Niedrobnokomórkowy rak płuca (NSCLC) - fakty

[jedruch]

Zainspirowany lekturą ostatnich postów na forum i znając stereotypy krążące w
społeczeństwie nt. w.wym., napiszę w kilku najbliższych postach parę grubych
faktów o tym typie raka płuc (zaczerpnięte z 'Biblii radioterapeutów' -
"Radiation Oncology" Pereza 2003). Mam chwilkę czasu, jestem na zwolnieniu...

NSCLC - przed leczeniem

[jedruch]

Non-Small Cell Lung Cancer (NSCLC) lub po naszemu Niedrobnokomórkowy Rak Płuc
(NDRP) to całkiem spora, niejednorodna grupa nowotworów wywodząca się z nabłonka
oskrzeli. Zawiera trzy główne typy mikroskopowe: RAKA PŁASKONABŁONKOWEGO
(carcinoma planoepitheliale), RAKA GRUCZOŁOWEGO (adenocarcinoma) i RAKA
WIELKOKOMÓRKOWEGO (carcinoma macrocellulare, vel gigantocellulare, vel large
cell carcinoma) oraz kilka rzadziej występujących. W ostatnich latach rak
gruczołowy staje się najczęściej rozpoznawanym typem raka płuc. Zdecydowana
większość raków płuc związana jest z paleniem tytoniu.

PROFILAKTYKA
Przede wszystkim unikanie dymu tytoniowego.

SCREENING
Raz w roku zdjęcie klatki piersiowej. W niektórych grupach ryzyka (gł.
wieloletni palacze) testuje się przydatność spiralnej KT klatki piersiowej, ale
póki co nie wydaje się to być ekonomiczne badanie.

"NATURALNA HISTORIA"
Rak oskrzela/płuca rozprzestrzenia się trzema drogami:
- LOKALNĄ (wewnątrzpiersiową) - wzdłuż oskrzeli i ich rozgałęzień;
- REGIONALNĄ (limfatyczną) - wewnątrz naczyń limfatycznych do regionalnych
węzłów chłonnych /kolejno: węzły okołooskrzelowe, węzły wnęki płuca, węzły
śródpiersiowe, okołotchawicze/;
- ODLEGŁA (krwionośna) - narządy odległe (wątroba, mózg, kości, drugie płuco,
nadnercze).

OBJAWY
Powstają w wyniku samego lokalnego wzrostu guza nowotworowego, inwazji
przyległych struktur, wzrostu w węzłach chłonnych lub odległych narządach.
U 75% głównym objawem jest kaszel (lub zmiana jego charakteru), ~60%
krwioplucie, 40% duszność, ból w klatce piersiowej. 10-15% ma niespecyficzne
objawy - utrata wagi, słabość, anorexia, złe samopoczucie, epizody gorączkowe.

WYKRYWANIE
-rtg
-KT
-NMR w wypadku niejednoznaczności wyżej wymienionych
Do rozpoznania konieczny jest wycinek lub biopsja guza i wynik badania
histopatologicznego (zwykle pobrane metodą bronchoskopii).

[b_a_l_b_i_n_k_a]

Chwała Ci Jędruchu za ten post :-) Chociaż brakuje informacji, która
zdecydowanie najbardziej interesuje tu piszących: Jak można leczyć? No i jakie
są rokowania...

[jedruch]

Nie no - tyo będzie w następnym etapie - oprócz siedzenia przed kompem mam
jeszcze trochę sobotnich spraw w domu, od których L4 nie zwalnia :-)

[b_a_l_b_i_n_k_a]

OK, dozujesz nam wiedzę z iście aptekarską dokładnością :-)

[jofu1]

A ja tu czekam i czekam....no co dalej :)))

[jedruch]

sorry, ale już nie jestem na L4... będzie dalej na pewno: dziś powinienem
wyrobić się do północy z krótkim omówieniem klasyfikacji TNM i wynikającego z
niej stagingu, potem ostatnia rzecz - leczenie w poszczególnych stadiach.
Wprawdzie można to znaleźć w necie, ale spróbuję to napisać 'po ludzku'.
cierpliwości

[jofu1]

No ,no ,no! Ja tu pilnuję i czekam Panie doktorze ;)

NSCLC - TNM, zaawansowanie kliniczne

[jedruch]

Klasyfikacja TNM (Tumor (guz pierwotny) - Nodi (regionalne węzły chłonne) -
Metastases (przerzuty)) opisuje stopień zaawansowania nowotworu.

CECHA T
Dotyczy MIEJSCOWEGO zaawansowania guza. Jeżeli chodzi o niedrobnokomórkowego
raka płuca, to opisywana jest ona w skali 5-stopniowej (0-4) z dwiema sytuacjami
szczególnymi:

Tx – istnienie guza udowodnione na podstawie obecności komórek nowotworowych w
wydzielinie oskrzelowej, lecz bez cech guza w badaniu radiologicznym i
bronchoskopowym, bez możliwości oceny ogniska pierwotnego;

T0 – brak cech guza pierwotnego;

Tis – rak in situ;

T1 – guz o średnicy nie większej niż 3 cm, otoczony miąższem płucnym lub opłucną
płucną, bez naciekania oskrzeli głównych;

T2 – guz mający przynajmniej jedną z wymienionych cech: (1) średnica większa niż
3 cm, (2) zajęcie oskrzela głównego w odległości nie mniejszej niż 2 cm od
ostrogi głównej, (3) naciekanie opłucnej płuca, towarzysząca niedodma lub
zapalenie płuc dochodzące do okolicy wnęki, lecz niezajmujące całego płuca;

T3 – guz każdej wielkości, (1) naciekający następujące struktury anatomiczne:
ściana klatki piersiowej, przepona, opłucna śródpiersiowa, osierdzie lub (2) guz
oskrzela głównego umiejscowiony w odległości mniejszej niż 2 cm od ostrogi
głównej, lecz bez jej zajęcia, lub (3) guz z towarzyszącą niedodomą lub
zapaleniem całego płuca;

T4 – guz każdej wielkości, lecz naciekający śródpiersie, serce, wielkie
naczynia, tchawicę, przełyk, kręgi, ostrogę główną lub z towarzyszącym
nowotworowym wysiękiem opłucnowym, lub ze zmianami satelitarnymi w obrębie tego
samego płata co ognisko pierwotne.

CECHA N
Dotyczy zajęcia regionalnych węzłów chłonnych.

Nx – okoliczne węzły chłonne niemożliwe do oceny;

N0 – nie stwierdza się przerzutów w okolicznych węzłach chłonnych;

N1 – przerzuty w węzłach chłonnych okołooskrzelowych lub/i wnękowych po stronie
guza pierwotnego;

N2 – przerzuty w węzłach chłonnych śródpiersia po stronie guza lub/i w węzłach
chłonnych rozwidlenia tchawicy;

N3 – przerzuty w węzłach chłonnych śródpiersia lub wnęki po stronie przeciwnej,
pod mięśniem pochyłym lub w nadobojczykowych po stronie guza albo po stronie
przeciwnej;


CECHA M
Określa obecność przerzutów odległych.

Mx – obecność przerzutów niemożliwa do oceny;

M0 – nie ma przerzutów odległych;

M1 – przerzuty odległe obecne (lub zmiany satelitarne po tej samej stronie, lecz
w innych płatach aniżeli ognisko pierwotne).
WARTO ZWRÓCIĆ UWAGĘ na cechę M1 - za rozsiew raka płuca uważane są już guzki
rozsiewu do tego samego płuca!

Na podstawie oceny cech T, N i M określa się stopnie zaawansowania raka płuca,
które pozawalają na określenie najlepszych sposobów leczenia:

Rak utajony Tx N0 M0
Stopień 0 Tis N0 M0
Stopień IA T1 N0 M0
Stopień IB T2 N0 M0
Stopień IIA T1 N1 M0
Stopień IIB T2 N1 M0, T3 N0 M0
Stopień IIIA T1 N2 M0, T2 N2 M0, T3 N1 M0, T3 N2 M0
Stopień IIIB każde N3 M0, T4 każde N M0
Stopień IV każde T każde N M1

NSCLC - wybór metody leczenia

[jedruch]

Wybór terapii zależy od stopnia zaawansowania klinicznego, stanu ogólnego
pacjenta (bo nie zawsze pacjent jest w stanie znieść którąś z form leczenia)

Chorzy w stopniu zaawansowania 0, I i II powinni być poddani radykalnemu
leczeniu chirurgicznemu - zwykle jest to lobektomia (usunięcie zajętego płata
płuca) z usunięciem węzłów chłonnych wnęki płuca i śródpiersia. Wyjątkowo
wykonuje się pneumonektomię (usunięcie całego płuca).
Łatwo zgadnąć, że u części chorych okaże się po operacji, że część węzłów
chłonnych zawiera już przerzuty raka, albo też w marginesie cięcia
chirurgicznego były nacieki raka. Co w takiej sytuacji?
Radioterapia ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy zabieg był mikroskopowo
niedoszczętny. Jeżeli były przerzuty w węzłach, to wtedy jest pole do popisu dla
chemioterapeutów (chociaż nie jest to jeszcze standard).
Aha! Jeśli chory nie godzi się, lub ma przeciwwskazania do leczenia
operacyjnego, stosuje się radykalną radioterapię.

Stopień IIIA jest stadium pierwotnie nieoperacyjnym. Tutaj sprawa jest nieco
skomplikowana i zwykle przed leczeniem operacyjnym stosuje sie chemioterapię -
jeżeli po 2-3 kursach chemioterapii nie doszło do progresji nowotworu, wykonuje
się zabieg, po którym - w zależności od tego, co się znalazło w badaniu
histopatologicznym, podejmuje się leczenie chemiczne z/lub bez radioterapii.
Chemia jest oparta na cisplatynie - oprócz niej stosuje się jeden z leków:
gemcytabina, etopozyd, winorelbina, windezyna, winblastyna.

Stopień IIIB to RAK NIEOPERACYJNY! Najlepszą metodą leczenia jest skojarzenie
radioterapii z chemioterapią, jednak stosowanie tego leczenia równocześnie jest
bardzo toksyczne - z racji znacznego zaawansowania raka dobiera się do tej
metody chorych w bardzo dobrym stanie, których jest niewielu.
Zatem w IIIB stosuje się 2 kursy chemioterapii (te same leki jw.) przed
rozpoczęciem radioterapii. Po radioterapii pozostaje decyzja w zależności od
efektów leczenia, czy leczyć dalej czy nie.

Stopień IV - rak z przerzutami. Leczenie z założenia jest paliatywne. Stosuje
się bądź chemioterapię, bądź radioterapię paliatywną lub też wyłącznie leczenie
objawowe. Jeżeli jest stwierdzany pojedynczy przerzut w nadnerczu lub mózgu -
można przeprowadzić wstępnie jego wycięcie (o ile zmiana pierwotna w płucu
rokuje kontrolę).

To tak z grubsza o leczeniu.

[jofu1]

Czekałam i czekałam ale w końcu się doczekałam...BARDZO DZIĘKUJĘ!!!Rzeczywiście
jest to wszystko bardzo zrozumiałe dla laika i cieszę się że w końcu te fakty
pan przedstawił.Pozdrawiam.