KSIĄŻKI

[nertila]

Myslę iż nie głupim pomysłem może okazać się założenie tego wątku
Zapraszam wszystkich oczytanych do wpisywania tu pozycji wartych
uwagi a dotyczących Albanii

1.Fatos Lubonja "Albania -wolność zagrożona"
2.Fatos Kongoli "Psia skórka"
3.Adam Koseski "Albania"
4.Edward Karlowicz "Wolność przyszła z gór" ostrzegam wyd.1956r
5.Tibor Dienes "Albania-Przewodnik turystyczny" mała rzecz a cieszy
6.Arqile Teta "Słownik Polsko-Albański"
7.Irena Sawicka "Albanistyka polska"
8.Wacław Cimochowski "Studia Albanica"
9.Ismail Kadare "Pałac snów" fajne
10.Ismail Kadare "Krew za krew" jeszcze lepsza
11.Ismail Kadare " Kto przyprowadził Doruntinę?" i inne Książki
Kadarego
12.Tadeusz Czekalski "Albania"

teraz wy

[nertila]

Poczytać też warto wątek na tym forum zamieszczony przez shoqje na
temat Albani widzianej oczami Stasiuka.

[shoqja]

Szczerze polecam:
- trzytomową powieść historyczną Teodora Tomasza Jeża (wyd. 1951,
napisana jeszcze w XIX w.) pt. "O byt: powieść historyczna na tle
dziejów Albanii XV w.". Autor ten ma naprawdę sporo ciekawych
powieści dotyczących całego regionu Bałkanów za czasów imperium
osmańskiego.

- Robert Elsie "A dictionary of Albanian Religion, Mythology and
Folk Culture".

[nertila]

A.Stasiuk "Jadąc do Babadag"

[zeg-ata]

1. "Bałkany. Bośnia i Hercegowina, Serbia, Macedonia, Albania" -
przewodnik
Autor: Zuzanna Brusić, Dominika Ćosić, Maciej Kania, Robert Sendek

Przewodnik po Balkanach, ktore albo się kocha, albo nienawidzi;
jednak nikt nigdy nie przechodzi obok nich obojętnie

2."Pamięć kości. Pośród umarłych w Ruandzie, Bośni, Chorwacji i
Kosowie ." - Clea Koff
* relacja z misji (zbrodnia,rozpacz, smierc ale i nadzieja,
sprawiedliwosc.)

3.Konrad Pawłowski - "Kosowo. Konflikt i interwencja." co prawda nie
o Albanii ale bliskoprzeciez sa tu tez dziewczyny kosowskich
albanczykow

4."Kosova: Facts that Won't Keep Silent" - polecam, bardzo fajna
ksiazka z kilkoma wstrzasajacymi obrazkami. Ja czytalam akurat
angielska wersje ale pewnie polska wersja tez jets dostepna.

[dajti]

Trochę poezji:

1. "Tylko Itaka pozostanie" - dwujęzyczna antologia poezji albańskiej i
polskiej, Latona, Warszawa 1993

2. Antologia poezji albańskiej XX w. "Nie jest za późno na miłość", Pogranicze
Sejny 2005

3. Ali Podrimja, "Skradziony płomień", Pogranicze Sejny 2007

4. Ali Podrimja, Żyć", Wiersze, Orfeu Warszawa 1993

4. Eqrem Basha, Wiersze, Pogranicze Sejny 1999

5. Mazllum Saneja, Ognista ziemia [Wiersze], Warszawa 1999

Proza

1. Ylljet Aliçka, "Kompromis" [opowiadania], Pogranicze Sejny 2002

2. Fatos Kongoli, "Psia skóra" [nie "skórka", Nertilo]

3. I. Kadare, "Generał martwej armii", PIW, 1984 (?)

4. I. Kadare, "Potwór"

5. Luan Starova, "Czasy kóz", Oficyna 21 Warszawa 2005

Publicystyka

1. Fatos Lubonja, "Nostalgia i ból" [w:] "Nostalgia, eseje o tęsknocie za
komunizmem", Czarne 2002

2. Fatos Lubonja, "Blok (bez nostalgii)" [w:] "Znikająca Europa", Czarne 2006

Zapowiedzi

1. Ornela Vorpsi, "Kraj, gdzie się nigdy nie umiera", Czarne 2008 [kwiecień]

w przekładzie z włoskiego Joanny Ugniewskiej

Nota o książce

Czy to zły sen? Nie, to tylko Albania. Książka Orneli Vorpsi to dramatyczna i
ironiczna zarazem opowieść o albańskiej codzienności, na którą składają się dwa
terrory: ten komunistyczny i drugi, nie mniej uciążliwy, terror kultury. Obydwa
okazują się nieludzkie. Bywają przyczyną tragedii, dramatów, pchają niepokornych
nawet ku śmierci.
Książka napisana jest z perspektywy młodej dziewczyny. Moment wkraczania w
kobiecość, dorosłość to także chwila przekroczenia progu rzeczywistości
przenikniętej kulturowymi stereotypami i specyficzną wizją płci. Narasta
krytycyzm, a ironia staje się sposobem na przetrwanie.
Prosty, subtelny język staje się adekwatnym narzędziem do opowiedzenia tej
osobistej, nieco onirycznej i tragicznej zarazem albańskiej historii. "Jesteśmy
w Albanii, tutaj nie ma żartów".
"`Żyj, a będą cię nienawidzić, umrzyj, a będą cię opłakiwać` - ten aforyzm
najtrafniej podsumowuje opowiedzianą przez Ornelę Vorpsi krótką historię
albańskiego dzieciństwa. W Albanii bowiem - kraju ludzi okrutnych i zawistnych -
wolno być tylko gorszym lub brzydszym. Lekki ironiczny ton tej opowieści ma
uchronić przed cierpieniem, jakie niosą niezatarte mimo upływu lat wspomnienia.
Totalitarny system, więzienia polityczne i obyczajowe, ateistyczna szkoła -
wszystko to pojawia się w tle osobistej relacji pisarki, dla której
najważniejszy jest kobiecy punkt widzenia. Kraj, gdzie nigdy się nie umiera
ukazuje albańskie machismo sprowadzające seksualność do nierządu, a kobiecie
pozostawiające maskę pruderii ..."
prof. Hanna Serkowska



















Historia:

1. J. Hauziński, J. Leśny, Historia Albanii, Ossolineum 1992

[nertila]

Pytałam w wydawnictwie i książka Orneli ma się ukazać dopiero
30kwietnia to sobie poczekamy...

[dajti]

30 kwietnia, to już niedlugo, Nertilo. Zresztą, książki zwykle ukazują się z
pewnym opóźnieniem. A w maju są chyba w Warszawie Targi Książki i wydawnictwa
hurtowo przygotowują nowości.

W kwietniu też ma sie ukazać w wyd. Czarne książka Marii Todorovej "Bałkany
wyobrażone". Myślę, że zainteresuje nie tylko bałkanistów

Poniżej notka

Maria Todorova
BAŁKANY WYOBRAŻONE

Przekład Piotr Szymor

"Gdyby Bałkany nie istniały, należało by je wymyśleć" napisał Hermann Keyserling
w swoim słynnym tekście z 1928 roku. Książka Marii Todorovej "Wyobrażone
Bałkany" śledzi relacje pomiędzy tym co realne i tym, co imaginacyjne. Opierając
się na licznych dziełach literatury podróżniczej, relacjach dyplomatów,
doniesieniach naukowców dziennikarzy, książka Todorovej eksploruje ontologię
Bałkanów od osiemnastego wieku do dnia dzisiejszego, odkrywając drogę rodzenia
się zmitologizowanego wizerunku tej części Europy. Autorce, urodzonej i
wykształconej na Bałkanach, udało się połączyć w swoim klasycznym już dzisiaj
dziele podejście naukowe z głębokim, prawdziwym zrozumieniem.
"Książką `Wyobrażone Bałkany` Maria Todorova potwierdza swoją reputację jednego
z najwybitniejszych bałkańskich historyków. `Wyobrażone Bałkany` to książka
pełna pasji, naukowa, wciągająca, polemiczna, ambitna, odważna."

[nertila]

Tadeusz Czekalski "Albania 1920-1939" państwo gospodarka kultura
wyd.1996 więc nie takie stare polecam wszystkie publikacje
Czekalskiego.

[dajti]

Jeszcze raz Tadeusz Czekalski: "Zarys dziejów chrześcijaństwa albańskiego w
latach 1912-1993", Nomos Krakow 1996

[nertila]

juz jest !!! Książka Orneli Vorpsi . mozna ją zamówić choćby w
gandalfie-ksiegarni internetowej za 31,18zł (koszt z wysyłką)

[krystyna_ewa]

merlin.pl/Kraj-gdzie-nigdy-sie-nie-
umiera/browse/product/1,591275.html cena 25,5 dostawa Gratis

[nertila]

www.allegro.pl/item356111929_o_vorpsi_kraj_gdzie_nigdy_sie_nie_umiera_nowa_.html

Fatos Lubonja "Albania-wolność zagrożona"

[nertila]

www.allegro.pl/item355419493_albania_wolnosc_zagrozena.html

Lewandowski

[nertila]

Edmund Lewandowski "Pejzaż etniczny Europy"

[lesolei]

Witam
W zbiorze opowiadan pt.: " Fado" Andrzej Stasiuk po raz kolejny
zabiera swoich czytelnikow w podroz po Balkanach Jednym z
przystankow tej podrozy jest Albania, o ktorej mozemy poczytac w
opowiadaniu pt.: "Nie ma deszczu w Przekletych Gorach"
Poniezej wklejam tekst literackiej pocztowki z Albanii
Zycze milej lektury...........
Pozdrawiam serdecznie

"Nie ma deszczu w Przeklętych Górach"

Zaczęło się od tego, że mój albański wydawca napisał: "Sorry, ale
twoja książka nie wyjdzie w planowanym terminie, wyjdzie
prawdopodobnie miesiąc-dwa póĽniej. W Tiranie po prostu nie ma prądu
po osiem-dziesięć godzin dziennie".

Pomyślałem sobie, że to jest całkiem uczciwy powód spóźnienia, i
odpisałem: "W porządku, Sokol, nie ma sprawy. To i tak jest dosyć
sensowny powód zwłoki. Inni wydawcy nie przedstawiają równie
przekonujących".
A potem albańscy przyjaciele nadesłali wieści, że na południu kraju
w Gjirokaster elektryczności nie ma przez dwanaście godzin dziennie,
w Kukës, na północy na granicy z Kosowem, ciemno i zimno jest nawet
przez osiemnaście godzin w ciągu dnia.
Albania energię elektryczną czerpie głównie z elektrowni wodnych. W
skali kraju to jest jakieś 90 procent. Największe z nich znajdują
się na północy kraju na rzece Drin. W Koman, w Fierzë powstały
gigantyczne tamy i elektrownie, a rzeka zmieniła się w coś w rodzaju
wąskiego jeziora, bałkańskiego fiordu. Przy odrobinie dobrej woli i
szczęścia północną Albanię od Szkodry leżącej blisko Adriatyku po
Kukës na kosowskiej granicy można pokonać wodą, można przepłynąć.
Można w poprzek przepłynąć cały kraj. W linii prostej jest to jakieś
sto kilometrów, ale spiętrzona tamami rzeka wije się, meandruje,
przeciska się między górskimi masywami i w rezultacie podróż trwa
cały dzień. Płynąłem tamtędy kilka razy.
To jest urodziwy i starodawny kawałek Europy. Nie ma tam dróg.
Ludzie wysiadają ze statku, z rzecznego promu zbudowanego ze starej
łodzi i autobusowego nadwozia, a na brzegu czekają na nich juczne
osły. Ładuje się na nie wszystko, czego nie można wykonać na
miejscu. Plastikowe węże do podlewania, wiadra, naftę do lamp, sól
do mięsa i zapałki. Czasami są to ilości hurtowe i wtedy osły
uginają się pod ciężarem fanty i piwa w puszkach. Kamieniste ścieżki
wspinają się gdzieś pod samo niebo, pokonują przełęcze i znikają w
otchłani gór zwanych Namuna - co znaczy "przeklęte". Tego lata
gdzieś przed Fierzë widziałem kilkudziesięciu gości weselnych:
mężczyĽni w garniturach, kobiety na wysokich obcasach z fryzurami
prosto od fryzjera i w eleganckich kreacjach - wszyscy gęsiego
wspinali się karkołomną ścieżką, która zakosami prowadziła gdzieś za
niebotycznym grzbietem. Ten orszak był jak z surrealistycznego filmu
albo z pięknego snu.
Czasami gdzieś w oddali widać samotne domy. Przypominają
czworoboczne kamienne wieże zdolne przetrwać długie oblężenie. Okna
są wąskie niczym otwory strzelnicze. Nic dziwnego, bo jeszcze
niedawno nie pytało się tutaj o ilość domowników, ale o "ilość
strzelb", czyli liczbę mężczyzn zdolnych do noszenia broni, żyjących
pod jednym dachem, w jednej wielopokoleniowej rodzinie. Domostwa
oddalone są od siebie o kilka godzin marszu i samowystarczalne: mają
swoje stada owiec, swoje osły, swoje poletka kukurydzy, sady
śliwkowe, by można było destylować alkohol, spłachetki tytoniu,
zapasy drewna na opał i siana dla zwierząt. W gruncie rzeczy te
gospodarstwa są trochę jak przedsięwzięcia lądowych Robinsonów
Crusoe. Samotność mieszkańców jest pomnożona przez ich liczbę.
Czasami gdzieś na bezludnym brzegu można dostrzec pojedynczą
sylwetkę. Człowiek macha i wtedy prom zmienia kurs, przybija i z
pokładu rzuca się długą deskę. Człowiek wchodzi na pokład, a
pasażerowie pytają, o której wyszedł z domu. "Wyszedłem przed
świtem" - odpowiada przybysz.
I w tym najbardziej archaicznym regionie produkuje się
elektryczność, energię dla całego kraju. Energia - symbol postępu i
nowoczesności - rodzi się tam, gdzie ludzie żyją zamknięci
całkowicie w rodzinnych i klanowych strukturach społecznych, a ich
egzystencja jest regulowana przez średniowieczne prawo obyczajowe -
znacznie silniejsze niż oficjalne państwowe kodeksy. Stąd płynie
prąd do miast, do Szkodry, Tirany i Durrës, by ożywiać wnętrza
fabryk, komputerów, telewizorów i bankomatów. W dzikim pejzażu stają
gigantyczne słupy trakcji elektrycznej. Są czarne i zardzewiałe.
Minionego lata ktoś kilka z nich wysadził w powietrze. Albańscy
przyjaciele nie potrafili powiedzieć, kto to zrobił i dlaczego.
Teraz po prostu w jeziorach brakuje wody i turbiny stoją bezczynnie.
Północ nigdy nie miała dobrych notowań. Dla centralnej i południowej
Albanii to było siedlisko bezprawia, przemocy, dzikości i ciemnoty.
Tam miały zamieszkiwać demony. Tam się nie jeĽdziło. Żeby tam
pojechać, potrzebny był ważny powód. To raczej stamtąd przybywali na
poły mityczni ludzie gór, którzy bez skrupułów sięgali po władzę,
pieniądze i wpływy w bardziej cywilizowanych częściach kraju. I tam
uciekali, gdy ziemia zaczynała im się palić pod nogami.
I teraz cywilizowana i modernizująca się Albania siedzi w ciemnych
knajpach i klubach, siedzi przed martwymi komputerami, tkwi w
nieogrzewanych eleganckich apartamentach, nudzi się bez swoich kasyn
i wygląda deszczu, który spadnie na północy i napełni po brzegi
jeziora. I jest jak kiedyś, jak za najdawniejszych czasów, gdy
ludzie patrzyli w niebo, oczekując urodzaju albo głodu.

No i ja też razem z moim wydawcą wyglądamy deszczu, który spadnie w
Przeklętych Górach.

Ismail Kadare "Następca"

[nertila]

Dzieki uprzejmości forumowiczki Dajti:

Jest już kolejna książka Ismaila Kadarego : Następca

Wybitna powieść najsłynniejszego pisarza albańskiego, wymienianego w
gronie kandydatów do Nagrody Nobla.
13 grudnia 1981 roku w nie wyjaśniony do dziś sposób stracił życie
ówczesny następca dyktatora Hodży. Morderstwo? Samobójstwo?
Wychodząc od autentycznego zdarzenia, Kadare stworzył uniwersalną
przypowieść o ludziach, rządzących totalitarnym państwem, którzy
stali się ofiarami swych lęków, paranoi i wyimaginowanych spisków.
Mistrzowskie połączenie zaskakującej intrygi z kafkowską atmosferą i
duchem Orwella.

Tłumaczenie: Dorota Horodyska.

zawiadomcie swojego Mikołaja

Ismail Kadare "Następca"

[nertila]

Mój Mikołaj nie nawalił. Zanim dostał mój list już miał w
worku "Następcę"

Podaję tytuł orginału "Następcy" Ismaila Kadarego gdyby ktoś chciał
go kupić w Albanii np.na prezent.

"Pasardhësi" Ismail Kadare

Bardzo ciekawa pozycja w dorobku tego pisarza. Jakże proste są czasy
w których teraz żyjemy! Mogło być o wiele gorzej...
Zachęcam do przeczytania i życzę pasjonującego zgłębiania albańskiej
literatury

Nertila

Ornela Vorpsi "Ręka której nie kąsasz"

[nertila]

W Polsce w lutym ukaże się kolejna książka albańskiej autorki. tu
wklejam fragment dla zachęty:

W Sarajewie jest bardzo zimno. Twarze starych ludzi w krajach
bałkańskich wyglądają jak na płótnach Bruegla, noszą w sobie ból
średniowiecza. Słońce spaliło im rysy, skóra jest ziemista i
popękana, zupełnie jak wyschnięta gleba. Ciąży nad nimi jakieś
fatum, które sprawia, że są zbyt pokorni, zbyt ulegli. Kiedy się
śmieją, odsłaniają dziąsła, czasami widać pojedynczy ząb zapomniany
przez życie. Również ich marynarki, ich spodnie podlegają fatum, na
które oni godzą się ze zgasłym uśmiechem. Większość jest
wspaniałomyślna, starość wypleniła z ich duszy trującą roślinę,
której używali chytrze przeciwko innym i przeciwko sobie samym.

Marynarka jest zawsze za duża w stosunku do ciała, które okrywa.
Ramiona opadają asymetrycznie. Popiół przysypuje wszystko: buty,
włosy, dostaje się pod paznokcie, przenika do oddechu. To są ludzie
będący bardzo blisko ziemi. Niekiedy zapach ich potu i wódki
przebija się (u młodych) przez woń najmodniejszych perfum: Calvina
Kleina lub Armaniego. Perfumy i ubrania z Włoch albo z Francji
przenoszą ich do Europy. Oni chcą Europy, potrzebują jej, ale bardzo
często kryją się z tym, bo są dumni. Mówią, że mogą się bez niej
obyć; mogą się obyć bez wszystkiego i bez wszystkich. Takie właśnie
zaprzeczanie tkwi u źródeł czegoś, co ośmieliłabym się nazwać
syndromem Bałkanów – poczucia, że jest się w centrum świata, że jest
się centrum świata.

Albańczycy zapewnią cię, że zanim Stany Zjednoczone wykonają
najmniejszy nawet ruch, zawsze pytają o radę Albanię, lecz fakt ten
trzymany jest w tajemnicy. Serbowie opowiadają, że Serbia istniała
od zarania dziejów, jeszcze przed powstaniem świata: dzisiejszy
świat nie jest zatem niczym innym jak byłą Serbią.

W Tiranie, Sarajewie, na Krecie boli cię widok zwierząt, z których
została tylko skóra i kości i których brzuchy przykleiły się do
kręgosłupa. Krwiste plamy pokrywają sierść. Wydaje się, że patrzymy
na mapę nieznanego kraju, krwawą mapę, która się porusza. Nie
zbliżają się do nikogo. Do perfekcji opanowały strach.

Ludzie w tamtych stronach nie mają czasu dla zwierząt. Wykreślili je
ze swojego życia. W Tiranie obrzucają jeszcze psy kamieniami i
obowiązuje tam prawo pozwalające strzelać do nich z rewolweru. Takie
prawo istniało już w komunistycznej Albanii, gdzie nocną ciszę
przerywało strzelanie do psów. Tam nie potrzeba wiernych stworzeń.
Tam potrzeba pieniędzy. I to natychmiast.

Albańska wódka jednak, kontynuowała tamtego popołudnia moja
przyjaciółka Dhurata, potrafi wyleczyć ze wszystkich chorób. T-a-k m-
ó-w-i-ą N-i-e-m-c-y! Po tej uroczystej deklaracji musi chwilę
pomilczeć, aby odpowiednio uczcić wiekopomne odkrycie. Daje w ten
sposób do zrozumienia, że „to zawsze inni pojmują, jacy jesteśmy
nadzwyczajni!”. Bez wątpienia, Albania jest centrum świata, lecz na
razie niestety wiedzą o tym jedynie Albańczycy.

Jeśli wy, przedstawiciele innych narodów, będziecie gasić pragnienie
albańską rakiją, wyleczycie się ze wszystkich chorób: depresji,
wrzodów żołądka, dolegliwości serca, lęków, globalizacji i czego
tylko chcecie.

Ja wiem, co to jest lęk, ale nie wierzę za bardzo w zalety
albańskiej wódki, może dlatego, że opuściłam Albanię (owieczkę,
która opuszcza stado, pożera wilk): to prawda – na drodze, po której
oddalałam się od stada, zdybał mnie wilk i częściowo pożarł. Idę
dalej, pożarta.

Mój przyjaciel Dušan odwiedza mnie, kiedy tylko może. Jesteśmy w
Paryżu. Bałkany są daleko.
Spotkaliśmy się w powietrzu, w samolocie. To on podszedł do mnie i
powiedział coś po serbsku. Przyglądałam mu się przez chwilę. Był
piękny. Po angielsku oznajmiłam, że nie znam serbskiego.
– Skąd jesteś? – spytał, tym razem także po angielsku.
– Z Albanii – odpowiedziałam zakłopotana, ponieważ nosić Albanię na
plecach nie jest łatwo, często trzeba wyjaśniać mnóstwo
rzeczy: „Jakim językiem mówi się w Albanii? Musi być chyba bardzo
podobny do włoskiego, skoro wy wszyscy, Albańczycy, mówicie po
włosku? Jak się nazywał ten wasz dyktator, nie mogę sobie
przypomnieć… Jesteście narodem słowiańskim, prawda? Jak teraz
wygląda życie w Albanii? Albanki są takie jak ty? Równie wysokie?
Straszni ci Albańczycy! Cóż za okrutny naród! Wysłać swoje siostry
na ulicę!”.

więcej fragmentów ksiązki "Ręka której nie kąsasz" Orneli Vorpsi pod
linkiem:

artpapier.com/?pid=2&cid=1&aid=1748

Informacja dzięki uprzejmości Forumowiczki Zieloonaonline.

Pozdrawiam wszystkich i zachęcam do lektury.

Nertila

Książka Slavenki Drakulić wydana w Polsce w 2006

[nertila]

tytuł za długi jak do wpisania w temat postu:
"Oni nie skrzywdziliby nawet muchy.Zbrodniarze wojenni przed
trubynałem w Hadze"

Zaczyna się tak:

W odległym zakątku Europy,za siedmioma górami i siedmioma
rzekami,był sobie kiedyś piekny kraj o nazwie Jugosławia.Mieszkali w
nim ludzie sześciu różnych narodowości,którzy wyznawali trzy różne
religie i mówili czterema różnymi językami.Byli to
Chorwaci,Serbowie,Słoweńcy,Albańczycy,Bośniacy i
Macedończycy.Wszyscy jednak razem pracowali,chodzili do
szkół,pobierali sie i żyli we względnej harmoni przez 45lat.
Ale ponieważ moja opowieść nie jest bajką historia tego pięknego
kraju nie ma szczęśliwego zakończenia.Jugosławia rozpadła się na
części w strasznej i krwawej wojnie,która kosztowała życie
200.000ludzi-głównie w Bośni-i spowodowała przemieszczenie 2.000.000
osób i powstanie kilku nowych państw:
Słowenii,Chorwacji,Bośni,Macedonii,oraz Serbi i Czarnogóry.
Albańczycy i Czarnogórcy wciąż walczą o niepodległość( książka
powstała w 2003 , obecnie już nie ma nikogo kto musi o niepodległość
od Serbii walczyć ).
Wszystko to wydarzyło się w środku Europy nie tak dawno temu,między
1991 a 1996r. Wojna ta zaskoczyła cały świat. My, obywatele
Jugosławii,byliśmy zaskoczeni jeszcze bardziej. Kiedy o tym myślę
ciągle jestem na siebie zła.Czy to możliwe ,że wojna zakradła się do
naszego życia powoli,podstępnie jak złodziej? Dlaczego nie
zauważyliśmy jak nadchodzi?Dlaczego nie zrobiliśmy czegoś aby jej
zapobiec?Dlaczego byliśmy tak zarozumiali,by sądzić,iż nas nie może
dotyczyć? Czy naprawdę byliśmy zakładnikami pięknej bajki?
Moje pokolenie dorastało w Europie,wierząc,że po drugiej wojnie
światowej wojna tego rodzaju nie może się nigdy powtórzyć. Możliwa
wydawała się wojna jądrowa między dwoma mocarstwami,ale nie
lokalna,w której walczy sie konwencjonalna bronią.(...)Żylismy w
przyjaźni z naszymi sąsiadami:
Włochami,Austriakami,Węgrami,Rumunami,Bułgarami i Albańczykami.
Ale pewnego dnia przekonaliśmy się ,że do rozpoczęcia wojny wcale
nie jest potrzebny zewnętrzny wróg.Stało się jasne,że wróg może żyć
wśród nas.Fatalne okazało się grzebanie w przeszłości.Zwykle
jesteśmy skłonni zapominać,że w czasie wojny Jugosławia była
okupowana lub kontrolowana przez nazistowskie Niemcy,ale
jednocześnie toczyła się wojna domowa między Serbami i
Chorwatami.Inaczej mówiąc,istaniała udokumentowana historia rozlewu
krwi w naszym kraju i łatwo było nią manipulować,aby skłócić jednych
z drugimi: Serbowie stali się wrogami Chorwatów, bośniackich
Muzułmanów i Albańczyków, Chorwaci w pewnym momencie prowadzili
wojne nie tylko z Serbami,ale także z Muzułmanami,natomiast wrogami
Macedończyków byli Albańczycy.
Choć mogłoby się tak wydawać,wojna nie zaskoczyła nas z dnia na
dzień.Pod koniec lat 80' komunizm w innych częściach Europy
upadł,załamał się także we wciąż istniejącym ZSRR.Jugosławia nie
była przygotowana na zmiany polityczne które nastapiły po tym
upadku.Nie stworzliśmy żadnych demokratycznych alternatyw jak Polska
i Czechosłowacja,a polityczna pustaka nagle wypełniła się partiami
nacjonalistycznymi.Wszystkie one miały ten sam program:
niepodległosc i własne państwo narodowe.
Rozbuchany nacjonalizm szerzył się jak pożar.Partie nacjonalistyczne
zwyciężały w wyborach w Chorwacji i w Bośni.W Serbii stało się coś
dziwnego: partia komunistyczna przekształciła się w
nacjonalistyczną, bo jej przywódca Slobodan Milośewić,wierzył,że
jest to sposób na utrzymanie się przy władzy.Wkrótce wszędzie
odbywały się referenda, a ludzie głosowali za niezależnością od
Jugosławii. Pierwszy krok zrobiła Słowenia i w czerwcu 1991r była
już poza federacją.Rozpoczął się proces rozpadu.Jugosłowiańska Armia
Ludowa próbowała powstrzymać Słowenię przed opuszczeniem
federacji,ale ponieważ nie było w Słowenii żadnych mniejszości,które
można by wykorzystać,armia pozwoliła jej się oderwać.
W tym momencie wojna wciąż nie wydawała się realną groźbą.Śmierć
paru żołnierzy i policjantów,którzy zginęli wiosną 1991 roku w
Słowenii i Chorwacji,została zauważona.Ciągle jeszcze było to czymś
wyjątkowym,a ich zdjęcia i nazwiska pojawiły się na pierwszych
stronach gazet.Ale w Chorwacji żyła liczna mniejszość serbska i
Slobodan Milośević,miał znakomity pretekst,żeby wysłać armię w
celu "ochrony" mieszkajacych tam Serbów.Oznaczało to prawdziwą
wojnę.Jesienią 1991 chorwackie miasto Vukovar zostało niemal
zrównane z ziemią, a życie straciło okolo 10.000 osób. W latach
które nastąpiły później, śmierć stała się czymś powszednim i nikt
już nie zadawał sobie trudu,by sporządzać listy ofiar. Było na to za
późno.
W Bośni ,gdzie obok siebie żyli Serbowie,Chorwaci i Muzułmanie,wojna
rozpoczęła się w kwietniu 1992.Z powodu mieszanej populacji także i
tu przybrała ona charakter wojny domowej.Serbska
mniejszośc "ochraniana" przez Milośevićia,proklamowała niezależne
państwo,Republikę Serbską.Nie będąc w stanie powstrzymać Chorwacji i
Bośni przed opuszczeniem Jugosławii,Milośević wraz z Serbami z
Republiki Serbskiej-wyruszył na wojnę o Wielką Serbię.Rozpoczęło się
trwające trzy lata oblężenie Sarajeva, a pare lat później chroniona
przez ONZ enklawa muzułmańska Srebrenica dostała się w ręce Armii
Republiki Serbskiej.Wymordowano około 7.000 nieuzbrojonych
Muzułmanów-była to największa masakra w Europie od 1945roku.
Ponieważ te nowo stworzone państwa w stanie wojny-
Bośnia,Choracja,Republika Serbska,Serbia,były kierowane przez
skrajnie nacjonalistycznych przywódców,szybko stało się jasne,że
walczą nie tylko o niepodległość,ale także o "czyste etnicznie"
państwo narodowe.Całe regiony w Chorwacji i Bośni-a później także w
Kosovie-były "oczyszczane etnicznie"(eufenizm,który w praktyce
oznaczał ludobójstwo) w celu osiągnięcia jedolitej populacji.Zarówno
Serbowie,jak i Chorwaci chcieli podzielić między swoje państwa
Bośnię,pozostawiając Muzułmanom jedynie niewielkie enklawy.
Wojna w Bośni zakończyła się porozumieniem Dayton podpisanym w
listopadzie 1995r.Ale wojna nie zakończyła się w Kosovie,południowej
części Serbii,zamieszkałej głównie przez Albańczyków.Oni także
chcieli niepodległosci i zaczęli o nią walczyć.Odwet Milośevićia
spowodował ,że w pewnym momencie setki tysięcy Albańczyków opuściło
w panice swoje domy i ratując życie,próbowało przekroczyć granicę
albańską lub macedońską.Exodus 700.000 uchodźców z Kosova był
katastrofą humanitarną.Wtedy to wiosną 1999r,NATO podjęło decyzję(no
bravo,lepiej później niż wcale),by bombardowaniem zmusić Milośevićia
do uległości.
Był to początek końca Slobodana Milośevićia. W październiku 2000r
niewyobrażalne stało się faktem:Milośević przegrał wybory i stracił
władzę. Wkrótce został aresztowany i przewieziony do
Międzynarodowego Trybunału ONZ do spraw Zbrodni Wojennych w byłej
Jugosławii w Hadze.


...a co było potem przeczytajcie sobie sami w książce tej
chorwackiej pisarki

Przewodnik w j.polskim "ALBANIA" Gloyer-Gillian

[nertila]

www.podsowa.osdw.pl/ksiazka/Gloyer-Gillian/Albania-przewodnik-NG-09,48143601222KS

tłumaczony z angielskiego

dodaję do listy dzięki uprzejmości Forumowiczki Dajti

Coś dla samouków ;)

[nertila]

Język albański poznać można dzięki książce pt. "Paradygmaty fleksji
albańskiej" autorstwa prof.dr hab. Ireny Sawickiej. Książka do
zdobycia w internecie

Znalazłam także 3 częściowy "Zarys historii literatury albańskiej"
tłumaczony z orginału Roberta Elsiego.
Zeszyt1: "Bibliografia literatury albańskiej" wyd.2004 122 strony
Zeszyt2: "Narodziny literatury albańskiej XV-XVii wiek" wyd.2004 80
stron.
Zeszyt3:"Albańska literatura XVII i XIX wieku" wyd 2004 104 strony.


"Zarys historii literatury albańskiej" jest pierwszym w Polsce
podręcznikiem literatury albańskiej. Jest to przekład epokowego
dzieła wybitnego kanadyjskiego albanologa Roberta Elsie. Wartość
tego dzieła polega na tym, iż jako pierwszy, z dużym trudem,
wydostał on z niebytu twórców i utwory, które polityka ostatnich
niemal pięćdziesięciu lat komunistycznej Albanii skazała na
nieistnienie, często bez wyraźnego powodu bądź nawet bez
pretekstu. "Zarys historii literatury albańskiej" jest autoryzowanym
przekładem "History of Albanian literature" (Social science
monographs, Boulder, New York 1995) z pewnymi skrótami i
uzupełnieniami.


Jeśli ktoś z Forumowiczów coś znajdzie na temat literatury albańskiej
lub jakieś pomoce do nauki j.albańskiego wydane w Polsce proszę o
wpisanie tych pozycji w tym wątku.
Pozdrawiam . Nertila

Yljet Alicka, Kompromis- świetne!

[glowwormgirl]

Albanistyka polska, pod red. I. Sawickiej

[glowwormgirl]

Wolnosc przyszła z gór- jest NIE WARTE polecenia:)

[glowwormgirl]

...żeby sobie nie zaśmiecać głowy komunistycznymi frazesami.no, chyba, że ktoś
lubi

Gazmend Kapllani

[nertila]

www.czarne.com.pl/?a=651

Gazmend Kapllani "Krótki podręcznik przekraczania granic"

W Polsce do kupienia od 2 listopada.

Gazmend Kapllani-fragmenty

[nertila]

Książkę już dorwałam i przeczytałam w jeden wieczór. Cieszy mnie
fakt,że ktoś coś napisał na temat współczesnej albańskiej emigracji.
Tym bardziej ,że dokonał tego Albańczyk. Książka momentami straszno-
śmieszna,ale zawsze prawdziwa. Tu nie ma jak kłamać,ubarwiać,nie ma
jak fantazjować.Samo życie.

Tu wklejam fragmetny:

"Samo zbliżenie się do granicy kraju o ustroju totalitarnym- a takim
krajem była Albania do roku 1991 – nie mówiąc już o przejściu przez
nią, oznaczało albo cud, albo grzech śmiertelny. Nieliczni, którym
na to pozwalano, byli szczęściarzami. Reszta, czyli większość,
postrzegała ich jako ludzi wyjątkowych- mających w sobie coś z
tajemnicy istot pozaziemskich. My, pozostali, byliśmy skazani na
snucie domysłów: co też może się poza tymi granicami dziać...

Wszystko to działo się w czasach, gdy reżim ogłosił Albanię
kwitnącym krajem i jedynym świetlanym punktem na kuli ziemskiej. W
szkole nauczyciele nieustannie nam powtarzali ,że jesteśmy czymś w
rodzaju narodu wybranego. A jak się należy do narodu wybranego, dwie
rzeczy rozumieją się same przez się: po pierwsze, nienawidzi się
tych, co nie zostali wybrani, i po drugie, trzeba być za wszelką
cenę szczęśliwym. Szczęście w ustroju totalitarnym to nie kwestia
wyboru czy uśmiechu losu- to obowiązek. Kto się publicznie przyzna
że jest nieszczęśliwy, staje się podejrzany.

Skoro zatem świat podzielony był na raj (my) i piekło (cała
reszta) , każdego , kto próbował uciec, czyli przekroczyć granicę
raju , uważano automatycznie za wspólnika piekieł. Odebrano nam więc
paszporty , bo były niepotrzebne, a próbę ucieczki z Albanii
traktowano jak największą zdradę..."

Gazmend Kapllani-fragmenty CD

[nertila]

"Gdybyś był turystą, twoja łamana greczyzna brzmiałaby czarująco. I
na tym w gruncie rzeczy zasadza się cała różnica: jeśli grecka mowę
kaleczy Amerykanin, to jest on po prostu sympatycznym Amerykaninem,
jeśli kaleczy ją Albańczyk, to jest on po prostu albańskim wszarzem.
Amerykanin mówiący znakomicie po grecku jest zazwyczaj godnym
podziwu Amerykaninem, Albańczyk władający nienaganną greczyzną
zasługuje najwyżej na stwierdzenie: „ I tak nigdy nie będziesz
Grekiem, Albańczyku”.
Łamana greczyzna godnego ubolewania nielegalnego emigranta działa
miejscowym na nerwy. Emigrant świetnie o tym wie. Dlatego wsiadłszy
do autobusu, stara się nie zadawać pytań i poci się z zażenowania
gdy zostanie o coś zapytany, bo miejscowy ledwie usłyszy jego
akcent,zaraz odwróci głowę – a wówczas emigrant poczuje się jak
nosiciel ptasiej grypy...
„Dlaczego-myśli sobie- patrzą na mnie ze strachem?” I chciałby
zapytać: „Czego się obawiacie, przecież ja lubię wasz kraj...” Ale
nie zapyta , bo i tak zna odpowiedź: „Nie słuchasz wiadomości?
Okradacie nas, mordujecie, lepiej by was wszystkich zebrali do kupy
i odesłali do waszego gównianego kraju!” .”Tak prędko? -odpowiada
emigrant w duchu.-Tak prędko mają mnie odesłać do kraju? Dopiero co
znalazłem pracę? Tyram jak wół od rana do nocy, przy pogodzie i w
deszczu. Patrzcie jakie mam ręce, jakby je ktoś kindżałem pociachał.
To dzięki mojej pracy wy macie wypieszczone rączki...Ja też chcę
sobie kupić samochód. Nie, najpierw kupię porządny sprzęt grający,
potem wielki kolorowy telewizor, potem wielką pralkę, a potem...
potem zobaczymy”.
I dopiero wtedy uświadamia sobie że go ubódł ten „gówniany kraj”.
Zna wady swojego kraju i dlatego wyjechał, ale jego kraj nie
jest „gówniany”. I tam są dzieciaki-jak tu, i tam są matki, które
kochają swoje dzieci, są młodzi, którzy się zakochują-jak tu, są
ludzie, którzy żyją nadzieją i którzy nadzieję stracili-więcej
tych ,prawdę mówiąc ,co nadzieję stracili..."

Gazmend Kapllani-fragmenty CD

[nertila]

"Musisz znaleźć pracę. Jakąkolwiek. Musisz przeżyć. Musisz znaleźć
mieszkanie. Jakiekolwiek, byleby dało się mieszkać. Musisz nauczyć
się nowego języka, bo nie znasz ani słowa i mylisz ”dobry wieczór!”
z „dobranoc!”. Musisz nauczyć się mówić ciszej, nie krzyczeć, bo
twoi rozmówcy się ciebie boją- nie jesteś już w swojej wiosce.
Musisz się kryć przed policyjnymi budami,bo przyjechałeś nieproszony
i rzucasz się w oczy przez ten swój udręczony wyraz twarzy oraz
niegdysiejszą fryzurę,od której mieszkańcy tego miasta odwykli przed
dziesiątkami lat, a zwłaszcza przez to swoje ubranie-widać od
razu,że je od kogoś dostałeś, albo może i komuś ukradłeś.Musisz
nauczyć się chodzić inaczej,bo chodzisz za szybko,jakby cię diabeł
gonił.Musisz poznać zasady ruchu drogowego-dla pieszych
naturalnie...Musisz przestać patrzeć na miejscowe ślicznotki jak
Quasimodo na Esmeraldę w dzwonniku z Notre
Dame.Musisz...Muszisz...Musisz.Bez końca i na okrągło...Każdego
dnia,każdej nocy,każdego tygodnia,miesiąca,roku. „Chcieć” to
przywilej nie dla ciebie.Jesteś skazany na życie pod nieubłaganą
presją przymusu.Bo musi ci się udać. To przede wszystkim.Taką
przysięgę składa sobie emigrant.Tak jak lekarz składa przysięgę
Hipokratesa,tak emigrant przysięga sobie:”Musi mi się udać”. Ta
przysięga jest mu prawdziwą ojczyzną po wsze czasy. Musi mu się
udać, nie tylko po to, żeby spełnić oczekiwania bliskich, którzy
zostali w ojczyźnie. To najmniej. Musi mu się udać przede wszystkim
po to, żeby nie wracać do ojczyzny, odniósłszy porażkę. Już sama
myśl o porażce sprawia,że emigrant drży jak dziecię zagubione w
ciemności...Musi mu się udać. Ale jak to zrobić? I tu rozchodzą się
drogi emigrantów:tych, którym się udało,i tych,którym się nie
udało,zaakceptowanych i odrzuconych,szczęsciarzy i nieudaczników. Bo
emigranci choć bardzo do siebie podobni, bardzo się między sobą
różnią, jak wszyscy śmiertelnicy na tej ziemi..."



Wszystkie cytowane fragmenty pochodzą z książki Gazmedna
Kapllaniego "Krótki podręcznik przekracznia granic". Wydawnictwo
Czarne, rok wydania polskiego 2009. Mam nadzieję,że udało mi się nią
Was drodzy Forumowicze zaciekawić.

Życzę miłej lektury i pozdrawiam.
Nertila

[jola_ml40]

Dzięki za tytuły!!!Własnie zamówiłam 3 ksiązki w wydawnictwie Czarne(biorąc 3
książki rabat 20%).Serdecznie dziękuję!Pozdrawiam!

"Czasy kóz" Luan Starova

[nertila]

Książka do dla tych których interesuje historia Bałkan ale i
historia albańskiej emigracji. Bo choć granice otwarto na początku
lat 90' i wtedy doszło do wielkiego exodusu Albańczyków w stronę
Grecji,Włoch i reszty świata,to jednak Albańczycy emigrowali już o
wieków. Nię będę tu cofać się do Arbereshy, bo mało kogo interesuje
ta aczkolwiek ciekawa albańsko-włoska społeczność, ale może kogoś
znajacego współczesnego przedstawiciela albańskiej emigracji
zainteresuje historia przyjaźni pomiędzy albańskim intelektualistą a
jugosłowiańskim pasterzem kóz. Pokaże w jakich czasach i jakiej
rzeczywistości żyli ci ludzie.Co ich ukształtowało.Dlaczego są tacy
a nie inni, postępują tak a nie inaczej? Przy okazji książka ukazuje
wiele absurów tamtych czasów, absurdów które dziś mogą czytelnika
śmieszyć i zaskakiwać, ale dla ludzi"czasów kóz" były po prostu
częścią życia. Przyjaźń mola książkowego i analfabety...Nierealne?
Niesamowite? Na pewno ciekawe i intrygujące. Tak dwie skrajnie różne
postacie jednak połączone przyjaźnią i wspólnym celem pokazują ,że
nie można dzielić ludzi wedle żadnych kryteriów i ocen, gdy łączą
ich te same wartości.

Dobra teraz będzie o kozach...
Koza to jest właśnie to! To jest ta część bałkańskiego świata która
łączy jego mieszkańców. Dzięki niej matki całego regionu mogły
wykarmić swe dzieci, uratować je od niechybnej śmierci. Koza dawała
mleko, dawała pokarm,jak to pisze Starova; wysysając czarne soki z
bałkańskiej ziemi zamieniała je w życiodajny płyn - mleko. Kto miał
kozę miał jakąś nadzieję,że jego następne dziecko przeżyje,że choćby
nie dostał kartek żywnościowych za swoją pracę ,to w domu jest
jeszcze ta, która "nic" zamieni w pokarm, śmierci zagra na nosie
pasąc się nad rzeką i dając ludziom mleko - i to bez rządania w
zamian pieniędzy czy kartek żywnościowych. Tak... to zwierzę budziło
strach i sprzeciw w oczach Partii. Kozy trzeba zlikwidować! Koza
zagraża socjalizmowi! W świecie reżimu nie ma miejsca dla kóz i
pasterzy. Kozy wybić co do jednej a pasterzy zmienić w prężną klasę
robotniczą.Postanowione,uchwalone,przegłosowane!

Ale każdy kto choć raz był na Bałkanach wie, że ten plan się nie
udał... koza przetrwała wszystko: wojny, powstania,najazdy
Rzymian,Turków, faszyzm i komunizm i nadal stoi sobie nad rzeką i
wygrzewa się w słońcu patrząc na góry. Kozy są nieśmiertelne! Nie
można ich pokonać! Koza to nadzieja,koza to życie w całej swojej
prostocie. Oto jest życie:nic a jakże dosyć...


Tu link :
www.pk.org.pl/artykul.php?id=277

mini rozmówki albańskie

[nertila]

"Mini rozmówki albańskie" Gentian Isaku, Aldona Filiciak, Jacek Świeca
wydane w 2009 przez Press Comp - wydawnictwo publikacji niskonakładowych.
W moje łapy trafi niebawem i wtedy się zobaczy co to

Tessa de Loo "Świnia w pałacu"

[nertila]

Niesamowita książka!!!!!!!!!!!!!!!!

Jest dostępna na allegro w kilku egzemplarzach.

Opowiada o podróży ich autorki do Grecji i Albanii w 1996roku. Autorka jest
zafascynowana twórczością Lorda Byrona i dlatego postanawia podążyć jego śladami.
Lord Byron odwiedził Grecję 200lat wcześniej i z niej wyruszył na spotkanie z
Lwem Joanniny - Alim Paszą z Tepeleny. Jego podróż odbywała się w innych
czasach,podróżował konno, autorka postanowiła ,że i ona przemierzy konno Albanię
południową. Czy udało jej się tego dokonać? Poczytajcie sami.

Książka jest godna polecenia. Jej autorka napotyka na swej drodze różne osoby.
Odwiedza albańskie domy, gdzie zostaje podjęta wedle zasad albańskiej
gościnności. Opisuje zachowania ludzi,miejsca,wydarzenia,we wszystko wplata
opowieści o swoim idolu Byronie.Dociera jego śladami do pałaców Alego Paszy, za
mętę wyznacza sobie Tepelenę.
Rok 1996 w którym odbywa podróż jak wiadomo jest rokiem poprzedzającym wybuch
wojny domowej po upadku piramid finansowych. Pomysł podróży do Albanii w tamtym
okresie wywoływał w jej znajomych przerażenie. Mimo to odważyła się,
pojechała,zobaczyła i wróciła z tej podróży jeszcze bardziej zafascynowana
Albanią. Na tyle by napisać i wydać w 1998r. "Świnie w pałacu" - relację ze swej
podróży. W Polsce jej książka doczekała się wydania w 2004. Ja odkryłam ją w
zeszłym tygodniu Postaram się tu wkrótce zamieścić kilka cytatów dla zachęty.


G o r ą c o P o l e c a m

TESSA DE LOO "ŚWINIA W PAŁACU".

"Świnia w pałacu" cytaty

[nertila]

Autorka w przedmowie zwraca się do Lorda Byrona:
„W zasadzie twoja wyprawa dała początek nowemu zjawisku zwanemu „turystyka”. Dzięki pojawieniu się przemysłu turystycznego podróżowanie przestało być zarezerwowane wyłącznie dla arystokracji. Angielska nowa klasa średnia ciekawa była świata po drugiej stronie kanału.
Wreszcie pod koniec kwietnia Afrim Karagjozi pojawił się w Amsterdamie.(profesor który będzie jej przewodnikiem po Albanii).Mimowolnie wyobrażałam go sobie jako osobnika ze szczeciniasta brodą, spalona słońcem skórą i przytroczona do pasa bronią,podobnego do Albańczyków z książki Hobhousa (Hobhaus towarzyszył Byronowi w podróży po Albanii i robił zapiski).
Profesor okazał się drobnym bladym anglistą w średnim wieku,który dawno temu obronił pracę dyplomową na temat twojej podróży po Albanii. Chociaż urodził się w Gjirokastrze, nigdy nie otrzymał pozwolenia aby przejść szlakiem ,o którym pisał w swojej pracy. Przez długie lata bowiem Albańczycy nie mogli podróżować swobodnie po swoim kraju.
Przedstawiłam mu swój plan, do którego Karagjozi natychmiast się zapalił:
-To fantastyczny pomysł!- wykrzyknął.”

Potem docierają do Grecji i zwiedzają muzeum gdzieś w Epirze.

„Z pewnym zażenowaniem przyglądałam się tkanym ,haftowanym spódnicom i bluzkom aż doszłam do stroju kobiety z Suli.(...) Ubiór był konsekwentnie utrzymany w kolorach czerwonym i czarnym- barwach życia i śmierci. Można by powiedzieć „Cóż za zdolność przewidywania!”, kiedy przypomni się sposób w jaki kobiety z Suli przeszły do historii.
Sulijczycy byli narodem albańskich chrześcijan zamieszkujących kilka niedostępnych równin skalnych w paśmie Gór Smoczych ,nieopodal Joaniny .Ponieważ nie można było tam niczego uprawiać, hodowali owce i kozy oraz żyli ze zbójnickich napadów. Byli solą w oku Alego paszy ,który chciał mieć monopol na rozbój. Przez długie lata wojownikom udawało się odpierać ataki Alego , który ponosił wielkie straty, jednak w 1803r nadszedł koniec wojny podjazdowej i Sulijczycy musieli się poddać.
Ich kobiety wolały śmierć niż gwałt i niewolę, uciekały więc na najwyższe szczyty i razem ze swoimi dziećmi skakały w przepaść. Mówi się ,że przed śmiercią tańczyły i śpiewały, czerwień i czerń wirowały i mieszały się ze sobą w swoistym dance macabre. Mocno trzymały za ręce wyrywające się dzieci, próbując w formie zabawy „wtańczyć się” do krainy śmierci.”

„W 1801 roku Ali Pasza kazał utopić w jeziorze 17 młodych kobiet. Istnieje wiele wersji przebiegu wydarzeń. Mieszając je ze sobą otrzymałam następujący destylat. Pewnego dnia Ali pasza zastał swoją ukochaną synową we łzach.
-Co ci jest, kochanie, dlaczego płaczesz? – zapytał
Pod spojrzeniem jego przyjaznych ,błękitnych oczu załkała cicho:
- Muchtar przestał mnie kochać.
- Dlaczego tak myślisz?
- Całą uwagę poświęca swojej kochance i innym kobietom ,które uważa za bardziej pociągające ode mnie.
- Musimy coś z tym zrobić- odpowiedział rezolutnie wezyr. – Czy jest ktoś w pałacu,kto posiadł sztukę pisania? (Ali pasza był analfabetą)
Synowa przełykając łzy, skinęła potakująco głową.
- Poleć mu,aby sporządził listę imion wszystkich kobiet, które masz na myśli a resztę zostaw mnie.
Jak pilna uczennica wywiązała się z zadania i sporządziła spis najpiękniejszych kobiet w Joaninie, które w największym stopniu budziły jej paranoiczną zazdrość. Na pierwszym miejscu umieściła imię kochanki Muchtara, Frossini,która według innych źródeł była przedtem- a może nawet wciąż jeszcze kochanką również Alego paszy.
Isnieje obraz, który w patetyczny sposób przedstawia scenę wykonania rozkazu, reprodukowany na widokówkach, które można kupić w Joaninie na każdym kroku.
Malowidło przedstawia moment wrzucenia Frossini do wody.(..)
Czy Frossini miała poczucie winy i dlatego poddała się losowi? Jej jedyną zbrodnia było to że Muchtar spoglądał na nią pożądliwym wzrokiem, a według prawa islamu kobietę, która splamiła honor rodziny ,należało zabić. Mężczyzna wychodził z podobnej sytuacji bez szwanku.
Nawiasem mówiąc,Frossini może mówić o szczęściu,gdyż nie musiała,jak wiele innych kobiet,spędzić ostatniej godziny swego życia zamknięta w worku. Uśmiercanie cudzołożnicy przez utopienie nie było wynalazkiem Alego paszy. Winowajczynie przeważnie wrzucano do wody w worku obciążonym kamieniem. W zbiorze opowiadań z podróży Vluchten Enthel Portnoy wspomina pewnego sułtana,który miał tak dosyć swojego haremu,liczącego 300 kobiet ,że polecił wrzucić je wszystkie naraz do Bosforu.”

"Świnia w pałacu" cytaty CD

[nertila]

„W miejscu gdzie albańskie góry były niemal niedostępne mieszkał lud Malisorów,któremu jako jedynemu udało się stawić opór Turkom.Ci ostatni na próżno poróbowali przyłączyć te trudne do zdobycia góry do swojego imperium.Podczas gdy reszta Albanii przez pięć stuleci zarządzał Konstantynopol,Malisorzy podlegali jedynie swojemu własnemu prawu- Kanunowi. Wprowadził je Lek Dukagjini, książę pochodzący z północy kraju,który w XV wieku, w czasie ekspansji Imperium Osmańskiego ,walczył przeciwko Turkom.Od tego czasu całe życie społeczne w górach rządziło się prawami i regułami Kanunu,który regulował wszystko,bez konieczności powoływania notariuszy,adwokatów czy sędziów.Istaniały przepisy dotyczące małżeństwa,prawa do spadku,własności,kradzieży,pozycji kobiety,niewierności,morderstwa i zabójstwa oraz prawa gościnności.Na podstwaie tych praw Rada Starszych ,której członkami byli najstarsi najbardziej szanowani członkowie klanu płci męskiej,podejmowała postanowienia. Głównym sposobem obrony splamionego honoru była zemsta prowadząca do rozlewu krwi.Mogło się to zacząć od zwykłej kłótni sąsiedzkiej na temat kawałka gruntu, niewierności kobiety lub obrazy dotyczącej całego plemienia. Już małe dzieci uczyły się ze każde słowo jest na wagę złota. Prawo do zemsty było obwarowane licznymi surowymi przepisami i zastrzeżone wyłącznie dla mężczyzn. Gdy honor rodziny został splamiony mężczyzna czy chciał czy nie musiał dokonać krwawej zemsty. Prędzej czy później każdy mężczyzna zostawał wciągnięty w jakąś honorową kłótnie,nawet jeśli nie było w tym jego winy,dlatego też niewielu z nich umierało śmiercią naturalną,a co gorsza śmierć taka była czymś niemal wstydliwym. Przy narodzinach syna wypowiadano życzenie „ Oby nie umarł w swoim łóżku”.

Autorka zwraca się do albańskiego profesora który jest jej przewodnikiem po Albanii.
„-Dlaczego nie był pan w Atenach na kongresie poświęconym Byronowi?Brakowało mi tam pana.
Profesor zaśmiał się krótko.
- Ponieważ nie zostałem zaproszony. Bez oficjalnego zaproszenia,wystosowanego przez Greckie Towarzystwo Byronowskie,nie mogłem dostac wizy.
O kazało się,że w tej sprawie doszło do wymiany listów między nim a profesorem Raizisem,który argumentował,że niemożliwe jest zaproszenie Albańczyka ze względu na napiętą sytuację polityczna miedzy Grecją a Albanią. Zarzucał Albańczykom nie tylko to ,że ostatnio szukali oparcia u Turków.lecz również to, iż w 1821roku,w czasie walki o niepodległość Grecji,wielką część armii tureckiej stanowili Albańczycy.
-Przecież to absurd powoływać się w tym przypadku na tak odległą przeszłość! – stwierdziłam.
Daniel uśmiechnął się,znał swoich rodaków,a profesor westchnął:
-Próbowałem wszelkich sposobów,ale nie udało mi się go przekonać.
-Typowe dla Bałkanów- podsumował Daniel.- Obowiązuje tu zasada „wróg mojego wroga jest moim przyjacielem”. Ze względu na Kosowo Albańczycy uważani są przez Greków za wrogów Serbów,dlatego też Grecy opowiadają się po ich stronie.
-Cóż za skomplikowana sytuacja!- wykrzyknęłam.
-Na tych terenach proste rozwiązania nie istnieją-odpowiedził Daniel lakonicznie.”


„Zostaliśmy przedstawieni rodzinie: żonie,czworgu dzieciom,wnuczkowi oraz 85letniej babci. Kobiety natychmiast wróciły do kuchni ,z wyjątkiem babci, która już dawno przekroczyla granicę między płciami. (...)
Podczas jedzenia zastanawiałam się jak nawiązać kontakt z babcią. Urodzona trzy lata przed końcem panowania tureckiego, była świadkiem całej dwudziestowiecznej historii Albanii. Poczyliłam się w stronę Afrima Karagjoziego:
-Czy mogę o coś zapytać starszą panią?
Rzucił w jej kierunku roztargnione spojrzenie, jakby dopiero teraz zdał sobie sprawę z jej obecności:
-Ależ oczywiście.
-Jak się pani mieszka w domu swojego syna?
Karagjozi przetłumaczył.Babcia poruszyła się:
-Dopiero w ciągu ostatnich 5lat od kiedy stoi ten dom,zaczęłam żyć. Przedtem nie doświadczyłam niczego poza nieszczęściami.
Jej syn podchwycił wątek i zaczął opowiadać historię jej życia. Najpierw , w czsie wojny, wymordowano połowę jej rodziny. Później gdy Enver Hodża doszedł do władzy,jej mąż i brat, ponieważ byli patriotami, uznani zostali za „wrogie elementy”. Ich dom został zniszczony, jako zbyt burżuazyjny, po czym cała rodzina została internowana w prymitywnym obozie niedaleko Tepeleny. W 1955 roku jej mężowi udało się uciec do Ameryki z najstarszym synem- ona została z 4 córkami i najmłodszym synem. Obiecali sobie ,że kiedyś, gdy okoliczności na to pozwolą, podążą śladami męża za ocean. Niestety, jej mąż zmarł znaim nadarzyła się ku temu okazja. Jedynie syna dał sobie radę w Nowym Świecie. Niedawno zobaczyła go po raz pierwszy po 40 latach. Rodzina otrzymała pozwolenie na powrót do Libohvy. Początkowo wszyscy mieszkali u wuja komunisty i byli zmuszani do wykonywania różnych prac fizycznych przy jeziorze. Była to kara za to,że należeli niegdyś do określonego środowiska. Oznaczało to ,że każdego dnia musieli schodzić z góry,a pod koniec dnia znów się wspinać-wędrówka trwała 2 godziny w jedną stronę. Dopiero gdy Albania stała się państwem demokratycznym i syn mógł wybudować własny dom, jej życie stało się znośne.”

HISTORIA ALBANII T.Czekalski,J.Hauziński,J.Leśny

[nertila]

W końcu!
Wrocławskie wydawnictwo Ossolineum wydało pod koniec 2009r. "Historię Albanii".Jest to wydanie drugie zmienione,bo pierwsze ukazało się w 1992r.
Autorami obecnego wydania są:
Tadeusz Czekalski - nasz polski wybitny historyk młodego pokolenia,którego konikiem jest właśnie Albania,który wydał już wcześniej w 2003r. "Albanię" (z serii historia państw świata w XX wieku),który interesuje się także historią społeczną i religijną krajów Półwyspu Bałkańskiego w XIX-XX w., historią polityczną Albanii i Kosowa, który jest doktorem habilitowanym Uniwersytetu Jagielońskiego,na którym jest obecnie wykładowcą i który jest autorem drugiej części obecnie wydanej książki: czyli historii Albanii od 1839r. do wydarzeń z 2005r włącznie.


Jerzy Hauziński - kolejny polski znakomity historyk, mediewista i orientalista.
Absolwent historii na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, profesor doktor habilitowany, wykładał na Uniwersytecie Wrocławskim,Uniwersytecie Jagielońskim, obecnie jest profesorem w Instytucie Historii Akademii Pomorskiej w Słupsku,której był także rektorem w latach 1997-2002. Od blisko 20lat jest również członkiem Komitetu Nauk Orientalistycznych Polskiej Akademii Nauk.
A w 2002 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Wraz z Janem Leśnym są autorami pierwszego wydania z 92' oraz części pierwszej tego wydania książki: historii Albanii gdzieś tak począwszy od... 30.000 lat przed naszą erą do 1839r.


Jan Leśny - również polski historyk,także mediewista.
Studiował historię i archeologię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,gdzie Rada Naukowa Instytutu Historii tegoż uniwersytetu nadała mu tytuł doktora habilitowanego .
Pracował w Muzeum Początków Państwa Polskiego na Lednicy, a w następnym roku rozpoczął współpracę z Pracownią Słownika Starożytności Słowiańskich w Poznaniu, od 1978 na stanowisku adiunkta,a od 1989 na stanowisku docenta. W latach 1991-1994 pracował na stanowisku profesora kontraktowego w Katedrze Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej UAM.
W latach 1987-1989 i 1993-1994 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Bałkanistycznej przy Oddziale Państwowej Akademii Nauk w Poznaniu.
Zainteresowania badawcze J.Leśnego obejmowały problematykę religijną wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny i krajów bałkańskich, a także związkami między Bałkanami, a Polską. Był autorem ok. 180 haseł do Słownika Starożytności Słowiańskich (w większości odnoszących się do regionu bałkańskiego). Był twórcą pierwszego wydania tej książki z 92', zmarł w 94', jego teksty są w obecnym wydaniu.

Jak więc widać "Historię Albanii" stworzyli razem wybitni autorzy i prawdziwe autorytety w tej dziedzinie.
A ja maluczka po prostu nie mam słów by Wam przedstawić potęgę wiedzy jaką zawiera to dzieło. Jestem pod olbrzymim wrażeniem. To istna encyklopedia Albanii. Jest w niej po prostu wszystko! 364 strony formatu,który nie mieści mi się na półce koło "Albanistyki Polskiej" Ireny Sawickiej,bo jest wyższy o jakiś centymetr.
Że jest o historii Albanii - to wynika z tytułu, ale są do tego pasjonujące dodatki: mapy,tabele,ilustracje,wskazówki bibliograficzne, przebogate indeksy nazwisk i miejsc geograficznych,ba! są nawet tablice genealogiczne rodów począwszy od IV wieku przed naszą erą!
To wielkie wydarzenie wydawnicze przybliżające Albanię Polakom.
Albanię o której tak niewiele wiemy,a która ostatnio zaczyna zdobywać liczną rzeszę fanów w postaci coraz większej liczby odwiedzających ją polskich turystów.
Warto tu napisać,że jest to Podręcznik Akademicki dotowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Nakład 2000egzemplarzy ( minus 1 który jest już mój )

Gorąco zachęcam do zapoznania się z tym wydaniem.
Pozdrawiam serdecznie i lecę czytać dalej.

nertila

[mettea]

Chcę dodać książkę R. Kaplana "Bałkańskie upiory. Podróż przez historię".
Przyznam, że Albania jak i inne kraje bałkańskie jawiły mi się jako kraje
bardziej odległe, niż choćby USA, czy Japonia. Tak mało o nich w mediach, tak
mgliście mówi się o historii konfliktu na Bałkanach, jeśli ktoś się tym sam nie
zainteresuje nie zwróci uwagi na te rejony.
Jestem w trakcie lektury książki o Bałkanach. Książka przeraża, szokuje,
zaciekawia. W sposób przewrotny uspokaja, bo okazuje się, Polacy mieli szczęście
pożegnać komunizm bez takich ofiar, jak to było w Rumunii, Albanii, Bułgarii. Że
nie tylko u nas były obozy śmierci dla Żydów. Że nie tylko nasi piją na umór.
Bałkany to inny świat, choć są na wyciągnięcie ręki. Geneza konfliktu
skomplikowana, kraje powstałe po rozpadzie Jugosłwii tak odmienne - czy to tylko
moje wrazenie?
Cieszę się , ze trafiłam na to forum. Polecam ww ksiazke. Jestem ciekawa, co
sądzicie na jej temat?