Tereska żołnierka i jej Jasiek

[weronika753]

Jeszcze o nich nie rozmiawialiśmy :)

Oczywiście, scena wybaczenia jej zauroczenia Mateuszem jest piękna i
wzruszająca, zwłaszcza jak siedzą przy stole i się jednają, ale czy
takie "jednanie się" nie będzie dla Tereski większą pokutą, niż
tradycyjna awantura o niewierność?
Bo po awanturze, po takiej strasznej burzy, powietrze się oczyszcza -
w niej można wykrzyczeć z siebie wszystko, wszystkie żale, problemy
i krzywdy.
Natomiast po "cichym przebaczeniu" Tereska na zawsze już będzie
zakładniczką jego wspaniałomyślności, niewolnicą na zawsze
wdzięczną, że jej ani nie wygnał z chałupy, ani jej nie obił.

Jasiek zawsze w tej sytuacji zawsze będzie górą jako ten lepszy, i
tym samym będzie nad nią panować, że jej odpuścił wszelki grzech.

[cahir4]

E, może nie. W moim odczuciu, to jednak burza była, z tym chwytaniem za
siekierę, żądaniem prawdy i szczerymi wyznaniami Tereski. No i jest szansa, że
będą efekty późniejszej sceny - czyli Tereska w gruncie rzeczy jest niewinna,
została zwiedziona, skrzywdzona przez Mateusza.

A ostatecznym obrzędem oczyszczenia jest chyba wspólna (nie sama Tereska za
pokutę idzie) pielgrzymka do Częstochowy. Myślę, że to będzie ostateczne sprawy
zamknięcie i po powrocie zaczną od początku.

[czarna9610]

Nie wiadomo czy Jasiek jej w przyszłości tego nie wypomni. fakt ona będzie już
do końca życia musiała być dobra i pokorna

[weronika753]

Z drugiej jednak strony, Tereska tę "pokorność" miała wbudowaną w
swoją osobowość.
Może Jasiek wiedział, jaką metodę zastosować wobec niej?
Dług wdzięczności, podbudowany poczuciem winy?

Taki mały szantaż emocjonalny na całe życie?

[jadwiga1350]

Jasiek był zbyt prostolinijny na takie zagrania. Myślę że ze
szczerego serca przebaczył żonie. Zrozumiał, że Tereska padła
ofiarą Mateusza. Te wszystkie przeżycia, a potem pielgrzymka do
Czestochowy mogły ich jeszcze zbliżyć do siebie. Byli jak nowożeńcy
rozpoczynający wspólne życie. Mnie raczej zastanawia jak ułożyły się
ich wzajemne stosunki z Mateuszem. Przecież byli sąsiadami przez
płot, więc musieli się widywać kilkanaście razy dziennie. To raczej
było krępujące dla obu stron, chyba że Mateusz wyniósł sie z Lipiec.
A Jasiek przysiągł że krzywdy wyrządzonej Teresce nigdy nie
zapomni.Więc pewnie bedzie się próbował mścić na Mateuszu. A może i
jemu przebaczy?

[cahir4]

Całkowicie się Kumo z tobą zgadzam. Tam szantażu moralnego nie ma żadnego, bo,
zauważcie, Tereska nawet nie prosi o wybaczenie. Wyznawa się z tego, z czego się
musi wyznać, potem płaczą, a potem... ona biegnie do Mateusza. Nie przy stole
jest moim zdaniem ta prawdziwa scena wybaczenia, ale wtedy, gdy ją Jasiek
podnosi i PROSI, żeby wróciła do domu. Więc myślę, że ta pielgrzymka (w końcu
także spowiedź i rozgrzeszenie na samej Jasnej Górze) to będzie zamknięcie tej
sprawy. I potem według maksymy: co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr.

A Mateusz? Albo te Jagnę wreszcie dostanie i zamieszka z nią na Podlesiu, bo
przecież nie w Lipcach, albo całkiem ze wsi wywędruje...

[stara_dominikowa]

To ja inaczej wszyćko widzę.
Jasiek okazał kobiecie słabość i wielgi strach przed jego powrotem okazał się
niepotrzebny. Tereska Mateusza pokochała i łatwe przebaczenie tylko na chwile
rozpaczy z leżeniem krzyżem w kościele i pielgrzymką do Częstochowy wystarczyło.
Jasiek żył myślą o powrocie tak długo, że był gotów zrobić wiele, żeby
posmakować tego marzenia. Dlatego tak łatwo wybaczył. Po powrocie do
codzienności, w zwykłym rytmie życia wyszły dopiero rachunki zysków i strat.
Myślę, że później Jasiek w końcu wybuchnął przytajoną złością co musiała rosnąć,
a i Teresce sprzykrzyło się pożycie i respektu nie czuła bo i łatwo poszło
przebaczenie. To też była taka kobieta którą kwardą ręką chłop musiał dzierżyć i
na wolność nie puszczać bo w szkodę szła.
Moiściewy - nie było dobrze z nimi, temu wiary nie dam...

[jadwiga1350]

No łatwo to przebaczenie nie przyszło. Przecież było i chwytanie za
siekierę i płacz Jaśka. A Teresce miłość do Mateusza na pewno
przeszła, skoro on w takiej decydującej chwili umiał się tylko wić
jak ta przydeptana glista. Jeśli chodzi o romans z Tereską to nasz
Mateusz nie popisał sie ani męskością, ani odwagą, ani
odpowiedzialnością.A Jasiek okazał się silniejszy od tych wszystkich
lipeckich herosów razem wziętych. Myślę, że Tereska potrafiła to
docenić.

[cahir4]

Święte słowa, Kumo, święte słowa.

[stara_dominikowa]

A ja myślę, że nie potrafiła, bo sama sobą kiepsko się rządziła i chłopa
potrzebowała co by kwardo ją trzymał i krótko.

Wiele osób odradzało jej znajomość z Mateuszem. Sama też powinna była zdawać
sobie sprawę z beznadziejnego położenia. Wiedziała, że Jasiek niedługo wraca a
mimo to uwikłała się w romans na oczach wsi. Kolejna kobieta-bluszcz. Bez
męskiego silnego ramienia niezdolna kroku zrobić, bezrozumnie leciała jak ćma do
ognia. Czego się spodziewała? Że zostawi męża i z Mateuszem będzie żyć, wyjedzie
może ze wsi? Mateusz był kawalerem to i korzystał z życia. Nie miał nic do
stracenia. Powrót Jaśka był mu na rękę, bo mu się znudziła Tereska, o ożenku z
Jagusią zamyślał.

Tereska szanowałaby męża gdyby ją zbił i sponiewierał, niestety tak właśnie
uważam. To typ kobiety której dobrocią się nie zdobywa bo rozbrykała się i
potrza jej silnej ręki. Wcale mi jej nie żal.

[cahir4]

Iiii, Boryna swoją sprał i też nic nie zyskał. A że Tereska poleciała - no
zakochała się kobieta i rozum jej odjęło. Ona się tam nie ma za niewinowatą, jak
Jagusia, tyle że jej wszystko za jedno, byle z tym umiłowanym być. Takie to
miłość wyczynia czasem breweryje z człowiekiem, z kobietą poniekąd też. Ale też
przy silnym zawodzie potrafi takie kochanie szybko przejść, jak ta "łońska zwiesna".

[czarna9610]

żadna kobieta nie lubi trzymania mocną ręką. I jak jest trzymana mocną ręka to
czuje się nieszczęśliwa. A ty tak wszystkich bohaterkom tej mocnej męskiej ręki
życzysz.. z kobietą trzeba łagodnie

[stara_dominikowa]

czarna9610 napisała:
> żadna kobieta nie lubi trzymania mocną ręką.

:) E, na to mam inny pogląd. Ale ja stara jestem, dominikowa:) Są typy które
potrzebują silnej ręki i tyla. Są takie co je miętko dzierżyć potrza. A są i
samodzielne co i nikogój nie muszą mieć co by w pionie ustać.

[czarna9610]

Moja mama śpiewała "kiedy chłop zazdrosny , krotko żonkę trzyma wtedy jego żonka
na wycieczkach słynie". :)

[meduza7]

Myślę, że Jaśkowe przebaczenie wcale nie oznacza braku silnej ręki. Tylko, że ta
ręka wcale nie musiała prać żony po pysku. Jaśka widzę jako człowieka silnego i
stanowczego, takiego, co to jak raz coś powie, słowa nie złamie. A Tereska
właśnie miała okazję się przekonać, jak słaby w gruncie rzeczy był jej ukochany
Mateusz, co tylko wił się jak glista. Sama w końcu przejrzała na oczy. Czasami
tak trzeba - osobiście, na własnej skórze doświadczyć pewnych błędów i ich
konsekwencji. Tereska doświadczyła i zrozumiała, tak sądzę.

[jadwiga1350]

Zastanawia mnie z czego Jasiek i Tereska żyli.Na pewno mieli
gospodarkę, bo jest coś w tekście o Teresce dojącej krowę i noszącej
kacze jajka organistom. Więc jak Jasiek poszedł do wojska, to czy
Tereska sama dała sobie radę z całą gospodarką? Trochę to dziwne jak
się pomyśli jak ciężko było Hance mimo pomocy Józki, Jagustynki i
dwóch parobków. A Tereska przecież służby nie miała. Mieszkała chyba
z matką, jak się nie mylę.Co dziwne, Tereska jako samotna kobieta
nie sprawia wrażenia kogoś biednego i zapracowanego.Ma z czego
pomagać Mateuszowi gdy ten siedzi w więzieniu. Ma też czas odwiedzać
kochanka w więzieniu a potem chodzić z nim do karczmy na muzykę. Być
może i Jaśkowi coś wysyłała do wojska, tak jak Boryna Grzeli. Może
dostawała jakąś zapomogę od władz z tego tytułu,że była żoną
żołnierza odbywającego służbę wojskową, ale to raczej wydaje się
wątpliwe.
I jeszcze ta sprawa z pielgrzymką do Częstochowy. Idą na nią oboje,
mimo że to środek lata i najwięcej roboty w polu.
Antek jest trochę zły na Hankę,że idzie na tę pielgrzymkę i coś tam
marudzi, że to w czas najwiekszej roboty. Mimo,że jemu ma kto
pomóc w tej robocie. A Tereska i Jasiek jakąś się nie martwią o
żniwa i inne gospodarskie sprawy.
Jest też taka możliwość, że jak Jasiek poszedł do wojska to Tereska
komuś wydzierżawiła ziemię, a sama żyła z czynszu dzierżawnego. Ale
to też trochę wątpliwe, bo musiała mieć gdzie paść krowę.

[meduza7]

Krowę mogła paść na gromadzkim pastwisku (tzn przyznaję się, że nie wiem, czy w
Lipcach coś takiego było, ale tak w ogóle na wsiach jak najbardziej).

[soova]

jadwiga1350 napisała:

> Zastanawia mnie z czego Jasiek i Tereska żyli.Na pewno mieli
> gospodarkę, bo jest coś w tekście o Teresce dojącej krowę i noszącej
> kacze jajka organistom.

Z drugiej strony wieść o fizycznym powrocie Jaśka do Lipiec nadchodzi, gdy
Tereska rwie len u proboszcza, czyli pracuje na cudzym...

[minerwamcg]

Wiesz, może nie chciała płacić gotowym pieniądzem za zacielenie
krowy księżym bykiem, więc się umówiła na odrobek? :) Poza tym
bardzo bogata nie była, przypomnij sobie, jak sprzedawała wełniak.
Posyłała pieniądze Jaśkowi do wojska, a i Mateusza musiała żywić...

Jagusia, niebiedna przecież, też chodzi z innymi kobietami pomagać
organiścinie w prasowaniu. Pewnie, że miała w tym swój interes, ale
nie było w takiej pracy nic dziwnego. Niektórym wiejskim notablom
dobrze było pomóc, jak prosili - bo to się przekładało na konkretny
profit albo ich życzliwość.

[jadwiga1350]

Tereska wełniak sprzedaje dopiero wtedy, gdy związek z Mateuszem
wymaga od niej dodatkowych pieniędzy. Chce je ponieść kochankowi do
więzienia. Ale wcześniej bieda jej chyba nie cisneła skoro tego
wełniaka nie sprzedała. A samotna była dość długo,jeśli założyć, że
Jasiek był 4 lata w wojsku, tak jak Pietrek Borynów.
Teresce jako samotnej kobiecie, żołnierce ,zadziwiająco dobrze się
żyje. A przecież kiedyś na wsi pójście mężczyzny do wojska było
ogromną tragedią dla jego żony i całej rodziny.
Wystarczy pomyśleć co przeszła Maria Rzepowa,żeby ratować swego męża
od wojska. Oddała się nawet tej obleśnej świni jaką był Zołzikiewicz.
A Tereska żołnierka kwitnie. Prowadzi właściwie życie niebieskiego
ptaka. Jedynym jej problemem jest fakt,że Mateusz jest nią znudzony
i ma jej serdecznie dość.

[paszczakowna1]

Myślę, że masz rację z tym oddaniem w dzierżawę. Tereska pewnie miała chałupę,
inwentarz (krowę, drób na pewno), może jakąś łąkę żeby to wykarmić, może ogród,
i dochody z dzierżawy. To, plus dorywcze prace (może w zimie tkała? wełniak
zrobiła sama, a z reakcji Hanki wynika, że musiał być wyjątkowej jakości) dla
samotnej kobiety wystarczało. Tragedia by pewnie była, gdyby były dzieci.

A mnie zastanawia, jakim sposobem, mimo regularnego współżycia z Mateuszem,
Tereska się jednak tego przepowiadanego przez Jagustynkę bękarta nie dorobiła.
IMO, jeszcze to dziwniejsze niż w przypadku Jagusi. Albo była bezpłodna (z
Jaśkiem też dziecka nie miała), albo może Mateusz używał prezerwatyw? Taki
światowiec... Choć to w sumie mało prawdopodobne - co prawda były już, ale
pewnie drogie.

[weronika753]

> A mnie zastanawia, jakim sposobem, mimo regularnego współżycia z
Mateuszem,
> Tereska się jednak tego przepowiadanego przez Jagustynkę bękarta
nie dorobiła. Taki
> światowiec... Choć to w sumie mało prawdopodobne - co prawda były
już, ale
> pewnie drogie.

Może coitus interruptus?

[cahir4]

Też tak to widzę, jeśli o majątek chodzi. Przelewać, to jej się nie przelewało,
ale jakoś przędła. Dzierżawa by pasowała, to by też tłumaczyło, że mogli sobie
na pielgrzymkę iść - do jesieni nic ich nie obchodziło. A może Jasiek, jak
Antek, jeszcze "swojej" ziemi nie dostał? Stasiek Płoszka skarży się, że mu
ojciec ziemi odpisać nie chce. Ale to nie był chyba brat Jaśka, bo dwóch braci z
jednej rodziny to do wojska raczej nie brali.

A mnie to to ino zastanawia, skąd wy Kumy wiecie, że bękarta się nie dorobiła?
Poleciała która i test jej podsunęła za stodołą? Ile tego romansu jest? W zimie
Mateusz połamany, trochę pewnie jamorują na przełomie marca/lutego i potem po
powrocie chłopów z więzienia. Przy scenie z wełniakiem Hanka zaskoczona jest
wiadomością, o "bliskiej znajomości" Tereski i Mateusza - romans nie ciągnął się
latami. A o ile się nie mylę (sprostuj, Matyldo), Borynów zagroda sąsiaduje z
Gołębiów, a ta z rozpołowioną chałupą Tereski.
Akcja kończy się w lipcu bodaj lub na początku sierpnia. Nie było tak wiele czasu...

[jadwiga1350]

Jasiek rzeczywiście mógł nic jeszcze od rodziców nie dostać. Ale co
innego Tereska.Chałupa jest przepołowiona bo połowę zabrał brat przy
działach. Więc z tego wynika,że matka Tereski podzieliła gospodarkę
miedzy dzieci a sama poszła do córki na wycug. Tereska na pewno
mieszkała z matką.W rozmowie z Nastką martwiła się że nie ma jajek
dla organisty, gdyż matka wszystkie poniosła do miasta.Ale w związku
z tymi działami to na pewno Tereska była gospodynią w chacie.I jak
na taką wiodła bardzo beztroskie życie.
Bezdzietność tereski może dziwić o tyle, że u innych kobiet to dużo
szybciej szło. Taka Ewka ledwo zaczeła służyć u Boryny już znalazła
się w staniew błogosławionym.

[cahir4]

Widocznie gospodarskie córki Reymont oszczędzał ;).

Ale to naprawdę mało czasu, może jeszcze nie widać ;)...

[matylda1001]

>A o ile się nie mylę (sprostuj, Matyldo), Borynów zagroda
sąsiaduje z Gołębiów, a ta z rozpołowioną chałupą Tereski.<

Już prostuje. Chałupa Tereski tylko przez wąski sad sąsiadowała z
chałupą Mateusza, ale obie stały za kościołem. Chałupa Gołębiów była
ostatnia za kościołem. Musiało to być juz na Topolowej, gdzies vis a
vis karczmy i dróżki prowadzącej do Bylicy (na ten temat są dwie
niezależne wzmianki). Boryna mieszkał w środku wsi, nad stawem,
czyli nie byli sąsiadami.

[cahir4]

A to mnie zmyliła stara Jagata, co do wsi wracając domy po drodze mija:
"A tam znów, w szerokim, starym sadzie rozsiadły się Boryny (...)
A dalej był dom Gołębiów."

Ale fakt, że tego sąsiedztwa bliskiego raczej skutków nie widać.

[matylda1001]

>A to mnie zmyliła stara Jagata<

:) W tym, co mówi Jagata może być coś z prawdy. Swoje obserwacje
czyni z miejsca dosyc "wyeksponowanego", bo z grobli usypanej między
młynem, a stawem. Przed nią, w dole, leży staw, a wokół stawu
rozsiadły się chałupy. Boryna mieszka przy "lewej drodze", blisko
kościoła. Jeżeli Jagata patrzy na obejście Borynów, to na linii
wzroku, jakby nad ich dachami może mieć dach chałupy Gołębiów. Sady
jeszcze nie zasłaniaja widoku, bo jest początek kwietnia i drzewa
liści nie maja.

[stara_dominikowa]

A dyć chyćcie się tego markiera i narysujcie plan Lipiec z oznaczonemi
chałupami! Zara poletę i co kto da wezmę: jajków, lnu paczesnego, czy pszenicy
garniec i wama poniesę - ino narysujcie! Możecie też w tym paintcie pikselą
wymalować i do jenternetu wrzucić a nam tego linka wkleić. Zmyślni jesteście do
topografiji to i pomóc pomóżcie!

co wy na to Kumo? :D

[matylda1001]

Z duszy, serca, kumo. Zaś bym ta miała dla siebie trzymać, abo brac
od swoich... Jeno z serca, za to Bóg zapłać zrobie. Konspekta juz
wyrychtowane, tera trza je pięknie odmalować i wpuścić w ten
jenternet. Tylko wzdycham sobie żałośnie, że na tych paintach i
pikselach nijak sie nie rozeznaję. Trza będzie zrobic japaratem, jak
zawżdy ludzie czynili. W te nowe wymysły sie nie wdawać, bo tylko
marnacja i upadek moga byc z tego... abo i sama popróbuję? Musi, że
mojego, abo i dziecków wypytać przyjdzie. W każdem razie macie jako
w beczkach ze zbożem.

[weronika753]

Mam nieprzyzwoite skojarzenia ;)

Może chałupę Gołębiów przerżnął Mateusz (znany jako dobry cieśla i fachowiec) i
wtedy Tereska zakochała się w nim na zabój?

[minerwamcg]

A swoją drogą paparuchy, chałupę na pół rżnąć, zamiast sobie
cokolwiek postawić. Bele buda lepsza byłaby, jak pół chałupy, a już
na pewno trwalsza.

[cahir4]

Ino skąd budulca, Kumo? Pan Jacek się jeszcze za granicami lekował,
to i prezentów wielkich nie miał kto robić. Tego, co odcieli przeca
na wozie nie przewieźli, ino rozebrać musieli i poskładać na nowo.

[tt-tka]

minerwamcg napisała:

> A swoją drogą paparuchy, chałupę na pół rżnąć, zamiast sobie
> cokolwiek postawić. Bele buda lepsza byłaby, jak pół chałupy, a już
> na pewno trwalsza.


Nie, dlaczego ? Budowana byla pewnie tradycyjnie, sien na przestrzal, z jednej strony izba z komora, z drugiej tak samo. No to brat polowe zabral i Teresce zostala izba z polsionka. Mieszka w niej z matka i mezem (krotko, bo Jaska zaraz po slubie do wojska wzieli). Dominikowa z corka i synami mieszka tak samo w jednej izbie, druga, po drugiej stronie sieni, sluzy za sklad rupieci.

Ciaza Tereski bym sie nie przejmowala - z Mateuszem zeszli sie "jakos zima", a on lezal od grudnia po pobiciu przez Antka, potem z wyprawy na las pobitego przywiezli, potem w kryminale, a na zniwa juz Jasiek wrocil, tego romansu to tam 3-4 miesiace byly, nie wiecej. Z Jaskiem tez dlugo nie zyla, "smarkul byla, kiedy Jaska do wojska wzieni", wedle slow Jagustynki. I tak sie kobieta dzielnie trzymala, prawie cala sluzbe meza prowadzila sie nienagannie - podobno koncowke najtrudniej przetrzymac... No i rozpieszczona nie byla, czekajac na przeczytanie listu popatruje po zasobnym gospodarstwie organistow i mysli, bez zazdrosci nawet, tylko ze smutkiem, ze niektorzy wszystkiego maja pod dostatkiem, a ona tyle, ze przezywi sie jako tako, czesto glodujac. Rody na wiosne i latem nie przypadkiem byly, tylko skutkiem dobrego (lepszego) pozniwnego odzywiania, na przednowku malo ktora zachodzila...

I jak wiele kum w tym watku uwazam, ze wielka scena przebaczenia i wspolna pielgrzymka, poprzedzona i zakonczona spowiedzia, zamknie sprawe. Przekreslamy przeszlosc, zaczynamy nowe zycie.

[enesaj]

Właściwie dopiero przy okazji wieczornicy u Kłębów padają słowa, że Tereska się z Mateuszem dobrze znała. Pytanie, od kiedy. Czyżby pielęgnowała go w chorobie?

[tt-tka]

enesaj napisał(a):

> Właściwie dopiero przy okazji wieczornicy u Kłębów padają słowa, że Tereska się
> z Mateuszem dobrze znała. Pytanie, od kiedy. Czyżby pielęgnowała go w chorobie
> ?


Od zawsze. Chalupy Golebow i Tereski sasiadowaly ze soba, rozdzielone tylko waskim sadkiem.
A co do wspolnej poscieli, pisze pan R., a ja przypominam ponizej, ze jakos zima sie zeszli. Moze pomagala go lekowac po tym pobiciu przez Antka, moze pozniej, kiedy zaczely sie tance w karczmie i wieczornice po chalupach... Tereska byla towarzysko mile widziana, znala wiele zagadek, potrafila zabawic zebranych, Mateusz tez rozrywkowy, okazji nie braklo.

[jadwiga1350]

>
>No i rozpieszczona nie byla, czekajac na przeczytanie
> listu popatruje po zasobnym gospodarstwie organistow i mysli, bez zazdrosci na
> wet, tylko ze smutkiem, ze niektorzy wszystkiego maja pod dostatkiem, a ona tyl
> e, ze przezywi sie jako tako, czesto glodujac.

Przesada, stać ją było na wypasanie Mateusza w więzieniu, i to w ciężkim okresie wiosennym, nie po żniwach.

I to ciągłe bieganie do miasta, zamiast nająć się u kogoś bogatszego do pomocy i nie głodować.

[tt-tka]

jadwiga1350 napisała:

ko ze smutkiem, ze niektorzy wszystkiego maja pod dostatkiem, a o

> Przesada, stać ją było na wypasanie Mateusza w więzieniu, i to w ciężkim okresi
> e wiosennym, nie po żniwach.

"Ostatni welniak sprzedaje, by Mateuszowi swieta sprawic" - nie bylo jej stac.


>
> I to ciągłe bieganie do miasta, zamiast nająć się u kogoś bogatszego do pomocy
> i nie głodować.

Bo tej roboty w Lipcach bylo a bylo, dziwne , ze ktokolwiek glodowal, c`nie ?
Nie biegala stale, Rocha i innych wypytuje o Mateusza. A pracowac pracowala, "rwie len u proboszcza", odrabia przy ksiazych ziemniakach - jak robota byla, to ja brala.