiej wolności jak teraz.
Wolność prezentowano jako relację między ludźmi, choć ja bym ją
nazwał raczej relacją społeczną a więc wynikają z pewnej struktury
społecznej w której człowiek funkcjonuje.

Alfabet filozoficzny - konsumpcja

[scand]

www.polskieradio.pl/dwojka/ramowka/print.aspx?type=w

środa 22:15 Alfabet filozoficzny

Alfabet filozoficzny prof. Jerzego Kochana:
Konsumpcja – audycja Andrzeja Skrendy


pl.wikipedia.org/wiki/Konsumpcja

Alfabet filozoficzny -relatywizm

[scand]

śr. 22.15
Alfabet filozoficzny prof. Jerzego Kochana: Relatywizm - audycja
Andrzeja Skrendy

[scand]

www.polskieradio.pl/dwojka/audycje/artykul42311.html
Audycja standardowa, nieco chaotyczna. Jerzy Kochan ustawił na
początku przed sobą następującą trójcę pojęć:

uniwersalizm, relatywizm , nihilizm

i ponieważ relatywizm cieszy się jego najwiekszą sympatią próbował
zdyskredytowac przede wszystkim uniwersalizm ( kojarzony np. z
katolicyzmem) ,przywołując od czasu do czasu złote
myśli "nietzschańskie" typu "uniwersalizm prowadzi do nihilizmu".
Nie zabrakło tu też nihilisty w rodzaju Sade'a, ktory ostatnio
wsród "relatywistów" cieszy się jakby zwiększonym zainteresowaniem.
( próbują znaleźć w nim jakąś głębię poza oczywistym egoistycznym,
amoralnym hedonizmem)
Relatywizm oznacza więc w sumie że niby nic nie jest uniwersalne (
tego uczy historia) poza procesem roztapiania się narodów, któremu
jako prawdziwy europejczyk kibicuje. Taką myśl rzucił pan profesor
Jerzy na koniec , w pośpiechu i bez widocznego związku z ciągiem
poprzednich rozważań.

[kamfora]

Nastawiłam sobie radio na dwójkę z solennym postanowieniem wysłuchania audycji
i...niestety, zasnęłam zanim się rozpoczęła

[scand]

No cóż, też mi się to raz zdarzyło - tym bardziej jest to możliwe
że do 22.00 najczęsciej nadają muzykę w tonacji stosunkowo spokojnej.
(o tym może kiedy indziej)
Miło jednak usłyszeć, że ktoś miał przynajmniej chęci aby skorzystać
z moich zachęt radiowego kontaktu z wybranymi myślami wybranych
polskich filozofów

Serdecznie pozdrawiam
Scand

Alfabet filozoficzny - postfilozofia

[scand]

www.polskieradio.pl/dwojka/audycje/artykul45902.html
Czyżbysmy zaczęli uprawiać tu na forum postfilozofię w jej
dekonstruktywistycznym wydaniu używając najprostszej z metod czyli
po prostu zniszczenie przez zaniechanie ?

Alfabet filozoficzny - wolność

[scand]

Wolnośc raz jeszcze.

www.polskieradio.pl/dwojka/audycje/artykul48804.html



Jest i pododcasting starszych audycji.
www.polskieradio.pl/podcasting/show/?nr=6&name=dwojka

Alfabet filozoficzny - Podcasting

[scand]

Właściwie jest to na tyle ważny link (do mp3) że postanowiłem go
wyodrębnić , nikt juz nie powie że pora za późna


www.polskieradio.pl/podcasting/show/?nr=6&name=dwojka

Sc.

Alfabet filozoficzny - Podcasting ( czysty link)

[scand]

www.polskieradio.pl/podcasting/show/?nr=6&name=dwojka

[scand]

www.polskieradio.pl/Szukaj?q=alfabet%20filozoficzny&s=13

Alfabet filozoficzny - równość.

[scand]

Audycja o równości zeszła na dyskusję o relacji socjalizmu do
liberalizmu. Standardowo socjalizm pojumuje się jako ograniczenie
wolności, chociaż jeśli przyjąć że zwiększa możliwości społeczne to
jest to w zasadzie rozszerzenie, przynajmniej dla tych którzy w
czystej walce o przeżycie byliby zdeptani.

www.polskieradio.pl/dwojka/audycje/artykul49768.html

[europitek]

Cytat:
> Bo oto załóżmy, że ktoś już poznał część siebie ale jest
> oczywiste, że aby poznał całość musiałby poznać też dogłębnie
> proces poznawania samego siebie, który byłby przecież też częścią
> niego samego. Gdyby uznał że to także poznał musiałby jeszcze
> poznać proces za pomocą, którego poznał proces poznawania siebie
> itd. itd.

To niekoniecznie musi być poprawne rozumowanie. Jeśli poznasz samego siebie przy pomocy procedury analitycznej, a następnie przeanalizujesz tą procedurę przy pomocy jej samej (możesz to działanie wykonać na jej oryginale lub kopii), to tym samym zakończysz proces poznawania samego siebie - w sensie tu występującym.
Paradoksu więc nie będzie. Występuje on tylko wtedy, gdy przy każdym cyklu analizy zmieniałbyś jej narzędzie.
Problem z samopoznaniem tkwi, moim zdaniem, gdzie indziej - w dynamizmie stanów własnych oraz autonomii poszczególnych procesów przetwarzania danych względem innych. Mówiąc po ludzku, możesz poznać siebie w konkretnym momencie czasu, ale bez gwarancji, że za chwilę będziesz nadal taki sam.

[zettrzy]

Mówiąc po ludzku, możesz poznać siebie w konkretnym momencie czasu,
ale
> bez gwarancji, że za chwilę będziesz nadal taki sam.

Werner, Werner...

[europitek]

Cytat:
> Werner, Werner...

Wernerów, to było na pęczki ... był nawet jeden wybitny polski 400-metrowiec.

[zettrzy]

ten cytowany u gory

[europitek]

A konkretnie, to której "góry", bo z perspektywy Twojego postu właściwie wszystko, co jest w tym wątku, to jest "na górze"?

[zettrzy]

cytowany przeze mnie, poszukiwaczu scislosci

[scand]

> a następnie przeanalizujesz tą procedurę przy
> pomocy jej samej (możesz to działanie wykonać na jej oryginale lub
kopii), to t
> ym samym zakończysz proces poznawania samego siebie - w sensie tu
występującym.

To niemożliwe, takiej samoreferencyjnej procedury nie ma. Tak się
przynajmniej wydaje. I jednym z powodów jest ów właśnie wspomniany
dalej "dynamizm".
A jeśli znasz taką procedurę to opowiedz o niej - niestety
przeczytam dopiero we wrześniu

[europitek]

Wystarczy program do liczenia sumy kontrolnej pliku. Zliczenie samego siebie może zrobić na własnej kopii (siedzi w RAM, a zlicza plik z dysku).

[scand]

Kopia danego człowieka nie istnieje, bo idealna kopia musiałaby
zajmować .. to samo miejsce w przestrzeni

ciekawy wywiad

[kyos]

"Nieustanny niepokój myśli"
wywiad z prof. Tadeuszem Gadaczem (2008-09-15)

Jarosław Makowski: Czy filozof potrafi lepiej nadać sens własnemu życiu niż
zwykły zjadacz chleba?
Prof. Tadeusz Gadacz: Filozof też jest człowiekiem i jak każdy z nas potyka się
o rozmaite życiowe wyboje. Pod pewnym względem jest mu nawet trudniej, gdyż ma
ostrzejszą świadomość istnienia, i w odróżnieniu od innych wciąż zastanawia się
nad takimi problemami, jak: zło, cierpienie czy Bóg. Filozof zajmuje się tym, co
doskonale wyraził francuski filozof Jean-Paul Sartre, tytułując swoje dzieło
„Byt i nicość”. Filozof myśli więc o wszystkim i o niczym jednocześnie.
- Jednak zadanie myślenia to wyzwanie dla każdego człowieka. Nie tylko dla filozofa.
- Doskonale wiedział o tym Pascal, mówiąc, że człowiek jest trzciną, ale trzciną
myślącą. Być może lepiej byłoby dla nas być drzewem, które, gdy jest ścinane,
nie wie o tym. Człowiek, gdy umiera czy cierpi, ma tego świadomość i czasami tę
świadomość przeklina. Ale z drugiej strony jest w tym szansa. Myślenie rodzi się
z doświadczania. Bo jest prawdą, że myślenie bez doświadczenia jest puste, a
doświadczenie bez myślenia ślepe.
- Jednak zwykły człowiek patrzy z zazdrością na filozofa. Kiedy filozofa dotyka
cierpienie, gdyż stracił przykładowo ukochane dziecko, znajdzie sobie jakieś
sensowne wytłumaczenie sytuacji, w której się znalazł. Jeśli nie wymyśli czegoś
sam, to z pomocą przyjdą mu Pascal czy Ricoeur.
- To nie tak, że filozof znajduje wyjaśnienie dla każdego zła czy cierpienia.
Filozofia nie jest matematyką, gdzie - gdy prawidłowo przeprowadzimy dowód -
zawsze dojdziemy do tego samego wyniku. Filozofia daje tylko pewne możliwości
rozwiązań. I to bardzo różne. Niejednokrotnie nawzajem się znoszące.
Przecież wiemy, że istnieją różne światopoglądy filozoficzne - od religijnych po
ateistyczne. Ludzie zaczynający studiowanie filozofii mogą nawet czuć
rozczarowanie. Mają nadzieje rozwiania swych wątpliwości, dojść do poznania
ostatecznej prawdy, czyli stabilnego gruntu, po którym mogliby bezpiecznie
chodzić. A tu Platon mówi jedno, Arystoteles drugie, a Kant trzecie. Często
przychodzili do mnie studenci i pytali: jak więc jest na prawdę?
- Co pan im odpowiadał?
- Że nie wiemy. Że w pewnej chwili musimy się na coś zdecydować. Kiedyś Johann
Gottlieb Fichte celnie zauważył, że taką ma się filozofię, jakim się jest
człowiekiem. To, jakie jest twoje doświadczenie, zestaw lektur i myślicieli
przewodników, na których się w czasie studiów zdecydowałeś, takich też będziesz
dokonywał wyborów.
- To może już lepiej iść do księdza czy psychologa? Oni konkretnie powiedzą, co
człowiek ma robić, gdy jest rozdzierany wątpliwościami?
- Kłopot z filozofią polega na tym, że z jednej strony ona coś porządkuje,
układa i systematyzuje, ale z drugiej, im więcej nad czymś myślimy, tym więcej
pytań się rodzi niż jasnych odpowiedzi.
- Czyli terapeuta z filozofa jest raczej marny?
- Nie, przeciwnie. Przecież ci, którzy przychodzili do Sokratesa i pytali go,
jak jest naprawdę, byli niesieni buntem swej duszy, który zdradzał się w
niewiedzy. Więcej, wystarczy poczytać listy Seneki, które mówią o pocieszeniu,
jakie daje filozofia. Seneka pisał w celach terapeutycznych. Ale i w XX wieku
znajdziemy wielkich moralistów i filozoficznych terapeutów. Myślę tu choćby o
Vladimirze Jankélévitchu, którego zdanie "miłość jest obietnicą przyszłości"
wciąż nie daje mi spokojnie spać. Jest to sentencja, nad którą można rozmyślać
przez całe życie. Na Zachodzie wręcz istnieją poradnie filozoficzne, a
filozofowie odgrywają taką rolę, jaką przypisujemy psychoterapeutom.
- Filozof serwujący "usługi filozoficzne"? Nie! Filozofia nie daje pocieszenia,
którego ludzie oczekują. Przeciwnie, sieje niepokój, gdy już zaczynasz być
spokojny, rozdrapuje rany, gdy te się prawie zabliźniły.
- Absolutnie się zgadzam. Jednak zależy, czego się po filozofii oczekuje. Jeśli
świętego spokoju, bo tak rozumie się pocieszenie, to filozofia takiego
pocieszenia nie daje. I dać nie może. Kiedy pisałem swoje teksty o cierpieniu,
to przecież nie po to, by kogokolwiek pocieszyć. Jednak sądzę, że sama wiedza,
jak się rzeczy z człowiekiem mają, już jest jakimś rodzajem pocieszenia.
- Czy więc filozofia pomaga człowiekowi w codziennej bieganinie?
- Oczywiście. Bo uświadamia nam, że żyjemy w świecie wartości. A pewne wartości
istnieją tylko dlatego, że współistnieją z innymi wartościami. I kiedy się je
rozdzieli, one wyrodnieją. Przykładowo: wolność i odpowiedzialność. Wolność
oddzielona od odpowiedzialności staje się anarchią. A odpowiedzialność
oddzielona od wolności tyranią.
Już Grecy pouczali, że musimy być rozsądni. Co znaczy: szukać równowagi. Często
błędy, jakie ludzie popełniają, jednakowoż kierując się dobrymi intencjami, są
owocem zapoznania konieczności budowania równowagi między różnymi aspektami ich
życia.
Do podobnych wypaczeń może dochodzić, kiedy przyglądam się naszemu
samorozwojowi. Widzimy, jak czasami jedni ludzie stawiają tylko na rozum, a inni
kierują się tylko poruszeniem serca. Podczas gdy harmonia wymaga tego, aby oba
porządki się wspólnie rozwijały i dopełniały.
- Mistrzem dla każdego filozofa jest Sokrates. On jednak nie tylko pokazał, na
czym polega istota myślenia, ale za swoje przekonania oddał życie. Czy istnieje
przepis na dobre i uczciwe życie?
- Istnieje cały nurt w filozofii biorący swój początek od Sokratesa, gdzie
filozofia jest postrzegana jako ćwiczenie duchowe. Do tej tradycji nawiązywali
także stoicy, którzy nie tylko głosili pewną doktrynę filozoficzną, ale wedle
niej żyli, dążąc do dobra i szczęścia. Jednak z czasem, kiedy filozofia
wchodziła w kontakt z naukami szczegółowymi, chciała być bardziej nauką
teoretyczną, zastanawiającą się nad kwestiami bytu czy poznania, niż poszukiwać
mądrości.
Osobiście bliższy jest mi ten pierwszy nurt - mądrościowy. Ale znów: nie ma
jednej i ostatecznej odpowiedzi, jak osiągnąć mądrość, i jak mądrze przeżyć
życie. To, co możemy, to wskazać, jak różni filozofowie mądrość pojmowali.
Zazwyczaj rozumieli ją jako syntezę prawdy i dobra. Dlatego Sokrates ustami
Platona pytał: co młodzieniec ma w życiu czynić? Czy iść prostą drogą przez
życie dążąc do dobra, mimo że ono jest trudne? Czy też zakosami osiągnąć sukces?
Spór między tymi modelami życia towarzyszy nam przez całe dzieje kultury
europejskiej, a dziś - jak się zdaje - nawet przybrał na sile.
- Jednak czasami zdarza nam się usłyszeć o kimś: "Ten pięknie i mądrze przeżył
swoje życie".
- Choć zaraz powinniśmy dodać: "Pięknie i mądrze przeżył życie na swoją miarę".
Nie ma idealnych wzorców. Każdy musi ten wzorzec rozpoznać sam, na własną miarę.
Inna jest miara dobrego życia filozofa, inna lekarza, a jeszcze inna
sprzątaczki. Każdy z nas ma inne możliwości i, nie boję się tego słowa użyć,
inne powołanie. A więc mądrze żyć, to potrafić się w tym życiu odnaleźć.
Przypomina mi się piękna metafora Plotyna, który mówił, że życie ludzkie jest
dramatem, gdzie role już są jakoś rozpisane. Być może wszyscy chcieliby grać
role pierwszoplanowe, ale większość gra drugoplanowe, trzecioplanowe, a
niektórzy są statystami. Cóż więc począć? Możemy spierać się z dramaturgiem,
który ten dramat napisał, albo wręcz napluć mu, jak mówi Plotyn, w twarz. Jednak
mądrzej jest, ciągnie dalej, zagrać tę rolę, która nam została przez los
przypisana tak, abyśmy byli z niej zadowoleni.
- A to oznacza, by żyć tak, aby nie żałować ani jednego dnia, który się przeżyło?
- Nie ma chyba człowieka, który odważyłby się coś takiego powiedzieć. Specyfika
życia polega na tym, że my - istniejąc i działając - poruszamy się trochę jak
saper na polu minowym. Czasami się mylimy. A to znaczy, że pewnych decyzji, słów
i czynów nie da się już odwrócić. Dlatego niektórzy z nas raczej powiedzą: "Nie
żałuję życia, które przeżyłem tak, jak je rozpoznałem".

ciekawy wywiad (2)

[kyos]

- A więc odnalazłem w nim jakoś i sens, szczęście.
- Ojciec Bocheński, wielki umysłem i duchem dominikanin, zastanawiając się nad
sensem życia, mówił, że istnieją dwa motywy, w których wydaje nam się, że życie
jest sensowne: pierwszy, kiedy realizujemy cele, jakie sobie postawiliśmy -
studia, praca, kariera, dom itd. Tyle że w pewnym momencie ludzie ci łapią się
na tym, że założone cele zrealizowali, ale gdzieś ich życie im umknęło.
A zatem jest drugi motyw; życiu nadajemy sens wtedy, kiedy potrafimy się
zatrzymać, cieszyć się chwilą "tu i teraz". Nie jest ważne, co będzie jutro albo
co było wczoraj, ale ważna jest chwila obecna: słoneczny poranek, zapach świeżo
parzonej kawy, rozmowa z przyjacielem, spacer z dziećmi. Bocheński mówi więc, że
życie szczęśliwe jest wtedy, gdy dochodzi się do równowagi między osiąganiem
celów a przyjemnością z przeżywania chwili.
Ale moim zdaniem jest jeszcze trzeci motyw leżący u samych podstaw naszej
egzystencji. O życiu szczęśliwym możemy mówić wtedy, gdy zostawiamy po sobie
jakieś dobro. Jeżeli, patrząc na swoje życie, stwierdzę, że więcej zostawiam po
sobie dobra niż uczynionego zła, to znaczy, że sensownie je przeżyłem.
- Czy jednak to "ja" ma o tym decydować? Zazwyczaj we własnej sprawie jesteśmy
sędziami niesprawiedliwymi. Mylimy się na swoją korzyść. To, co nam się wydaje
dobre, inni mogą odebrać jako zło.
- Tu mogą pojawić się rozbieżności. Zgoda. Jednak chcę zwrócić uwagę na to, o
czym pisał św. Augustyn. Człowiek tym się różni od zwierząt, że ma nie tylko
mowę, która pomaga mu się komunikować ze światem i z innymi, bo na pewnym
poziomie taką mowę mają i zwierzęta, ale chodzi o to, że człowiek jest
nosicielem słowa wewnętrznego.
W związku z tym, np. szczęście osiąga tylko wtedy, kiedy owo szczęście odnajdzie
w sobie. Kiedy w swoim wewnętrznym przekonaniu dojdzie do wniosku, że godnie
przeżył życie, choć otaczający go ludzie jego przekonania mogą nie podzielić,
widząc w nim człowieka przegranego. Porażkę, patrząc z zewnątrz, ponoszą rodzice
dziecka kalekiego, skoro wszyscy chcą mieć dzieci zdrowe. Porażkę ponosi ktoś,
kto żyje w samotności, bo wszyscy chcą żyć w jakiś związkach. A tu okazuje się,
że ludzie ci w swym doświadczaniu wewnętrznym mają zupełnie inne samopoczucie.
- Skoro filozofia przynosi, jak pan profesor przekonuje, tyle dobrych owoców dla
naszego życia indywidualnego i społecznego, to dlaczego w Polsce traktowana jest
z taką pogardą?
- Przyczyny są dwie. Po pierwsze, należy się uderzyć we własne piersi i
powiedzieć, że sami filozofowie są temu winni. Nie zabierają głosu, choć nie
bardzo wiem dlaczego, w ważnych kwestiach publicznych. Na szczęście mieliśmy ks.
Józefa Tischnera czy mamy prof. Barbarę Skargę, myślicieli, którzy - gdy
sytuacja tego wymagała - walili pięścią w stół, mówiąc rzeczy najważniejsze: co
to jest honor, autorytet czy solidarność.
Po drugie, żyjemy w czasie, niestety, gdy nową ideologią stała się skuteczność.
Filozofia czy szerzej humanistyka nie przekłada się natychmiast na wyniki
ekonomiczne. A więc pytanie jest kluczowe: czy państwo zgodzi się, by finansować
badania na tak zdawałoby się abstrakcyjny temat jak wpływ św. Augustyna na
kulturę XX wieku.
- Bo słusznie ktoś zapyta, do czego takie badania są nam dziś potrzebne?
- A filozof zapyta: czy naprawdę potrzebujemy nowej wersji nokii tylko dlatego,
że ona lepiej układa się w dłoni? Dokąd w gruncie rzeczy zmierza świat? Czy nie
należy przeformułować całego paradygmatu, który zmusza nas do tworzenia kultury,
w której dominuje tylko skuteczność? Czy ona jest najważniejsza?
Do niedawna ekonomia nie przejmowała się ochroną środowiska. Dziś w związku z
tym, że dobiliśmy do ściany, a matka ziemia brutalnie dewastowana nie może już
zaspokajać wszystkich naszych zachcianek, każdy z nas musi redukować swoje zyski
ze względu na ochronę środowiska. Być może przyjdzie moment, mam taką nadzieję,
że ową skuteczność będziemy musieli redukować ze względu na ekologię ludzką,
duchową. Ona już jest zagrożona.
- A czym dla pana profesora jest filozofia?
- Wszystkim. Jest nieustannym niepokojem myśli, który szuka odpowiedzi na
pytania, jakie towarzyszą nam od pierwszego zdziwienia Greków. Jest też ogromnym
zdumieniem nad tym, że pomimo XX wieków refleksji, nasza wiedza się nie zmienia.
Bo u Seneki, Sokratesa czy Platona znajduje odpowiedzi, które rozjaśniają mroki
spowijające dzisiejszy świat. Jednocześnie to, co dziś oferuje współczesna
kultura i media, jest tak płytkie i miałkie, że ja wolę przyjaźnić się z
Platonem czy św. Augustynem.

wyborcza.pl/1,75515,5693316,Gadacz__Nieustanny_niepokoj_mysli.html

[krytyk2]

argument podany przez Cibie ma charakter logiczny ale przeciez nie
poznamy nigdy siebie calkowicie z samego faktu istnienia w nas
nieswiadomości,ktora to nieswiadomośc jest i pozostanie dla nas
zakryta na zawsze...

[scand]

> ale przeciez nie
> poznamy nigdy siebie calkowicie z samego faktu istnienia w nas
> nieswiadomości,ktora to nieswiadomośc jest i pozostanie dla nas
> zakryta na zawsze...

Istotnie, gdybyśmy poznali bylibyśmy zupełnie kim innym (
paradoksalnie ,
musielibyśmy się zmienić w sposób fundamnetalny, aby być w stanie
to uczynić.

[scand]

Ciag audycji Alfabet filzoficzny nadal trwa. Mozna
ściagnąć mp3.
Wczoraj była ciekawa audycja o Franzu Kafce.
Podobało mi się zstawienie jego twórczości z refleksją Heideggera.

Alfabet filozoficzny- zakończenie

[scand]

No i znikł (jak się wydaje) z anteny II Alfabet Filozoficzny. Szkoda.
Zostały nam przeszłe podcasty.

Alfabet filozoficzny- zakończenie/ przekierowanie

[scand]

Inne źródło podcastów, niestety tylko po angielsku
www.partiallyexaminedlife.com/